فهرست مطالب

علوم و فنون بسته بندی - پیاپی 39 (پاییز 1398)
  • پیاپی 39 (پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/08/30
  • تعداد عناوین: 7
|
  • الهام آل حسینی، سید مهدی جعفری* صفحات 6-17
    با پیشرفت دانش و فناوری، صنعت بسته بندی مواد غذایی در حال تکامل است. فرآیند الکتروریسی روشی کاربردی، ساده و ارزان است و به عنوان یکی از بهترین روش های تولید الیاف (در محدوده نانومتر تا میکرومتر) کاربرد گسترده ای پیدا نموده است. اصول این فرآیند برپایه، اعمال میدان الکتریکی بالا بر یک محلول پلیمری، ایجاد جت الکترواستاتیکی و در نهایت شکل گیری الیاف روی صفحه جمع کننده استوار است. با توجه به ویژگی هایی همچون تخلخل و سطح مخصوص بالا نانوالیاف الکتروریسی شده، می توان از پوشش های تولید شده با این روش، در صنایع بسته بندی مواد غذایی استفاده نمود. به کارگیری نانوالیاف در بسته بندی های مواد غذایی، به علت افزایش ویژگی های محافظتی بسته بندی، موجب افزایش طول عمر و حفظ کیفیت ماده غذایی درون بسته بندی می شود. همچنین با استفاده از روش الکتروریسی می توان حسگرهای حساس به pH را تولید و در بسته بندی مواد غذایی استفاده نمود که به مصرف کننده در ارزیابی سریع تازگی محصولات کمک خواهد کرد. با توجه به اینکه امروزه فناوری تولید نانوالیاف از استقبال فراوانی برخوردار است، لذا در این مطالعه، به معرفی فرآیند الکتروریسی، عوامل موثر بر قطر نانوالیاف و کاربرد های استفاده از این نانوالیاف در بسته بندی مواد غذایی پرداخته می شود.
    کلیدواژگان: الکتروریسی، بسته بندی فعال مواد غذایی، نانوالیاف، نانوسنسور
  • الهام آل حسینی، سید مهدی جعفری* صفحات 18-27
    استفاده از سامانه های ذخیره و انتقال انرژی گرمای نهان با استفاده از مواد تغییر فاز دهنده راه حل موثری برای ذخیره و انتقال انرژی است که در سال های اخیر بسیار مورد توجه بوده است. این مواد در حین ایجاد تغییر فاز، انرژی حرارتی را ذخیره نموده و در موارد لزوم با تغییر فاز معکوس آن را آزاد می کنند. مواد تغییر فاز دهنده قابلیت حفظ انرژی گرمای نهان را بدون هیچ گونه تغییری حتی پس از هزاران چرخه فاز، در درون خود دارند. مواد تغییر فاز دهنده جامد - مایع به سه دسته مواد آلی (واکس های پارافین، اسیدهای چرب و...)، معدنی (نمک های هیدراته، فلزات و نمک ها) و یوتکتیک ها تقسیم می شوند. از سوی دیگر، بسته بندی های مواد غذایی نقش بسیار مهمی در حفاظت و نگهداری مواد غذایی در طی فرآیندهای ذخیره سازی، حمل و نقل و در نهایت تحویل آن به مصرف کننده بر عهده دارند. یکی از راه های افزایش عمر نگهداری محصولات غذایی، جلوگیری از نوسانات دمایی ماده غذایی در طی نگهداری و حمل و نقل، استفاده از مواد تغییر فاز در بسته بندی مواد غذایی می باشد. اخیرا استفاده از مواد تغییر فاز دهنده در سامانه های انتقال و بسته بندی مواد غذایی (همچون گوشت، بستنی و...) مورد توجه محققین قرار گرفته است. در این مطالعه، ضمن معرفی مواد تغییر فاز دهنده و انواع آن ها، به ارزیابی روش های تحقیقاتی انجام شده و کاربرد های آن ها در بسته بندی مواد غذایی پرداخته می شود.
    کلیدواژگان: بسته بندی مواد غذایی، حفظ کیفیت، مواد تغییر فازدهنده، نوسانات دمایی
  • هادی الماسی*، سعیده عزیزی صفحات 28-43

    در طی سال های اخیر، تمایل به گسترش و توسعه بسته بندی های نوین در صنایع غذایی بسیار مورد توجه قرار گرفته است. یکی از مهم ترین انواع بسته بندی های نوین غذایی، بسته بندی های فعال حاوی ترکیبات نگهدارنده مختلف می باشند. مواد ضدمیکروبی از جمله مهم ترین انواع ترکیبات فعال هستند که در طراحی بسته بندی فعال مورد استفاده قرار می گیرند. انواع مختلف ترکیبات ضدمیکروبی برای این منظور مورد استفاده قرار گرفته اند و نانوذرات دارای خاصیت ضدمیکروبی یک دسته مهم از آن ها محسوب می شوند. این نانوذرات در ترکیب فیلم بسته بندی و یا به عنوان پوشش در سطح داخلی آن مورد استفاده قرار می گیرند و بدون مهاجرت به داخل ماده غذایی، اثر میکروب کشی را در سطح محصول نشان می دهند. نانوذرات فلزی مانند نانونقره و اکسیدهای فلزی(دی اکسید تیتانیوم، اکسید روی و اکسید مس) و همچنین برخی از نانوذرات آلی (نانوذرات کیتوزان) خاصیت ضدمیکروبی قابل توجهی از خود نشان می دهند و در طی سال های اخیر، استفاده از آن ها در تولید بسته بندی فعال برای افزایش ماندگاری محصولات غذایی مختلف گسترش یافته است. در این مقاله مروری، به انواع نانومواد دارای خاصیت ضدمیکروبی که می توانند در تولید بسته بندی های فعال استفاده شوند اشاره شده است. ویژگی ها و خصوصیات شیمیایی این نانومواد، مکانیسم اثر ضدمیکروبی آن ها و همچنین مثال هایی از کاربرد آن ها در بسته بندی مواد غذایی، به تفصیل مورد بحث قرار گرفته است.

    کلیدواژگان: بسته بندی فعال، نانومواد ضدمیکروبی، ساختار شیمیایی، مکانیسم اثر، افزایش ماندگاری
  • آزاده رشیدی مهر*، علی فضل آرا، مهدی زارعی، مهدی پورمهدی، محمد نوشاد صفحات 44-53
    با توجه به افزایش مصرف غذاهای آماده مانند برگر و محبوبیت آن ها در بین عموم، هدف از پژوهش حاضر جایگزین کردن سوریمی در فرمول برگر و بهینه سازی فرمول برگر با درصدهای مختلف سوریمی و همچنین ارزیابی اثر بسته بندی اتمسفر اصلاح شده روی ماندگاری برگرهای بهینه شده است. در ابتدا ژل سوریمی تولید شد و برگرها با 2 متغیر سوریمی و گوشت چرخ شده مرغ با ارائه چندین فرمول توسط روش سطح پاسخ یا (RSM)، تولید و توسط ارزیاب ها مورد ارزیابی قرار گرفتند. با آنالیز نتایج حاصل از ارزیابی حسی به کمک روش سطح پاسخ، بهترین فرمول 63 درصد سوریمی + 37 درصد گوشت مرغ به دست آمد. سپس تغییرات کیفی برگر با فرمول برگزیده، در مدت زمان نگهداری 27 روز در دمای 2 درجه سانتی گراد مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان داد که استفاده از اتمسفر اصلاح شده اثر خوبی برای افزایش زمان نگهداری برگرهای تازه با فرمول جدید دارد. بنابراین در حضور اتمسفر اصلاح شده برگرها را تا 12 روز می توان نگهداری کرد.
    کلیدواژگان: برگر، اتمسفر اصلاح شده(MAP)، سوریمی
  • روناک امیری*، محسن اکبری صفحات 54-63
    این مطالعه به منظور بررسی استفاده از فیلمنانوکمپوزیتی ضد باکتری برای بسته بندی مواد غذایی انجام شد. پس از اصلاح نانورس، با استفاده از اکسترودر دو ماردون فیلم های پلیمری زده شد، برای هر کدام از فیلم ها با ضد اکسیدان و ضد باکتری با درصدهای 1 درصد و 2 درصد از ضد اکسیدان و ضد باکتری تهیه شد. برای هر نمونه، آزمون آنتی بیوگرام (تعیین خواص ضد باکتری مواد)، تعیین قطر هاله عدم رشد یا اصطلاحا دیسک دیفیوژن و همچنینMICو MBC انجام شد. آزمون ها در سه تکرار انجام شد. فیلم ها در هردو سطح بیشترین تاثیر را به ترتیب بر روی باکتری لیستریا و اشرشیا کلی داشتند. در ارتباط با باکتری سالمونلا، سطح 1 درصد نتوانسته است تاثیر معنی داری بر روی قطر هاله داشته باشد ولی سطح 2% فعالیت ضد باکتری از خود نشان داد. حداقل غلظت ممانعت کنندگی و کشندگی به ترتیب برای باکتری لیستریا، اشرشیا کلی و سالمونلا به ترتیب مشاهده شد. در مجموع می توان بیان نمود که فیلم های تهیه شده از نانورس، ضد اکسیدان و مواد ضد باکتری بخصوص در سطح 2% بیشترین تاثیر را بر روی باکتری های لیستریا و اشرشیا کلی داشته اند.
    کلیدواژگان: ضد باکتری، ضد اکسیدان، نانوکمپوزیت، نانورس
  • فاطمه رضایی ارجمند*، محمد آزاد فلاح صفحات 64-71
    بسته بندی های چوبی را می توان به انواع پالت، پالت جعبه، جعبه، جعبه کابل، بسته بندی سبک وزن برای میوه ها و سبزیجات، بشکه، سازه های سفارشی و... برای نگهداری و حفاظت از کالا در حین حمل و نقل دسته بندی کرد. پالت ها از معمولی ترین انواع بسته بندی چوبی هستند. آن ها یک صفحه مسطح امن و کارامد به منظور حمل و نقل در سرتاسر فرایند توزیع وجود دارد. اگرچه از نظر ابعاد، نسخه های استانداردی برای پالت ها وجود دارد، ولی با توجه به نوع تجهیزات مورد نیاز برای جا به جایی (معمولا لیفتراک)، نوع محموله و محدودیت فضا و طول عمر مورد نیاز (با قابلیت استفاده مجدد یا استفاده چندمنظوره)، در اندازه ها و پیکره بندی های مختلفی تولید می شوند. پالت ها نقش کلیدی در کل سامانه های توزیع توزیع بازی می کنند. چنین واقعیتی نشان دهنده اهمیت پالت در تدارکات روزافزون جهانی است. به دلیل افزایش مقررات و سیاست های مربوط به حفظ منابع طبیعی، مسئله استفاده از پالت، استفاده مجدد و بازیافت مواد در بسیاری از تحقیقات انجام شده در این زمینه نگران کننده است. گزارش ارائه شده در این تحقیق، به بررسی روند استفاده از پالت و پالت های بازیافتی در کشورهای توسعه یافته (مانندایالات متحده)در زمان حاضر و در آینده می پردازد تا نقشه راهی برای صنعت گران، کارشناسان و سیاست گزاران حوزه بسته بندی و لجستیک در داخل کشور باشد. علاوه بر این، عوامل تاثیر گذار در استفاده از پالت ها در سامانه های توزیع نیز بررسی شده اند.
  • داود فیض*، مرتضی خیرالدین قدیرآبادی صفحات 72-83
    در این پژوهش، تاثیر عناصر بسته بندی مواد خوراکی بر انتخاب محصول توسط کودکان با نقش تعدیل گری متغیرهای جمعیت شناختی بررسی گردیده است. این روش تحقیق حاضر از نوع کاربردی- میدانی می باشد، که با استفاده از نمونه گیری خوشه ای 447 نفر از کودکان 12-9 سال مورد بررسی قرار گرفتند و نظرات آن ها با استفاده از پرسشنامه و اسلایدهایی که طراحی شده بود جمع آوری گردید. به منظور بررسی پایایی از روش بازآزمایی استفاده شد که پایایی ابزار جمع آوری داده ها مورد تایید قرار گرفت. نتایج نشان می دهند که متغیرهای رنگ، تصاویر و لوگوی نشان تجاری در بسته بندی مواد خوراکی بر انتخاب کودکان موثر است. علاوه بر این، تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد، بین سن، جنسیت و موقعیت اجتماعی آن ها و انتخاب محصول در کودکان با رنگ بسته بندی رابطه معناداری وجود ندارد. همچنین بین سن و موقعیت اجتماعی و انتخاب محصول در کودکان با عامل تصاویر رابطه معناداری وجود ندارد. علاوه بر این، بین جنسیت و موقعیت اجتماعی و انتخاب محصول در کودکان با عامل لوگوی نشان تجاری رابطهمعناداری وجود ندارد.
    کلیدواژگان: بسته بندی، تصاویر، رنگ، کودکان، لوگو
|
  • Elham Alehosseini, Seid Mahdi Jafari * Pages 6-17
    Food packaging industry is evolved using the development of knowledge and technology. The electrospinning process is a simple, low-cost and applied method that has recently been widely used as one of the best methods of fiber production (in the nanometer to micrometer range). The principles of this process are based on applying a high electric field to a polymer solution, creating an electrostatic jet, and eventually forming fibers on the collecting plate. Due to characterizations such as high porosity and surface area (specific surface) of electrospun nanofibers, coatings produced by this method can be used in food packaging industries. The use of nanofibers in food packaging,  due to the increased protective properties of the packaging, increases the shelf life and preserves the quality of the food in the packaging. Electrospinning process can also be used to produce pH-sensitive sensors, incorporated food packaging, which will help the consumer to quickly assess the products freshly. Since nanofibers production technology is very popular nowadays, in this study, we have introduced the electrospinning process, factors affecting the diameter of nanofibers, and nanofiber applications in food packaging.
    Keywords: Electrospinning, Food Active Packaging, Nanofibers, Nano Sensor
  • Elham Alehosseini, Seid Mahdi Jafari * Pages 18-27
    Application of phase change materials (PCMs) is an effective solution for storage and transfer energy(latent heat)that has been of great interest in recent years. PCMs store thermal energy during the phase change and release it when necessary by reversing the phase change step. PCMs are able to hold latent heat energy without any change even after thousands of phase cycles. Solid-Liquid phase change materials are divided into three categories of organic materials (e.g. paraffin waxes, fatty acids, etc.), mineral materials (e.g. hydrated salts, metals and salts), and eutectics. Food packaging plays a key role in the preservation of food materials during the processes of storage, transportation and delivery to the consumer. One way to increase the shelf life of food products is to avoid the temperature fluctuations in food storage and transportation, using phase change materials in food packaging. Recently, the use of PCMs in food transportation and packaging systems (such as meat, ice cream, etc.) has been the focus of researchers. In this study, while introducing phase change materials and their types, evaluation of research methods, and their application in food packaging were investigated.
    Keywords: Food packaging, Quality Preservation, Phase Changing Materials (PCMs), Temperature Fluctuations
  • Hadi Almasi *, Saeedeh Azizi Pages 28-43

    During recent years, the tendency to expand and development of novel packaging systems in the food industry has been widely considered. One of the most important types of modern food packaging systems is active packaging containing various preservatives. Antimicrobial agents are one of the most important active compounds used in active packaging design. Different types of antimicrobial compounds have been used for this purpose and nanoparticles with antimicrobial properties are are an important example of them. These nanoparticles are used in the film matrix or as a coating on internal surface of packaging film and show antimicrobial effect on the surface of foodstuff without migrating into the food material. Metal nanoparticles (nano-silver) and metal oxides (titanium dioxide, zinc oxide and copper oxide) as well as some organic nanoparticles (chitosan nanoparticles) have shown significant antimicrobial activity and have been used in recent years in production. Active packaging has been expanded to increase the shelf life of various food products. In this review article, antimicrobial types of nanomaterials that can be used in the production of active packaging are mentioned. The chemical properties and properties of these nanomaterials, their antimicrobial effect mechanisms, and examples of their application in food packaging are discussed in detail.

    Keywords: Active Packaging, Antimicrobial Nanoparticles, Chemical Structure, Mechanism of Action, Shelf-life Extension
  • Azadeh Rashidimehr *, Ali Fazlara, Mehdi Zarei, Mehdi Pourmehdi, Mohammad Noshad Pages 44-53
    Due to the increasing consumption of ready-made foods such as burgers and their popularity among the public, the aim of the present study is to produce mixed burgers with different percentages of surimi and chicken minced and also, evaluation of the effect of modified atmosphere packaging (MAP) on the shelf life of the optimized burgers. First, surimi gels were produced and burgers formulated with 2 variables, the surimi and chicken minced, based on applying the Response Surface Methodology (RSM) several time up to achieving optimized formula. By analyzing the results of sensory evaluation using RSM software, the best formula was 37% chicken meat + surimi 63%, then the qualitative changes of the pre-formulated burger were studied for 27 days at 2 0C, which showed that the use of MAP significantly increased the storage time so that the burgers could be maintained with MAP packaging for up to 12 days.
    Keywords: Modified Atmosphere Packaging (MAP), Burgers, Surimi
  • Roonak Amiri *, Mohsen Akbari Pages 54-63
    This study was conducted to evaluate the use of antibacterial nanocomposite film for food packaging. Following nanoclay modification, two polymeric films were extruded using a double screw-extruder, each of which was made with 1% and 2% anti-oxidant and antibacterial films. For each sample, anti-biogram test (determination of antibacterial properties of the material), disc diffusion, MIC and MBC tests were conducted. Tests were repeated three times. The prepared films at both levelshad the highest effect on Listeria and E.coli respectively.With regard to Salmonella, the level of 1% could not have a significant effect on the inhibitory zone diameter, but level of 2% showed significant antibacterial activity. Minimum inhibitory concentrations (MIC) and MBC were observed for Listeria, E. coli, and salmonella, respectively. Overall, it can be stated that films prepared from nanoclay, antioxidants and antibacterial materials, especially at the 2% level, had the greatest effect on Listeria, and E. coli.
    Keywords: Antibacterial, Antioxidant, Nanocomposite, Nanoclay
  • Fatemeh Rezaei Arjmand *, Mohammad Azad Fallah Pages 64-71
    Wooden packaging can be used in a variety of pallets, box pallets, boxes, cable boxes, lightweight packaging for fruits and vegetables, barrels, custom structures, etc. for storing and protecting goods, that categorized during shipping. Pallets are one of the most common types of wood packaging. They provide a safe and efficient flatbed for transportation throughout the distribution process. Although in terms of size, there are standard versions for pallets, but with regard to the type of equipment needed to move (usually forklifts), the type of cargo, and the space and length of service required (reusability or multipurpose use), are produced in different sizes and configurations. Pallets play a key role in all distribution systems. This fact illustrates the importance of pallets in the increasing global supply. Due to increasing regulations and policies regarding the conservation of natural resources, the issue of pallet use, reuse and recycling of materials has been of concern in many researches in this area. The report presented in this study examines the current and future use of pallets and recyclable pallets in developed countries (such as the United States) to provide a roadmap for industrialists, experts, policymakers and logistics within the country. In addition, factors affecting the use of pallets in distribution systems have also been studied.
    Keywords: Wooden Pallet, Distribution System, logistic, Wood, Plastic
  • David Feiz *, Morteza Kheyreddin Ghadirabadi Pages 72-83
    In this study, the effect of food packaging elements on product selection by children with moderating role of demographic variables was investigated. This research is an applied-field research. In this study, 447 children aged 12- 9 years were studied using cluster sampling. The children comments were collected using a questionnaire and slides designed. To test the reliability, a test-retest method was used and the reliability of the data collection tool was confirmed.  The results show that variables such as color, images, and brand logo in food packaging, influence the selection of foods by children. In addition, data analysis showed that there was no significant relation between age, gender, social status and product selection in children with colorof packaging. Also, there was no significant relation between age, social status and product selection in children with the image of packaging. In addition, there was no significant relation between gender, social status and product choice in children with the brand logo of packaging.
    Keywords: Packaging, Images, Color, Children, Logo