فهرست مطالب

مطالعات رفتار سازمانی - سال هشتم شماره 3 (پیاپی 31، پاییز 1398)
  • سال هشتم شماره 3 (پیاپی 31، پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/09/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • ارشیا خدایی*، علی فرهی، عباس بازرگان، حبیب الله طاهرپورکلانتری، سید محمد زاهدی صفحات 1-38

    در سال های اخیر یکی از چالش های مهم و قابل توجه در مدیریت دولتی، موضوع اخلاق بوده است. ایجاد و حفظ سطح بالایی از رفتار اخلاقی به منظور ارتقای اثربخشی کارکنان و تقویت هرچه بهتر روابط بین افراد، یکی از مسائل ضروری پیش روی سازمان هاست که نیاز به پرورش رهبران اخلاقی برای سازمان ها را امری ضروری و اجتناب ناپذیر نموده است. مفهوم سازی رهبری اخلاقی برمبنای ادراک افراد از ویژگی ها و رفتارهای رهبری اخلاقی است که متاثر از ویژگی ها و ارزش های فرهنگی جوامع موردمطالعه است، لذا در این مقاله تلاش شده است به مفهوم سازی مجدد آن در کشور ایران که دارای ارزش های اخلاقی، دینی و فرهنگی متمایزی نسبت به کشورهای دیگر است، پرداخته شود. روش گردآوری اطلاعات ازطریق گروه های کانونی و مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته است که بدین منظور از سه گروه کانونی مختلف شامل مجموعا 16 نفر از اساتید، مدیران و کارشناسان سازمانی و انجام مصاحبه های عمیق با 14 نفر از مدیران بخش دولتی تا مرحله اشباع نظری استفاده شده است. اطلاعات حاصل شده به روش تحلیل مضمون مورد تحلیل قرار گرفته و نهایتا 28 مضمون فرعی درقالب هشت مضمون اصلی و در سه سطح فردی، گروهی و سازمانی شناسایی شد. مضامین اصلی شناسایی شده در سطح فردی شامل، اصالت و  بزرگ منشی، در سطح گروهی شامل راهبری اخلاقی، توانمندسازی پیروان و روابط اخلاقی و در سطح سازمانی شامل رفتار حرفه ای، تصمیم گیری اخلاقی و الهام بخشی و همگانی سازی اخلاقیات است.

    کلیدواژگان: رهبری اخلاقی، تحلیل مضمون، مفهوم سازی، سازمان های دولتی
  • حسین شول، حسین دامغانیان*، عباسعلی رستگار، حسن دانایی فرد، عادل آذر صفحات 39-74
    محیط کار، یکی از مکان های تعامل اجتماعی است که در آن زمینه های زیادی برای بروز برخی از بدرفتاری ها وجود دارد. یکی از این گونه های رفتاری، زیرآب زنی سازمانی است. درک زمینه ها و پیامدها و راهکارهای مدیریتی، به منظور جلوگیری از زیرآب زنی در سازمان برای افزایش اثربخشی کارکنان و بهره وری سازمان مهم است. هدف پژوهش حاضر، بررسی پیشایندها و پسایندهای زیرآب زنی در سازمان و ارائه راهکارهایی برای جلوگیری از این پدیده است. روش مورداستفاده در این پژوهش، کیفی است. جامعه موردمطالعه، مدیران سازمان های دولتی شهر تهران هستند که ده نفر تا رسیدن به اشباع نظری به صورت نمونه گیری هدف مند انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از ابزار مصاحبه و برای تجزیه وتحلیل آنها از روش تحلیل تم استفاده شده است. یافته های حاصل از مصاحبه نشان می دهد که چهار عامل اصلی ایجادکننده زیرآب زنی؛ دو عامل پیامدهای ناشی از زیرآب زنی؛ سه عامل راهکارهای کنترل و مقابله با زیرآب زنی و سه عامل تعدیل کننده زیرآب زنی وجود دارد. براساس این یافته ها تصمیمات مدیریت و سازمان، عوامل محیطی و عوامل فردی باعث بروز رفتار زیرآب زنی در سازمان می شود. همچنین پسایندهای زیرآب زنی بین کارکنان نیز شامل پیامدهای شخصی و سازمانی می باشند. درنهایت راهکارهای توصیه شده برای مقابله با این پدیده شامل راهکارهای سازمانی، مدیریتی و راهکارهایی برای افراد قربانی است.
    کلیدواژگان: زیرآب زنی، رفتارهای تجاوزکارانه، رفتارهای انحرافی
  • الهه صابری، یعقوب مهارتی*، علیرضا خوراکیان صفحات 75-112
    هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش میانجی اشتیاق شغلی در رابطه بین هدف گرایی و ادراک شخصی از قابلیت استخدام با عملکرد پرستاران بوده است. جامعه آماری این تحقیق مجموعه پرستاران بیمارستان های فارابی و هفده شهریور است که تعداد آنها 264 نفر می باشد. روش نمونه گیری، تصادفی ساده و تعیین حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان 154 نفر به دست آمد. به منظور واکاوی داده ها، ابتدا اطلاعات حاصل از پرسشنامه استخراج و سپس ازطریق نرم افزارهای آماریSPSS19 و SMART PLS مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته های این تحقیق نشان می دهد رابطه هدف گرایی و اشتیاق شغلی پرستاران مثبت و معنی دار نیست، درحالی که از میان سه بعد آن که شامل هدف گرایی یادگیری، هدف گرایی عملکرد اثباتی و هدف گرایی عملکرد اجتنابی می باشد، هدف گرایی یادگیری بر اشتیاق شغلی تاثیر مثبت و معنی دار دارد، همچنین نتایج نشان داد هدف گرایی پرستاران بر عملکرد پرستاران تاثیر مثبت و معنی دار دارد. ادراک شخصی از قابلیت استخدام بر عملکرد پرستاران تاثیری مثبت و معنی دار ندارد، درحالی که تاثیر ادراک شخصی از قابلیت استخدام بر اشتیاق شغلی پرستاران تاثیری مثبت و معنی دار است. در این پژوهش ثابت شد اشتیاق شغلی پرستاران بر عملکرد آنها تاثیر مثبت و معنی دار دارد.
    کلیدواژگان: هدف گرایی، ادراک شخصی از قابلیت استخدام، اشتیاق شغلی، عملکردکارکنان
  • امیر کلبی ها، مریم سلیمانی* صفحات 113-152
    تحقیق حاضر با هدف بررسی تاثیر متغیر انطباق پذیری مسیر شغلی بر تمایل به ترک شغل کارکنان با درنظرگرفتن نقش میانجی سریالی متغیرهای رضایت شغلی و استرس شغلی طراحی شده است. نوع تحقیق براساس هدف، کاربردی و براساس ماهیت و روش اجرا، توصیفی، همبستگی و باتوجه به مطالعه تاثیر متغیرها به نوعی از شیوه علی است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کارکنان شاغل در شرکت گلتاش، تولیدکننده محصولات آرایشی و بهداشتی است که 393 نفر بوده و حجم نمونه به روش تحلیل توان آماری به کمک نرم افزار SPSS SamplePower برابر 212 نفر درنظر گرفته شد. به منظور تجزیه وتحلیل داده های تحقیق از نرم افزارهای SPSS و SmartPLS استفاده شده است. یافته های پژوهش حاکی از این است که رضایت شغلی و استرس شغلی به صورت سریالی و پیوسته به عنوان متغیر میانجی در رابطه بین انطباق پذیری مسیر شغلی و تمایل به ترک شغل عمل می نمایند. در این رابطه نقش میانجی رضایت شغلی تایید و نقش میانجی استرس شغلی تایید نشده و همچنین رابطه مستقیم انطباق پذیری مسیر شغلی و تمایل به ترک شغل تایید نشده است. نتایج این پژوهش می تواند مورد استفاده مدیران سازمان موردمطالعه و همچنین شرکت های تولیدکننده محصولات آرایشی و بهداشتی قرار گیرد.
    کلیدواژگان: تمایل به ترک شغل، انطباق پذیری مسیر شغلی، رضایت شغلی، استرس شغلی، شرکت گلتاش
  • رضا ابراهیمی نسب، محمد حسین متقی*، محمد قزل ایاغ صفحات 153-180
    هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش میانجی اعتماد بین فردی در رابطه بین خودکارآمدی با دوستی در محل کار اعضای هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی بود. این تحقیق ازحیث جهت گیری، کاربردی و ازلحاظ راهبرد پژوهش، توصیفی همبستگی و ازنظر افق زمانی، پژوهشی تک مقطعی است. جامعه آماری تحقیق شامل کلیه اعضای هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی در سال تحصیلی 1396-1395 بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای 393 نفر از آنها به عنوان نمونه انتخاب شد و به سه پرسشنامه؛ خودکارآمدی شرر(1982)، اعتماد بین فردی مک آلیستر (1995) و دوستی در محل کار نلسون و همکاران (2000) پاسخ دادند. پایایی پرسشنامه ها به روش آلفای کرانباخ به ترتیب 87/0، 89/0و 82/0 به دست آمد و برای تعیین روایی از نظرات خبرگان استفاده شد. برای تحلیل داده‏ها ازمدل یابی معادلات ساختاری استفاده گردید. نتایج نشان داد خودکارآمدی اثر مستقیم بر دوستی در محل کار ندارد، بلکه اعتماد بین فردی نقش میانجی دررابطه بین خودکارآمدی با دوستی در محل کار دارد. براین اساس، مدیران دانشگاه ها باید با تلاش درجهت ارتقای خودکارآمدی اساتید، موجبات افزایش حس اعتماد بین آنان را فراهم کرده و از این مسیر، دوستی در محل کار را بهبود بخشند.
    کلیدواژگان: خودکارآمدی، اعتماد بین فردی، دوستی در محل کار
  • ایمان حکیمی* صفحات 181-206
    به منظور بسط ادبیات مرتبط با آثار و پیامد رفتارهای منافقانه در سازمان ها، پژوهش حاضر بر آن است تا با ارائه الگویی، نقش این نوع رفتارها را در بروز  کجروی های سازمانی همراه با تبیین نقش میانجی اعتماد بین فردی و سکوت سازمانی در سازمان های دولتی شهر رفسنجان در سال 1397 مورد آزمون قرار دهد. به این منظور، پرسشنامه های پژوهش تهیه و بین نمونه 294 نفری از کارکنان مذکور توزیع شد. برای تحلیل داده ها، مدل یابی معادلات ساختاری اجرا و برای بررسی فرضیه ها، الگوی روابط بین پیشایندهای کجروی های سازمانی با نقش محرک رفتارهای منافقانه در ارتباطات بین فردی با میانجی گری سازه های اعتماد بین فردی و سکوت سازمانی تدوین و آزمون شد. نتایج نشان داد که در سطح اطمینان 95 درصد، رفتارهای منافقانه با اعتماد بین فردی و سکوت سازمانی ارتباط مستقیم معنی داری دارند. اعتماد بین فردی و راهبرد سکوت نیز ارتباط مستقیم معنی داری با کجروی های سازمانی دارند. درنهایت باتوجه به تاثیر مستقیم رفتارهای منافقانه بر بروز کجروی های سازمانی؛ می توان  استدلال نمود که سازه های اعتماد بین فردی و سکوت سازمانی، نقش میانجی نسبی را در این ارتباط ایفا می نمایند. بنابراین، شواهد حاکی از آن است که رفتارهای منافقانه با کاهش اعتماد بین فردی، زمینه ساز شیوع سکوت سازمانی بوده و به ‍واسطه آن؛ ظهور و افزایش کجروی های سازمانی کارکنان را همراه داشته است.
    کلیدواژگان: رفتارهای منافقانه، اعتماد بین فردی، سکوت سازمانی، کجروی سازمانی
  • اکبر حسن پور، حسن عابدی جعفری، حسین عباسیان، سارا طوری* صفحات 207-249
    اهمیت فزاینده توجه به رفتارهای کارکنان در سازمان باعث افزایش تحقیق در زمینه ادراک کارکنان از جو سازمان شده است. علی رغم ادبیات غنی و فزاینده این موضوع تا کنون نوع شناسی جامعی از جو سازمانی ارائه نشده است. هدف اصلی این پژوهش ارائه نوع شناسی جو سازمانی می باشد. روش تحقیق ترکیبی است و رویکرد متوالی اکتشافی می باشد. برای تحلیل داده های گردآوری شده از طریق مرور سیستماتیک در بخش کیفی، از تحلیل مضمون استفاده شد. این داده ها یک بار به صورت دستی و یک بار هم توسط نرم افزار MAXQDA کدگذاری شدند. نتیجه تحلیل داده های کیفی، شناسایی 437 کد اولیه، 37 مضامین پایه، 5 مضمون سازمان دهنده و 2 مضمون فراگیر بود که در قالب شبکه مضامین ارائه شده اند. یافته های بخش کیفی در قالب پرسشنامه سنخیت سنجی در اختیار 21 نفر از خبرگان دانشگاهی مدیریت رفتاری قرار گرفت. نتایج تحلیل بخش کمی نشان می دهد که تمامی مضامین شناسایی شده با اعمال اصلاحاتی جزئی مورد تایید قرار گرفتند. با توجه به یافته های پژوهش، نوع شناسی جو سازمانی با روش بیلی (1994) صورت گرفت و جو سازمانی در 6 نوع جو کارکردی، غیر کارکردی، دوستانه، خصمانه، متعالی و غیر متعالی نوع شناسی شد.
    کلیدواژگان: جو، جو سازمانی، جو عمومی، جو اختصاصی، تحلیل مضمون
|
  • Arshia Khodaie *, Ali Farrahi, Abbas Bazargan, Habibollah Taherpoor Kalantari, Seyed Mohammad Zahedi Pages 1-38

    In recent years, one of the most significant challenges in public administration has been the issue of ethics. Creating and maintaining a high level of ethical behavior to enhance employee effectiveness and strengthen foster better interpersonal relationships is one of the essential issues that necessitates the training of ethical leaders for organizations. The conceptualization of ethical leadership is based on the individual’s perception of the characteristics and behaviors of ethical leadership which are influenced by the characteristics and cultural values of the societies under study. Therefore, this article attempts to re-conceptualize it in Iran, which has ethical, religious and cultural values different from other countries. The method of data gathering is focus groups and semi-structured in-depth interviews. For this purpose, three different focus groups including a total of 16 university professors, managers and organizational experts, and in-depth interviews with 14 experts up to the theoretical saturation stage were used. The data were analyzed by thematic analysis method and finally led to the identification of 28 sub themes in eight main themes in three individual, group and organizational levels. Identified main themes at the individual level include authentic and dignity, at the group level include ethical directing, empowerment of followers and ethical relationships, and at the organizational level include professional behavior, ethical decision making, inspiration, and ethical generalization.

    Keywords: Ethical leadership, thematic analysis, conceptualization, Public Organizations
  • Hossein Shool, Hossein Damghanian *, Abbasli Rastgar, Hasan Danaee Fard, Adel Azar Pages 39-74
    Workplace is one of the social interaction places where numerous causes for Misbehavior exists. One of these behavioral patterns is organizational backstabbing. Understanding the causes and consequences and solutions of backstabbing management in organization is important for increasing employee effectiveness and organizational productivity. The purpose of this study is investigating the causes and consequences of backstabbing in the organization and presenting management solutions to prevent this phenomenon. The research method is qualitative. The study population consisted of managers of government organizations in Tehran who were selected by purposeful sampling until reaching theoretical saturation. The interview was used to collect data and data were analyzed through thematic analysis. The results of interviews show four main causes for backstabbing generation; two consequences of backstabbing; three solution for confronting and controlling backstabbing and three moderating factors. Based on these findings, organization and management decisions, environmental factors and individual factors would be the cause of backstabbing experience at workplace. The consequences of backstabbing include personal and organizational consequences. Finally, the recommended strategies to deal with this phenomenon include managerial and organizational solutions and solutions for victims.
    Keywords: Backstabbing, Aggressive Behaviors, Deviant Behaviors
  • Elahe Saberi, Yaghoob Maharati *, Alireza Khorakian Pages 75-112
    The aim of present study was to examin the mediating role of work engagement in the relationship between nurses' goal orientation and self-perceived employability with performance. The statistical population of this research was the nurses of Farabi and Hefdah-e-Shahrivar Hospitals, which were 264 people. Sampling method was simple random sampling and sample size was determined 154 using Morgan table. In order to analyze the data, the information were first extracted from the questionnaire and then analyzed by SPSS19 and SMART PLS software. The findings of this research indicated that there was not a positive significant relationship between nurses' goal orientation and work engagement, while among its three dimensions that consist of learning goal orientation, performance prove goal orientation and performance avoid goal orientation, the learning goal orientation had a positive significant effect on work engagement. Also, the results showed that nurses' goal orientation had a positive significant effect on their performance. The nurses' self-perceived employability did not have a positive significant effect on performance, while the effect of nurses' self-perceived employability on their work engagement was positive and significant. In this research, nurses' work engagement was proved to have a positive and significant effect on their performance.
    Keywords: goal orientation, Self-perceived Employability, Work Engagement, Employees Performance
  • Amir Kolbiha, Maryam Soleimani * Pages 113-152
    This study is designed with the aim of investigating the impact of career adaptability on employees' turnover intention and considering mediating role of job satisfaction and job stress. Type of study based on the objective, is practical and based on the essence and implementing method, is descriptive, correlational. Also, this study makes use of causal method according to studying impact of variables. Statistical population is all of the employees in Goltash Company, producing cosmetic products which are 393 employees. Sample size in the statistical power analysis method is equal to 212 people with the help of SPSS SamplePower. In order to analyze data, SPSS and SmartPLS are used. Results demonstrate that job satisfaction and job stress have serially mediating role in the relation between career adaptability and turnover intention. In this relation the role of job satisfaction as a mediating variable is approved, the mediating role of job stress is not approved and the direct relationship between career adaptability and turnover intention is not approved. Results of this study can be used by managers of organization and other cosmetic manufacturing companies.
    Keywords: turnover intention, Career Adaptability, Job Satisfaction, Job stress, Goltash Company
  • Reza Ebrahiminasab, Hossein Motaghi *, Mohammad Ghezelayagh Pages 153-180
    The purpose of this study was to examine the relationship between self-efficacy and workplace friendship of Iran Islamic Azad universities’ faculty members with consideration of interpersonal trust as mediator. This research is a an applied one in terms of orientation, descriptive correlational in terms of strategy and, and a cross-sectional research in terms of time horizon. The statistical population of the study consisted of all faculty members of Islamic Azad University in the academic year 1395-1396 and 393 subjects were selected through multi-stage cluster sampling method. Three questionnaires were administered to collect date. These questionnaires were Sherer General Self-Efficacy (1982), McAlister Interpersonal Trust (1995), and Workplace Friendship Scale (Nielsen, Jex and Adams, 2000). Reliability is confirmed by Cronbach's Alpha coefficients of 0.87, 0.89 and 0.82.Experts ideas were used for validity confirmation.  Data analysis was done by structural equation modeling. The results illustrated that self-efficacy has no direct effect on workplace friendship but the interpersonal trust has a mediating role in the relation between self-efficacy and workplace friendship. It is suggested that universities’ chief executive officers and administrators create an environment to build trusting relationships among faculty members to improve workplace friendship.
    Keywords: Self-efficiency, Interpersonal trust, workplace friendship
  • Iman Hakimi * Pages 181-206
    In order to expand the literature on the effects and consequences of hypocritical behaviors in organizations, the present study aims to present a model iof the role of these behaviors in the organizational deviations along with explaining the mediating role of interpersonal trust and organizational silence in government organizations in Rafsanjan in 2018. In this regard, research questionnaires were prepared and distributed among the sample of 294 employees. To analyze the data, the structural equation modeling was implemented and to test the hypotheses, the pattern of relations between the antecedents of deviant behaviors with stimulating role of hypocritical behaviors in interpersonal communication by mediating role of interpersonal trust and organizational silence was developed and tested. The results showed that at confidence level of 95%, hypocritical behaviors were significantly associated with interpersonal trust and organizational silence. Interpersonal trust and silent strategy also have a direct significant relationship with organizational deviances. Finally, considering the direct effect of hypocritical behaviors on the occurrence of organizational deviances, it can be argued that the constructs of interpersonal trust and organizational silence play a relative mediating role in this regard. Thus, evidence suggests that hypocritical behaviors with a decrease in interpersonal trust have contributed to the prevalence of organizational silence and, consequently, to the emergence and increase of organizational deviances of employees.
    Keywords: Hypocritical Behaviors, Interpersonal trust, Organizational Silence, Organizational Deviance
  • Akbar Hassanpoor, Hasan Abedi Jafari, Hossien Abbasian, Sara Touri * Pages 207-249
    The growing significance placed on understanding employees and their behavior within the organization has produced a great deal of interest in investigating employee perceptions of organizational climate. Despite the rich and growing body of literature on the topic, a negligible comprehensive typology of organizational climate exists. This research aims to provide a typology of organizational climate. The research method is a mix one and a sequential exploratory approach is used. In order to analyze the collected data through systematic review in the qualitative section, thematic analysis was used. Data were coded first manually and next by MAXQDA software. Qualitative Results show 437 primary codes, 37 basic themes, 5 organizing themes and 2 global themes that were presented in the form of a network themes. The findings of the qualitative section were submitted to 21 behavioral management university experts in the form of a validation questionnaire. The experts approved all identified themes with minor modifications. Finally, according to the findings and based on Bailey’s (1994) method, the following six organizational climates were recognized: functional, dysfunctional, friendly, antagonistic, transcendental and non-transcendental.
    Keywords: Climate, Organizational Climate Typology, General Climate, Especial climate, thematic analysis