فهرست مطالب

مطالعات اجتماعی ایران - سال دوازدهم شماره 4 (پیاپی 44، زمستان 1397)
  • سال دوازدهم شماره 4 (پیاپی 44، زمستان 1397)
  • اولین ویژه نامه کرمان
  • تاریخ انتشار: 1397/10/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • زهیر مصطفی بلوردی*، امید مهنی صفحات 5-24
    مقاله حاضر تجربه زیسته دختران دانشجویی را که روزانه سیگار مصرف می کنند با رویکردی پدیدارشناختی مطالعه کرده است. ابتدا، با طرح ملاحظات نظری و برساختن پرسش های اولیه، با روش نمونه گیری مبتنی بر هدف، و درنظرداشتن اشباع اطلاعاتی، مصاحبه های عمیق و نیمه ساختاریافته با 21 نفر از دختران دانشجوی دانشگاه های شهر کرمان انجام شد. مقوله های اصلی تحقیق شامل عاملیت فردی، عملکرد مقابله ای، وقایع درهم شکننده مقاومت فردی و زیرمقوله ها دربرگیرنده مفاهیم خطرپذیری و هیجان خواهی، سازوکار تشخص یابی، واکنش علیه نابرابری، نیاز به پذیرش، دیگری مهم، ناهم گونی تعاملات خانوادگی و فقدان تاب آوری، با استفاده از روش کلایزی تحلیل شده است. یافته ها نشان داد که مصرف سیگار، بیشتر واکنشی دربرابر نابسامانی وضعیت است که از عوامل اجتماعی متعددی از قبیل هیجان خواهی، گرایش به تشخص یابی، نابرابری، نیاز به پذیرش، ناهم گونی تعاملات خانواده و فقدان تاب آوری تاثیر می پذیرد.
    کلیدواژگان: عاملیت فردی، وقایع درهم شکننده مقاومت فردی، عملکردهای مقابله ای، شخصیت اجتماعی پیشرفته
  • فاطمه خسروی*، زهرا قاسم زاده، سیامک زند رضوی صفحات 25-43

    تعداد زیادی از زنان مهاجر افغان در شهر کرمان زندگی می کنند. پژوهش حاضر، با تاکید بر این زنان و مشکلاتشان، به قابلیت های آنان در تولید صنایع دستی اهمیت داده است. در این پژوهش، از روش موردپژوهی جهت مستندکردن وضعیت این زنان و روش پژوهش عملی مشارکتی در قالب جلسه های آموزشی با هدف افزایش توانمندی آنان در قالب سه طرح استفاده شده است. جهت تعیین شاخص ها، از نظریه توانمندی لانگه (1991) و نظریات کبیر (2003) استفاده شد. شاخص های گوناگونی جهت سنجش توانمندی زنان به کار رفته است. نتایج نشان داد که مشاغل خانگی به افزایش توانمندی زنان در شاخص ها کمک کرده، اما تاثیری در بهبود کیفیت غذا و افزایش سلامت نسبی زنان و خانواده آنان نداشته است. نتایج جلسه های آموزشی برگزارشده در مرکز دوست دار کودک مشتاق کرمان، نقش مفید سازمان های غیررسمی را در توانمندسازی زنان نشان می دهد.

    کلیدواژگان: اشتغال، توانمندسازی، زنان مهاجر افغان، مرکز دوست دار کودک مشتاق کرمان
  • سیده بهار زندرضوی، هادی خانیکی، اکبر نصراللهی*، داریوش بوستانی صفحات 44-66
    جهان امروز با مجموعه ای از مشکلات پیش بینی نشده مواجه است که مشخصه آن کاهش کیفیت زندگی مردم است. هشدارهای بسیار در سال های اخیر انسان را وامی دارد که به سمت الگوهای پایدارتری از زندگی پیش رود. پژوهش حاضر به دنبال شناسایی درک ذی نفعان آب زیرزمینی دشت رفسنجان از ارتباطات گروهی در باب پایداری منابع آب زیرزمینی است. در این پژوهش، از روش نظریه زمینه ای استفاده شده که روشی کیفی است. مشارکت کنندگان در پژوهش شامل ده گروه با ترکیب های مختلف مشاغل کشاورزی، صنایع خرد، تجارت پسته، محققان و کارشناسان دولتی در سطح ملی و محلی بودند که با روش نمونه گیری هدفمند و معیار اشباع نظری انتخاب شدند و اطلاعات آنها از طریق ابزار بحث گروه متمرکز در گروه های کوچک ده تا پانزده نفری جمع آوری شد. مقولات به دست آمده در پژوهش شامل درخواست مشارکت، درخواست انصاف، درخواست پاسخگویی، ادراک تغییرات اقلیمی و بینش مشارکت جو است. مقوله هسته ای اصلی در این پژوهش عبارت است از: درخواست حکمرانی مشارکتی و پایداری منابع آب.
    کلیدواژگان: حکمرانی مشارکتی، آب زیرزمینی، ادراک ارتباطی، تغییرات اقلیمی، توسعه پایدار، رفسنجان
  • سعیده گروسی*، محمدحسن شمس الدینی مطلق صفحات 67-88

    ارضای نیازها، احساس شادی و سعادت و رضایت در فرد شکل می گیرد. ویژگی های محل سکونت که بر رضایت موثر است دو وجه دارد: محیط اجتماعی و محیط فیزیکی. محیط فرهنگی اجتماعی، با توجه به وابستگی عمیق به فعالیت های جمعی و واقعیت های فرهنگی یک محله خاص، تاثیر عمیقی بر رضایت ساکنان می گذارد، همان گونه که کیفیت فیزیکی محله، از جمله فقدان مخاطرات شهری و دسترسی مطلوب به خدمات، رضایت را تحت تاثیر قرار می دهد. این پژوهش با هدف شناخت تاثیر کیفیت محله مسکونی بر میزان رضایت ساکنان محلات گوناگون انجام شد. جامعه آماری تحقیق حاضر را ساکنان بالای 18 سال شهر کرمان تشکیل می دهند که 396 نفر از ایشان به منزله نمونه انتخاب شدند. یافته ها به کمک پرسش نامه جمع آوری شد و نتایج نشان داد که میزان رضایت در حد متوسط است. نتایج تحلیل مسیر نشان داد که اهمیت کیفیت اجتماعی محله در تامین رضایت ساکنان بیش از کیفیت فیزیکی محله است. علاوه براین، ابعاد کیفیت فیزیکی محله، دسترسی به خدمات شهری و مخاطرات شهری، بر رضایت افراد از محله اثر مستقیم دارند؛ یعنی، دسترسی به خدمات شهری دارای تاثیر مثبت و مخاطرات شهری حاوی تاثیر منفی است. از طرف دیگر، از میان ابعاد کیفیت اجتماعی محله، مسئولیت پذیری دارای تاثیر مستقیم و مثبت است و تعامل افراد بر متغیر وابسته تاثیر غیرمستقیم دارد.

    کلیدواژگان: محله، کیفیت محله، مخاطرات شهری، خدمات شهری، تعامل اجتماعی، مسئولیت پذیری
  • سوده مقصودی*، فاطمه فرمیتنی صفحات 89-107

    خراب کاری (وندالیسم) به تخریب ارادی، مداوم و مکرر اموال عمومی گفته می شود. خراب کاری روش مطلوب جوانان برای ابراز سرخوردگی، انتقام گرفتن یا نشان دادن خشم، ایجاد هیجان یا جلب توجه در موضوعی خاص است که به دلیل خسارت هایی که ایجاد می کند، بسیاری آن را جرم تلقی می کنند. پژوهش حاضر به منظور بررسی و شناسایی مطالب حک شده بر صندلی های کلاس های درس دانشگاه شهیدباهنر کرمان تدوین شده تا اهداف خراب کارها را از این اعمال بررسی کند. مقولات پژوهش با توجه به مشاهده اولیه دسته صندلی ها و مطالعه مقدماتی تحقیقات پیشین، در قالب مفاهیمی چون زندگی، عشق، هنجارهای اجتماعی-مردمی، مسائل آموزشی و رابطه بین دو جنس تنظیم شد. روش تحقیق توصیفی و تکنیک پژوهش مشاهده مستقیم و تحلیل محتواست؛ به این معنی که مطالب حک شده روی صندلی ها (شامل 3961 مطلب) فیش برداری و سپس، بر حسب موضوع، طبقه بندی شد و با استفاده از نرم افزار اس.پی.اس.اس تجزیه و تحلیل انجام گرفت. یافته ها نشان داد که بیشترین مطالب و مفاهیم اجتماعی، اشکال و تصاویر، نام ها، مطالب لاتین، تاریخ ها، اعداد و گفت وگوها به دانشکده ادبیات و علوم انسانی و کمترین مطالب به دانشکده فیزیک تعلق دارد. از میان مفاهیم اجتماعی، مسائل آموزشی بیشترین فراوانی را در هر هفت دانشکده به خود اختصاص داده اند. به لحاظ فراوانی نیز، پس از مسائل آموزشی، عشق، هنجارهای اجتماعی-مردمی، نگرش به زندگی و رابطه بین دو جنس در رتبه های بعدی قرار می گیرند.

    کلیدواژگان: خراب کاری، صندلی نوشته، کلاس درس، دانشگاه شهیدباهنر کرمان
  • محمد میرزایی ملکیان*، زهره توکلی صفحات 109-132

    مجموعه مطالعات انجام شده در حوزه اخلاق اجتماعی، حکایت از وجود مساله پیرامون این حوزه در جامعه ایرانی دارد. اکثر اندیشمندان اجتماعی با وجود دیدگاه های سیاسی مختلف، در این گزاره که مبانی اخلاق اجتماعی در جامعه متزلزل شده، اشتراک نظر دارند. این تحقیق با هدف بررسی سطح اخلاق اجتماعی در میان شهروندان کرمانی به روش پیمایشی و نمونه ای با حجم 384 نفر افراد بالای 18 سال انجام شده است. نتیجه بررسی شاخص های اخلاق اجتماعی، حاکی از آن است که از مجموع نمره 5، میانگین شاخص های تعهد اجتماعی (51/4)، مسئولیت پذیری اجتماعی (43/4) و نوع دوستی (07/4) نسبت به سایر شاخص ها در وضعیت مناسب تری قرار دارد. میانگین شاخص های قانون گرایی (82/3)، اعتماد اجتماعی (67/3)، عام گرایی (62/3) و مدارای اجتماعی (23/3) به ترتیب در رتبه های بعدی قرار دارند. نتایج تفکیکی اعتماد اجتماعی نشانگر آن است که سطح اعتماد تعمیم یافته (38/3) پایین تر است. در زمینه اعتماد نهادی، میانگین بیشترین اعتماد مربوط به معلمان (57/3) و کمترین مربوط به شهرداری (74/2) می باشد. از نظر نوع دوستی، میانگین نوع دوستی عادی 59/4 و نوع دوستی اضطراری 47/3 می باشد. نتایج نشان می دهد که بیشترین تعهد به خانواده (میانگین 50/4) و کمترین پای بندی به جامعه کل (میانگین 92/3) وجود دارد. یعنی تعهد اجتماعی در بین شهروندان کرمانی تعمیم یافته نیست. در مجموع سطح بعضی از شاخص در حد متوسط و بعضا رو به پایین است. در هیچکدام از شاخص های فوق، تفاوت معناداری بین زنان و مردان وجود ندارد. توسعه جامعه در گرو ارتقاء سطح این شاخص ها می باشد.

    کلیدواژگان: اخلاق اجتماعی، اعتماد اجتماعی، تعهد اجتماعی، مسئولیت پذیری اجتماعی، نوع دوستی، عام گرایی
|
  • Zahir Mostafa Balvardi *, Omid Mehni Pages 5-24
    The present study aims to conceptualize the smoking experience of female college students through a phenomenological approach. The study was conducted based on in-depth and semi-structured interviews with 21 female students of the universities of Kerman. The participants were selected using a purposive sampling method and considering the saturation of information. The data were analyzed and divided into main categories of individual agency, coping, traumatic events, individual's resistance and sub-categories of risk and excitement seeking, response to unequal conditions, the need for acceptance, significant others, heterogeneity of family interactions and lack of resilience.
    Findings show that smoking is more a response to disordered conditions and is influenced by many social factors such as excitement-seeking, response to unequal conditions, need for acceptance, heterogeneity of family interactions, and lack of resilience.
    Keywords: Individual Agency, Individual Resistance, coping, Advanced Social Personality
  • Fatemeh Khosravi *, Zahra Ghasem Zade, Siyamak Zand Razavi Pages 25-43

    A large number of Afghani women are living in Kerman. The present research, with an emphasis on these women and their problems, has noticed their capabilities in the production of handicrafts. In this research, applying a survey and case study method, researchers had documented status of these migrants. In addition, based on a participatory practical method, researchers hold educational sessions to increase their ability. By studying Longwe (1991) and Kaber (2003) theory of power, indices of empowerment were determined. Various indicators have been used to measure women's ability. The findings suggest that home-based businesses helped Afghan women empowerment, but had no effect on improving their quality of life and their family health status. The results of the training sessions held in Moshtagh child friendly center of Kerman show the useful role of informal education and non-governmental organizations in empowering women.

    Keywords: employment, empowerment, Afghan Refugee Women, Moshtagh Child Friendly Center of Kerman
  • Bahar Zand Razavi, Hadi Khaniki, Akbar Nasrollahi *, Daryoush Boostani Pages 44-66
    Today, world faces unpredicted conflicts which is characterized by decreasing quality of life of many people around the world. A lot of warnings in recent years had forced human to move towards more sustainable life patterns. The current study aims at identifying the conditions and interactions of water stack holders of groundwater of Rafsanjan. This research has been conducted with qualitative approach of Grounded theory. Participants were selected by purposive snowball sampling. Selecting 110 beneficiaries from agriculture sector, small industries related to production and export of pistachio, guaranteed the theoretical saturation of the sample. The data were collected via focus group discussion. The conditions and interactions of participants were analyzed as facing water scarcity. The findings illustrate the basic concepts of study including the demands for participation, demand for justice, demand for accountability, participatory insights, and climate changes. The core concept of this research is meaning reconstruction of participatory water governance.
    Keywords: participatory communication, Groundwater, Group Communication, Climate change, Rafsanjan
  • Saideh Garousi *, Mohammad Hasan Shamsadini Motlagh Pages 67-88

    Satisfaction is an emotional and cognitive reaction to environmental factors. Two aspects of environment affects satisfaction; the social environment and physical environment. This study aims at investigating the impact of the quality of the residential neighborhood on residents' satisfaction. The population of study included all residents of over 18 years old of Kerman city. A Sample of 396 individuals were selected from the selected neighborhoods. The findings show that satisfaction is moderate among all participants. The social quality of the neighborhood has an influence on satisfaction of residents. In addition, physical quality and social aspects of neighborhood, access to urban services and urban risks and hazards, all affect satisfaction directly.

    Keywords: Neighborhood, Quality, Urban Hazards, utilities, Social Interaction
  • Soudeh Maghsoodi *, Fateme Farmitni Pages 89-107

    The present study aims to investigate and identify the contents of the manuscripts written on classroom chairs in Shahid Bahonar University of Kerman. The study categorizes the manuscripts in categories of life, love, social norms, educational issues, and relationship between the two sexes. The research was conducted with descriptive approach of content analysis. Based on direct observations, 3961 manuscripts were collected from the surface of chairs in classrooms of seven faculties and then were analyzed using SPSS software. The findings of the research reveal that among social concepts, educational issues are most commonly found in seven faculties studied. After educational issues, love, social norms, attitudes toward life and relationship between the two sexes are the important subjects among the written manuscripts.

    Keywords: Vandalism, Classrooms, Handwritings on Chair, Shahid Bahonar University of Kerman
  • Mohammad Mirzaee Malekian *, Zohre Tavakoli Pages 109-132

    Based on a body of studies on social ethics, it seems that there is a problem related to morality in Iranian society. Most Social thinkers, in spite of different political views, share the view that the foundations of social morality in society are shaken. This research was conducted with the aim of investigating the status of social morality indicators among residents of Kerman city. A sample size of 384 people of over 18 years old were selected. The results of the survey indicate a higher average of social commitment (4.51), social responsibility (4.43) and altruism (4.20) compared to other indicators. The legalistic indicators (3.82), social trust (3.67), socialism (3.62) and social tolerance (3.13) are in next orders respectively. The dimensions of social trust indicate that the level of generalized trust (3.38) is lower than the others. In the context of institutional trust, the highest trust belongs to teachers (3.69) while the lowest score was for the municipality (2.74). In terms of altruism, the normal friendship score is 4.59 and emergency empathy score is 3.47. The results show that the highest commitment is for the family (mean 4.50) while the lowest commitment is for the general population (mean 3.92). It is concluded that social commitment is not generalized among the Kerman's residents. In general, some of the indicators are moderate and some are downward. Community development depends on improving the level of these indicators.

    Keywords: Social Ethics, Social Trust, Social Commitment, Social Responsibility