فهرست مطالب

ناتوانی های یادگیری - سال نهم شماره 1 (پیاپی 32، پاییز 1398)
  • سال نهم شماره 1 (پیاپی 32، پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/09/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • سعید آریاپوران*، مهرنوش گرجی چالسپاری صفحات 7-31
    ازجمله مشکلات کودکان دارای اختلال یادگیری خاص، سواد هیجانی پایین است. هدف پژوهش حاضر، اثربخشی بازی درمانی فیلیالی بر سواد هیجانی کودکان دارای اختلالات یادگیری خاص بود. طرح پژوهش آزمایشی (پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل) بود. از میان کل مادران کودکان دارای اختلال یادگیری خاص، 32 مادر که سواد هیجانی کودکان خود را پایین ارزیابی کرده بودند به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. برای جمع آوری داده ها از ابزار ارزیابی سواد هیجانی - نسخه ی والدین استفاده شد. بازی درمانی فیلیالی به صورت گروهی در ده جلسه ی دو ساعته برای گروه آزمایش اعمال شد و گروه کنترل در این مدت آموزشی دریافت نکردند. برای تجزیه وتحلیل داده ها از تحلیل کواریانس یک راهه (آنکوا) و تحلیل کواریانس چندمتغیری (مانکوا) استفاده شد. نتایج نشان داد که بازی درمانی فیلیالی بر بهبود سواد هیجانی (همدلی، انگیزش، خودتنظیمی و مهارت های اجتماعی) کودکان دارای اختلال یادگیری خاص تاثیر معنی دار داشته است. بر اساس نتایج، بازی درمانی فیلیالی برای بهبود مشکلات هیجانی و به ویژه مشکل سواد هیجانی کودکان دارای اختلال یادگیری خاص پیشنهاد می شود.
    کلیدواژگان: اختلال یادگیری خاص، بازی درمانی فیلیالی، سواد هیجانی
  • سعید پورعبدل* صفحات 32-51

    هدف این مطالعه، بررسی اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت بر بهبود بهزیستی اجتماعی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خاص بود.این پژوهش به شیوه ی آزمایشی و با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل اجرا شد. جامعه ی آماری پژوهش حاضر را کلیه ی دانش آموزان پسر دارای اختلال یادگیری خاص مرکز ناتوانی یادگیری تشکیل دادند که در سال تحصیلی 97-96 در شهر تهران در دوره ی متوسطه ی اول مشغول به تحصیل بودند. نمونه ی پژوهش شامل 40 دانش آموز پسر دارای اختلال یادگیری خاص بود که به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند (20 نفر برای هر گروه). برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه ی بهزیستی اجتماعی استفاده شد.نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که درمان متمرکز بر شفقت بر بهبود بهزیستی اجتماعی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خاص موثر بوده است (05/0P<).بر اساس نتایج به دست آمده می توان گفت درمان متمرکز بر شفقت به افراد می آموزد همچنان که در گیرودار مدیریت چالش های دشواری هستند، با خود مهربان باشند و از خود مراقبت کنند و با مهربانی، شجاعت و خردمندی از خود حمایت کنند. درمان متمرکز بر شفقت با آموزش ذهن مشفق به درمانجویان کمک می کند تا الگوهای شناختی و هیجانی مشکل ساز مرتبط با اضطراب، خشم، خودانتقادگری خود را تغییر دهند.

    کلیدواژگان: درمان متمرکز بر شفقت، بهزیستی اجتماعی، اختلال یادگیری خاص
  • حسین جناآبادی*، مرضیه جعفرپور صفحات 52-71

    پژوهش حاضر باهدف بررسی اثربخشی درمان چشم انداز زمان در انسجام روانی و استرس ادراک شده مادران دانش آموزان اختلال یادگیری شهر زاهدان انجام شد. طرح پژوهش  آزمایشی از نوع پیش آزمون پس آزمون با گروه گواه بود که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس، نمونه ای به تعداد 30 نفر از مادران دارای دانش آموزان مبتلا به اختلال خاص یادگیری در سال تحصیلی 1398-1397 در شهر زاهدان انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. پرسشنامه های انسجام روانی آنتونووسکی و استرس ادراک شده کوهن و همکاران در پیش آزمون، پس آزمون و آزمون پیگیری مورداستفاده قرار گرفتند. جهت مداخله درمانی از پروتکل آموزش چشم انداز زمان و برای  تحلیل داده ها از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره استفاده شد. نتایج نشان داد که تفاوت معنی داری در میانگین نمرات انسجام روانی و استرس ادراک شده در افراد گروه آزمایش قبل و بعد از انجام مداخله وجود دارد (05/0 >p)، اما این تغییرات در گروه گواه معنی دار نبود. لذا نتایج نشان داد که درمان چشم انداز زمان در افزایش انسجام روانی و کاهش استرس ادراک شده مادران دانش آموزان اختلال یادگیری تاثیر معناداری دارد؛ بنابراین استفاده از درمان چشم انداز زمان در افزایش انسجام روانی و کاهش استرس ادراک شده مادران دانش آموزان اختلال یادگیری، به عنوان یک مداخله آموزشی اثربخش، پیشنهاد می شود..

    کلیدواژگان: درمان چشم انداز زمان، انسجام روانی، استرس ادراک شده، اختلال یادگیری
  • الهام جنقو*، بابک همتی، حسن جعفرزاده داشبلاغ صفحات 71-92

    پژوهش با هدف بررسی اثربخشی بازی درمانی بر بهبود سرعت پردازش اطلاعات و پردازش اجتماعی/ هیجانی در دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری خاص خواندن انجام شد. روش پژوهش  آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری خاص خواندن مقطع ابتدایی شهر اردبیل در نیمه اول سال تحصیلی 1397-1398 بودند که تعداد 30 نفربه روش نمونه گیری دردسترس انتخاب و در دو گروه (آزمایش 15 نفر و کنترل 15 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش 8 جلسه یک ساعته آموزش دریافت کردند. به منظور گردآوری اطلاعات از مقیاس پردازش هیجانی، مقیاس هوشی وکسلر برای کودکان و پرسشنامه تئوری ذهن استفاده شد. تجزیه تحلیل داده ها با آزمون تحلیل کوواریانس (MANCOVA) با نرم افزارآماری SPSS20 صورت گرفت. یافته ها نشان داد بازی درمانی تاثیر معناداری بر بهبود سرعت پردازش اطلاعات و پردازش اجتماعی/هیجانی در دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری خاص خواندن دارد(01/0P<). نتایج حاصله تلویحات مهمی در زمینه آموزش و خدمات مشاوره ای به عنوان بخشی از درمان برای دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری خاص خواندن ارائه می دهد.

    کلیدواژگان: اختلال خواندن، بازی درمانی، سرعت پردازش اطلاعات، پردازش اجتماعی، هیجانی
  • مهدی شاه محمدی*، غلامحسین انتصار فومنی، مسعود حجازی، حسن اسدزاده صفحات 92-115

    برنامه یکپارچگی حسی به عنوان یک روش جایگزین دارویی، تلاشی برای بهبود ظرفیت های حسی، حرکتی و شناختی افراد، توسط تمرینات و ارائه محرکهای هدفمند در جهت ارتقاء کارکردهای عالی ذهن می باشد.هدف از پژوهش حاضر، تعیین اثربخشی آموزش یکپارچگی حسی بر میزان مهارت های هوش غیرکلامی، توجه وعملکرد ریاضی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری ریاضی می باشد. روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی و طرح پژوهش از نوع پیش آزمون، پس آزمون با گروه کنترل بود. نمونه مورد مطالعه شامل 40 نفر دانش آموز دختر و پسر دارای اختلال یادگیری ریاضی مقطع ابتدایی در دامنه سنی 11-9 شهرستان میانه در سال تحصیلی 97-96 بود که به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب و با انتصاب تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایدهی شدند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل آزمون توجه و تمرکزd2 ، آزمون هوش غیر کلامی وکسلرکودکان، آزمون ریاضی ایران کی مت  بوده است. نتایج بدست آمده نشان داد که استفاده از روش درمانی یکپارچگی حسی در شرکت کنندگان گروه آزمایش به نسبت گروه کنترل، تاثیر بیشتری بر میزان مهارت های هوش غیرکلامی، توجه تمرکز و عملکرد تحصیلی (05/0>P) دانش آموزان دارای اختلال یادگیری ریاضی داشته است.

    کلیدواژگان: یکپارچگی حسی، اختلال یادگیری ریاضی، توجه، هوش غیر کلامی، عملکرد تحصیلی
  • هیوا محمودی*، حسن عبدالله زاده، ملیحه رحمتی صفحات 115-137

    این پژوهش با هدف اثر بخشی تلفیق روش یکپارچگی حسی و آموزش مستقیم درک مطلب بر تقویت حافظه فعال و دامنه توجه دانش آموزان نارساخوان انجام شد. روش پژوهش نیمه تجربی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان 12-8 ساله ابتدایی مبتلا به نارساخوانی شهر بوکان بودند که 30 نفر به صورت در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفری آزمایش و کنترل گمارش شدند. ابزارهای پژوهش شامل، مقیاس هوش وکسلر کودکان- نسخه چهارم وآزمون عملکرد پیوسته بود. برنامه تلفیق روش یکپارچگی حسی و آموزش مستقیم درک مطلب در طی 10 جلسه 40 دقیقه ای به گروه آزمایش آموزش داده شد و یافته ها با استفاده از روش آماری تحلیل کواریانس تحلیل شد. نتایج نشان داد که بین دو گروه آزمایش و کنترل در افزایش حافظه فعال و دامنه توجه دانش آموزان نارساخوان تفاوت معنادار وجود دارد (01/0≥P). بنابراین برنامه تلفیق روش یکپارچگی حسی و آموزش مستقیم درک مطلب باعث تقویت حافظه فعال و دامنه توجه دانش آموزان نارساخوان می شود.

    کلیدواژگان: یکپارچگی حسی، آموزش مستقیم درک مطلب، حافظه فعال، دامنه توجه، نارساخوانی
  • تورج هاشمی، منصور بیرامی، مرجان خوش اقبال* صفحات 137-157

    اختلال خواندن از شایع ترین اختلالات یادگیری بوده و نقص در آگاهی واج شناختی و حافظه فعال در سبب شناسی آن مورد تاکید قرار گرفته و آموزش روش های ارتقاء آگاهی واج شناختی و حافظه فعال در یک دهه اخیر مورد توجه درمانگران قرار گرفته است. از این رو، هدف پژوهش حاضر مقایسه تفاوت اثربخشی بازتوانی شناختی متمرکز بر آگاهی واج شناختی و توانبخشی شناختی متمرکز بر حافظه فعال در بهبود نشانه های اختلال خواندن در دانش آموزان دوره ابتدایی بود. در راستای این هدف در قالب طرح نیمه آزمایشی بین گروهی چند متغیره با پیش آزمون و پس آزمون از جامعه دانش آموزان مبتلا به نارساخوانی در دوره ابتدایی مراکز اختلالات یادگیری شهر ارومیه در سال تحصیلی 97-98 تعداد 60 نفر به طور هدفمند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایشی 30 نفری قرار گرفتند. برای یک گروه توانبخشی شناختی مبتنی بر آگاهی واج شناختی و برای گروه دیگر توانبخشی شناختی مبتنی بر حافظه فعال، هر یک به مدت 20 جلسه 30 دقیقه ای اجرا گردید. جهت اندازه گیری متغیر وابسته از آزمون خواندن و نارساخوانی استفاده شد. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چند متغیره نشان داد که توانبخشی شناختی متمرکز بر حافظه فعال در بهبود نشانه های اختلال خواندن اثربخش تر از بازتوانی شناختی مبتنی بر آگاهی واج شناختی است. از آنجا که ضعف حافظه فعال به عنوان یکی از علل اصلی اختلال خواندن مطرح شده است، از این رو آموزش و تقویت حافظه فعال می تواند به بهبود نشانه های اختلال خواندن منجر گردد.

    کلیدواژگان: اختلال خواندن، آگاهی واج شناختی، حافظه فعال، توانبخشی شناختی
|
  • S Ariapooran *, M Gorji Chalsepari Pages 7-31
    One of the problems of children with specific learning disorder is low level of emotional literacy. The purpose of the present study was to investigate the effectiveness of Filial Play Therapy on emotional literacy of children with specific learning disorder. The research design was experimental (pre-test and post-test with a control group). From the total number of mothers of children with specific learning disorder, 32 mothers who reported low emotional literacy of their children were randomly assigned to experimental and control groups. The Emotional Literacy Assessment Instrument-parental version- was used to collect the data. Group Filial Play Therapy in 10 two-hour sessions was performed for the experimental group and the control group did not receive any training in this period. One-way analysis of covariance (ANCOVA) and multivariate analysis of covariance (MANCOVA) were used for analyzing the data. The results showed that Filial Play Therapy had a significant effect on improving emotional literacy (empathy, motivation, self-regulation and social skills) of children with specific learning disorder. Based on the results, Filial Play Therapy is recommended for the improvement of emotional problems and especially for the emotional literacy problem of children with specific learning disorder.
    Keywords: Emotional literacy, filial play therapy, specific learning disorder
  • S Pourabdol * Pages 32-51

    The purpose of this study was to evaluate the effect of compassion-focused therapy on improving social well-being students with specific learning disorder. This research was an experimental study with the pre and post-test design with a control group. The statistical population of the study included all of male students with specific learning disorder (SLD) in learning disability center of Tehran city in school year of 2018-2019. Research sample included 40 male students with specific learning disorder (SLD) who were selected through available sampling and assigned into two groups: an experimental group (n=20) and a control group (n=20). To collect data, the social well-being scale was used. The results of Multivariate Analysis of Covariance (MANCOVA) showed that compassion-focused therapy improved the social well-being of students with specific learning disorder. Based on the results, it can be claimed that compassion-focused therapy teaches people how to deal with difficult challenges, be kind to themselves and take care of themselves and support themselves by kindness, courage and wisdom. Through educating the compassionate's mind, compassion-focused therapy helps people change their cognitive and emotional patterns associated with anxiety, anger, and self-criticism.

    Keywords: Compassion focused therapy, social well-being, specific learning disorder
  • Hossein Jenaabadi *, M Jafarpour Pages 52-71

    The purpose of this study was to evaluate the The effectiveness of time perspective treatment in sense of coherence and perceived stress of mothers of Children with learning disorders in Zahedan. The study was a experimental one with a pretest-posttest design including a control group. Using a suitable sampling method, a sample of 30 mothers with children with special learning disorder in the academic year 2017-2018 in Zahedan was selected and were assigned into an experimental and a control groups. Antonovsky (1993) and perceived stress questionnaire (1983) were used in pre-test, post-test and follow-up tests. For therapeutic intervention, the Learning Time Protocol and for analyzing the data, multivariate analysis of covariance analysis were used. The results showed that there was a significant difference between the mean scores of psychological coherence and perceived stress in the experimental group before and after the intervention (p <0.05), but these changes were not significant in the control group. Therefore, the results showed that time perspective treatment had a significant effect on increasing the mental integrity and reducing the perceived stress of mothers of children with the learning disorder; Therefore, the use of time perspective treatment, as an effective educational intervention, to increase psychological coherence and reduce perceived stress in mothers of children with learning disorder is recommended.

    Keywords: Time perspective treatment, sense of coherence, perceived stress, mothers of children learning disturbance
  • E Janghoo *, B Hemmati, H Jafarzadeh Dashbolagh Dashbolagh Pages 71-92

    The aim of this study was to investigate the effectiveness of play therapy on improving the speed of information processing and social / emotional processing in students with dyslexia. The research method was experimental with a pretest-postest design and with a control group. The statistical population included all students of elementary school in Ardabil city who had dyslexia in school year of 2017-2018. A sample of 30 students were selected by sampling method and were divided into two groups (15 in experimental and 15 in control group). The experimental group received 8 an- hour sessions of training. Data were collected using the emotional processing scale, Wechsler's IQ Scale for Children and the theory of mind Questionnaire. Data were analyzed by multivariate analysis of variance (MANCOVA) through SPSS20. The results showed that the play therapy had a significant effect on improving the speed of information processing and social/emotional processing in students with dyslexia (P<0.01). These results provide important implications for education and counseling services as part of treatment for students with dyslexia.

    Keywords: Dyslexia, play therapy, information processing speed, social, emotional processing
  • M Shahmohamadi *, Gh Entesar Fomani Fomani, M Hejazi, H Asadzade Pages 92-115

    The Sensory Integration Program as an alternative drug approach is an attempt to improve individuals' sensory, motor and cognitive capacities by practicing and providing targeted stimuli to enhance minds' excellent functions. The purpose of the current research is to determine the effect of sensory integration program on non-verbal intelligence, focus attention and academic performance of students with mathematical learning disorder.  The research method was experimental and the research design was pre-test, post-test with a control group. The study sample consisted of 40 male and female students with dyscalculia at the age range of 9-11 in Mianeh city in the academic year of 2017-2018. They were selected through available sampling. The participants were randomly divided into experimental and control groups. The instruments used in this study included d2 attention and concentration test, Wechsler's non-verbal intelligence test, and Iran Key math Test. The results showed that the use of sensory integration therapy in experimental group had more effect on non-verbal intelligence skills, focus attention academic performance (P<0.05) students with dyscalculia.

    Keywords: Sensory integration, dyscalculia, focus attention attention, non-verbal intelligence, academic achievement
  • H. Mahmoodi*, H. Abdollahzadeh, M. Rahmati Pages 115-137

    The purpose of this study was to investigate the effectiveness of integrating Sensory Integration method and direct reading comprehension training on promoting the working memory and attention span in students with dyslexia in Boukan. The research method was semi-experimental, with a pre-test, post-test and a control group. The statistical population consisted of all 8-12-year-old students with dyslexia, from which 30 students were selected and randomly assigned into two experimental and control groups, 15 subjects in each. The research tools included the children's Wechsler Intelligence Scale-the fourth edition and the Continuous Performance test. A combination of sensory integration method and direct comprehension training was taught to the experimental group for ten 40-minute sessions and the results of the analysis were analyzed using covariance analysis. The results showed that there is a significant difference between the two experimental and control groups in increasing the active memory and the range of attention of dyslexic students (P ≤ 0.01). Therefore, the program of integrating Sensory Integration method and direct reading comprehension training will enhance the active memory and the range of attention of dyslexic students.

    Keywords: Sensory integrity, direct reading comprehension training, active memory, attention span, Dyslexia
  • T. Hashemi, M. Bayrami, M. Khosheghbal* Pages 137-157

    Dyslexia is one of the most common learning disorders and deficiency in phonological awareness and working memory in its etiology have been emphasized and training the methods of improving phonological awareness and working memory has received the attention of therapist in the last decades. Therefore, the goal of this research was to compare the effectiveness of cognitive rehabilitation focused on phonological awareness and cognitive rehabilitation focused on working memory in improving symptoms of dyslexia in primary school students. For this purpose, a multivariate semi-experimental design with pre-test and post-test was used and 60 individuals were purposefully selected from the community of primary school students with dyslexia in Learning Disorders Centers of Urmia in the academic year of 2018-2019. Then, they were divided into two experimental groups. For one group, the cognitive rehabilitation focused on phonological awareness and for the other group the cognitive rehabilitation focused on working memory was done, each for 20 sessions of 30 minutes. Reading and dyslexia tests were used to measure the dependent variable. Data analysis using multivariate analysis of covariance showed that cognitive rehabilitation focused on working memory is more effective than cognitive rehabilitation focused on phonological awareness. Because working memory impairment is one of the main causes of reading disorder, training and strengthening of working memory can lead to improvement of symptoms of reading disorder.

    Keywords: Dyslexia, phonological awareness, working memory, cognitive rehabilitation