فهرست مطالب

بورس اوراق بهادار - پیاپی 47 (پاییز 1398)
  • پیاپی 47 (پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/07/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • فرشاد رحیمی دیزگوین* صفحات 5-47
    اگرچه مفاهیم «امانتداری»، «امین»، و «قرارداد امانتداری» نقش بسیار مهمی در بازار سرمایه بازی می کند، برداشت های یکسانی از این مفاهیم وجود ندارد؛ در غالب موارد، کاربرد تجاری این مفاهیم با کاربرد حقوقی آنها آمیخته شده است. حتی در بسیاری از نظام های حقوقی مانند نظام حقوقی ایران برداشت درست و کاملی از مفاهیم مذکور و نهادهای مالی امانتدار، کارکرد و آثار حقوقی این مفاهیم وجود ندارد. بحران مالی سال 2008 با آشکار نمودن خلاءهای موجود در مقررات و قراردادهای حاکم بر امانتداری اوراق و وجوه سرمایه گذاران، مانند عدم استرداد یا تاخیر زیاد در استرداد دارایی های سرمایه گذاران، ضرورت توجه به قراردادها، ضوابط و مقررات نگهداری اوراق توسط نهادهای مالی واسط را دو چندان نمود. مقاله حاضر به بررسی مهمترین ریسک های حقوقی موجود قبل از بحران مالی سال 2008 پرداخته و با تدقیق در قوانین کشورهای پیشرو در حوزه مقررات بازار سرمایه از قبیل انگلیس، آمریکا و هندوستان به نحوه واکنش قانونگذاران در جهت رفع خلاءهای مذکور پرداخته است. هدف مقاله حاضر معرفی مفهوم امانتداری به ادبیات حقوق مالی کشور و پاسخ به سوالات زیر است: آیا در مقررات بازار سرمایه ایران نهاد مالی امانتدار و مقررات حاکم بر امانتداری اوراق و وجوه سرمایه گذاران پیش بینی شده است؟ در صورت منفی بودن پاسخ، آیا نیازی به نهاد مالی امانتدار و پیش بینی مقررات امانتداری در بازار سرمایه ایران است؟
    کلیدواژگان: مقررات امانتداری، بحران مالی سال 2008، نگهداری غیرمستقیم دارایی ها، اختلاط دارایی ها، برون سپاری خدمات امانتداری
  • مریم دولو*، علیرضا عزیزی صفحات 48-75

    اهمیت ریسک غیرسیستماتیک در سال های اخیر از یک سو و شواهد تجربی متناقض پیرامون تاثیر چرخه عمر شرکت بر ریسک غیرسیستماتیک از سوی دیگر، ضرورت توضیح دلایل رابطه مذکور را دوچندان کرده است. از جمله دلایل بروز رابطه چرخه عمر شرکت و ریسک غیرسیستماتیک می توان به نوسان جریان نقدی و عدم اطمینان اطلاعاتی اشاره کرد. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثر چرخه عمر شرکت بر ریسک غیرسیستماتیک و واکاوی ریسک جریان نقدی و عدم اطمینان اطلاعاتی به عنوان دلایل بروز رابطه اخیر است. برای این منظور نمونه ای متشکل از 268 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بین سال های 1383 تا 1394 بررسی گردیده است. یافته ها نشان می دهد در قیاس با مرحله رکود، ریسک غیرسیستماتیک در مراحل معرفی و افول، بالاتر و در مراحل رشد و بلوغ، پایین تر است. همچنین نوسان جریان نقدی و عدم اطمینان اطلاعاتی، فقط در مرحله بلوغ با مرحله رکود تفاوت دارد و از این نظر بین سایر مراحل چرخه عمر و مرحله رکود تفاوتی وجود ندارد. به همین دلیل فقط می توان پایین تر بودن ریسک غیرسیستماتیک مرحله بلوغ نسبت به مرحله رکود را از طریق تغییر این دو عامل توضیح داد.

    کلیدواژگان: چرخه عمر شرکت، ریسک غیرسیستماتیک، عدم اطمینان اطلاعاتی، نوسان جریان نقدی
  • سید حسین میرعلوی، زهرا پورزمانی*، آزیتا جهانشاد صفحات 76-109
    موضوع مالی رفتاری از جمله مباحث جدیدی است که در طول دو دهه گذشته توسط برخی اندیشمندان مالی مطرح گردید. ناشناخته بودن عوامل تاثیرگذار بر تغییرات قیمت سهام، همواره دلیلی برای روی آوردن به پیش بینی قیمت سهام شرکت ها است. در اکثر مدل های پیش بینی کننده، سیستم فقط با استفاده از اطلاعات یک شاخص به پیش بینی می پردازد، اما در مدل پیشنهادی در این پژوهش یک سیستم دو سطحی از شبکه های عصبی پرسپترون چندلایه پیشنهاد شده و از چندین شاخص برای پیش بینی استفاده می شود. در این پژوهش داده های شاخص قیمت بورس اوراق بهادار تهران از سال 1391 تا 1395 برای پیش بینی در نظر گرفته شده است. در تحلیل رفتار مالی نتایج حاصل از این پژوهش پس از بررسی تاثیر هریک از عوامل رفتاری بر روی سرمایه گذاری دارایی های مالی نشان می دهد که تمام عوامل به غیر از عامل «بیش اطمینانی» روی سرمایه گذاری تاثیرگذار هستند و میزان این تاثیر برای هریک از جمله عوامل سود و زیان نسبی، اثر تمایلی، محافظه کاری، رفتار توده وار، شهود نمایندگی، اثر مالکیت و پشیمان گریزی متفاوت می باشد؛ که از بین این عوامل، عامل «سود و زیان نسبی» بیشترین تاثیر و عامل «پشیمان گریزی» کمترین تاثیر را بر روی سرمایه گذاری دارایی های مالی در بورس اوراق بهادار داشته است که این خود تاثیر مستقیم در شاخص قیمت بورس خواهد داشت. همچنین برای آموزش بهتر شبکه ی عصبی و درنتیجه بهبود نتایج به دست آمده، از الگوریتم بهینه سازی ملخ برای انتخاب بهترین نمونه ها استفاده شده است. نتایج به دست آمده نشان می دهد که مدل پیشنهادی توانسته با خطای پیش بینی پایین تری نسبت به دیگر مدل ها عمل کند.
    کلیدواژگان: رفتار مالی سرمایه گذاران، الگوریتم تکاملی بهینه سازی ملخ، شبکه عصبی پرسپترون چندلایه، سری زمانی
  • پرستو اسدی نیا، سید محمد عبدالهی کیوانی*، علیرضا حیدر زاده هنزائی، سید شایان موسوی روح بخش صفحات 110-127
    این پژوهش تلاشی در جهت معرفی یک الگوی مطلوب جهت مدل سازی و پیش بینی نوسانات فرآیندهای مالی است. برای مدل کردن ناپایداری موجود در فرآیندهای مالی از ترکیب مدل ناهمگونی واریانس شرطی اتورگرسیو تعمیم یافته (GARCH) و تبدیل موجک گسسته بهره برده ایم. در این مقاله، مدلی برای پیش بینی نوسانات بازده شاخص کل قیمت بورس اوراق بهادار ارائه شده و داده های شاخص قیمت بورس اوراق بهادار بررسی شده است.داده ها از 1/1/1390 تا 29/12/1396 به صورت روزانه از سایت databank.mefaجمع آوری گشته، پس از آماده سازی داده ها، دو مدل ترکیبی ARMA-ARCH و DWT-GARCH سری داده ها برازش شده است. نتایج نشان داد که مدل ترکیبی DWT-GARCH نسبت به مدل ترکیبی ARMA-ARCH برای پیش بینی از عملکرد و دقت بهتری برخوردار است. مدل DWT-GARCH با غلبه بر نقص مدل های خانواده GARCH که نمی-توانند ویژگی های جزیی یک فرآیند را در نظرگیرد و مدل کنند؛ و حفظ مزایای استفاده از مدل های خانوادهGARCH در تشریح نوسانات، می تواند نتایج پیش بینی را به طور قابل توجهی بهبود ببخشد، و تا حد زیادی واریانس شرطی را کاهش دهد.
    کلیدواژگان: فرآیند مالی، بورس اوراق بهادار، موجک گسسته، گارچ
  • ولی الله حیدرنژاد*، حمید ناصری منشادی صفحات 128-153
    در نظام حقوقی ایران شرکت تامین سرمایه کامل ترین نوع نهاد مالی است، بدین معنا که قادر است مجموع خدماتی را ارائه دهد که سایر نهادهای مالی ارائه می دهند براساس ماده28 همان، قانون فعالیت آن تحت نظارت سازمان است و مجامع عمومی، مدیران، بازرس - حسابرس و کمیته های تخصصی شرکت مکلفند قوانین و مقررات را رعایت و اجرا نمایند. پمی بایست نظام بازرسی حاکم بر شرکت های تجاری را بر اساس قواعد کلی شرکت های تجاری مندرج در قانون تجارت، لایحه اصلاحی و سایر قوانین و مقررات مربوطه به حقوق بازار سرمایه بررسی و مورد تحلیل قرار داد. نظر به تاثیرگذاری چشم گیر شرکت های تامین سرمایه، به جهت نظارت بر این شرکت ها بر اساس قوانین موجود علاوه بر نظام بازرسی درونی مرسوم در شرکت های سهامی، مقرره های متعددی از سوی سازمان بورس مورد تصویب قرار گرفته است و در همین راستا، شرکت تامین سرمایه موظف است گزارش های ادواری مختلفی را با موضوعات مشخص در موعد مقرر به سازمان ارسال نماید که در کنار این گزارش ها، سازمان بورس و اوراق بهادار نیز از طریق بازرسان خود بر فعالیت شرکت های تامین سرمایه نظارت دارد. مضاف بر اینکه بانک مرکزی نیز در سنوات گذشته به طرق گوناگون سعی در نظارت بر شرکت های تامین سرمایه داشته و در راستای پیشگیری از ورود بانک ها به عرصه بنگاه داری و ایضا ضابطه مند تر نمودن سرمایه گذاری بانک ها و موسسات اعتباری، بانک ها را ملزم به فروش سهام خود در شرکت های تامین سرمایه نموده است.
    کلیدواژگان: شرکت تامین سرمایه، نظام بازرسی، سازمان بورس و اوراق بهادار، ارائه گزارش ادواری، نظارت بانک مرکزی
  • محمد توحیدی*، علیرضا فتاحی صفحات 154-181

    یکی از ارکان ضروری برای اطمینان از انطباق با شریعت فعالیت های مالی، بانکی و بیمه ای در کشورهای مختلف، وجود نظارت شرعی است. طبق تعریف هیات خدمات مالی اسلامی، سیستم حاکمیت (نظارت) شریعت به مجموعه ترتیبات سازمانی و نهادی مربوط میشود که از طریق آن ها یک نهاد ارائه دهنده خدمات مالی اسلامی اطمینان حاصل می نماید که در ورای ساختارهای خود، یک نظارت شرعی موثر و مستقل وجود دارد. در این تحقیق ضمن تعریف نظارت شرعی و بررسی نظارت در سیره معصومین، بصورت خاص تجربه کشورهای اسلامی در نظارت شرعی بر بازارهای مالی ذکر شده است. این تحقیق به دنبال این است که مولفه های نظارت شرعی بر بازار سرمایه را بر مبنای استانداردهای بین المللی نظارت و حاکمیت شرعی استخراج نماید. در این تحقیق با استفاده از روش تحلیل مضمون، ضمن بررسی و تحلیل استانداردهای IFSB و AAOIFI، مولفه های اساسی ارتقاء نظارت شرعی در بازار سرمایه را استخراج شده است. از جمله نتایج تحقیق بر اساس تحلیل مضمون پیش گفته این است که مولفه های وظایف کمیته فقهی، ساختار و ماهیت کمیته فقهی، نظام نظارت شرعی، گزارش نظارت شرعی و نقش موسسه مالی اسلامی، پنج مولفه فراگیر در نظارت شرعی مطلوب محسوب می

    کلیدواژگان: حاکمیت شرعی، نظارت شرعی، بازار سرمایه، IFSB، AAOIFI
|
  • Farshad Rahimi Dizgovin * Pages 5-47
    Although the terms “custody,” “custodian,” and a “custodianship agreement” play a crucial part in the capital market, there are no unified understandings of these concepts. In most cases, commercial usage of these concepts is confused with their legal usage. Even in most jurisdictions such as Iran, there is no accurate and complete understanding of custodian, its function, and legal consequences arising from a custodial relationship. The financial crisis of 2008, by unearthing the existing rules’ gaps regarding the custodians’ activities such a non-restitution of investors’ assets or a long delay in their restitution, made regulation of custodians’ activities a must. This article discusses the most important legal risks in the custodians’ activities. In so doing, it closely looks at the laws of specific domestic legal regimes such as the UK, US, and India. The purpose of the paper is to introduce the concept of a custodian into Iran’s finance law scholarship and to answer the following questions. Do the Iranian capital market laws recognize the concept of a custodian? If not, is there any need for the presence of this institution in Iran’s capital market?
    Keywords: Regulation of Custodians, Financial Crisis of 2008, Indirect Holding of Assets, Commingling of Assets, Outsourcing of Custody Services
  • Maryam Davallou *, Alireza Azizi Pages 48-75

    The importance of idiosyncratic risk in recent years on the one hand and mixed evidence about impact of firm life cycle on idiosyncratic volatility on the other hand, has increased necessity to explain causes and origins of the mentioned relationship. Cash flow volatility and information uncertainty are some of the explanations. This study investigates the association between idiosyncratic volatility and firm life-cycle and evaluates the roles of cash flow volatility and information uncertainty in explaining this association. Using final sample consist 268 firm data from 1383 to 1394, this study shows that idiosyncratic volatility is significantly higher in the introduction and decline stages, and significantly lower in the growth and mature stages, when compared to shake out stage. Moreover, findings show cash flow volatility and information uncertainty just for mature stage differ from shake out and as a result explain lower idiosyncratic volatility of this stage.

    Keywords: Cash Flow Volatility, Firm Life Cycle, Idiosyncratic Volatility, Information Uncertainty
  • Seyed Hossain Miralavi, Zahra Pourzamani *, Azita Jahanshad Pages 76-109
    The issue of behavioral finance is one of the new debates raised by some financial pundits over the past two decades. The unknown factors affecting stock price changes are always a reason to use stock price prediction. In most predictive models, the system performs prediction using only one indicator, but in the proposed model in this study, a two-level system of multilayered perceptron neural networks is presented, which uses several indicators for prediction. In this study, required information of Tehran stock exchange price indicators, for fiscal years 2012 - 2017 was collected. In order to analyze the financial behavior, after examining the effect of each behavioral factor on the investment of financial assets, the results show that all factors other than "over-confidence" affect investment, but the effectiveness of each factor, including "relative profit and loss", " disposition effect", "conservatism", "herd behavior", " representativeness", " ownership" and " regret aversion" is different. Among these factors, the "relative profit and loss" has had the most impact on the investment of financial assets in the stock exchange, and the " regret aversion" has the least, which proceeding a direct impact on the stock price index. Also, for better training of the neural network and consequently improving the results, grasshopper optimization algorithm is used to select the best samples. The results show that the proposed model could have lower predictive error than other models.
    Keywords: financial behavior of investors, grasshopper optimizations evolutionary algorithm, multilayer perceptron neural network, time series
  • Parastoo Asadi Nia, Seyed Mohammad Abdollahi Keyvani *, Alireza Heidarzadeh Hanzaei, Seyed Shayan Mousavi Rouhbakhsh Pages 110-127
    This research is an attempt to introduce a desirable model for modeling and forecasting the fluctuations of financial processes. For modelling the fluctuations of financial processes, we have used the combination of the GARCH model and the discrete wavelet transform. In this thesis, we are presented a model for forecasting fluctuations of returns of exchange price index. Stock price index data has been reviewed. The data was collected from the site https://databank.mefa.ir/data from 1/1/1390 to 29/12/1396. Due to the importance of return on financial data, the returns series is calculated and applied for modeling. After preparing data, the two combination models namely ARMA-ARCH and DWT-GARCH are fitted to the data series. The results show that the DWT-GARCH model has better performance than the ARMA-ARCH model. The DWT-GARCH model can significantly improve prediction outcomes and reduce the conditional variance by overcoming the defects of the GARCH family models that can not model the partial features of a process and maintain the benefits of using models The GARCH family describes the fluctuations.
    Keywords: Financial Process, Stock Exchange, Discrete Wavelet, GARCH Process
  • VALIYOLLAH HIDARNEZHAD *, Hamid Naseri Manshadi Pages 128-153
    In the legal system of Iran, the the investment bank is one of the financial institutions within the meaning of Article 21.1 of the Market Law, which provides a variety of financial services in the capital market. It is the most complete form of financial institution, that is, it is able to provide a total of services. Provide other financial institutions According to Article 28, the law of its activities is under the supervision of the organization, and public associations, managers, inspector-auditor and specialized committees of the company are required to observe and enforce the laws and regulations. After obtaining a license to establish and issue a license, the investment bank starts its legal life according to the laws and regulations and is governed by the Statute of the Securities and Exchange Organization, which is managed by the company as a joint stock company or a public company. Therefore, the system A review of business-to-business inspections was carried out in accordance with the general rules of commercial companies contained in the Commercial Code, the amending bill and other laws and regulations related to capital market law.
    Keywords: investment bank, Inspection System, Securities, Exchange Organization, Provisional Report, Central Bank Supervision
  • Mohammad Tohidi *, Alireza Fattahi Pages 154-181

    One of the necessary components for confidence of adaptation financial, banking and insurance actions with shariah at different countries is shariah supervision. According to IFSB definition, “Shariah Governance System”, despite being commonly used within the IFSI to refer to structures and processes adopted by stakeholders in the IFSI to ensure compliance with shariah rules and principles, has not been properly defined in any of the existing standards. At this research meanwhile definition of shariah supervision and survey supervision at Ahl-Albeit's life(Sireh), is mentioned specially experience of Islamic countries. This research will count parameters of shariah supervision at capital market based on international supervision and shariah governance standards. At this research with Thematic Analysis Approach, meanwhile survey and analysis of IFSB and AAOIFI standards, is counted basic parameters of promotion of shariah supervision at capital market. Ones of research's result based on Thematic Analysis, are committee Shariah's responsibilities, structure and quiddity of committee Shariah, system of shariah supervision, shariah supervision report and Islamic financial institution's role that are considered five inclusive parameters at optimal shariah supervision.

    Keywords: sharia governance, sharia supervision, Capital Market, AAOIFI, IFSB