فهرست مطالب

راهبرد سیاسی - سال سوم شماره 3 (پیاپی 10، پاییز 1398)
  • سال سوم شماره 3 (پیاپی 10، پاییز 1398)
  • 0 صفحه،
  • تاریخ انتشار: 1398/10/04
  • تعداد عناوین: 6
|
  • سعید جهانگیری*، ابراهیم متقی، شاهرخ اشجع مهدوی صفحه 1

    یکی از مهمترین جریانات سیاسی دوره مشروطه قرارداد1919 بود که در 18 مرداد 1298 ه‍ . ش بوسیله وثوق الدوله نخست وزیر وقت سلطنت احمد شاه بسته شد. قرارداد 1919 ایران و انگلیس نقطه عطف بزرگی در تاریخ ایران در دوران جدید،و در مناسبات کشورمان با انگلستان بود. بسیاری بر این اعتقاد بودند که اگر قرارداد رویتر همهء منابع ثروت کشور را در اختیار انگلیس می گذاشت،قرارداد 1919 هم منابع ثروت و هم منابع قدرت کشور را تسلیم بریتانیا می کرد. وثوق الدوله اما انعقاد این قرارداد را در راستای حفظ تمامیت ارضی کشور می دانست و معتقد بود که با انعقاد این قرارداد از خودمختاری خوزستان توسط انگلیس جلوگیری به عمل آمد. شکست این قرارداد به کودتای سوم اسفند 1299 (1921)،ظهور رضاخان،استقرار دولت پهلوی، انجامید.این پژوهش از طریق روش توصیفی تحلیلی به بررسی شرایط داخلی و بین المللی انعقاد این قرارداد واهداف طراحان آن می پردازد.

    کلیدواژگان: قرارداد 1919، نظام مستشاری، وثوق الدوله، مشروطه خواهان
  • حضور آمریکا در افغانستان بعد از حوادث 11سپتامبر
    علی دارابی، داوود طارمی* صفحه 2

    فروپاشی شوروی در اوایل دهه 1990 فرصتی مغتنم برای آمریکا بود تا در یک جهان تک قطبی سیاست خارجی خود را به عنوان قدرتی هژمونیک اعمال نماید. ایالات متحده در جایگاه رهبری ناتو(سازمانی که بعد از فروپاشی شوروی دچار بحران هویت شده بود) نقش موثری در ابقاء آن به واسطه خلق تهدیدات نوین مانند: تروریسم و بنیادگرایی اسلامی، مقابله با دولتهای مستقل و جنبشهای آزادیبخش مخالف سیاستهای توسعه طلبانه غرب، مقابله با تولید و استفاده از سلاح های کشتارجمعی، تضمین امنیت و ثبات در تولید- استخراج- انتقال انرژی(نفت و گاز) و... که تمامی این موارد به زعم غرب مصادیقی در منطقه خاورمیانه دارند. حملات تروریستی 11سپتامبر را میتوان سهمگین ترین بازتاب سیاستهای متکبرانه و غیر انسانی ایالاتمتحده در خاورمیانه و در قبال مسلمانان دانست. دولت جرج بوش با این استدلال که مورد تهاجم عملیاتی تروریستی قرار گرفته، دفاع را حق خود دانست و با همکاری جامعه جهانی تحت عنوان مبارزه با تروریسم، توانست افغانستان را اشغال نماید. ایالات متحده تلاش کرد 11سپتامبر را ابزاری برای دستیابی به هدف کوتاه مدت مبارزه با تروریست و تسلط بر منطقه خاورمیانه و دستاویزی برای هدف طولانی مدت تثبیت هژمونی بر نظام جهانی قرار دهد، چون آمریکا پس از این حادثه جهان را به دو قطب دوست و دشمن تقسیم نمود تا سیاستهای امپریالیستی خود را توجیه و عملی سازد.

    کلیدواژگان: ایالات متحده آمریکا، افغانستان، حوادت 11سپتامبر
  • فهم استراتژی دریایی دولت ترامپ در خلیج فارس: مشارکت یا واگذاری مسئولیت؟
    علی باقری دولت آبادی*، علیرضا تقوی نیا، حسین فخرایی صفحه 3

    با توجه به اهمیت حیاتی خلیج فارس در بحث انرژی جهان، قدرت های بزرگ همواره نسبت به حفظ ثبات در این منطقه حساس بوده اند. بعد از خروج انگلیس از خلیج فارس در سال 1971 ایالات متحده این نقش را برعهده گرفته است. نقشی که برای ایالات متحده هزینه زا نیز بوده است. با روی کار آمدن دونالد ترامپ و انتقادات وی از حضور نظامی در منطقه، این سوال پیش می آید که استراتژی دریایی جدید آمریکا در خلیج فارس چه مولفه هایی دارد؟ به نظر می رسد استراتژی نظامی - دریایی آمریکا در خلیج فارس با توجه به اسناد راهبردی دولت ترامپ و علی رغم انتقادات وی، مبتنی بر مشارکت عمیق و حضور گسترده در خلیج فارس می باشد و هدف آن تضمین جریان آزاد انرژی و ناتوان سازی قدرت دریایی ایران در انسداد تنگه هرمز (مهار ایران) است. در این پژوهش از روش کتابخانه ای برای گرداوری داده ها و از روش توصیفی تحلیلی برای تبیین داده ها استفاده شده است.

    کلیدواژگان: خلیج فارس، استراتژی، هژمونی گرایی، آمریکا، بازدارندگی
  • توسعه سیاسی؛ بحران مشروعیت و کارآمدی در ایران و حکمرانی خوب؟
    حسین دوست محمدی*، رضا اختیاری امیری صفحه 4

    جمهوری اسلامی ایران به مثابه یکی از آخرین نظامهای سیاسی - ایدئولوژیک بازمانده از قرن بیستم برغم تفاوت با فضای جدید حاکم بر عرصه ملی و بین المللی به حیات خود ادامه می دهد. بی شک ادامه این روند مستلزم انطباق نظام با الزامات جدید جامعه جهانی ازجمله پارادایم توسعه سیاسی است. اما با گذشت چهار دهه از عمر حکومت جمهوری اسلامی ایران به نظر می رسد که نظام با دو بحران عمده مشروعیت و کارآمدی مواجه است. این بحران ها موجودیت نظام را هدف قرار داده و به تدریج در حال قوام و تقویت می باشند. با توجه به این موضوع، سوال اصلی که مطرح می گردد این است که دلایل بروز بحران مشروعیت و بحران کارآمدی در نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران کدامند؟ و راهکار خروج از این بحران ها چیست؟ فرضیه اصلی در پژوهش حاضر این است که جامعه ایران جامعه ای در حال گذار از سنت به مدرنیته است، چنین جوامعی برای پذیرش مدرنیته نیازمند به نوسازی و تغییر هستند. مقاومت نظام سیاسی در برابر تغییر و رویارویی دولت با جامعه اصلی ترین علت بروز بحران هایی مانند مشروعیت و کارآمدی است، بهترین راهکار خروج از این بن بست نیز کاربست حمکرانی خوب است. برای تبیین بهتر موضوع پژوهش حاضر از نظریه بحران های توسعه سیاسی لوسین پای و تجمیع این بحران ها ذیل دو عنوان کارآمدی و مشروعیت استفاده شده است. روش پژوهش تبیینی- تحلیلی است و داده ها از منابع کتابخانه ای جمع آوری شده اند.

    کلیدواژگان: توسعه سیاسی، بحران مشروعیت، بحران کارآمدی، جمهوری اسلامی ایران، حکمرانی خوب
  • گفتمان جهانی شدن و اسلام سیاسی سلفی جهادی
    محسن شفیعی سیف آبادی، مهدی محمدی عزیزآبادی* صفحه 5

    هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی تاثیر گفتمان جهانی شدن بر گفتمان های حاکم در جهان اسلام و چگونگی ظهور اسلام سیاسی سلفی جهادی در پرتو امواج جهانی شدن است. فرضیه مورد آزمون نیز عبارت است از اینکه: «جهانی شدن، با به چالش کشیدن هویت رسمی حاکم بر دولت ها، ضمن هموار کردن بستر ظهور گفتمان اسلام سیاسی سلفی جهادی، چالشی بنیادین در تداوم مناسبات قدرت سنتی محسوب می شود». نتایج حاصل از پژوهش که با روش تحلیل گفتمان و با استمداد از نظریات ارنستو لاکلا و شانتال موف به دست آمده، نشان می دهد که جهانی شدن در برخی کشورهای اسلامی با به چالش کشیدن گفتمانهای حاکم و تک گفتار، ضرورت هویت یابی و عطش جستجوی معنا را تشدید کرده است. سلفیگری، یکی از پاسخهایی است که به این نیاز داده شده است. آنها با گزینش معنا و انحصاری کردن آن، انرژی خود را صرف به کار بستن معانی و ویژگی های برگزیده می کنند. بازسازی معنا توسط گروه های سلفی، با تکیه بر مفاهیم جمعی همچون شریعت، رهبری، جهاد، خدامحوری، تفاسیر دینی حداکثری و اجتماع صورت می پذیرد. این مسئله آینده مناسبات قدرت را در برخی کشورهای اسلامی به شدت تحت تاثیر قرار داده است.

    کلیدواژگان: گفتمان، جهانی شدن، اسلام سیاسی سلفی جهادی، هویت، معنا
  • ژئوتروریسم و گفتمان ضد تروریسم ایالات متحده آمریکا در نظم هزاره جدید
    مجید عباسی (اشلقی)، صارم شیراوند*، محمد جواد فتحی صفحه 6

    در فضای پسا جنگ سرد، الگوی ژئوپلیتیک و عملی مقامات سیاسی و امنیتی آمریکا بر این مبنا تدوین شد که نباید فضای لازم برای ظهور تهدیدات بالقوه فراهم شود. به همین جهت گفتمان سازی ژئوپلتیکی به عنوان ابزار اصلی در سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا نمود واقعی به خود گرفت و آمریکایی ها «اسلام سیاسی» را به عنوان نماد تروریسم معرفی نمودند. در این راستا گفتمان سازی ژئوپلیتیکی آمریکا با فعال سازی استراتژی جنگ پیش دستانه برای تحقق منافع ژئوپلیتیک یعنی مداخله گرایی، مبارزه با تروریسم، یکجانبه گرایی و منازعه ایدئولوژیک اجرایی شد که می توان از آن با عنوان راهبرد ژئوتروریسم نام برد. به عبارت بهتر، قالب های معنایی و گفتمانی جدیدی بعد از جنگ سرد توسط ایالات متحده جهت دشمن سازی و دگرسازی صورت گرفت که این مسئله به ظاهر مبارزه با خشونت و تروریسم را در سرلوحه برنامه های ژئوپلیتیک جهانی این کشور قرار داد. لذا سوال اصلی این پژوهش عبارت از این است که میان ژئوتروریسم و گفتمان مبارزه با تروریسم امریکا در نظم پسا جنگ سرد چه ارتباطی وجود دارد؟ فرضیه پژوهش عبارت از این است که: «ژئوتروریسم بستر گفتمان سازی و مبنای سیاست راهبردی آمریکا در فضای پساجنگ سرد است که از طریق آن به مبارزه با تروریسم بنیادگرا و دشمن تمدن غرب(اسلام)، به عنوان دگر ایدئولوژیک خود پس از سقوط شوروی پرداخته است و از طریق آن در پی تحقق مطالبات استراتژیک خود بویژه در منطقه غرب آسیا بوده است.»

    کلیدواژگان: ژئوتروریسم، گفتمان سازی، ژئوپلیتیک، تروریسم، دشمن سازی، هویت سازی
|
  • Saeed jahangiri*, ebrahim mottaghi, shahrokh ashjae mahdavi Page 1

    One of the most important political currents was the constitutional period of the 1919 treaty, which was dated 18 August 1298. It was closed by the then Prime Minister of the reign of Ahmad Shah. The 1919 Iran-England contract was a major turning point in Iranian history in the modern era, and in our country's relations with England. It was widely believed that if the Reuter Treaty had provided all of Britain's wealth resources, the 1919 treaty would have yielded both wealth and power to Britain. Vosough al-Dawlah, however, saw the deal as a step toward preserving the country's territorial integrity and believed that the deal would prevent Khuzestan's sovereignty. The failure of this contract resulted in the coup d'état of March 1299 (1921), the emergence of Reza Khan, the establishment of the Pahlavi government.

    Keywords: Treaty, the Penal Code, Vosough al-Dawlah, the Constitutionalists
  • US presence in Afghanistan after 11 September events
    Ali Darabi, davood taremi* Page 2

    The collapse of the Soviet Union in the early 1990s was an opportunity for the United States to exercise its foreign policy in a unipolar world as a hegemonic power. The United States plays a key role in sustaining NATO by leading new threats, such as terrorism and Islamic fundamentalism, countering independent governments, and liberation movements opposed to Western development policies, in the leadership role of NATO (the organization that had been in crisis since the Soviet collapse). And the use of weapons of mass destruction, ensuring security and stability in the production, extraction, transmission of energy (oil and gas) and so on, all of which, according to the West, have implications for the Middle East. The 9/11 terrorist attacks can be seen as the most dramatic reflection of the US's arrogant and inhumane policies towards the Middle East and toward Muslims. The Bush administration, arguing that it had been attacked by terrorist operations, recognized the defense as its right and, in cooperation with the international community, was able to occupy Afghanistan. The United States attempted to place 9/11 as a means of achieving the short-term goal of combating terrorism and domination of the Middle East and a pretext for the long-term goal of stabilizing hegemony over the world system, as the US then divided the world into polar and hostile politics. Imperialist justify and practice.

    Keywords: United States, Afghanistan, September 11 events
  • Understanding the Trump Administration's Maritime Strategy in the Gulf: Participation or assignment of responsibility?
    ali bagheri Dolatabadi*, alireza taghavinia, hossein fakhraee Page 3

    Given the vital importance of the Persian Gulf in discussing world energy, the great powers have always been sensitive to maintaining stability in the region. The United States assumed this role after the British left the Persian Gulf in 1971. A role that has also been costly for the United States. With Donald Trump and his criticism of the military presence in the region, the question arises as to what constitutes the new US naval strategy in the Persian Gulf? The US Navy's military-naval strategy in the Gulf seems to be based on deep-seated participation and a widespread presence in the Persian Gulf, in line with the Trump administration's strategic documents and despite its criticisms, aimed at ensuring a free and flowing energy flow. Iran's maritime power building is in blockage of the Strait of Hormuz (containment of Iran). In this study, a library method was used for data collection and a descriptive-analytic method was used to explain the data.

    Keywords: Gulf, strategy, hegemonicism, America, deterrence
  • Political Development; Iran Efficiency and Legitimacy Crisis’s and Good Governance
    Housein Dost Mohammadi *, reza Ekhtiari Amiri Page 4

    Islamic Republic of Iran as one of the last political-ideological system in the 20th century is continuing to exist despite of its differences with the new dominant national and international environment. Without a doubt continuous of this procedure requires adoption of the system to the necessities of new world community such as political development paradigm. However, after four decades of life of Islamic republic of Iran, it seems that the system is countering two major crises of legitimacy and efficiency. These crises’ have targeted the existence of the system and gradually are strengthening. Accordingly, the main question of this research is that what are the reasons of the efficiency and legitimation crisis’s in the political system of Islamic Republic of Iran? And what are the solutions? The hypothesis is that Iran’s society is transitional from tradition to modern society. Such a society requires change and renovation for accepting modernization. Resistance of the political system against change and the government encountering with the society are the main reasons of the efficiency and legitimation crisis’s. the best solution for the existing crisis is applying good governance. For analyzing the research subject Lucian Pye’s theory of political development crisis’s was utilized. The research method is analytical –explanatory and the data’s were collected through library resources.

    Keywords: Political Development, Legitimation Crisis, efficiency Crisis, Islamic republic of Iran, Good Governance
  • The Discourse of Globalization and Salafi Jihad Political Islam
    Mohsen Shafiei Saifabadi, Mehdi Mohammadi aziz abadi* Page 5

    The main purpose of the present study is to investigate the impact of globalization discourse on the dominant discourses in the Islamic world and how the emergence of Jihadist Salafi political Islam in the light of the waves of globalization. The hypothesis under consideration is that: "Globalization, by challenging the official identity of states while paving the way for the emergence of Salafi Jihad political discourse, constitutes a fundamental challenge to the continuation of traditional power relations." The results obtained through the discourse analysis method and using the theories of Ernesto Lacla and Chantal Mouf show that globalization in some Islamic countries challenges the necessity of identity discovery and the thirst for meaning-seeking by challenging the dominant and single-discourse discourses. Has done. Salafism is one of the answers to this need. By choosing meaning and monopolizing it, they devote their energies to applying selected meanings and attributes. Meaning is restored by Salafist groups, relying on collective concepts such as Shari'ah, leadership, jihad, altruism, maximally religious and community interpretations. This has greatly affected the future of power relations in some Islamic countries.

    Keywords: Discourse, Globalization, Salafi Jihad Political Islam, Identity, Meaning
  • Geoterrorism and the US Counterterrorism Discourse in the New Millennium Order
    Majid Abbasi, Sarem Shiravand*, Mohammad javad Fathi Page 6

    In the post-Cold War space, the geopolitical and practical model of US political and security officials has been formulated that there should be no room for the emergence of potential threats. Therefore, geopolitical discourse as a major tool in US foreign policy has become a reality, and Americans have labeled "political Islam" as a symbol of terrorism. In this regard, US geopolitical discourse was implemented by activating a pre-emptive war strategy to realize geopolitical interests: interventionism, counterterrorism, unilateralism, and ideological conflict, which can be referred to as geoterrorism strategy. . To put it another way, new post-Cold War semantic and discourse forms were introduced by the United States to antagonize and alienate them, which apparently put the fight against violence and terrorism at the forefront of its global geopolitical agenda. So the main question of this study is what is the relationship between geoterrorism and the US counterterrorism discourse in the post-Cold War order? The research hypothesis is that: "Geoterrorism is the bedrock of the discourse and the basis of US strategic policy in the post-Cold War space through which it fights against fundamentalist terrorism and the enemy of Western civilization (Islam) as its ideological counterpart after the fall of the Soviet Union. It has sought to fulfill its strategic demands, especially in the West Asian region."

    Keywords: Geoterrorism, Discourse, Geopolitics, Terrorism, Hostility, Identification