فهرست مطالب

  • سال دوازدهم شماره 3 (پیاپی 45، پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/09/10
  • تعداد عناوین: 12
|
  • جواد گرگانی، رامین نبی زاده، میترا غلامی، حسن پاسالاری، مجتبی یگانه بادی، مهدی فرزادکیا*، حسینعلی اصغرنیا، محمد علی ززولی صفحات 351-364
    زمینه و هدف

    پسماندهای بیمارستانی با محتوای زباله های عفونی، پاتولوژیک، اشیای تیز و برنده، زباله های دارویی و ضایعات ژنوتوکسیک در زمره پسماندهای خطرناک قرار دارند. در این میان پسماندهای ژنوتوکسیک اثرات بسیار مخرب موتاژنیک و تراتوژنیک برای انسان دارند. پسماندهای ژنوتوکسیک به داروهای سایتوتوکسیک، شیمیایی و رادیواکتیو، که در درمان سرطان و یا درمان پیوند اعضا به کار می روند، اطلاق می شوند. هدف از این مطالعه بررسی مدیریت پسماندهای بیمارستانی در استان مازندران با تاکید بر پسماندهای ژنوتوکسیک است.

    روش بررسی

    این مطالعه توصیفی-مقطعی در 35 بیمارستان دولتی و تامین اجتماعی استان مازندران در سال 1396 انجام گرفت. در این تحقیق کمیت و کیفیت پسماندهای بیمارستانی و ژنوتوکسیک و نحوه مدیریت آنها، از طریق تکمیل پرسشنامه های تخصصی مطالعه شد. جهت ارزیابی وضعیت موجود اطلاعات به دست آمده در نرم افزار Excel پردازش و تحلیل گردید. 

    یافته ها

     میانگین سرانه پسماند به ازای هر تخت فعال بیمارستانی برابر kg 3/51 بود. این سرانه برای پسماند عادی 2/2، عفونی 1/24، ژنوتوکسیک، شیمیایی و دارویی kg 0/1 برآورد شد. میانگین شاخص مدیریت پسماندهای بیمارستانی در استان مازندران حدود 84 از 100 است، که نشان دهنده وضعیت خوب مدیریت این پسماندها بود. مدیریت پسماندهای ژنوتوکسیک در 7 بیمارستان تخصصی شیمی درمانی حدود 64 از 100 بود، که نشان دهنده وضعیت متوسط مدیریت این پسماندها بود. در 28 بیمارستان فاقد بخش شیمی درمانی شاخص مدیریت پسماند ژنوتوکسیک 42 از 100 برآورد شد، که نشان دهنده وضعیت ضعیف مدیریت این پسماندها بود.

    نتیجه گیری

     عمده ترین نقطه ضعف در مدیریت پسماندهای بیمارستانی مربوط به مدیریت پسماندهای شیمیایی-دارویی و ژنوتوکسیک بود، بر این اساس بهبود کیفیت مدیریت پسماندهای ژنوتوکسیک و شیمیایی- دارویی بایستی در برنامه ریزی جدید مورد توجه خاص قرار گیرد.

    کلیدواژگان: مدیریت پسماند، پسماند بیمارستانی، پسماند ژنوتوکسیک
  • رضا بیات، خسرو اشرفی*، مجید شفیع پور مطلق، محمدصادق حسنوند، رجبعلی درودی صفحات 365-382
    زمینه و هدف

    با وجود بهبود قابل توجه کیفیت هوا در سال 1397 در تهران و کمتر شدن میانگین غلظت های اکثر آلاینده ها در مقایسه با سال های قبل، کیفیت هوا در این کلانشهر کماکان با مقادیر رهنمود سازمان جهانی بهداشت و استاندارد ملی فاصله دارد. هدف این مطالعه، برآورد اثرات آلودگی هوا بر سلامت در شهر تهران و با لحاظ نمودن توزیع مکانیPM2.5  و توزیع مکانی جمعیت، در تعیین میزان مواجهه است.

    روش بررسی

    در این مطالعه، ضمن معرفی تابع غلظت-پاسخ GEMM و نرم افزار BenMAP-CE، مرگ و میر منتسب به مواجهه بلند مدت با PM2.5 هوای آزاد و توزیع مکانی آن در تهران برای سال های 1396 و 1397 از این طریق تخمین زده شده است. داده های غلظت ساعتی PM2.5 ایستگاه های سنجش کیفیت هوا جهت تخمین میزان غلظت PM2.5 برای 349 محله تهران استفاده شده است.

    یافته ها

     نتایج به دست آمده نشان داد که میانگین غلظت مواجهه با PM2.5 وزن دهی شده با جمعیت در شهر تهران در سال های 1396 و 1397 برابر µg/m3 31/8 و  µg/m326/2 بوده است. با استفاده از تابع GEMM، در مجموع 377,7 (126,6-581,8) مرگ منتسب به PM2.5 در سال 1396 در بزرگسالان (بزرگ تر از 25 سال) برآورد گردید و برای سال 1397 این تعداد 418,6 (918,5-753,6) برآورد شد.

    نتیجه گیری

    توزیع مکانی مرگ های منتسب به PM2.5 نشان داد نرخ مرگ منتسب به ازای هر 100 هزار نفر جمعیت، در مناطق 16 و 18 شهرداری تهران از سایر مناطق بالاتر و در منطقه یک از مناطق دیگر پایین تر است.

    کلیدواژگان: آلودگی هوا، ذرات معلق ریز، اثرات بهداشتی، تهران
  • زهرا اسدکی، رضا انصاری*، فریبا استوار صفحات 383-396
    زمینه و هدف

    با توجه به وجود صنایعی مانند فولاد زنگ نزن، حضور یون نیکل (II) در آب ها و پساب‏ها در غلظت های بالا گزارش شده است. بنابراین، حذف یون نیکل (II) از پساب‏ها و محیط زیست امری ضروری به شمار می آید. در این پژوهش نانوذرات اکسید آهن (III) به عنوان جاذب برای حذف یون نیکل (II) از آب در یک سیستم تعادلی منقطع مورد مطالعه قرار گرفت.

    روش بررسی

    جهت مشخصه یابی ساختاری نمونه از تکنیک های FT-IR،  SEMو  XRDاستفاده شد. برای تعیین شرایط بهینه جذب، اثر پارامترهای مهم از قبیل: pH، زمان تماس، وزن جاذب و غلظت اولیه مورد بررسی قرار گرفت. همچنین، مطالعه ترمودینامیکی (تغییرات انرژی آزاد استاندارد گیبس، آنتالپی و آنتروپی)، مطالعات ایزوترمی (ظرفیت جذب) و مطالعات سینتیکی (تاثیرپذیری جاذب با زمان) بررسی گردید.

    یافته ها

    نتایج نشان داد که جاذب مغناطیسی مذکور، دارای بالاترین راندمان حذف آلاینده نیکل (II) در pH برابر 7، زمان تماس min 60، مقدار جاذب mg 200 و بالاترین غلظت قابل حذف mg/L 400 است.

    نتیجه گیری

    با مطالعات ترمودینامیکی مشخص گردید که واکنش گرماگیر بوده و خودبه خودی بودن فرایند جذب، با عامل آنتروپی کنترل می شود (J/mol.K 165/7+  ΔS°=و KJ/mol 2/7-(ΔG°= . برای درک بهتر مکانیزم جذب، از معادلات سینتیک شبه درجه اول و دوم استفاده شد. سپس جهت تعیین ظرفیت جذب، ایزوترم های جذبی لانگمویر و فروندلیچ بررسی گردید و مطابقت خوب نتایج با مدل فروندلیچ و ظرفیت جذب برابر با mg/g 43/5 به دست آمد که بیانگر ظرفیت جذب بالای جاذب و چند لایه بودن آن است.

    کلیدواژگان: نانوذرات اکسید آهن (III)، نیکل (II)، ایزوترم، ترمودینامیک، سینتیک
  • بهاره پنق، رحیم خباز*، عبد المجید ایزدپناه صفحات 397-408
    زمینه و هدف

    پرتوگیری خارجی انسان به واسطه پرتوهای حاصل از منابع طبیعی به مراتب بیشتر از منابع مصنوعی است. در این پژوهش با تعیین آهنگ دز گامای محیطی در داخل ساختمان ها و فضای باز، میزان دز موثر سالانه در شهرهای گرگان و بندرترکمن برآورد شد.

    روش بررسی

    با استفاده از یک آشکارساز اتاقک یونیزاسیون، آهنگ دز معادل گامای محیطی در محیط بیرون و فضای آزاد شهرهای گرگان و بندرترکمن به ترتیب در 32 و 16 ایستگاه منتخب به مدت h 1 مورد اندازه گیری قرار گرفت. همچنین اندازه گیری های آهنگ دز معادل گامای محیطی فضای داخل ساختمان ها توسط 36 عدد TLD در شهرهای گرگان و بندرترکمن به ترتیب در 11 و 6 منزل مسکونی با استفاده از روش دزیمتری ترمولومینسانس انجام گردید.

    یافته ها

    نتایج این مطالعه نشان می دهند که تا حدودی آهنگ دز معادل گامای محیطی در فضای باز بیشتر از مقدار این کمیت در فضای داخل ساختمان است. مقدار دز موثر سالانه دریافتی ناشی از گامای محیطی در فضای باز و فضای داخل ساختمان ها توسط ساکنین گرگان و بندرترکمن به ترتیب معادل 0/720 و  mSv0/719 است.

    نتیجه گیری

    دز موثر سالانه دریافتی توسط ساکنین شهرهای گرگان و بندرترکمن از مقدار میانگین جهانی آن و همچنین از سطح دز مرجع برای افراد عادی (mSv 1) کمتر است.

    کلیدواژگان: گامای محیطی، پرتوزایی محیطی، دز موثر، گرگان، بندرترکمن
  • آمنه مرزبان، وحید رحمانیان، فرخ لقا ثروت، مهران برزگران* صفحات 409-422
    زمینه و هدف

    آب از جمله با ارزش ترین عوامل زیست محیطی است که امروزه به یکی از بزرگ ترین چالش های جامعه بشری تبدیل شده است. هدف از مطالعه حاضر تعیین ارتباط نگرش مذهبی با گرایش به صرفه جویی در مصرف آب در دانش آموزان دبیرستانی شهر یزد است.

    روش بررسی

    این مطالعه به روش مقطعی روی 600 نفر از دانش آموزان دبیرستانی شهر یزد (300 نفر دختر و 300 نفر پسر) به صورت تصادفی در سال 1397 انجام شد. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه 21 سوالی گرایش به صرفه جویی در مصرف آب و پرسشنامه 60 سوالی نگرش مذهبی بود. دامنه نمره برای گرایش به صرفه جویی در مصرف آب و نگرش مذهبی به ترتیب 105-21 و 300-60 بود. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS16 و با آمار توصیفی و آمار تحلیلی (آزمون های مجذور کای، آنوا، تی مستقل و ضریب همبستگی پیرسون) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

    یافته ها

     میانگین و انحراف معیار نمره نگرش مذهبی و گرایش به صرفه جویی در مصرف آب شرکت کنندگان به ترتیب برابر با 14/31± 180/11 و 10/21± 65/27 بود. نگرش مذهبی دانش آموزان با متغیرهای سن و جنس و گرایش به صرفه جویی در مصرف آب با متغیر جنس و تعداد اعضای خانواده رابطه معنی داری داشت (0/05>p). همبستگی بین نگرش مذهبی و گرایش به صرفه جویی در مصرف آب از نظر آماری معنی دار بود (0/69=r و 0/01=p).

    نتیجه گیری

     با توجه به همبستگی مثبتی که نگرش مذهبی بر گرایش به صرفه جویی در مصرف آب دارد تلاش در تقویت نهاده های مذهبی و اخلاقی مرتبط با صرفه جویی در مصرف آب در دانش آموزان، می تواند منجر به گسترش نگرش مصرف بهینه آب در این قشر تاثیرگذار جامعه گردد.

    کلیدواژگان: نگرش مذهبی، صرفه جویی، مصرف آب، دانش آموزان
  • مهرنوش قلی زاده، محسن نصرتی* صفحات 423-436
    زمینه و هدف

    تصفیه جلبکی پساب یک فناوری جدید و ارزان جهت حذف و بازیابی مواد مغذی از پساب است. به منظور بررسی اثر ویناس بر میزان رشد و بررسی اثر رشد ریزجلبک در حذف نیتروژن، فسفات و  CODدر مخلوطی از پساب شهری و ویناس به بررسی رشد اسپیرولینا پلاتنسیس پرداخته شد.

    روش بررسی

    توانایی رشد اسپیرولینا در پساب شهری و اثر ویناس بر میزان رشد با محاسبه زیست توده به دست آمده بررسی شد. همچنین اثر غلظت ویناس، شدت نور و دوره روشنایی تاریکی بر میزان رشد توسط نرم افزار DESIGN EXPERT و روش مکعب مرکزی  (CCD)مورد بررسی قرار گرفت. با انتخاب شرایط بهینه، میزان حذف نیتروژن، فسفات و COD در انتهای مرحله رشد بررسی شد.

    یافته ها

    نتایج به دست آمده نشان داد افزودن ویناس به پساب باعث افزایش رشد ریزجلبک شده و بیشترین میزان زیست توده در جریان ته نشینی به همراه 0/25 درصد ویناس به میزان mg/mL 3/19 به دست آمد. با بررسی اثر فاکتورهای مختلف مانند غلظت ویناس، شدت نور و دوره روشنایی-تاریکی بر میزان رشد، شرایط بهینه در غلظت ویناس (v/v) 0/4 درصد، شدت نور lux 5000 و دوره روشنایی h 10، با (mg/L) 480 زیست توده به دست آمد. همچنین در این شرایط درصد حذف نیتروژن، فسفات و COD به ترتیب برابر با 63، 97 و 73 درصد بود.

    نتیجه گیری

     نتایج این پژوهش نشان دهنده پتانسیل بالقوه پساب شهری و ویناس برای جایگزینی محیط کشت زاروک به منظور رشد ریزجلبک اسپیرولینا است. همچنین این ریزجلبک توانایی حذف درصد بالایی از مواد مغذی موجود در پساب را داشت.

    کلیدواژگان: اسپیرولینا پلاتنسیس، پساب شهری، تصفیه جلبکی، ویناس
  • ریحانه دهقان، سارا عبدالهی، مهرانگیز رحیمی، فرهاد نژادکورکی، ملیحه امینی* صفحات 437-448
    زمینه و هدف

    به دلیل رشد فزاینده شهرنشینی یکی از معضلات زیست محیطی دنیای امروز وسایل نقلیه هستند که از مهمترین عوامل ایجاد آلودگی هوا محسوب می شوند. با توجه به مشکلات روز افزون آلودگی هوا و عواقب زیست محیطی آن به دلیل عدم رعایت استانداردها در ساخت خودروها و سوخت مصرفی آنها، آگاهی از میزان خروجی اگزوز خودروها و مقایسه آن با استانداردهای حفاظت محیط زیست و معاینه فنی به منظور کنترل و کاهش آلودگی هوا ضروری است. از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی و مقایسه میزان آلاینده های CO،CO2  و HC خروجی از اگزوز خودروهای سبک در فاصله سال های تولید 1389-1383 براساس استانداردهای معاینه فنی و محیط زیست در شهر شیراز انجام گردید. همچنین به بررسی ارتباط میان سال ساخت خودرو با میزان خروجی آلاینده های مذکور نیز پرداخته شد.

    روش بررسی

    در این مطالعه توصیفی-مقطعی، غلظت آلاینده های هوا شامل CO، CO2 و HC از خروجی اگزوز 858 خودور پژو 405، 206 و پارس تولید سال های 1389-1383 مراجعه کننده به مرکز معاینه فنی ولیعصر شهر شیراز در طی 5 ماه اندازه گیری شد و با استانداردهای حفاظت محیط زیست و معاینه فنی مقایسه شد. همچنین ارتباط بین سال تولید و میزان خروجی آلاینده های مذکور نیز مورد بررسی قرار گرفت و داده های به دست آمده توسط نرم افزار Excel و SPSS در سطح معنی داری 5 درصد (0/05p<) مورد آنالیز آماری قرار گرفتند.

    یافته ها

     نتایج نشان داد بین سال ساخت خودرو و میزان تولید CO و HC رابطه معنی دار و منفی وجود داشت به طوری که با افزایش سال ساخت خودرو میزان آلاینده های مذکور کاهش می یابند. همچنین بین سال ساخت و میزان تولید CO2 نیز این رابطه مثبت و معنی دار بود. همچنین در بین خودروهای مورد بررسی آلاینده های خروجی (CO و CO2) از اگزوز خودروی پژو GLX نسبت به پژو پارس و 206 کمتر بود و کمترین میزان HC در پژو 206 مشاهده شد.

     نتیجه گیری

    به طور کلی میزان آلاینده های خروجی اگزوز از هر سه خودرو در حد استاندارد یورو 2 و معاینه فنی قرار داشتند.

    کلیدواژگان: مونوکسید کربن، هیدروکربن های نسوخته، استاندارد معاینه فنی، یورو 2، شیراز
  • خدیجه غطاوی، ابوالفضل ناجی* صفحات 449-460
    زمینه و هدف

    میکروپلاستیک ها آلاینده های نوظهور شناخته شده ای در محیط های دریایی هستند. بلع میکروپلاستیک ها توسط موجودات دریایی به عنوان مسیر اصلی است که این آلاینده ها می توانند اثرات مخربی بر موجودات دریایی داشته باشند.

    روش بررسی

    به منظور بررسی و سنجش میکروپلاستیک های موجود در ماهیان خلیج فارس از روش نمونه برداری تصادفی و هضم نمودن بافت ها و شناورسازی میکروپلاستیک ها استفاده شد و با این روش به بررسی فراوانی، توزیع، شکل و رنگ میکروپلاستیک ها در دستگاه گوارش ماهیان خلیج فارس پرداخته شده است.

    یافته ها

     با توجه به نتایج به دست آمده، تعداد میکروپلاستیک متعلق به گونه شورت ماهیان (Sillago sihama) (62 درصد)، خنو خاکستری (Diagramma pictum) (26 درصد)، سرخو معمولی (Lutjanus johnii) (6 درصد)، شوریده (Otolithes ruber) (5 درصد)، هامور (Epinephelus coioides) (1 درصد) بود و در گونه شیر (Scomberomorus commerson) میکروپلاستیکی مشاهده نشد.

    نتیجه گیری

     سهم نسبی اشکال مختلف میکروپلاستیک ها در هر گونه از ماهیان نشان داد که میکروفیبرها با بیش از 87 درصد فراوان ترین اشکال میکروپلاستیک و فرگمنت ها و فیلم ها با به ترتیب 11 درصد و 2 درصد کمترین غلظت مشاهده شده بودند. براساس نتایج این تحقیق، گونه  Sillago sihamaبه عنوان شاخص مناسبی برای آلودگی میکروپلاستیک ها بین گونه های مورد مطالعه در خلیج فارس پیشنهاد می گردد. مصرف میکروپلاستیک، یک مسیر بالقوه برای انتقال مواد افزودنی پلاستیک، فلزات، هیدروکربن های آروماتیک و دیگر آلاینده های آلی پایدار و سایر مواد غذایی دیگر حیوانات و مصرف کنندگان انسانی را از ماهی فراهم می کند. بنابراین، تحقیقات جامع تری در مورد میکروپلاستیک ها و نانوپلاستیک ها و اثراتشان می بایست در زنجیره غذایی انجام شود.

    کلیدواژگان: آلودگی، ارزیابی محیط زیست، خلیج فارس، میکروپلاستیک، زنجیره غذایی
  • کبری جعفری*، ناصر حافظی مقدس، علیرضا مظلومی، اعظم قزی صفحات 461-476
    زمینه و هدف

    منابع آب زیرزمینی یکی از با ارزش‏ترین منابع هر کشور محسوب می‏ شود. در دشت اردبیل رونق فعالیت‏ های کشاورزی و استفاده غیرمتعارف از کودهای شیمیایی و آفت‏ کش ‏ها، دفع نادرست فاضلاب‏ های شهری و شهرک ‏‏های صنعتی می‏ تواند باعث آلودگی آب‏ های زیرزمینی شود. با توجه به اینکه حذف آلودگی از منابع آب‏ های زیرزمینی پرهزینه است یکی از روش‏ های مناسب برای جلوگیری از آلودگی آب زیرزمینی، شناسایی پهنه ‏های آسیب‏پذیر آبخوان جهت مدیریت زیست‏ محیطی منابع آب و توسعه پایدار است.

    روش بررسی

    در این مطالعه برای تعیین آسیب‏ پذیری آبخوان اردبیل، ابتدا 52 داده اکسلی چاه ‏های پیزومتری، 43 داده اکسلی آزمایش پمپاژ، میانگین بارندگی سالیانه از داده ‏های 8 ایستگاه، 45 داده‏ لاگ حفاری مربوط به چاه ‏های اکتشافی، نقشه کاربری اراضی، نقشه توپوگرافی و نقشه زمین‏ شناسی جمع‏ آوری شدند. سپس تمامی داده ‏ها برای آماده‏ سازی لایه‏ های اطلاعاتی عمق آب زیرزمینی (D)، تغذیه (R)، محیط آبخوان (A)، محیط خاک (S)، توپوگرافی (T)، اثر منطقه غیراشباع (I) و هدایت هیدرولیکی آبخوان (C) در نرم افزار ArcGIS تهیه شدند و مطابق با روش دراستیک همپوشانی انجام گرفت.

    یافته‏ ها

     نقشه پهنه ‏بندی حاصل از همپوشانی نشان داد که دامنه شاخص دراستیک از 63 تا 195 است. مناطق با امتیاز بالای آسیب‏ پذیری دارای ویژگی ‏هایی مانند عمق کم آب زیرزمینی، بافت درشت خاک، عمق کم خاک و شیب کمتر بودند. صحت‏ سنجی نقشه حاصل از مدل دراستیک با نقشه توزیع غلظت نیترات بیانگر غلظت بالای نیترات در پهنه‏ مستعد به آسیب‏ پذیری است. 

    نتیجه ‏گیری

     مناطق با آسیب‏ پذیری بالا در شمال‏ غرب و قسمت‏ های مرکزی دشت واقع شده‏ اند. نتایج این تحقیق به کاهش اثرات زیست‏ محیطی آلاینده‏ ها بر روی منابع آب زیرزمینی در آینده کمک خواهد کرد.

    کلیدواژگان: آسیب پذیری، دشت اردبیل، سیستم اطلاعات جغرافیایی، شاخص دراستیک، نیترات
  • سمانه ابولی، محمود علی محمدی*، میرزمان زمانزاده، کامیار یغمائیان، مسعود یونسیان، مهدی هادی، زهرا سلیمانی صفحات 477-488
    زمینه و هدف

    کیفیت پایین آب های سطحی و زیرزمینی در کشورهایی که با مشکل کم آبی مواجه هستند تمایل جامعه به استفاده از دستگاه تصفیه آب خانگی را افزایش داده است. مطالعه حاضر با هدف بررسی کیفیت آب آشامیدنی دستگاه های تصفیه آب خانگی و شبکه توزیع عمومی در شهر گرمسار که تحت کنترل برنامه ایمنی آب است، انجام شده است.

    روش بررسی

    مطالعه توصیفی مقطعی حاضر در سال 1397 در 6 منطقه و 41 نقطه شهر گرمسار در دو فصل بهار و تابستان انجام شد. آزمایش های شیمیایی براساس دستورالعمل استاندارد متد، اندازه گیری کلی فرم ها به کمک روش تخمیر چند لوله ای و شمارش باکتری های هتروتروف به روش شمارش بشقابی انجام شد. نتایج از طریق نرم افزارهایExcel  و SPSS تحلیل شد. 

    یافته ها

     میانگین پارامترهای اندازه گیری شده در تمام نمونه ها شامل هدایت الکتریکیμs/cm 1507، کل جامدات محلول mg/L 786/8، فلوراید mg/L 0/048، کلر آزاد باقیمانده mg/L 0/67، pH 7/9، کلی فرم کل MPN/100mL 0/16، کلی فرم مدفوعی MPN/100mL 0/14 و شمارش بشقابی هتروتروفیک  CFU/mL112 بود. اختلاف معنی داری در میزان پارامترهای شیمیایی و میکروبی در شبکه توزیع عمومی و خروجی دستگاه تصفیه آب خانگی در دو فصل مشاهده نشد.

    نتیجه گیری

     دستگاه های تصفیه آب خانگی تاثیری در بار میکروبی نداشتند اما باعث تغییر در مقادیر برخی از پارامترهای شیمیایی شدند. آب آشامیدنی خروجی از شبکه توزیع، با بکارگیری برنامه ایمنی آب از کیفیت مناسبی برخوردار است.

    کلیدواژگان: دستگاه تصفیه آب خانگی، کیفیت آب، ایمنی آب
  • خدیجه فرجی مهیاری، شاهین رفیعی*، علیرضا کیهانی، زهرا فرجی مهیاری صفحات 489-500
    زمینه و هدف

    آگاهی از مقدار تولید پسماند جامد شهری، نقش ویژه ای در تدوین سیاست های مدیریت پسماند ایفا می کند. تاکنون، روش های مختلف برای تخمین مقدار تولید پسماند به کار گرفته شده اند. در این پژوهش هشت فرم خاص از توابع ریاضی با روش تحلیل رگرسیون مبتنی بر جمعیت برای پیش بینی تولید پسماند ارزیابی شدند.

    روش بررسی

    آزمون معنی داری هر یک از مدل ها با آماره F و آزمون ضرورت وجود پارامترهای پیشگو با آماره t انجام شد. از شاخص های آماری ضریب تعیین (R2)، ضریب تعیین تعدیل شده (R2Adjusted)، ریشه میانگین مربع خطا (RMSE)، خطای اریبی (MBE) و درصد میانگین خطا (MPE) برای نکویی برازش مدل ها استفاده شده است. برای بررسی توانایی پیشگویی مدل ها ضریب تعیین پیش بینی شده (R2Predicted) با روش اعتبارسنجی متقابل یک طرفه محاسبه شد.

    یافته ها

     نتایج تحلیل نشان داد مدل های چندجمله ای درجه دو و بالاتر علی رغم دقت خوب، معنی دار نبوده (در سطح 0.01) و برای پیش بینی های بلند مدت مناسب نیستند. مدل های خطی، توانی و نمایی با R2 به ترتیب 0.942، 0.932 و 0.936 و R2Predicted به ترتیب 0.904، 0.893 و 0.898 بهترین هستند؛ اما، عدم قطعیت در مدل نمایی بیشتر است.

    نتیجه گیری

     وضعیت تولید پسماند در چهار سناریوی مبتنی بر رشد جمعیت (افزایش، تثبیت و کاهش موالید) برای کلان شهر تهران در سال های 1400-1430 بررسی شد. هر چهار سناریو، افزایش تولید سالانه و سرانه پسماند را تا سال 1430 نشان می دهند. بنابر نتایج، انتظار می رود تولید روزانه پسماند در تهران از ton 7360 به حداکثر ton 12317 در سال 1430 برسد.

    کلیدواژگان: پسماند جامد شهری، مدیریت پسماند، پیش بینی تولید پسماند جامد، اعتبارسنجی تحلیل رگرسیون، تهران
  • علی دریابیگی زند*، آذر واعظی هیر صفحات 501-514
    زمینه و هدف

    ایستگاه های انتقال پسماند به عنوان یک عنصر میانی در جمع آوری و حمل و انتقال پسماند به محل دفع نهایی فعالیت می کنند. ایستگاه ها به موازات مزیت هایی همچون کاهش هزینه های حمل و نقل، اثرات مخرب زیست محیطی همچون آلودگی هوا، صدا و آب دارند. ارزیابی اثرات محیطی از راه حل های مفید در کاهش اثرات محیطی ایستگاه ها است. این پژوهش با هدف ارزیابی اثرات زیست محیطی گزینه های مختلف تعریف شده برای ایستگاه های انتقال پسماند تهران است.
     

    روش بررسی

    تحقیق به روش توصیفی-تحلیلی برای ارزیابی ایستگاه های انتقال پسماند شهر تهران با روش ماتریس ارزیابی اثرات سریع مبتنی بر بازدیدهای میدانی و جمع آوری اطلاعات از منابع مختلف انجام گرفت و ضمن بررسی ادامه روش فعلی فعالیت ایستگاه ها سه گزینه دیگر (انتقال در فضای باز و با پوشش فضای سبز و انتقال در فضای سرپوشیده و بدون فضای سبز و با احداث فضای سبز در محوطه ایستگاه) نیز بررسی شد. سپس با استفاده از مدل پایداری میزان پایداری گزینه ها مورد سنجش قرار گرفت.

    یافته ها

     براساس نتایج به دست آمده گزینه چهارم (تخلیه و بارگیری پسماند در فضای سرپوشیده و همراه با احداث فضای سبز در ایستگاه انتقال پسماند) با کسب بیشترین امتیاز (0/079) به لحاظ پایداری و همچنین برخورداری از کمترین اثرات مخرب زیست محیطی به عنوان اولویت اول برای احداث ایستگاه های انتقال است. این درحالی است که وضعیت زیست محیطی کنونی ایستگاه های انتقال پسماند شهر تهران (گزینه اول) با کسب کمترین امتیاز (0/213-) به لحاظ پایداری و دارای بیشترین اثرات مخرب زیست محیطی به عنوان اولویت آخر برای احداث ایستگاه های انتقال است.

    نتیجه گیری

     استفاده توامان از ماتریس ارزیابی اثرات سریع و مدل پایداری می تواند یک روش نویدبخش و قابل اطمینان جهت ارزیابی و بهبود عملکرد ایستگاه های انتقال پسماند باشد.

    کلیدواژگان: ارزیابی اثرات زیست محیطی، ایستگاه انتقال پسماند، ماتریس ارزیابی، مدل پایداری
|
  • J Gorgani, R Nabizadeh, M Gholami, H Pasalari, M Yegane Badi, M Farzadkia*, HA Asgharnia, MA Zazouli Pages 351-364
    Background and Objective

    Hospital wastes with the content of infectious, pathologic, sharp, pharmaceupitical and genotoxic materials are classified as hazardous wastes. Of which, genotoxic residues wirh mutagenic and teratogenic effects are of most great concern on human health. Genetic wastes are referred to as cytotoxic, chemical, and radioactive drugs used to treat cancer or treat transplantation. The purpose of this study was to evaluate the management of hospital wastes in Mazandaran province with emphasis on genotoxic waste.

    Materials and Methods

    This descriptive cross-sectional study was carried out in 35 governmental and social hospitals in Mazandaran province to determine the satus of hospital waste with focus on geotoxic waste. The quanity, quality and management approaches of hospital and genotoxic wastes in the studied hospitals were surveyed with a validated questionnaire. Results obtained from the present study were analyzed with Excel software.

    Results

    The average waste per each hospital bed was estimated to be 3.51 kilograms. Of which, 2.2, 1.24, 1.9 kg were categorized as municipal, chemical, and genotoxic wastes, respectively. The average of the hospital waste management index in Mazandaran province was found to be about 84 out of 100, indicating good management of these wastes. The management of genotoxic waste in 7 specialized chemotherapy hospitals was estimated to be 64 out of 100, indicating the average state of genotoxic waste management for these hospitals. In 28 non-chemotherapy hospitals, the genotoxic waste management index was approximated 42 out of 100, indicating poor management of these wastes.

    Conclusion

    The main weaknesses in hospital waste management are associated with the management of chemical-pharmaceutical and genotoxic wastes. Accordingly, improvement the quality of genotoxic and chemical-pharmaceutical wastes should be concerned in the future planning.

    Keywords: Waste management, Hospital waste, Genotoxic waste
  • R Bayat, Kh Ashrafi*, M Shafiepour Motlagh, MS Hassanvand, R Daroudi Pages 365-382
    Background and Objective

    Despite the significant improve in air quality in Tehran in 2018 and reducing the average concentration of most pollutants, compared to previous years, air quality is still far from the WHO air quality guideline level and national air quality standards. The purpose of this study was to estimate the effects of air pollution on health in Tehran by considering the spatial distribution of PM2.5 and population in determining exposure levels.

    Materials and Methods

    In this study, while introducing the GEMM concentration –response function and BenMAP-CE software, the mortality attributed to PM2.5 in Tehran and its distribution for 2017 and 2018 was calculated. Hourly PM2.5 from monitoring stations used to estimate the mean PM2.5 for 349 Tehran neighborhoods.

    Results

    The results showed that the average population weighted PM2.5 concentrations in Tehran in 2017 and 2018 was estimated to be 31.8 and 26.2 µg/m3 respectively. Using the GEMM function, about 7,377 (95% CI: 6,126-8,581) total mortality attributed to PM2.5 was estimated in adults in 2017 (> 25 years) and the figure for 2018 was estimated as 6,418 (95% CI: 5,918-6,753).

    Conclusion

    The spatial distribution of deaths attributable to PM2.5 showed that the total mortality rate per 100000 in the districts 16 and 18 of the Tehran municipality were higher than other districts and the lowest rate observed in the district 1.

    Keywords: Air pollution, PM2.5, Health impacts, Tehran
  • Z Esdaki, R Ansari*, F Ostovar Pages 383-396
    Background and Objective

    Due to the existence of industries such as stainless steel, the presence of nickel (II) ions in water and wastewater has been reported at high concentrations. Removal of nickel (II) ions from wastewater and the environment are of primary importance. In this study, iron (III) oxide nanoparticles were studied as an adsorbent for removal of Ni (II) ions from water in the batch equilibrium system.

    Materials and Methods

    FT-IR, SEM and XRD techniques were used to characterize the structure of the sample. To determine the optimum adsorption, the effect of important parameters such as pH, contact time, adsorbent weight and initial concentration were investigated. Also, thermodynamic study (Gibbs standard energy variations, enthalpy and entropy), isothermal studies (absorption capacity) and kinetic studies (absorbent effect with time) were investigated.

    Results

    The results showed that the magnetic adsorbent had the highest removal efficiency of nickel (II) at pH 7, contact time 60 min, adsorbent dosage of 200 mg, and maximum removable concentration of 400 mg/L.

    Conclusion

    With thermodynamic studies, it was determined that the reaction was endothermic and the spontaneous process was controlled using the entropy factor (ΔG°=-2.7 KJ/mol, ΔS°=+165.17 J/mol.K). In order to better understand the mechanism of adsorption, kinetics studies were carried out using the pseudo-first-order and pseudo-second-order models. Then, Langmuir and Freundlich adsorption isotherms were investigated to determine the adsorption capacity, and it was found that the adsorption data were well fitted to Freundlich model and the maximum adsorption capacity was 43.5 mg/g, which indicated high adsorption capacity and its multi-layers.Then, Langmuir and Freundlich adsorption isotherms were investigated and it was found that the adsorption data were well fitted to Freundlich model and maximum adsorption capacity (qmax=43.5 mg/g) was obtained which indicates good adsorption capacity of adsorbent and its multi-layers.

    Keywords: Iron (III) oxide nanoparticles, Ni (II), Isotherm, Thermodynamics, Kinetics
  • B Pangh, R Khabaz*, A Izadpanah Pages 397-408
    Background and Objective

    Human external exposure to natural radiation sources is much more than artificial radiation sources. In this study, external annual effective doses were estimated in cities of Gorgan and Bandar-Torkman by determining ambient gamma dose rate in indoor and outdoor spaces.

    Materials and Methods

    Using an ionization chamber detector, the outdoor and indoor ambient gamma dose rate at 32 and 16 selected stations in Gorgan and Bandar-Torkman cities was measured for one hour, respectively. Indoor measurements were performed by 36 TLDs in Gorgan and Bandar-Torkman cities in 11 and 6 residential buildings respectively using thermoluminescence dosimetry method.

    Results

    The results of this study indicate that the ambient gamma dose rate in outdoor is a little more than this quantity in indoor space. The annual effective dose received by residents of Gorgan and Bandar-Torkman were 0.720 and 0.719 mSv, respectively.

    Conclusion

    The annual effective dose received by residents of Gorgan and Bandar-Torkman cities is less than the worldwide average, and it is also less than the reference dose level for ordinary people (1 mSv).

    Keywords: Ambient gamma, External radiation, Effective dose, Gorgan, Bandar-Torkaman
  • A Marzban, V Rahmanian, F Servat, M Barzegaran* Pages 409-422
    Background and Objective

    Water is one of the most valuable environmental factors that has become one of the greatest challenges of human society today. The purpose of this study was to investigate the relationship between religious attitudes toward water saving in high school students in Yazd.

    Materials and Methods

    This cross-sectional descriptive study was conducted in 2018. 600 subjects (300 girls and 300 boys) were selected by random sampling method. The data collection tool was a questionnaire on water saving tendency including 21 questions and Religious attitude questionnaire including 60 questions. The score range for the religious attitude and the tendency to save water was 60-300 and 21-105, respectively. Data were entered into SPSS18 software and analyzed using Chi-square, Pearson correlation coefficient and descriptive statistics.

    Results

    The mean and standard deviation of the religious attitude score and the tendency to save water consumption were 180.11 ± 14.31 and 65.27 ± 10.21, respectively. The religious attitude of students with age and gender, and the tendency toward water saving with gender variables and number of family members was significant (p<0.05). Correlation between religious attitude and tendency to water saving was statistically significant (r=0.69, p=0.01)

    Conclusion

    Considering the positive correlation between religious attitude and tendency towards water saving, efforts to strengthen religious and moral inputs related to water consumption in students can lead to the development of an optimal water consumption attitude in this influential community of a society.

    Keywords: Religious attitude, Saving, Water consumption, Students
  • M Gholizadeh, M Nosrati* Pages 423-436
    Background and Objective

    Algal wastewater treatment is a new and economic technology to remove and recycle nutrients from wastewater. In order to investigate the effect of vinasse on microalgae growth and also the effect of its growth on nitrogen and phosphate removal in a mixture of urban wastewater and vinasse, the growth of Spirulina platensis was studied.

    Materials and Methods

    Growth ability of spirulina in the urban wastewater and the effect of vinasse on growth rate was investigated by the calculation of biomass. The effect of concentration of vinasse, intensity of light and light-dark cycle on growth rate were studied by DESIGN EXPERT and CCD method. By selecting the optimized conditions, rates of nitrogen, phosphate and COD removal was investigated at the end of the growth period.

    Results

    The results showed that adding vinasse to wastewater increased the growth rate and the highest amount of biomass of 3.19 mg/mL was obtained in the sedimentary stream containing 0.25% vinasse. By evaluating the effect of vinasse concentration, intensity of light and light-dark cycle on growth rate, optimal conditions at vinasse concentration 0.4% (v/v), light intensity of 5000 lux and light period of 10 hours, 480 (mg/L) of biomass was obtained. The percentage of removal of nitrogen, phosphate and COD was 63%, 97% and 73% respectively.

    Conclusion

    The results of this study indicated the capability of urban wastewater and vinasse in order to replace Zarouk's culture medium for growth of Spirulina microalgae. These microalgae were able to remove high percentage of nutrients in the wastewater.

    Keywords: Spirulina platensis, Urban wastewater, Algae treatment, Vinasse
  • R Dehghan, S Abdolahi, M Rahimi, F Nejad Koorki, M Amini* Pages 437-448
    Background and Objective

    Due to the increasing growth of urbanization, vehicles are one of the most important environmental causes of air pollution in today's world..  With the increasing problems of air pollution and its environmental consequences due to lack of compliance with standards in manufacturing cars and their fuel consumption, awareness of the exhaust of cars and its comparison with environmental protection standards and technical examination is essential for controlling and reducing air pollution. Therefore, the present study was carried out with the aim of studying and comparing the amount of CO, CO2 and HC emissions from light vehicle exhausts in the period of 1383-1389 based on technical and environmental inspection standards in Shiraz. Also, the relationship between the year of construction of the car and the amount of output of these pollutants was discussed.

    Materials and Methods

    In this research, the amount of exhaust emissions (carbon monoxide, carbon dioxide and uncured hydrocarbons) from the exhaust of 858 vehicles included models Peugeot 206, GLX and Pars that were referred to the technical examination center during 5 months in Shiraz between the years 1383-1389 was investigated. Also, the relationship between the year of production and the amount of output of these pollutants was studied. Data analysis was done using SPSS software and Microsoft Excel software was used for drawing graphs.

    Results

    The results showed that there was a significant and negative correlation between the year of manufacture of the vehicle and the reduction of CO and HC. As the year of construction increases, the amount of pollutants is decreasing. Also, this relationship was positive and significant between the year of manufacture and CO2. Also, the exhaust pollutants (CO and CO2) from the Peugeot GLX exhaust system were lower than Peugeot Pars and 206, and the lowest amount of HC was observed in Peugeot 206.

    Conclusion

    In general, the exhaust emissions of all three cars were at the standard Euro 2 and technical examination.

    Keywords: Carbon monoxide, Unburned hydrocarbons, Technical examination standard, Euro 2, Shiraz
  • Kh Ghattavi, A Naji* Pages 449-460
    Background and Objective

    Microplastics (MPs) are well-known emerging contaminants in the marine environment. A key route by which MPs can directly affect marine life is through ingestion.

    Materials and Methods

    In order to investigate and measure MPs in the Persian Gulf, random sampling and digestion of tissues and flotation of MPs were used. This method has been used to study the frequency, distribution, shape and color of MPs in in the digestive system of fish in the Persian Gulf.

    Results

    According to the results, the highest concentration of extracted MPs were found in Sillago sihama (62%), Diagramma pictum (26%), Lutjanus johnii (6%), Otolithes ruber (5%), Epinephelus coioides (1%). However, MPs were not observed in Scomberomorus commerson.

    Conclusion

    The relative contribution of different forms of MPs in any fish showed that microfibers with the most abundant forms of MPs and fragments and films were observed to have the lowest concentration of 11% and 2%, respectively. Based on our results, it is suggested that Sillago sihama is suitable indicator of MPs contamination among  studied fish in the Persian Gulf. Ingestion of MPs provides a potential pathway for the transfer of plastic additives, metals, PAHs and other POPs to wildlife and human consumers of fish. Therefore, more comprehensive investigations on MPs and nano-plstics should be conducted in food chain of seafood.

    Keywords: Pollution, Environmental assessment, Persian Gulf, Microplastic, Food chain
  • K Jafari*, N Hafezi Moghaddas, AR Mazloumi, A Ghazi Pages 461-476
    Background and Objective

    Groundwater resources are the most valuable resources of each country. Development of agricultural activities in Ardabil plain and over-use of fertilizers and pesticides, improper disposal of municipal sewage and industrial areas are responsible for groundwater pollution. Clean-up of groundwater resources is very difficult and expensive. One of suitable method in preventing groundwater contamination is determination of the vulnerable zones of an aquifer to manage water resources and sustainable development. 

    Materials and Methods

    In this study for determining of vulnerability of aquifer Ardebil, information of 52 observational wells, 43 pumping tests, average of annual precipitation of 8 stations, 45 logs of exploration wells, land use map, topographic map and geological map have been gathered. Then, data layers of groundwater depth (D), Recharge (R), Aquifer media (A), Soil media (S), topography (T), impact of vadose zone (I) and hydraulic conductivity of aquifer (C) were prepared and overlaid based on DRASTIC method in ArcGIS software.

    Results

    Zoning map of DRASTIC method showed that DRASTIC index varied between 63 to 195 units. Areas with high vulnerability potential were characteristic with shallow depth groundwater, coarse-texture soil, thin soil and gentle topographic slope. Accuracy of the zoning map was evaluated by nitrate concentration map which showed the increase of DRASTIC index with nitrate concentration.

    Conclusion

    Northwestern and central parts of the Ardabil plain showed high vulnerability. The results of this study could help to reduce the environmental impact of contaminants on groundwater resources of the study area in future.

    Keywords: Vulnerability, Ardebil plain, Geographic information system, DRASTIC Index, Nitrate
  • S Abolli, M Alimohammadi*, M Zamanzadeh, K Yaghmaeian, M Yunesian, M Hadi, Z Soliemani Pages 477-488
    Background and Objective

    Surface water and underground water quality in countries that facing dehydration have increased the interest of the community to use Household Water Treatment devices. The aim of this study was the evaluation of the quality of drinking water of Household Water Treatment devices and general distribution network in Garmsar, which is under the control of the water safety plan.

    Materials and Methods

    A descriptive cross-sectional study administered in 6 regions and 41 cities of Garmsar city in spring and summer seasons in 2018. Chemical tests performed according to the standard methods for the examination of water and wastewater, general measurements were performed using the multi-tube fermentation method and counting of heterotrophic bacteria by pour plate method. The results analyzed by using Excel and SPSS software.

    Results

    The average values during two seasons were reported as: EC= 1507 (μS/cm), TDS= 786.8 (mg/L), F= 0.048 (mg/L), residual free chlorine= 0.67 (mg/L), pH=7.9, total coliform= 0.16 (MPN/100 mL), fecal coliform= 0.14 (MPN/100 mL) and HPC= 112 (CFU/mL). No significant difference found between the chemical and microbial parameters in the general distribution network and the output of the Household Water Treatment devices during the two seasons.

    Conclusion

    Household water treatment devices did not affect the microbial burden but caused a change in the amounts of some chemical parameters. Drinking water from the distribution network, with the proper application of the water safety plan, is of good quality.

    Keywords: Household water treatment device, Water quality, Water safety
  • Kh Faraji Mahyari, Sh Rafiee*, AR Keyhani, Z Faraji Mahyari Pages 489-500
    Background and Objective

    Knowledge about the quantity of municipal solid waste (MSW) generation plays a key role in formulating policies of waste management. So far, different methods have been applied to estimate the quantity of waste generation. In this study, eight specific forms of mathematical functions were evaluated to predict waste generation by the regression analysis method based on population.

    Materials and Methods

    The significance test of each model and the existence necessity of predictor parameters were performed using the F- and t-statistic, respectively. The statistical indicators of determination coefficient ( ), adjusted determination coefficient ( ), root mean square error (RMSE), mean bias error (MBE) and mean percentage error (MPE) were used for model’s goodness of fit. The predicted determination coefficient ( ) was calculated to assess the predictive ability of models by method of Leave-one-out cross validation.

    Results

    The results showed that polynomial models of second order and more are not significant (at 0.01 level) despite good accuracy and are not suitable for long-term prediction. Linear, power and exponential models are best with equal to 0.942, 0.932 and 0.936 and  equal to 0.904, 0.893 and 0.898 respectively. However, the uncertainty was greater in the exponential model.

    Conclusion

    The status of waste generation was investigated in four scenarios based on growth rate of population (increasing, fixing and decreasing births) at Tehran metropolis in 2021-2051. In all scenarios, annual generation and per capita of waste are increased to 2051. The daily waste generation will increase to 12317 ton in 2051.

    Keywords: Municipal solid waste, Waste management, Forecasting solid waste generation, Validation of regression analysis, Tehran
  • A Daryabeigi Zand*, A Vaezi Heir Pages 501-514
    Background and Objective

    Municipal waste transfer stations (WTS), operate as middle elements in waste collection and transfer to the final disposal site. Besides their benefits in waste transportation cost reduction, WTS can cause negative environmental impacts such as noise, air, and water pollution. Environmental impact assessment is an effective solution to reduce the environmental impacts of WTS. This research was conducted at evaluating the environmental impacts of various options defined for WTS in Tehran using the Rapid Impact AssessmentMatrix (RIAM) analysis method.
    Materials and 

    Methods

     This descriptive-analytical study was performed to assess the environmental impacts of WTS based on field observation and data collection. Comparing was included four options including: continue the current condition of the WTS, three other alternatives considered to be three other alternatives (WTS in open space with the construction of green space) and transfer in enclosed space and with construction of green space and without it. Finally, using the sustainability model, the stability of the options was also measured.

    Results

    Based on the obtained results, the fourth option (indoor loading/unloading along with establishment of green spaces in WTS) as the first priority for the Construction of transfer stations among the other options has the highest score (0.079) in terms of sustainability as well as the adverse environmental impacts. However, the current environmental status of Tehran WTS (first option) has the lowest score (-0.213) in terms of sustainability and the most destructive environmental impacts and found to be the last priority in establishment of transfer stations.

    Conclusion

     Combined use of the RIAM and sustainability model can be a promising and reliable way to evaluate and improve the performance of (WTS).

    Keywords: Environmental impact assessment, Waste transfer station, Evaluation matrix, Sustainability model