فهرست مطالب

The Iranian Journal of Botany - Volume:25 Issue:2, 2019
  • Volume:25 Issue:2, 2019
  • تاریخ انتشار: 1398/10/01
  • تعداد عناوین: 11
|
  • مهرنوش پناهی* صفحات 79-94

    در این مطالعه، زمان انشقاق عنصر بزرگ آسیایی Ferula L. متعلق به زیرطایفه Ferulinae، طایفه Scandiceae، و تیره چتریان (Apiaceae) توسط توالی های ناحیه (ITS (Internal transcribed spacer ژنوم هسته و سه ناحیه کلروپلاستی غیرکدکننده (اینترون rps16 و اینترون rpoC1 و ناحیه بین ژنی rpoB-trnC) تخمین زده شد. داده های حاصل از 141 تاکسون زیرطایفه (Ferulinae (Ferula, Dorema, Leutea به همراه گونه های خویشاوندشان، توسط آنالیزهایBEAST ؛ S-DIVA و BBM اجراشده در برنامه RASP مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج بدست آمده مشخص نمود که شکاف اولیه درون Ferulinae در طول اوایل پلیوسن (حدود 8/4 میلیون سال قبل) رخ داده و تاکسون های دودمان اولیه این زیرطایفه عمدتا از پروانس ارمنستان-ایران منشاء گرفته اند. بنابراین یک انشعاب اجدادی به اعضای گروه Ferula منجر شده و متعاقبا انشعاب دیگر تحت انشقاق بیشتر اعضای دودمان Leutea را (حدود 8/1 الی 2 میلیون سال قبل) پدید آورده است. تنوع یابی درون گروه Ferula، در ناحیه ایرانو-تورانی صورت گرفته به طوری که در اواخر پلیوسن در ناحیه آسیای مرکزی و در ابتدای پلیستوسن به سمت غرب در ناحیه مدیترانه ای تشدید شده است. اجداد گونه های شرق دورFerula، در دوره پلیوسن (2/2-4 میلیون سال قبل) از آسیای مرکزی به سمت آسیای شرقی گسترش یافته و اجداد گروه مدیترانه ای در ناحیه مدیترانه غربی با ضریب احتمالی بالا تنوع یافته اند. احتمالا این انشقاق ها به ترتیب با بالا آمدن صفحه هیمالیا- تبت، تغییرات اقلیمی و خشک شدن حوزه آسیای مرکزی، و همچنین دوباره پرشدن حوزه مدیترانه ای و جریان Zanclean در پلیوسن ارتباط دارد.

  • علی باقری، محمد محمودی*، علی اصغر معصومی، فرانک آر. بلاتنر صفحات 95-102
    در این مقاله Astragalus kazempourii به عنوان گونه جدیدی از فیروزکوه در استان تهران شرح داده شده است. داده های ریخت شناسی و تجزیه و تحلیل تبارزایشی برپایه توالی های ITS و ETS هسته ای ریبوزومی (nrDNA) این گونه را در بخشه Hypoglottidei و به عنوان گروه خواهری A. parvarensisقرار می دهد. گونه جدید از نظر ریخت شناسی، به واسطه داشتن ساقه کوتاه پوشیده از کرک های ساده متراکم، دمگل آذین کوتاه و کاسه بلند از گونه خواهری خود A. parvarensis متمایز است. نقشه پراکنش A. kazempourii ارائه و شرایط زیستگاهی این گونه و خویشاوندان نزدیک آن و همچنین وضعیت حفاظتی آن بحث شده است. با درنظر گرفتن صفات متمایز کننده بخشه Hypoglottidei در مقایسه با بخشه Brachylobium به عنوان آرایه بسیار نزدیک به آن، و نیز بر اساس شواهد مولکولی انتقال گونهA. bojnurdensis از بخشه Brachylobium به بخشه Hypoglottidei مورد تائید قرار می گیرد.
  • شبنم عباسی، سعید افشارزاده*، مهری دیناروند صفحات 103-114
    گیاه Zannichellia L.(Potamogetonaceae) یک جنس جهان وطن است که در اکوسیستم های آبی ایران به طور گسترده پراکنش دارد. آخرین بررسی تاکسونومیکی این جنس مربوط به فلورا ایرانیکا در سال 1971 به همراه بعضی تغییرات اخیر صورت گرفته در فلور ایران است. هدف از این پژوهش، بررسی تاکسونومیکی جدید این جنس در ایران براساس مطالعات پراکنش جغرافیایی، ریخت شناسی و مطالعات مولکولی (با استفاده از نشانگرهای ITS ، PHYB، trnH-psbA و rpl32-trnL) است. در این تحقیق، گونه Z. palustris با دو واریته تشخیص داده شد و یک کلید شناسایی برای واریته ها به همراه توصیف آنها ارائه گردیده است، همچنین نقشه پراکنش جغرافیایی این جنس در ایران نیز تهیه شده است. این جنس در بخش های شمالی، مرکزی و جنوب غربی ایران پراکنش دارد.
  • فیروزه بردبار*، منصور میرتاج الدینی صفحات 115-119
    این مطالعه، گونه Ficus salicifolia متعلق به sect. Urostigma subsect. Urostigma از تیره توت، گونه ای که قبلا برای فلور ایران گزارش نشده است را با استفاده از مشاهدات ریخت شناسی و مولکولی (بر پایه DNA ریبوزومی هسته ای) گزارش می دهد. این گونه براساس نمونه جمع آوری شده از جنوب ایران، جنوب شرقی جیرفت، چشمه دوساری شرح داده می شود. شرح کامل ویژگی های این گونه همراه با تصاویر آن فراهم شده است.
  • ساکار یاسین حه مه، سامان عبدالرحمن احمد* صفحات 120-122
    گونه Salvia sclareopsis از تیره نعنائیان برای اولین بار از عراق کوه گمو از منطقه کردستان گزارش می شود. این گونه قبلا به عنوان گونه انحصاری ایران شناخته می شد. پراکندگی جغرافیایی گزارش جدید و صفات شاخص آن شرح داده می شود.
  • صفحات 123-126

    گونه Pimpinella kurdica از خانواده چتریان به عنوان گزارش جدید برای فلور ترکیه (C9, Hakkâri) شرح داده می شود. مشخصات دقیق صفات مورفولوژیکی و تشریحی میوه، به همراه نقشه پراکندگی جغرافیایی گونه ارایه می گردد.

  • فاطمه حزباوی، شهلا حسینی*، قادر میرزا قادری، محفوظ ادوایی صفحات 127-134
    در این مطالعه کاریوتیپ پنج گونه از سرده لاله واژگون شامل: Fritillaria avromanica، F. assyriaca،F. chlorantha ، F. persica و F. raddeana، متعلق به سه زیر جنس، گردآوری شده از نواحی مختلف ایران ارائه شده است. همه گونه ها دیپلوئید (2n = 2x = 24) بوده و میانگین طول کروموزوم ها 86/15 میکرومتر بود. چهار نوع کروموزوم (‘‘m’’, ‘‘sm’’, ‘‘st’’, ‘‘T’’)، پنج فرمول کاریوتیپی متفاوت را ایجاد کردند. شمارش کروموزومی F. avromanica نخستین گزارش برای این گونه است. آنالیز واریانس هشت پارامتر کروموزومی تنوع درون گونه ایی را آشکار ساخت. براساس شاخص های متنوع عدم تقارن از جمله TF %، CV % ،A2، AI، AsK % ، S%، گونه F. assyriaca، نامتقارن ترین کاریوتیپ را داشت. براساس نتایج هیبریداسیون فلورسنت درجا به ترتیب چهار و شش جایگاه35S rDNA  برای گونه های F. raddeana و F. persica مشاهده شد که عمدتا در نواحی دیستال و تلومریک کروموزوم استقرار داشتند.
  • احمد حاتمی*، سارا صادقیان، بهنام حمزه صفحات 135-139
    تحقیق حاضر عدد کروموزومی هفت گونه متعلق به پنج خانواده از ایران را گزارش می کند. شمارش کروموزومی برای چهار گونه شامل: Tanacetum dumosum (2n=18), Phlomis elliptica (2n=20), Alcea aucheri (2n=42) و2n=20)) Phlomis aucheri برای اولین بار گزارش می شود. همچنین سطح تتراپلوییدی (2n=4x=32) برای گونه Fibigia umbellata نیز برای نخستین بار ارایه شده است. پارامتر های کروموزومی آنها بررسی شد و ایدیوگرام هر گونه رسم گردید.
  • سعیده سادات میرزاده واقفی*، عادل جلیلی صفحات 140-144
    عدد کروموزومی غیر جنسی 14 گونه از 6 خانواده در این تحقیق بررسی گردید. عدد کرومورومی Silene viscosa (24=n2)، Leucanthemum vulgare (18=n2)، Odontites vernus (40=n2)، Pedicularis sibthorpii (16=n2) برای اولین بار برای فلور ایران گزارش شده است. ایدیوگرام برای هر گونه ارائه گردید.
  • زیبا بختیار، علی علی سنبلی*، محمدحسین میرجلیلی صفحات 145-150
    آویشن ایرانی با نام علمی Thymus persicus یکی از گونه های بومزاد سرده Thymus از تیره نعنائیان است. بررسی ویژگی های ریزریخت شناسی فندقچه و گرده با استفاده از میکروسکوپ های نوری و الکترونی نگاره و صفات تشریحی برای به دست آوردن صفات کمکی در شناسایی دقیق این گونه انجام شد. برگ در برش عرضی پشتی- شکمی، شامل اپیدرم یک لایه، دو تا سه لایه پارانشیم نردبانی فشرده، یک دسته آوندی بزرگ در محل رگبرگ میانی به همراه دو دسته آوندی متوسط در طرفین و دو دسته کوچک در انتهای برگ که فیبرهای اسکلرانشیمی متراکم به صورت کلاهک آوندی روی فلوئم وجود دارند. غلاف آوندی یک لایه و پارانشیمی و پوشش کرکی شامل کرک های غیرغده ای تک تا پنج سلولی و بندرت کرک های غده ای سپری شکل است. سطح فندقچه قهوه ای، صاف به شکل تخم مرغی و ابعاد 7/0 × 0/1 میلی متر و دارای برآمدگی های ستاره ای شکل است. دانه گرده شش شیاری، جورقطب، به صورت مشبک است. متوسط طول قطبی و محور استوایی دانه گرده به ترتیب 4/40-4/37 و 1/28- 8/24 میکرون و این نسبت 5/1-3/1 می باشد. نتایج نشان داد که صفات تشریحی برگ و ریزریخت شناسی بذر و گرده می تواند به عنوان صفات کمکی در آرایه شناسی این گونه کاربرد داشته باشند.
  • فرحزا کاظمی سعید*، زیبا جم زاد، آتوسا وزیری، عادل جلیلی، فاطمه سفیدکن صفحات 152-181
    گونه Ajuga chamaecistus یکی از گونه های جنس Ajuga L. و متعلق به تیره Lamiaceae می باشد که گسترش وسیعی در ایران دارد. این گونه دارای چهار زیرگونه chamaecistus، scoparia،tomentella و euphrasioides است که همگی انحصاری ایران می باشند. در این تحقیق، از سه زیرگونه موجود در 16 استان کشور و مجموعا 28 نمونه جمع آوری گردید و برای اولین بار ساختار تشریحی برگ آنها مورد مطالعه قرار گرفت. صفات تشریحی مورد مطالعه عبارت بودند از: تیپ برگ، نوع کرک (غده ای یا غیر غده ای)، موقعیت روزنه، تعداد لایه های پارانشیم فوقانی و تحتانی، وجود کانال ترشحی، تعداد دستجات آوندی رگبرگ، وجود یا عدم وجود فیبر- اسکلرانشیم، وجود یا عدم وجود غلاف آوندی، نوع بافت غلاف آوندی، وجود کلانشیم فوقانی و تحتانی به عنوان صفات کیفی و ضخامت پارانشیم فوقانی و تحتانی، ضخامت کوتیکول فوقانی و تحتانی، نسبت مزوفیل به آوند، قطر پهنک، تراکم روزنه فوقانی و تحتانی، طول روزنه فوقانی و تحتانی و عرض روزنه فوقانی و تحتانی به عنوان صفات کمی. این تحقیق اطلاعات ارزشمندی در مورد ساختار تشریحی برگ گونه Ajuga chamaecistus فراهم نمود. نتایج نشان داد که ساختار تشریحی زیرگونه های مطالعه شده بسیار به یکدیگر شباهت دارند و اگرچه با واکاوی های چند منظوره(PCA) تعدادی از زیرگونه ها جداسازی شدند، اما صفات تشریحی برگ به تنهایی برای جداسازی زیرگونه های مختلف کافی نیست و حتما همراه با آن صفات تشریحی اندام های دیگری مانند دمبرگ و ساقه و همچنین بررسی های بیوسیستماتیکی نیز باید مورد توجه قرار گیرند.
|
  • Mehrnoush Panahi * Pages 79-94

    The divergence time of the largely Asian element, the genus Ferula L. (subtribe Ferulinae, tribe Scandiceae, Apiaceae) was initially analyzed using nrDNA, internal transcribed spacer (ITS) sequence data followed with three regions of cpDNA (rps16 and rpoC1 introns and rpoB-trnC intergenic spacers) from 141 representatives of subtribe Ferulinae (Ferula, Dorema, Leutea) and relatives. Further analyses of the biogeographical history of the Ferula group were carried out using BEAST, S-DIVA and BBM in RASP on all datasets. The results suggested that the initial split within Ferulinae occurred during Early Pliocene about 4.8 Ma and earlier ancestor of Ferula group has been originated mostly in Armeno-Iranian province. One descendent giving rises to the Ferula clade and another descendent subsequently underwent further divergence to account for Leutea lineages about 1.8-2 Ma. The rapid diversification within Ferulinae clade has occurred since the Middle Pliocene. Subsequent diversification of the Ferula clade intensified in the Irano-Turanian region during the late Pliocene in the Central Asian zone and toward west in Mediterranean zone during early Pleistocene. The ancestor of Chinese group of Ferula spread from Central Asia to eastern Asia in the Pliocene (2.2-4 Ma). The ancestor of the Mediterranean group of Ferula occurred in the West Mediterranean with high marginal probability. These diversifications likely corresponded with the Himalayas-Tibetan plateau uplift-driven climatic changes and aridification of Central Asia and also after refilling the Mediterranean basin and Zanclean flood during the Pliocene respectively.

    Keywords: biogeography, Ferula, Apiaceae, Molecular Phylogeny, cpDNA, nrDNA
  • Ali Bagheri, Mohammad Mahmoodi *, Ali Asghar Maassoumi, Frank R. Blattner Pages 95-102
    Astragalus kazempourii is described as a new species from Firuzkuh in Tehran province, Iran. Morphological data and phylogenetic analyses of the nrDNA internal (ITS) and external transcribed spacer (ETS) regions places this species within sect. Hypoglottidei as sister of Astragalus parvarensis. The new species differs morphologically from A. parvarensis by having a short stem densely covered with basifixed hairs, short peduncles and a long calyx. A distribution map of the new species is provided and the habitat condition of the taxon and close relatives, as well as the conservation status of A. kazempourii are discussed. The phylogenetic analyses conducted also support the recent transfer of Astragalus bojnurdensis from A. sect. Brachylobium to sect. Hypoglottidei, which was in accordance with the morphological characters of this species.
    Keywords: Fabaceae, Astragalus, phylogeny, new taxon, Iran
  • Shabnam Abbasi, Saeed Afsharzadeh *, Mehri Dinarvand Pages 103-114
    Zannichellia L. (Potamogetonaceae) is a cosmopolitan genus widely distributed in aquatic ecosystems of Iran. The last taxonomic treatment of this genus dates back to 1971 in Flora Iranica, with some recent modifications in Flora of Iran. This research aimed to provide a new taxonomic treatment of Zannichellia in Iran based on distributional, morphological, and molecular studies (using ITS, PHYB, trnH-psbA and rpl32-trnL molecular markers). In this research, one species (Zannichellia palustris) with two varieties is distinguished. An identification key to varieties is presented and descriptions of them are provided. A distribution map of the genus in Iran is compiled. The distribution is concentrated in northern, central and southwestern parts of Iran.
    Keywords: Aquatic plants, Zannichellia, varieties, Taxonomy, ITS, cpDNA
  • Firouzeh Bordbar *, Mansour Mirtadzadini Pages 115-119
    This studyrecords Ficus salicifolia belonging to Ficus sect. Urostigma subsect. Urostigma (Moraceae), a species not previously known from Iran, using morphological and molecular (based on nuclear nrDNA) evidences. The species is described based on the specimen collected from south of Iran, southeast of Jiroft Dosari spring. Detailed description of the species with photographs is provided.
    Keywords: Ficus salicifolia, sect. Urostigma, Moraceae, new record, Molecular data, ITS, Iran
  • Sakar Y. Hama, Saman Abdulrahman Ahmad * Pages 120-122
    Salvia sclareopsis is recorded for the first time for Iraq from Gmo Mountain in Kurdistan region. The species was previously recognized as endemic to Iran. The geographical distribution of the new record and its distinguishing characters are discussed.
    Keywords: Gmo Mt, Iraq, Kurdistan, Lamiaceae, Salvia
  • Mehmet Fırat * Pages 123-126

    Pimpinella kurdica (Apiaceae) is described as a new record to the Flora of Turkey (C9, Hakkâri). The detailed morphological and fruit anatomical characters, along with distribution map are given.

    Keywords: Apiaceae, Pimpinella kurdica, Taxonomy, new record, Flora of Turkey
  • Fatemeh Hazbavi, Shahla Hosseini *, Ghader Mirzaghaderi, Mahfooz Advay Pages 127-134
    In this study, karyotypes of five Fritillaria species including F. avromanica, F. assyriaca, F. chlorantha, F. persica and F. raddeana belonging to three subgenera are presented. All species were diploid (2n = 2x = 24) with mean chromosome length of 15.86 µm. Four chromosome types (‘‘m’’, ‘‘sm’’, ‘‘st’’, ‘‘T’’) made five different karyotypic formula. Chromosome count of F. avromanica (2n = 2x = 24) is a new report. Analysis of variance for eight chromosomal parameters revealed inter specific chromosomal variation. Based on different karyotype asymmetry indices including TF %, CV %, A2, AI, AsK %, S%, F. assyriaca had the most asymmetrical karyotype. Based on Fluorescence in situ hybridization result, 4 and 6, 35S rDNA loci were observed for F. raddeana and F. persica respectively, which mainly located at distal or telomeric regions of chromosomes.
    Keywords: Liliaceae, Fritillaria, cytogenetic, Fish, NOR
  • Ahmad Hatami *, Sara Sadeghian, Behnam Hamzehee Pages 135-139
    The somatic chromosome number of 7 species from 5 families of angiosperms is reported from Iran. The chromosome numbers for 4 taxa including Tanacetum dumosum (Asteraceae) 2n=18, Phlomis elliptica 2n=20 & Phlomis aucheri (Lamiaceae) 2n=20and Alcea aucheri (Malvaceae) 2n=42 are new reports.Also,the tetraploid level (2n=4x=32) for Fibigia umbellata is reported for the first time.
    Keywords: Alcea, Anisosciadium, Fibigia, Phlomis, Pseudofortuynia, Tanacetum, Iran, new counting
  • Seedeh Sadat Mirzadeh Vaghefi *, Adel Jalili Pages 140-144
    Somatic chromosome numbers of 14 species from 6 families were studied in this research. The chromosome numbers of Silene viscosa (2n=24), Leucanthemum vulgare (2n=18), Odontites vernus (2n=40), Pedicularis sibthorpii (2n=16)have been reported here for the first time for the flora of Iran. Ideograms were depicted for each species.
    Keywords: Chromosome counts, Asteraceae, Caryophyllaceae, Fabaceae, Orobanchaceae, Poaceae, Scrophulariaceae, Iranian Plants
  • Ziba Bakhtiar, Ali Sonboli *, Mohammad Hossein Mirjalili Pages 145-150
    Thymus persicus is an endemic wild species of the genus Thymus in the Lamiaceae, grows in the northwest of Iran. In this research micromorphological feature of trichome, nutlet and pollen grain using light and scanning electron microscopes and anatomical characteristics was performed to evaluate taxonomic implication of these data. The leaf was dorsi-ventral in transverse section, including a one-layered epidermis, 2-3 layers of compact palisade parenchymatous cells, a large median vascular bundle whit one medium-sized and one small vascular bundle in both side of the mesophyll. Vascular bundle cap was found to be dense sclerenchymatous fibre on the phloem side. Bundle sheath was composed of one-layered parenchymatous cells. Indumentum includes a one to five-celled short and long eglandular trichomes, while glandular trichomes were of capitate and rarely peltate types. Stem had a single layer of epidermis covered with a cuticle as well as glandular and non-glandular trichomes and vascular bundles were separated by parenchymatous cells. Nutlets were 0.7  1.0 mm, brown, ovate in outline, glabrous and with star-shaped papillae ornamentation. The pollens were hexacolpate, isopolar and reticulate. The polar axis (P) and equatorial axis (E) of pollen were 37.4-40.4 and 24.8-28.1 µm, respectively. The ratio of P/E was found to be 1.3-1.5. The results showed that the leaf anatomical, nutlet and pollen micromorphological characteristics could be considered as taxonomic characters in species identification and circumscription of the genus Thymus.
    Keywords: Thymus persicus, Anatomy, micromorphology, trichome, nutlet, pollen
  • Farahza Kazemi Saeed *, Ziba Jamzad, Atousa Vaziri, Adel Jalil, Fatemeh Sefidkon Pages 152-181
    Ajuga chamaecistus Ging. ex Benth. (Lamiaceae) is a small subshrub, widely distributed in Iran. It has four subspecies including chamaecistus, scoparia, tomentella and euphrasioides, all endemics of Iran. In this study, three subspecies were collected from 16 provinces, totally 28 regions and their leaf anatomical structure was studied. The studied anatomical traits were leaf type, trichome type (glandular/non-glandular), stomata position, number of the upper and lower palisade parenchyma, number of vascular bundle, presence or absence of the fibre- Sclerenchyma, presence or absence of the vascular sheath, tissue of vascular sheath, upper and lower collenchyma as qualitative traits and thickness of the upper and lower palisade parenchyma, thickness of the upper and lower cuticle, mesophyll/ vascular bundle, diameter of lamina, adaxial and abaxial stomatal density, adaxial and abaxial stomatal length, adaxial and abaxial stomatal width as quantitative traits. This study provided valuable information on the leaf anatomical structure of A. chamaecistus. The results showed that the anatomical structure of the studied subspecies are very similar. Although PCA analysis separated some subspecies, the anatomical traits of the leaf are not enough to separate different subspecies, to do this, other studies, such as anatomical traits of other plants structures such as petiole and stem as well as other biosystematics studies may be helpful.
    Keywords: Ajuga chamaecistus, subspecies, Lamiaceae, Anatomy, leaf, Iran