فهرست مطالب

آمایش محیط - پیاپی 46 (پاییز 1398)
  • پیاپی 46 (پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/10/05
  • تعداد عناوین: 10
|
  • وحید کشت کار *، صفا خزایی، سمانه قدیری صفحات 1-20

    از ابتدای قرن بیستم، کشورهای متعددی پایتخت‌های خود را تغییر داده اند. پایتخت‌ها قلب تپنده هر نظام سیاسی هستند که تهدید شدن آن می‌تواند برابر با اضمحلال موجودیت نظام سیاسی حاکم بر کشور باشد. به همین خاطر در هر کشور مکان‌یابی پایتخت، به‌عنوان کانون اقتدار و بقای ساختار سیاسی از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف اصلی این نوشتار شناسایی و اولویت‌بندی معیارها و عوامل تاثیرگذار در انتقال پایتخت سیاسی کشور می‌باشد. نوع مقاله توصیفی-تحلیلی است و تلاش خواهد شد با احصای معیارها و شاخص‌های موثر، میزان اهمیت هر یک با استفاده از نظر خبرگان مشخص شود. ازاین‌رو، هجده معیار اصلی موثر بر مکان‌یابی، ذیل چهار گروه معیارهای زیست‌محیطی-طبیعی، اجتماعی-فرهنگی، امنیتی-دفاعی، اقتصادی شناسایی شد. سپس با استفاده از تکنیک فرآیند تحلیل سلسله مراتبی(AHP) و مقایسه دودویی ماتریس توماس ال ساعتی، به تعیین ضرایب اهمیت شاخص‌ها و معیارها، جهت اولویت‌بندی اقدام شد. نتایج تحقیق نشان داد از میان معیارهای اصلی، معیارهای زیست‌محیطی-طبیعی (با وزن 0.423) نسبت به معیارهای امنیتی-دفاعی، اجتماعی و اقتصادی از اهمیت بیشتری برخوردار است. در میان معیارهای فرعی، چهار شاخص عدم قرارگیری در پهنه زلزله و گسل (0.179)، دسترسی مناسب به آب های سطحی و زیرزمینی (0.123)، دوری از مراکز هسته ای (0.120) و نرخ جرائم و بزه های اجتماعی (0.080) بیشترین ضریب اهمیت را در فرآیند گزینش مکانی مناسب برای پایتخت از منظر متخصصان به خود اختصاص می‌دهند. در ضمن بر پایه‌ی یافته‌های پژوهش پیش رو می‌توان بیان کرد که انتخاب یا مکان‌یابی پایتخت، بیش از 50 درصد به این چهار عامل وابسته است.

    کلیدواژگان: مکان یابی، شاخص، انتقال پایتخت، مدل تحلیل سلسله مراتبی (AHP)
  • درسا علی پور، پویان شهابیان * صفحات 21-40

    محیط شهری با کیفیت و محله به عنوان عنصر بنیانی هر شهر القا کننده احساس رفاه و رضایتمندی به ساکنان از راه خصوصیات کالبدی، اجتماعی یا نمادین است. هدف این پژوهش مفهوم‌سازی کیفیت محیط محلات مسکونی در شهر جدید پردیس است که از طریق سنجش رضایتمندی آنها از عوامل کیفیت محیطی انجام می‌شود. بدین منظور 25 شاخص کیفیت محیطی بر اساس ادبیات موضوع در ابعاد مختلف تجربی، عملکردی و محیطی انتخاب شده است که کیفیت محیطی 4 محله از فازهای مختلف شهر پردیس به عنوان نمونه از طریق پرسشنامه بررسی خواهد شد. سپس ارتباط شاخص‌های کیفیت محیطی با رضایتمندی از محیط مسکونی شده و هر کدام از این شاخصها با توجه به نظریات ساکنین امتیازبندی شده و نقش آن در رضایتمندی از کیفیت محیطی محله مشخص می‌شود، که منتج به مدلی تجربی برای سنجش عوامل موثر در رضایتمندی و نارضایتی از کیفیت محیط می‌شود. نتایج حاصل از این ارزیابی نشان می‌دهد که 6 عامل کلی تعریف کننده رضایتمندی از کیفیت محیطی شهر پردیس است و این در حالیست که میزان امتیازات حاصل از این عوامل نشان می‌دهد، سطح کیفی رضایتمندی از محیط سکونتی تقریبا نامطلوب است و محیط شهر پردیس نتوانسته به طور مطلوب نیازها و خواسته‌های ساکنین را برآورده سازد.

    کلیدواژگان: شهر جدید پردیس، محله، رفاه، کیفیت محیطی، سطح رضایتمندی
  • عامر نیک پور *، فاطره رزقی صفحات 41-62

    عدالت اجتماعی یکی از مهمترین مباحث مدیریت و برنامه‌ریزی شهری به شمار می‌رود. توجه به اهمیت توزیع عادلانه خدمات و امکانات در نواحی شهری از مهمترین عوامل کاهش نابرابری‌های محله‌ای و افزایش سطح رفاه اجتماعی و پایداری زندگی شهری محسوب می شود. در این پژوهش مناطق12 گانه شهر بابل به لحاظ برخورداری از خدمات و امکانات شهریتوسط مدل های تصمیم‌گیری چند معیاره و براساس 5 شاخص اصلی و 44 زیر شاخص رتبه بندی شده‌اند. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است و به منظور جمع‌آوری اطلاعات از روش‌های کتابخانهای و میدانی استفاده شده است. طبق نتایجمنطقه ی 3 با بیشترین میزان برخورداری رتبه اول و منطقه 12 با کمترین میزان در رتبه آخر جای گرفته است. همچنین توزیع شاخص‌ها و متغیرها در مناطق این شهر عادلانه و هماهنگ نمی‌باشد،‌ به طوری که با افزایش فاصله از مرکز شهر میزان برخوداری از خدمات کاهش می یابد. بر این اساس میزان برخورداری در مناطق مرکزی (3، 4و10) بیشتر از مناطق بیرونی و حاشیه‌ای شهر(6 و9) است و شاخص آموزشی- فرهنگی از توزیع نامتعادل‌تری برخوردار است.

    کلیدواژگان: توسعه پایدار شهری، عدالت اجتماعی، توزیع خدمات، بابل
  • زهرا شعبانپور *، اصغر شکرگزار، مریم جعفری مهرابادی صفحات 63-82

    تحلیل صحیح از وضعیت بازار مسکن و شناخت درست از عوامل تاثیرگذار بر مسکن خصوصا از جهت قیمت آن و نیز میزان تاثیرگذاری هریک از آن‌ها، می‌تواند برنامه‌ریزان و مسئولان امر را در تحلیل و پیش‌بینی درست وضعیت آینده کمک و متناسب با آن راه‌حل‌های مناسب را ارائه کند. این پژوهش با هدف بررسی عوامل موثر بر قیمت مسکن در شهر رشت طی سال‌های 94-1384 انجام‌ شده است. روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی- تحلیلی است، اطلاعات به دو شیوه‌ی اسنادی و پیمایشی جمع‌آوری‌شده است. از آزمون‌های تی و فریدمن در تحلیل یافته‌ها استفاده‌ شده است. با توجه به نتایج آزمون تی، عوامل تعداد ساختمان‌های تکمیل شده و پایگاه اقتصادی-اجتماعی دارای تاثیرگذاری زیادی بر قیمت مسکن هستند. عوامل قیمت زمین، تورم، عوارض شهرداری، قیمت خدمات ساختمانی، موقعیت جغرافیایی، درآمد، داشتن سند و وسعت قطعات املاک تاثیرگذاری کمی بر قیمت مسکن دارند و عامل دسترسی به خدمات تاثیرگذاری متوسط دارد. همچنین بر طبق آزمون فریدمن عوامل موثر بر قیمت مسکن در شهر رشت که بالاترین رتبه را دارند به ترتیب عوامل پایگاه اقتصادی-اجتماعی (9.77)، تعداد ساختمان‌های تکمیل شده (9.76) و دسترسی به خدمات شهری (9.36)، بوده است. دیگر یافته‌ها حاکی از این بوده است که مناطق یک و سه شهر رشت از لحاظ قیمت مسکن بیشترین نوسانات را در طی سال‌های 94-1384 داشته‌اند.

    کلیدواژگان: عرضه و تقاضای مسکن، قیمت مسکن، شهر رشت
  • فریده دلشاد، مجید شمس * صفحات 83-100

    تحقیق حاضر با موضوع تحلیل نظام سکونت گاهی استان ایلام در راستای تعادل بخشی فضایی در چند دهه ی اخیر تا 1390 مورد بررسی و تحلیل قرارگرفته است. با نگاهی به سرشماری های 1355 تا 1390 تغییرات در تعداد و حجم مناطق شهری استان ایلام مشخص می شود. در این تحقیق سعی بر این شده است تا با بررسی آمارهای سکونت گاهی و جمعیتی منطقه مورد مطالعه به بررسی و کنکاش این پدیده و اثرات آن پرداخته شود، اطلاعات این تحقیق با مراجعه به کتابخانه و همچنین سازمان آمار ایران و وارد کردن آن ها در نرم افزار spss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و داده‌های مربوط و مورد نیاز از آن استخراج گردیده است. ماحصل تحقیق مربوطه را می توان این‌گونه بیان نمود که از عوامل موثر نامنظم شدن نظام سکونت گاه های استان ایلام مهاجرت روستاییان می‌باشد و البته نمی توان که روستاییان را مقصر اصلی پدیده برهم زنی نظام سکونت گاهی دانست؛ زیرا نبود امکانات آن ها را مجبور به این عمل نموده و آن ها به سمت مرکز استان که منبع امکانات می باشد هجوم می آورند و در پایان به ارائه راهکارهایی جهت تعادل بخشی منطقه مورد مطالعه پرداخته شده است که می توان داشتن برنامه کاربردی را از مهم ترین راهکارها دانست.

    کلیدواژگان: نظام سکونت گاه ها، ایلام، تعادل بخشی، دهه های اخیر
  • مصطفی خزایی *، محمد تقی رضویان صفحات 101-126

    بهسازی و نوسازی در بافت‌های فرسوده شهری از جمله چالش‌های مهم فراروی مدیریت شهری در کشورهای درحال‌توسعه می‌باشد. شناسایی وضعیت کالبدی و عملکردی این بافت ها به‌منظور برنامه‌ریزی و مدیریت و نگهداری آنها از اقدامات اولیه و مهمی است که باید صورت پذیرد. بافت فرسوده شهر نهاوند با مساحت حدود 166 هکتار و متشکل از هفده محله از جمله این بافت‌ها می‌باشد. محدوده مورد نظر، علی‌رغم وجود قابلیت‌هایی در زمینه‌های کالبدی، اقتصادی- اجتماعی و فرهنگی - تاریخی، دارای نارسایی‌هایی در زمینه‌های مذکور می‌باشد. در این پژوهش از روش تحلیلی SWOT در راستای سنجش وضعیت کلان بافت فرسوده شهر نهاوند بهره گرفته ایم. روش تحقیقی که در این مقاله استفاده شده است، روش توصیفی و تحلیلی است که با مطالعه اسنادی– کتابخانه‌ای و مشاهدات میدانی از محدوده بافت صورت گرفته است. آنچه از نتایج این تحقیق حاصل شد بیان این مطلب بود که بافت فرسوده شهر نهاوند در پی بی‌توجهی مسئولین و مدیران شهری به‌صورت یک معضل و مسئله در شهر جلوه می‌کند و در زمینه های مختلف اجتماعی و اقتصادی، کالبدی و زیست محیطی شرایط نابسامانی را تجربه می کند، و مدیریت شهری نیز نگاه شایسته و عالمانه‌ای(برنامه ریزی منسجم و کارآمدی) برای معضلات این بافت نداشته است. این در حالی است که با تغییر رویکرد مسئولین و مدیران شهری به این بافت با ارزش و تاریخی(نه به‌عنوان تهدید بلکه به‌عنوان فرصت)، می‌توان ضمن مرتفع کردن معضلات موجود، در راستای استفاده بهینه از قابلیت‌های وافر این مناطق در راستای توسعه همه‌جانبه شهر نهاوند گام‌های اساسی برداشت.

    کلیدواژگان: بافت فرسوده، شهر نهاوند، فرصت و تهدید
  • غلامرضا طاهری، محمدرضا رضایی *، سعید امانپور صفحات 127-148

    وجود سلسله مراتب شهری منظم سبب توزیع کالاها و خدمات به تمام جامعه و توزیع متعادل امکانات و خدمات‌رسانی به تمامی بخش‌های یک منطقه می‌گردد. شبکه شهری تنها مجموعه‌ای از عناصر کالبدی نیست و نقش و اهمیت هر سکونتگاه را میزان و ابعاد ارتباطات و جریان‌ها در یک نظام باز تعیین می‌کنند. شهرهای بزرگ‌تر با جذب و تمرکز مازاد بیشتر، تسلط خویش را بر شهرهای کوچک‌تر اعمال می‌کنند. این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش از نوع توصیفی تحلیلی می‌باشد. در این پژوهش شاخص های مورد مطالعه در دو مرحله از طریق مطالعه استخراج از منابع موجود در دسترس؛ طرح های تحقیقاتی، آمارنامه ها، کتب و آراء خبرگان، گردآوری شد و در نهایت نیز با استفاده از مدل های رتبه و اندازه، رتبه اندازه تعدیل شده، منحنی لورنز وضعیت شبکه شهری خوزستان مشخص گردید. نتایج نشان داد که بررسی سلسله مرتب شهری استان خوزستان طی سال های 1395-1335 بر اساس مدل مرتبه-اندازه زیپف و تعدیل شده نشان دهنده عدم تعادل درسیستم شهری و تمرکز جمعیت در شهرهای بالای نظام سلسله مراتب شهری و خصوصا نخست شهر استان است. بر مبنای مدل مرتبه- اندازه زیپف و تعدیل شده، هیچ گونه رابطه معقول و منطقی بین شهرها و رتبه آنها وجود ندارد و نخست شهر با تمرکز امکانات و خدمات در سطوح مختلف تمرکز خود را بر سایر شهرها حفظ کرده است.

    کلیدواژگان: شبکه شهری، شهر، برنامه ریزی منطقه ای، خوزستان gisgis
  • سید عباس رجایی *، وحید عباسی فلاح، اسماعیل نجفی صفحات 149-179

    امروزه یکی از بارزترین نمودهای رشد سریع شهرنشینی، شکل گیری سکونتگاه های غیررسمی در بسیاری از کشورهای در حال توسعه و از جمله ایران است. در این تحقیق وضعیت کیفیت زندگی در سکونتگاه های غیررسمی شهر ورامین مورد بررسی و تحلیل قرارگرفته است. تحقیق حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی نگارش شده است. در این راستا کیفیت زندگی این محلات در دو بعد عینی و ذهنی مورد سنجش قرارگرفته است، لذا برای سنجش کیفیت ذهنی ساکنان ابتدا با استفاده از فرمول کوکران، نمونه ای با حجم 381 نفر در بین ساکنین محلات اسکان غیررسمی به صورت تصادفی انتخاب شده و سپس ابعاد اقتصادی، اجتماعی و کالبدی محلات مذکور به وسیله پرسشنامه و مشاهدات میدانی مورد سنجش قرارگرفته است. همچنین ارزیابی شاخص های کیفیت عینی محلات مذکور با استفاده از آمار و اسناد رسمی گردآوری شده به دست آمده است. سپس در جهت ارزیابی و سنجش همبستگی دو شاخص عینی و ذهنی از نرم‌افزارهای SPSS و GIS استفاده شده است. طبق یافته های تحقیق، میزان همبستگی دو شاخص عینی با ذهنی 0.9 و بسیار بالا بوده است. به علاوه میزان رضایتمندی ساکنین این محلات از وضعیت کالبدی، اقتصادی، اجتماعی بسیار پایین بوده، به ‌طوری که میانگین رضایت عمومی از وضعیت محلات در طیف لیکرت(5-1) تنها برابر با 2.32 بوده که این موضوع نشان دهنده وضعیت نامساعد محلات می باشد. در مجموع می توان این گونه نتیجه گیری کرد که به علت عدم توجه مسئولان شهرداری و مدیریت شهر ورامین به استفاده بهینه از زمین‏های بایر موجود و همچنین کم‌توجهی و رهاسازی زمین‌های بایر باعث رشد سکونتگاه‏های غیررسمی و افزایش ساخت‌وسازهای غیرمجاز شده و در صورت عدم رسیدگی به موقع، در آینده نیز گسترش خواهد یافت.

    کلیدواژگان: سکونتهای غیررسمی، کیفیت زندگی، توانمندسازی، شهر ورامین
  • نرجس سادات فاطمی، منوچهر طبیبیان * صفحات 177-198

    فضاهای عمومی شهری یکی از ملزومات زندگی در شهرها می‌باشد که گاهی اوقات به فراموشی سپرده می‌شوند، لذا یکی از بهترین راه‌ها، بازیابی این فضاها و به دیگر بیان احیا و بازآفرینی این فضاها است. میزان موفقیت فضاهای عمومی با میزان استفاده از آن فضا و حضور انسان و زندگی اجتماعی در آن متناسب است. هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی معیارهای تاثیرگذار بر بازآفرینی فضای عمومی و زندگی اجتماعی در خیابان است. بدین منظور متغیرهای متعددی نظیر تنوع فعالیتی، انعطاف‌پذیری، اجتماع‌پذیری، موقعیت فضاهای عمومی، پویایی، تاثیرگذاری و تاثیرپذیری از الگوهای رفتاری مورد بررسی قرار گرفته اند. تحقیق حاضر از نوع کاربردی می‌باشد و روش انجام پژوهش توصیفی- تحلیلی می‌باشد. از طرفی جهت جمع‌آوری داده‌ها از ابزار پرسشنامه محقق ساخته و برای تحلیل داده‌های تحقیق از نرم‌افزار SPSS استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق، شامل تمامی ساکنین و استفاده کنندگان از خیابان احمدآباد، سجاد، کوهسنگی و شهید قرنی شهر مشهد می‌باشد و حجم نمونه انتخابی طبق فرمول کوکران، با توجه به نامعلوم بودن حجم جامعه مخاطب و واریانس جامعه، 400 نفر به دست آمد. نتایج بدست آمده از تحقیق حاکی از آن است که مولفه های عملکردی تاثیر مستقیم بر بازآفرینی فضاهای عمومی دارند، از طرفی خیابان سجاد بیشترین رتبه را در هر سه معیار رفتار، کالبد و عملکرد به خود اختصاص داده است. بعد از آن خیابان احمدآباد در رتبه دوم، خیابان کوهسنگی در رتبه سوم و خیابان شهید قرنی در رتبه چهارم قرار دارد.

    کلیدواژگان: بازآفرینی، فضاهای عمومی، زندگی اجتماعی، شهر مشهد
  • فرشته نویدی مجد، علیرضا عندلیب *، حمید ماجدی صفحات 199-217

    یکی از مباحث مهم در هنگام وقوع سوانح طبیعی در شهرها، بازسازی شهرها پس از وقوع این سوانح است. در فرآیند بازسازی پس از سانحه، عناصر و عوامل مختلفی تاثیرگذار هستند و مجموعه این فرآیندها تاثیرات متعددی بر ابعاد مختلف توسعه شهری به ویژه بعد کالبدی – فیزیکی دارد. شهر منجیل، یکی از شهرهای شهرستان رودبار استان گیلان است که در اثر زمین لرزه سال 1369، به شدت آسیب دید. فرآیند بازسازی این شهر پس از وقوع این سانحه، تاثیرات متعددی بر بعد کالبدی – فیزیکی شهر گذاشته است که در این پژوهش به بررسی اثرات عناصر بازسازی پس از سانحه بر این بعد و تاثیرپذیری شاخص‌های کالبدی – فیزیکی از این عناصر، پرداخته شده است. برای این منظور تاثیرات این عناصر و شاخص‌ها از طریق پرسشنامه با 25 تن از کارشناسان مربوطه مورد ارزیابی قرار گرفته و از طریق آزمون آماری ناپارامتریک دو جمله‌ای و شاخص‌های آماری تحلیل شد. نتایج نشان داد میزان تاثیرگذاری عناصر بازسازی پس از سانحه بر بعد کالبدی – فیزیکی شهر منجیل، بسیار زیاد و تاثیرگذاری شاخص‌های کالبدی – فیزیکی بر این عناصر نیز بالا بوده است. همچنین بیشترین تاثیرات عناصر بازسازی مربوط به مشارکت‌های بومی‌، کارآفرینی و تسهیلات بوده و در بخش شاخص‌های کالبدی – فیزیکی نیز استحکام و مقاومت ساختمان‌ها، معابر و دسترسی به خدمات و غیره دارای بیشترین تاثیرپذیری از فرآیند بازسازی پس از سانحه بودند.

    کلیدواژگان: بازسازی، سانحه، شهر منجیل، بعد کالبدی - فیزیکی
|
  • Vahid Keshtkar *, Safa Khazaei, samaneh qadiri Pages 1-20

    Since the beginning of the twentieth century, many countries have changed their capitals. Capital cities are the heart of any political system that those being threatened can lead to collapse of the political system of the country. That is why locating the capital of each country, as the center of authority and persistence of political structure is very important. The main objective of this study is to identify and prioritize the criteria and factors that affect in relocating the capital of the country. This article’s type is analytical – descriptive and will attempt to find effective indicators and criteria and importance of each by using expert opinion. Thus, 18 main criteria that affect locating of capitals detected; including the following four categories of criteria for environmental-natural, socio-cultural, security-defense, economic-political. Then using the Analytic Hierarchy Process (AHP) and Thomas L. Saaty’s binary comparison matrix to determine the coefficients to rank importance of the indices and criteria studied. The results show that among the main criteria, environmental criteria (weight 0.423) as compared to defensive, social and economic criteria is more important. Among the sub-criteria, four indicators "not being exposed to earthquake and fault zone (with coefficient = 0.179)", "appropriate access to surface water and groundwater (0.123)", "being far away from nuclear centers (0.120)" and " the rate of social crime (0.080)" are the most important weights of elements in the selection process of suitable location for the capital. In addition, based on these findings it can be stated that the selection or locating of the capital; more than 50 percent, depends on these four factors.

    Keywords: relocating, indicator, capital transfer, Analytic Hierarchy Process (AHP)
  • Dorsa Alipour, Pooyan Shahabian * Pages 21-40

    An urban environment with suitable quality & neighborhoods as fundamental elements can induct satisfactory and well-fair feelings to the inhabitants. The main goal of this article is to conceptualize environmental quality contents in new towns neighborhoods by evaluating satisfaction rate of inhabitant of environmental quality factors. Therefor we extract 25 factors from fundamental theories of environmental quality in three deferent dimensions of Experimental, Functional & nature of environment. With these factors we evaluate environmental quality of 4 different neighborhoods of Pardis. Considering the main goal, we will evaluate the connection between the environmental quality indicators and the satisfaction rate of the residential environment neighborhood. This connection will be shown in a model evaluating environmental quality of Pardis new town.
    Study shows that there are six basic factors, defining satisfaction of Pardis habitants, while the overall score of satisfaction rate is low which explains inability of Pardis town to fulfill inhabitant needs and desires.

    Keywords: New Town, neighborhood, well-faire, Environmental quality, Satisfaction rate
  • amer nikpour *, Faterh rezghi Pages 41-62

    Social justice is one of the most important urban management and planning issues. Paying attention to the importance of equitable distribution of services and facilities in urban areas is one of the most important factors in reducing neighborhood inequalities and increasing the level of social welfare and sustainability of urban life. In this study, 12 areas of Babol city were ranked according to 5 criteria and 44 sub-indices in terms of urban services and facilities by multi-criteria decision making models. The research method is descriptive-analytical and has been developed to collect pesticides and minerals. According to the results of the regional rank 3 with the highest rate and region 12 with the lowest rank. Also, the distribution of indicators and variables in the areas of this city is not fair and harmonious, as service distance decreases with increasing distance from the city center. Accordingly, the level of enjoyment in central areas (3, 4 and 10) is higher than the outer and marginal areas of the city (6, 9) and the educational-cultural index has a more unbalanced distribution.

    Keywords: Sustainable Urban Development, Social Justice, Babol
  • zahra shabanpoor *, asghar shokrgozar, maryam jafarimehrabi Pages 63-82

    The correct analysis of the housing market and a true understanding of the factors affecting housing, especially for its price and the effectiveness of each of them, The planners and the authorities to analyze and forecast the future status and accordingly provide appropriate solutions. This study aimed to investigate the factors affecting housing prices in the city of Rasht (2005-2014) years has been conducted. The method in this research is descriptive-analytical, Data is collected using documentary and survey. According to the results of T-test, the factors of the number of completed buildings and socio-economic characteristics have a great influence on the house price. Factors of land prices, inflation, municipal costs, construction services prices, geographic location, income,having title deeds for residential units, and extent of residential units have little impact on housing prices and, factor of access to services has moderate impact. According to the results of Fridman Test the factors affecting housing price in Rasht that have the high ranks are socio-economic characteristics factors (9.77), number of completed buildings (9.76), and access to urban services (9.36). Other findings have indicated that districts 1 and 3 of Rasht have had the highest fluctuations in housing prices during 2005-2014.

    Keywords: housing demand supply, housing price, Rasht City
  • Farideh Delshad, Majid Shams * Pages 83-100

    The present study has been analyzed with respect to spatial equilibrium in Ilam province over the last few decades until 2011. A look at the census of 1976 to 2011 shows changes in the number and volume of urban areas in Ilam. The purpose of this research was to investigate and study this phenomenon and its effects by studying the population and demographic statistics of the understudy area. The analysis was performed and the relevant data and requirements were extracted.It was concluded from the present study that one of the effective factors in the irregular settlement system of Ilam province was rural migration and of course the villagers could not be blamed for the disruption of the housing system since the lack of facilities had forced them to do so. As a result, they had rushed to the center of the province, which was regarded as the hub of the facilities and welfare. Finally the researchers presented some solutions to balance the area understudy one of which can be said to have an applied plan.

    Keywords: settlement system, Ilam, balancing, recent decades
  • Mostafa Khazaee *, Mohammad Taghi Razavian Pages 101-126

    Rehabilitation and renovation are of the major challenges with which urban management is facing in developing countries. Identifying physical and functional status of these textures is important for planning, managing, and maintaining them. Urban decay in Nahavand covers an area of 166 hectares consisting of seventeen dead tissues in the neighborhoods. The areas, despite the capabilities in physical, socio - economic and cultural – historical matters, are deficient somehow. In this study, SWOT analysis was used in order to assess the situation of urban decay in Nahavand. The research method used in this article was analytical and documents - literature and field observations were used in order to obtain the necessary data. The results of this study showed that the urban decay of Nahavand because of being ignored by officials and authorities of the city has turned into a serious problem experiencing disorder in social, economic, infrastructural, and bioenvironmental grounds. The city officials have not had any contribution to remove the existing problems either. It seems that any change in their approaches toward the mentioned texture, not as a threat but as an opportunity, most of the problems in the city can be removed and the potentials of Nahavand can be realized to develop this city fundamentally.

    Keywords: urban decay, Nahavand City, Opportunities or Threats
  • gholamreza taheri, mohammad reza rezaei*, saeed amanpor Pages 127-148

    The existence of a regular urban hierarchy results in the distribution of goods and services to the entire community and as a result a balanced distribution of facilities and services to all parts of a region. The urban network is not just a collection of physical elements, and the role and importance of each settlement is determined by the extent and dimensions of communication and flow. They set up an open system. Larger cities, with more concentration, dominate smaller cities. This research is purpose-oriented and applied in terms of nature and its method is descriptive-analytical. In this study, the studied indicators were collected in two stages through the extraction from available sources; research plans, statistics, books and experts’ opinions, and finally, rank and size models, moderate size rating, Lorenz curve, and Khuzestan urban network status were used. The results showed that the study of the urban dynamics of Khuzestan province during the years1335-1383 based on the modified Zipoff-size model indicated the imbalance in the urban system and the high concentration of population in the cities above the urban hierarchy system, especially the first city of the province was observed. Based on the Zipf-size-moderated model, there is no reasonable relationship between cities and their rank. The city has maintained its focus on other cities by concentrating its facilities and services at different levels.

    Keywords: urban network, city, regional planning, Khuzestan GIS
  • seyed abbas rajaei *, vahid abbasifallah, esmaeil najafi Pages 149-179

    One of the clearest indicators of fast growth in cities in developing countries like Iran is informal settlements. In this research, the situation of informal settlements in Varamin has been analyzed. The settlements include five neighborhoods including Lorabad, Amroabad, Gol Tappeh, Sakina Banoo, Deh Shrifa. This is a descriptive-analysis research. In this regard, the qualities of life in these neighborhoods have been examined in both objective and subjective aspects. Therefore, a random sampling was used where 381 people were selected in order to measure the subjective quality of the residents. Then the situation of economic, social, and physical indexes of these neighborhoods were assessed using questionnaire and field observations. The objective quality of these neighborhoods was assessed using statistics and official documents too. The GIS and SPSS software were used to evaluate the correlation between objective and subjective indicators. According to the research findings, the correlation between two objective and subjective indicators was 0.90 which was very high. However, the residents’ satisfaction level of the physical, economic, and social situations was very low. The average public satisfaction form neighborhood situation based on the Likert scale (1-5) was just 2.32. This shows unfavorable situation of the neighborhoods as far as municipal services, as well as economic and physical status are considered. In total, we can conclude that due to the lack of attention on the part of Varamin authorities and its municipality to use of existed barren lands efficiently, and the lack of attention to waste lands have all led to the growth of informal settlements and illegal constructions and if we do not focus on these matters on time, they will be expanded and become worse problems in future.

    Keywords: Informal settlement, quality of life, empowerment, Varamin
  • Narjes Sadat Fatemi, Manouchehr Tabiybian * Pages 177-198

    Urban public spaces which are unfortunately forgotten are of the essential factors of life in cities. In this situation, one of the best ways is to revive these spaces and concentrate on the regeneration and rehabilitation of these spaces. The success of public spaces is proportional to the rate of using public space and the presence of man and social life. The purpose of the present study was to investigate the effective criteria on regeneration of public space and social life in the streets. Therefore, various variables such as diversity of activity, flexibility, socialization, public spaces, dynamics, and the influence of behavioral patterns have been studied. The present study is an applied one and its method is descriptive-analytical. On the other hand, a researcher-made questionnaire was used for data collection and the SPSS software was used for data analysis. A sample of 400 members of all residents and users of Mashhad, Ahmadabad, Sajjad, Kuhsangi and Shahid Ghanani streets were selected according to the Cochran formula. The results of the research indicated that functional components had a direct impact on recreation of public spaces, and among physical and functional components, functional component and its related indicators were proved to have the most significant impact on the recreation of public space and social life. In the understudy area; on the other hand, Sajjad street had the highest rating in all three criteria of behavior, body and performance. Ahmadabad then ranked the second, Kohsangi and Shahid Qarani streets ranked the third and fourth respectively.

    Keywords: regeneration, public space, social life, Mashhad City
  • Fereshteh Navidi Majd, Alireza Andalib *, hamid majedi Pages 199-217

    One of the important issues in the event of natural disasters in cities is the reconstruction of cities after these accidents. In the process of post-traumatic reconstruction, elements and factors are influential and the set of these processes has several effects on different dimensions of urban development, especially physical-physical dimension. Manjil is one of the cities of Roudbar, Gilan province, which was severely damaged by an earthquake in 1369. The process of rebuilding the city after the accident has had many effects on the physical and physical aspects of the city. In this study, the effects of elements of post-traumatic reconstruction on this dimension and the impact of physical-physical indicators of these elements have been studied. To this end, the effects of these elements and indicators were evaluated through a questionnaire by 25 relevant experts and analyzed by nonparametric binomial statistical test as well as statistical indices. The results showed that the impact of post traumatic reconstruction elements on the physical and physical dimension of Manjil was high and the physical and physical indices of these elements were high too. Also, most of the effects of the reconstruction elements on indigenous, entrepreneurial, and facultative factors were physical and physical indices, as well as building resistance, passageways and access to services had the most impact on the post-traumatic reconstruction process.

    Keywords: reconstruction, disaster, Manjil, physical-skeletal dimension