فهرست مطالب

مطالعات میان رشته ای ارتباطات و رسانه - سال دوم شماره 3 (پیاپی 5، پاییز 1398)
  • سال دوم شماره 3 (پیاپی 5، پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/09/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • میثم سام بند، علی اکبر فرهنگی*، جمشید صالحی صدقیانی، محمدرضا قائدی صفحات 11-36
    رسانه در دنیای امروز به عنوان یک هویت هم شان با دولت است که از حیث تاثیرگذاری تا حد شکل دهی به ماهیت فردی و اجتماعی انسان، توانا است. ظرفیت انواع رسانه، به ویژه تلویزیون، به اندازه ای است که به عنوان عاملی در توسعه انسانی مطرح است. نگاه توسعه انسانی به انسان به مثابه ظرفیتی است که باید شکوفا شود. این شکوفایی جز از مسیر توانمند سازی افراد حاصل نمی شود. از این رو؛ هدف پژوهش حاضر، پاسخ به این سوال است که چگونه می توان از مجرای رسانه تلویزیون برای توسعه توانمند سازی فردی استفاده کرد؟ این پژوهش کیفی، با استفاده از روش مفهوم سازی داده بنیاد انجام گرفته است. در این پژوهش با استفاده از روش نمونه گیری نظری تعداد سیزده نفر ازاستادان دانشگاه، مدیران و کارشناسان دارای تجربه کاری در حوزه ارتباطات و توسعه تحت مصاحبه عمیق قرار گرفتند. داده های حاصل از طریق کد گذاری باز، محوری و انتخابی مورد تفسیر قرار گرفت. یافته های پژوهش، چهار کارکرد اصلی فراهم سازی بستر و ایجاد آزادی فرصت، فراهم سازی شرایط علی، فراهم سازی عوامل میانجی و استراتژی تغییر را به منظور توانمند سازی فردی، برای رسانه تلویزیون شناسایی نموده است.
    کلیدواژگان: تلویزیون، توسعه انسانی، توانمندسازی فردی، رسانه های جمعی، فقر انسانی
  • علی احمدی* صفحات 37-60

    با وجود گسترش رسانه های اجتماعی، هنوز تلویزیون مهم ترین و رسمی ترین رسانه جمعی محسوب می شود اما رسانه های اجتماعی امروزه بخشی جدایی ناپذیر از حیات حرفه خبرنگاری به شمار می روند. این رسانه ها توانسته اند تا حدودی اقتدار خبرنگاران رسانه های سنتی از جمله تلویزیون را زیر سوال ببرند. به نظر می رسد خبرنگاران تلویزیون نیز از رسانه های اجتماعی به عنوان یکی از مهم ترین ابزار خبرنگاری استفاده می کنند. هدف از پژوهش حاضر شناسایی میزان و نحوه استفاده از رسانه های اجتماعی در حرفه خبرنگاری در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران است تا مشخص شود که این رسانه های نوین برای خبرنگاران چه کارکردی دارند و با چه انگیزه و هدفی توسط آنها استفاده می شوند. برای یافتن پاسخ،  با تکیه بر نظریه های همگرایی رسانه ای و استفاده و رضایت مندی، به روش پیمایش، نظر خبرنگاران خبرگزاری صدا و سیما، شبکه خبر و باشگاه خبرنگاران جوان در این خصوص احصا شد. یافته ‎ها نشان می دهد خبرنگاران صدا و سیما در فعالیت حرفه ای خود از شبکه ها یا پیام رسان های اجتماعی به عنوان ابزاری کمکی با هدف پیگیری اخبار مربوط به حوزه فعالیت و رصد سایر رسانه ها، سوژه یابی و تعامل با مخاطبان استفاده می کنند. میزان بالای استفاده از پیام رسان های خارجی بویژه تلگرام و واتس آپ در مقایسه با پیام رسان های داخلی در میان خبرنگاران و کمترین استفاده از اینستاگرام در امور خبری از دیگر یافته‎ های این پژوهش است.

    کلیدواژگان: خبرنگاری تلویزیونی، رسانه های اجتماعی، خبرگزاری صدا و سیما، شبکه خبر، باشگاه خبرنگاران جوان، همگرایی رسانه ای
  • محسن نیازی، سمیه میری، هادی رازقی مله*، علی فرهادیان صفحات 61-80
    امروزه، فناوری های نوین ارتباطی و شبکه های اجتماعی نه تنها جنبه مادی و اقتصادی زندگی، بلکه چارچوب های نمادین آن را نیز دگرگون کرده است. تاثیر این شبکه ها به گونه ای است که دیگر نمی توان زندگی افراد و جوامع را بدون آن ها تصور کرد. این پژوهش به بررسی نقش شبکه های اجتماعی مجازی در ابعاد مختلف رضایتمندی (انتشار اخبار، ارتقای سطح اطلاع و آگاهی، میزان استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی و اعتماد به رسانه های اجتماعی) کاربران شبکه های اجتماعی مجازی نظیر اینستاگرام، تلگرام، فیس بوک، توییتر در شش ماه نخست سال 1397 در شهر تهران پرداخته است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی -پیمایشی بوده و از طریق پرسش نامه محقق شده است. 384 نفر از کاربران شبکه های اجتماعی در شهر تهران جامعه آماری این تحقیق را تشکیل می دهند و برای تحلیل داده ها از روش تاپسیس استفاده شده است. به طور کلی با بررسی نتایج حاصل شده از تحقیق مشخص شد که: در میان عوامل موثر بر رضایتمندی، گزینه تلگرام با شاخص 0.98 در رتبه اول، اینستاگرام با شاخص 0.97 در رتبه دوم، توییتر و فیس بوک در رتبه های سوم و چهارم اهمیت قرار دارند.
    کلیدواژگان: شبکه های اجتماعی مجازی، رضایتمندی کاربران، اطلاع رسانی، میزان اعتماد
  • شهاب اسفندیاری*، مریم جمعه صفحات 81-106

    این مقاله به بررسی جریان های آلترناتیو (بدیل) در سینمای جهان و ایران پرداخته و به صورت موردی، به آثار به نمایش درآمده در جشنواره فیلم عمار می پردازد. برای ورود به بحث، ابتدا سه موج سینمای آلترناتیو در تاریخ سینمای جهان به طور اجمالی، بررسی می شود: سینمای مستقل ایالات متحده، سینمای آوانگارد فرانسه و سینمای سوم آرژانتین. شرایط سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و هنری که در پس زمینه ظهور هر یک از این موج ها وجود داشته، واکاوی می شود تا نسبت آنها با گونه های سینمای آلترناتیو ایران پس از انقلاب اسلامی سنجیده شود. چارچوب نظری مقاله مبتنی بر نظریه انتقادی مکتب فرانکفورت است که با ترکیب اقتصاد سیاسی، تحلیل متنی و تحلیل اثرات اجتماعی و ایدئولوژیک، رویکردی انتقادی و فرا رشته ای به محصولات و جریان های فرهنگی- هنری دارد. در این مقاله در کنار روش توصیفی-تحلیلی، از روش مصاحبه عمیق با خبرگان این حوزه و مشاهده مشارکتی در کارگاه های مربوط به سینمای آلترناتیواستفاده شده است. این مقاله معلوم می کند که نه تنها سینمای ایران- به واسطه تحولات و دگرگونی های ناشی از انقلاب اسلامی- به یک «سینمای آلترناتیو» در سینمای جهان تبدیل شده، بلکه درون این سینما نیز جریان های آلترناتیو جدیدی ظهور کرده اند که به دنبال متمایز کردن خود- نه تنها از سینمای جهان، بلکه از جریان اصلی سینمای ایران- هستند. جشنواره فیلم «عمار» به عنوان نمونه ای از این گونه جریان ها، در پژوهش حاضر بررسی و وجوه اشتراک و افتراق آن با سایر جریان های آلترناتیو سینمای جهان تبیین شده است.

    کلیدواژگان: سینمای آلترناتیو، سینمای ایران، انقلاب اسلامی، جشنواره فیلم عمار
  • علی دارابی، محسن شاکری نژاد، توحید بابایی* صفحات 107-136
    با توجه به گسترش شبکه های اجتماعی و ماهواره ای، خطر فراموشی فرهنگ های بومی ایران بیش از پیش احساس می شود. از آنجایی که یکی از کارکردهای رسانه، انتقال میراث فرهنگی و از اهداف تاسیس شبکه های استانی توجه و پرداختن به مظاهر فرهنگ ها و هویت بومی است، هدف اصلی این پژوهش شناخت رابطه بین تماشای شبکه استانی مازندران با درونی شدن فرهنگ بومی این استان است. روش تحقیق این مقاله، پیمایشی است. جامعه آماری افراد بالای 15 سال ساکن شهر ساری است که تعداد 400 نفرازآنها با استفاده از فرمول کوکران به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند . با توجه به یافته های تحقیق، ماهیت رابطه میان میزان تماشای شبکه تلویزیونی استان مازندران و درونی شدن فرهنگ بومی این استان رابطه ای مستقیم و بسیار قوی است.
    کلیدواژگان: فرهنگ، فرهنگ بومی، درونی شدن فرهنگ، ارزیابی عملکرد شبکه استانی
  • علی نوری ممرآبادی*، طیبه براتی، احمد میرزایی صفحات 137-172

    «تبلیغات»، رایج ترین و پرکاربردترین شیوه معرفی محصولات و خدمات به بازار است. از طرفی، رادیو نیز از دیرباز جزء مهم ترین و دردسترس ترین ابزارهای رسانه ای برای تبلیغات بازرگانی به شمار می رفته است. در این پژوهش، بر آنیم تا با بررسی دقیق آگهی های بازرگانی درشبکه های رادیویی مراکز استانی، وضعیت مطلوب و موجود آن ها را با هم مقایسه کنیم. برای این منظور در ابتدا با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته، مطالعه کتابخانه ای و اسنادی، مجموعه مقررات و ضوابط تولید و پخش آگهی ها در سازمان صدا سیما جمع آوری، سپس با استفاده از تکنیک «تحلیل مضمون» الگوی مطلوب پخش استخراج شد. همچنین با استفاده از روش «تحلیل محتوای کیفی»، آگهی های بازرگانی رادیوی مرکز استان هرمزگان (صدای خلیج فارس) با الگوی مطلوب به دست آمده در بخش ابتدایی پژوهش، مطابقت داده شده و این نتیجه بدست آمد که بسیاری از شاخص های محتوایی و ساختاری، در تولید و پخش رادیوصدای خلیج فارس رعایت نمی شود. درپایان، الگویی دو بخشی شامل شاخص های محتوایی و شاخص های ساختاری استخراج شد. شاخص های محتوایی این پژوهش شامل: شاخص های نظارت و ارزیابی اداره کل بازرگانی صدا و سیما و کارشناسان رسانه و تبلیغات است و شاخص های ساختاری؛ دو حوزه تولید و گویندگی را در بر می گیرد.

    کلیدواژگان: رادیو، آگهی بازرگانی، شبکه های استانی صدا و سیما، شاخص های ارزیابی، ساختاری، صدای خلیج فارس
|
  • Meisam Samband, Ali Akbar Farhangi *, Jamshid Salehi Sedghyani, Mohammad Reza Ghaedi Pages 11-36
    In today’s world media are at the same standing point as states. They are capable of influencing & shaping the social & individual essence of people. The capacity of all types of media - in particular television- is large enough to be a factor in human development. Human development perspective towards man is as a capacity which should be flourished. This will not be achieved unless to empower men. Therefore, the purpose of the present study is to answer this question: How television can be used for the development of individual empowerment? This qualitative study is conducted by using the conceptualization method of Grounded theory. In this study, by using theoretical sampling, thirteen university professors, managers, and experts with working experience in the field of Communication Development were interviewed through in-depth semi-structured interviews. The collected data were interpreted through open, axial and selective coding. The findings of the present study show that this medium plays four main functions to improve Social Empowerment. Providing a platform and creating freedom of opportunity, causal conditions, mediating factors and using the change strategy in order to obtain individual empowering for TV production.
    Keywords: Television, Human development, Personal Empowerment, mass media, Human Poverty
  • Ali Ahmadi * Pages 37-60

    Despite the growth of Social Media, television is still considered the most important mass media. But nowadays, social media have become an inseparable part of journalists’ professional life. These media could have questioned the authority of traditional journalists to some extent including television journalists. It seems that they take advantage of social media as an important tool in their job. The aim of this research is to recognize the scale and manner of using social media in news reporting profession at IRIB. Consequently, this will clarify that what are the functions of these new media for reporters and what are their motivations to use such media. For finding the answer to these questions, the theories of media convergence & satisfaction were applied in collaboration with the views of IRIB News Agency & Young Journalists Club reporters. The findings show that the IRIB journalists apply social media to help them a better follow up of the news. They also use them for checking other media platforms in order to catch up news subjects and interact with their audience. The high scale of applying external social networks especially Telegram & WhatsApp in comparison to the low scale usage of internal social networks & Instagram are among other findings of this research.

    Keywords: Television Journalism, IRIB News Agency, IRINN, YJC, media convergence
  • Mohsen Niazi, Somayeh Miri, Hadi Razeghi Maleh *, Ali Farhadian Pages 61-80
    Nowadays, new communication technologies & Social Networks not only have evolved the economy of life & financial aspects but also changed its symbolic framework. These networks are so effective that you cannot imagine one’s life & his society without them. This research is opt to survey on the role of virtual social networks in view of different aspects of satisfaction of users in first six month of 2018( News distribution, upgrading of public knowledge & awareness, the scale of  using virtual social networks & trusting social media like Instagram, Telegram, Facebook & Twitter). The present research is descriptive in nature & has applied questionnaires. 384 people constitute the statistical population of this research. Data analysis has been done by TOPSIS & the general findings are as follows: Telegram with %98 percent of satisfaction, Instagram with %97, the 3rd & fourth place belongs to Twitter & Facebook.
    Keywords: virtual social networks, User’s Satisfaction, Information, Rate of Trust
  • Shahab Esfandiary *, Maryam Jomaa Pages 81-106

    This article surveys on alternative cinema in the world and Iranian cinema with a case study on the screened films at Ammar Film Festival. Initially, three movements of alternative cinema in film history are inspected in brief: the Independent cinema of United State, Avant-Garde Cinema in France and the Third Cinema of Argentina. The conditions that led to the emergence of each movement such as political, social, economical & cultural/aesthetic are explored to find out if there are any relations between them and alternative streams of Iranian cinema after Islamic Revolution. The theoretical framework of this article is based on Critical Theory of Frankfurt School, which enables a combination of socio-economical and textual analysis of artworks with a trans disciplinary (social-ideological) approach in a critical context. Besides, the descriptive and comparative analysis, a series of deep interviews with filmmakers, academics, journalists and experts of the field and participatory observation in workshops of alternative cinema and Ammar Film Festival has been done for this study. The reasoning of this article is around the evolutions after Islamic Revolution which led Iranian cinema to become an alternative one in the world contemporary cinema. It is also argued that other alternative/ streams emerged within Iranian cinema that try not only to distinguish themselves from world contemporary cinema but also present a different form of cinema from mainstream Iranian cinema. Ammar Film Festival has been studied in this article as a sample to show the differences between this stream alternative in Iranian cinema and other cinema in the world.

    Keywords: Cinema, Iranian cinema, Islamic Revolution, Ammar Film Festival
  • Ali Darabi, Mohsen Akerinejadsh, Tohid Babaie * Pages 107-136
    Regarding the expansion of Social & Satellite networks, indigenous cultures of Iran are in danger of being forgotten. Since one of the main functions of domestic networks is to convey cultural heritage, the provincial networks carry this mission of paying adequate attention to the features of indigenous identity & culture. The main objective of this research is to recognize the relation between watching provincial TV networks with the internalization of endemic culture in the province. Methodology of the research is to survey based on multistage cluster sampling. 15 residents of Sari were chosen as statistical population which 400 of them were selected for sampling by Cochran formula. Considering the findings of the research, there is a direct relation between watching domestic TV & internalization of indigenous culture which is apparently strong.
    Keywords: culture, Indigenous Culture, Internalization of Culture, Performance Evaluation of the Provincial Network
  • Ali Noori Momrabadi *, Tayebe Barati, Ahmad Mirzaee Pages 137-172

    Advertising is the most fashionable and used way to introduce products and services to the market. Radio has long been one of the most important and widely used media tools for advertising. In this research, we are going to make a comparative study on the desirable and existing situation of the commercial advertisements in provincial radio stations by carefully examining them. To achieve our purpose, at first, we did a semi-structured interview together with a library study, then, the documents were tried-out to collect a set of rules and regulations for the production and broadcast of advertisements in the Islamic Republic of Iran Broadcasting. Subsequently, an optimal broadcast pattern was extracted by using thematic analysis method. Thus, by using the content analysis method, the commercial ads on the provincial radio of the Hormozgan capital (Voice of Persian Gulf) were reconciled with the optimal pattern that was obtained in the first phase of the research. Surprisingly, it was found that many of the contents and structural features do not match with principles of Khalij Fars (Persian Gulf) radio. Finally, a model consisting of two parts containing both the content and structural features were extracted. Content features of the research are as follows: features of Supervisory & Assessment Department, Commercial Division of IRIB, and Experts of Media & Advertising. Structural features include: Production & Voice Persons (Actors).

    Keywords: Radio, ad, IRIB Provincial Networks, Structural feature, Persian Gulf Radio