فهرست مطالب

تحقیقات مدلسازی اقتصادی - سال دهم شماره 37 (پاییز 1398)
  • سال دهم شماره 37 (پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/09/10
  • تعداد عناوین: 6
|
  • علیرضا کازرونی، حسین اصغرپور*، علی آقامحمدی، الهام ذکایی علمداری صفحات 7-38

    این مطالعه ضمن بررسی رابطه  میان درآمد سرانه و انتشار دی اکسیدکربن سرانه در قالب تصریح جدیدی از منحنی زیستمحیطی کوزنتس، به مطالعه چگونگی اثرگذاری فساد بر نقطه  بازگشت این منحنی در میان کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه طی سال های 2013- 1994، با استفاده از داده های تابلویی میپردازد. نتایج حاصل دلالت بر وجود رابطه U شکل معکوس میان درآمد سرانه و انتشار دی اکسیدکربن سرانه برای کشورهای توسعه یافته و رابطه U شکل برای کشورهای درحال توسعه دارد. همچنین اثر معنادار فساد بر سطح درآمد سرانه در نقطه  بازگشت منحنی های مربوطه باعث میشود سطح درآمد سرانه در نقطه  بازگشت منحنی کوزنتس کشورهای توسعه یافته افزایش و در نقطه بازگشت منحنی U شکل کشورهای درحال توسعه کاهش یابد. به عبارت دیگر، در این حالت با توجه به شکل منحنی به دست آمده، کاهش آلودگی برای کشورهای توسعه یافته در سطح درآمد بالاتر و افزایش آلودگی برای کشوهای درحال   توسعه در سطح درآمد پایین تر نسبت به زمانی که فساد وارد محاسبات نشده است اتفاق می افتد. همچنین متغیر سهم انرژی ها تجدیدپذیر در هردو گروه از کشورها اثر منفی و معنادار بر انتشار دی اکسیدکربن سرانه دارد اما اثر مثبت نرخ شهرنشینی در کشورهای توسعه یافته معنادار و در کشورهای در حال توسعه بی معنا است.

    کلیدواژگان: منحنی زیست محیطی کوزنتس، فساد، کشورهای توسعه یافته، کشورهای درحال توسعه، داده های تابلویی
  • محمدرضا منجذب*، لیلا دهقانی صفحات 39-67
    بیمه عمر در جهان کنونی یکی از ابزارهای مهم اقتصادی بوده و استفاده متعددی از آن به عمل می آید. با توجه به نقش پراهمیت بیمه های عمر، این تحقیق، به بررسی ظرفیت بیمه عمر در ایران پرداخته است. برای این منظور، از الگوی خود رگرسیون توضیحی برای داده های پانل (Panel ARDL) استفاده شده است. سپس برای یک دوره 27 ساله از سال 2016-1990 مدل مناسب برای گروه اول (ایران و کشورهای پیشرو در این صنعت در سال 2015)، گروه دوم (ایران و کشورهایی که ازلحاظ حق بیمه تولیدی در سال 2015 به ایران نزدیک بودند) و گروه سوم (شامل هر دو گروه) تخمین خورد. بر مبنای روش نسیف مقادیر برآورد شده میزان سرانه حق بیمه عمر مربوط به کشور ایران به عنوان میزان بالقوه یا بهینه در هرکدام از گروه ها مورد تحلیل و مقایسه قرارگرفته است. نتایج نشان داد که در هر سه گروه از کشورها، میانگین سرانه حق بیمه عمر بالفعل در ایران از میانگین سرانه حق بیمه عمر بهینه به طور معناداری کمتر است. به طوری که میانگین سرانه حق بیمه عمر بالفعل در مقایسه با بالقوه ایران در مدل گروه اول 46% ، در مدل گروه دوم 42% و در مدل  گروه سوم 44% زیر سطح بهینه یا بالقوه قرار دارد. این نتایج دلالت بر این واقعیت دارد که بیمه عمر در کشور ما از ظرفیت بالقوه بالایی برخوردار است و بخش عظیمی از ظرفیت بیمه عمر در کشور ما هنوز به صورت بالفعل درنیامده است.
    کلیدواژگان: حق بیمه، ظرفیت بیمه، پانل ARDL
  • مرتضی چشتی، محمدرضا لطفعلی پور*، مهدی بهنامه، تقی ابراهیمی سالاری صفحات 69-103

    تراز پرداخت های بین المللی یکی از رایج ترین معیارهای سنجش و اندازه گیری جریان مبادلات تجاری و انتقال سرمایه در یک اقتصاد باز است. سه جزء اساسی این تراز عبارتند از: تراز تجاری، حساب جاری (یا تفاضل بین صادرات و واردات کالا و خدمات) و حساب سرمایه. در این مطالعه جهت ارزیابی اثرات شوک های تراز پرداخت ها بر متغیرهای کلان اقتصادی در اقتصاد ایران از مدل خودرگرسیون برداری عامل افزوده FAVAR در دوره زمانی 1396-1368 استفاده شده است، فاکتورهای مورد استفاده در این مطالعه شامل رشد اقتصادی، درآمدهای نفتی، رشد حجم پولی، تورم، نرخ ارز و نرخ بهره است. نتایج بدست آمده بیانگر این بود که شوک وارد شده از ناحیه حساب جاری و حساب سرمایه منجر به افزایش در تولید، مصرف و سرمایه گذاری در اقتصاد شده است. همچنین واکنش متغیرهای بخش اسمی اقتصاد از قبیل نرخ تورم و نرخ بهره به شوک وارد شده مثبت بوده است. مقایسه نتایج بدست آمده از این مطالعه بیانگر این است که وارد کردن متغیرهای پنهان و فاکتورها در مدل منجر به واکنش سریع تر متغیرهای کلان اقتصادی به شوک وارد شده از ناحیه اجزاء تراز پرداخت ها بوده است.

    کلیدواژگان: تراز پرداخت ها، حساب جاری، حساب سرمایه، نرخ ارز، مدل خودرگرسیون برداری عامل افزوده FAVAR
  • علی تک روستا*، پریسا مهاجری، تیمور محمدی، عباس شاکری، عبدالرسول قاسمی صفحات 105-138
    نوسانات شدید قیمت نفت اثرات به سزایی در اقتصاد کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته دارد. هدف این پژوهش، ارائه تحلیلی درباره عوامل ایجاد شوک های نفتی با تاکید بر ریسک سیاسی کشورهای اوپک می باشد. در این پژوهش از روش مدل خودرگرسیون برداری ساختاری  برای داده های فصلی درطی سال های 1994:1 الی 2016:4 استفاده شده است. در این پژوهش شوک های نفتی به شوک های ریسک سیاسی، عرضه نفت و تقاضای جهانی برای کالاهای صنعتی تقسیم بندی شده، و نتایج نشان می دهد که تاثیر این شوک ها بر قیمت نفت هم از جهت عمر و دوام شوک ها و هم از حیث جهت تاثیرگذاری این شوک ها بر قیمت نفت متفاوت است. همچنین تاثیرپذیری قیمت نفت از منشاء های گوناگون شوک ها، در طی زمان به دلیل تغییرات ساختاری قابل توجه در بازار جهانی نفت اعم از وقوع بحران مالی در سال 2008 و افزایش شدید نوسانات بازارهای نفت و تغییر رفتار اوپک و به تبع آن افزایش قدرت بازاری اوپک و همچنین ورود تکنولوژی های جدید به بازار نفت تغییر کرده، و لذا بازارهای نفت دچار تحولاتی گردیده اند که به موجب آن ها، حساسیت های قیمتی بازار در سال های اخیر افزایش یافته است و درنتیجه تاثیرگذاری ریسک سیاسی کشورهای اوپک در دوره سال های 2008 تا 2016 پردامنه تر و قوی تر شده است.
    کلیدواژگان: شوک های قیمت نفت، ریسک سیاسی، کشورهای اوپک
  • حجت ایزدخواستی*، علی اکبر عرب مازار، امین جلالی صفحات 139-175

    تقاضای سوداگری در بازار زمین و مسکن نقش اساسی درافزایش قیمت زمین و مسکن دارد و باعث انحراف و هجوم سرمایه به بخش مسکن با هدف کسب سود می شود. دولت با وضع مالیات در رانت زمین و بازدهی مسکن به دنبال کنترل سوداگری، تخصیص بهینه منابع زمین و مسکن شهری و کسب درآمد به منظور ایجاد زیرساخت های شهری است. در این پژوهش، وضع مالیات بهینه بر بازدهی سرمایه مسکن در چارچوب یک الگوی بهینه یابی پویا در ایران تحلیل شده است. سپس، کالیبره کردن و تحلیل حساسیت متغیرهای کلان الگو نسبت به تغییر نرخ مالیات بر بازدهی سرمایه مسکن صورت گرفته است. در نهایت، با استفاده از نرم افزار GAMS مسیر بهینه متغیرهای کلان الگو در سناریوهای مختلف در دوره (1420-1395) شبیه سازی شده است. نتایج حاصل از تحلیل حساسیت متغیرهای کلان الگو در وضعیت یکنواخت، بیانگر این است که با افزایش نرخ مالیات بر بازدهی سرمایه مسکن از صفر تا 25 درصد و کاهش نرخ مالیات بر بازدهی سرمایه کسب و کار از 25 درصد به صفر، سطح سرمایه سرانه کسب و کار، تولید سرانه و مصرف سرانه را به ترتیب 62/50 درصد، 47/13 درصد و 27/25 درصد افزایش و سطح سرمایه سرانه مسکن را 5/31 درصد کاهش داده است. همچنین، نتایج حاصل از شبیه سازی بیانگر این است که اعمال مالیات بر بازدهی سرمایه مسکن با نرخ 4 درصد در مقایسه با وضعیت کنونی اقتصاد، باعث انتقال مسیر بهینه سرمایه سرانه کسب و کار و تولید سرانه به سمت بالا و انتقال سرمایه سرانه مسکن به سمت پایین در طول دوره انتقالی در بلندمدت شده است.

    کلیدواژگان: مالیات بر بازدهی سرمایه مسکن، مالیات بر بازدهی سرمایه کسب و کار، الگوی تعادل عمومی پویا، ایران
  • مهدی ساجدی*، عباس امینی فرد، مسعود نونژاد، علی حقیقت صفحات 177-226
    در این مقاله در چارچوب مکتب کینزی جدید، به منظور بررسی آثار اقتصادی بکارگیری سیاست حداقل دستمزد بر متغیرهای اقتصاد کلان،  یک مدل تعادل عمومی پویای تصادفی(DSGE) برای یک  اقتصاد باز و کوچک صادر کننده نفت، متناسب با ساختار اقتصاد ایران در دامنه زمانی1370 لغایت 1395 شبیه سازی و برآورد شده است. در مدل فوق چسبندگی های اسمی (دستمزد و قیمت) و عادات مصرفی در بخش مصرف کننده در نظر گرفته و به منظور واقعی سازی شرایط اقتصادی کشور، بازار کار به دو بخش نیروی کار ساده و ماهر طبقه بندی شده است. هدف اصلی در این مطالعه پاسخ به این سوال است که تعیین وتعدیل حداقل دستمزد سالیانه مبتنی بر مکانیسم شاخص تورم قیمت مصرف کننده (CPI) در شرایطی که اقتصاد در معرض تکانه های ناشی از عرضه و تقاضای اقتصاد و سیاست های پولی و مالی قرار دارد، باعث ایجاد چه واکنش هایی بر روی متغیرهای اقتصادکلان شامل تولید ناخالص داخلی، مصرف، تورم (شاخص قیمت مصرف کننده)، اشتغال و دستمزد کل می شود. نتایج حاصل از شبیه سازی و برآورد این مدل که حاکی از تطابق گشتاورهای داده های شبیه سازی شده با داده های دنیای واقعی و بر پایه کالیبراسیون است، نشان می دهند که  افزایش حداقل دستمزد در اقتصاد می تواند ضمن افزایش تورم وسطح دستمزدکل باعث کاهش میزان تولید ناخالص داخلی، مصرف و سرمایه گذاری شود .
    کلیدواژگان: مدل تعادل عمومی پویای تصادفی، سیاست حداقل دستمزد، مکتب کینزی جدید، متغیرهای کلان اقتصادی
|
  • Alireza Kazerouni, Hosein Asgharpour*, Ali Aghamohamadi, Elham Zokaei Alamdari Pages 7-38

    This study examines the relationship between per capita income and per capita dioxide emissions in the form of a new definition of the Environmental Kuznets Curve, to investigate how corruption influences the income level at the turning point of the relationship between per capita dioxide emissions and income, in developed and developing countries the period 1994-2013 through the use of a panel data model. Our results support the Environmental Kuznets Curve hypothesis for developed countries and existence of an U-shaped relation for developing countries. We find evidence that the higher the country's degree of corruption, the higher the per capita income at the turning point for developed countries and the lower the per capita income at the turning point for developing countries than when corruption is not accounted for. Also, the share of renewable energy in both groups of countries has a negative and significant effect on per capita dioxide emissions, but the positive effect of urbanization rate in developed countries is significant and in developing countries is not.

    Keywords: Environmental Kuznets Curve, Corruption, Developed Countries, Developing Countries, Panel Data
  • Mohammad Reza Monjazeb*, Leyla Dehgani Pages 39-67
    Life insurance is one of the most important economic instruments. Considering the important role of life insurance, this study investigates the life insurance capability in Iran. For this purpose, the Panel ARDL model has been used. Then, for the period 1990-2016, suitable models for the first group (Iran with the leading countries in the industry), the second group (Iran with the countries that were close to Iran in premiums) and the group Third (countries in two groups) were estimated. Based on models, the fitted value of life insurance premiums per capita in Iran is analyzed and compared as the potential or optimal level in each groups. The results showed that in each group, the actual life insurance premiums per capita in Iran are significantly lower than the optimal level. The capacity level of life insurance in Iran compared with first group is 46%, and compared with second group is about 42% and compared with third group is about 44%. The results indicate that Life insurance in our country has a high potential, and a large part of the insurance capacity in our country has not yet been fully acquired.
    Keywords: Life Insurance Capacity, Panel ARDL Approach, Iran
  • Morteza Chashti, Mohammad Reza Lotfalipour*, Mehdi Behname, Taghi Enrahimi Salari Pages 69-103

    International balance of payments is one of the most common criteria for measuring the flow of trade and capital transfers in an open economy. The three main components of this balance are: trade balance, current account (or difference between export and import of goods and services) and capital account. In this study, factor augmented vector autoregressive model (FAVAR) was used to evaluate the effects of balance of payments shocks on macroeconomic variables in the Iran economy in periode 1989-2017. The factors used in this study included economic growth, oil revenues, money growth, inflation, exchange rates and interest rates. The results show that the shock from the current account and capital account led to an increase in production, consumption and investment. The reaction of nominal sector variables such as inflation and interest rate to positive shock was also positive. Comparison of the results of this study shows that incorporation of hidden variables and factors into the model resulted in faster response of macroeconomic variables to the shocks entered by the balance of payments components.

    Keywords: Balance Payments, Current Account, Capital Account, Exchange Rate, Factor Augmented Vector Auto-Regressive Model (FAVAR)
  • Ali Takroosta*, Parisa Mohajeri, Taymour Mohammadi, Abbas Shakeri, Abdoulrasoul Ghasemi Pages 105-138
    Oil price wild fluctuations impact the economies of developing countries as well as those of developed ones. Focusing on OPEC’s political risks as a proxy of precautionary demand, this study aims to disentangle oil price factors using an SVAR approach for 1994Q1 to 2016Q4. We disentangled oil price shocks into political risks, supplies, global demand for industrial goods and other oil price shocks. Our results highlight that shocks originated from different sources affect oil prices differently in terms of both their lifetime and directions. Besides, it is revealed that the structure of oil market has changed due to the 2008 financial crisis, increased oil price fluctuations, changes in OPEC’s behaviour and accordingly its market power, and the advent of new shale oil technologies, thus affecting oil price sensitivities. Therefore, we found out that OPEC’s political risks affected oil markets way more significantly in 2008-2016.
    Keywords: Oil Price Shocks, Political Risk, OPEC Countries
  • Hojjat Izadkhasti*, Ali Akbar Arab Mazar, Amin Jalali Pages 139-175

    Speculative demand in the land and housing market has a fundamental role in raising the price of land and housing and causing a diversion and invasion of the housing sector with the aim of profit. The government, by imposing a tax on rent of land and housing return, seeks to control speculation, allocate the land resources and urban housing and make money to build the urban infrastructure. In this study, optimal taxation on the return of housing capital is analyzed in the framework of a dynamic optimization model in Iran. Then, the calibration and sensitivity analysis of the macro variables was done to change the tax rate on housing capital return. Finally, using the GAMS software, the optimal path of macro variables was simulated in different scenarios during the period (2016-2040). In steady state, the results of the sensitivity analysis of macro variables indicate that by increasing the tax rate on the return of housing capital from zero to 25%, and decreasing the tax rate on the return of business capital from 25% to zero, increased the level of business capital per capita, production per capita and consumption per capita by 50.62%, 13.47% and 25.27% respectively, and decreased the level of housing capital per capita by 31.5%. Also, the results of the simulation indicate that the imposing tax on the return of housing capital at a rate of 4% compared to the current state of the economy, has led to upward the optimal path of business capital per capita, production per capita and business capital per capita and gone down housing capital in the long run during the transition period.

    Keywords: Housing Capital Taxation, Business Capital Taxation, Dynamic General Equilibrium Model, Iran
  • Mehdi Sajedi*, Abbas Amini Fard, Masoud Nunezhad, Ali Haghighat Pages 177-226
    In this paper ,in order to investigate the economic effects of the minimum wage policy on macroeconomic variables in the framework of the new Keynesian theory, a dynamic stochastic equilibrium general (DSGE) model has been simulated and estimated for an open and small oil exporter economy conforming with the structure of Iran's economy in the range from 1370 to 1395 .In the above mentioned model, nominal rigidity (wages and prices) and consumer habits are considered to be in line with the economic condition  of the country, the labor market is classified in to sectors of unskilled and skilled labor. The main purpose of this study is to find an answer determining the annual minimum wage based on the CPI mechanism, in which the economy is exposed to supply demand shocks and monetary and financial policies, impacts on the macroeconomic variables, namely GDP, inflation, employment and total wage growth. The results of the simulation and estimation of this model, which show that the simulated data torques are consistent with real-world are based data based on calibration, show that by an increase in the minimum wage can contribute to not only a rise in inflation and total wage level, but also a fall in GPD, consumption &investment in the short time.
    Keywords: Dynamic Random Equilibrium Model, Minimum Wage Policy, New Keynesian School, Macroeconomic Variables