فهرست مطالب

  • پیاپی 62 (پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/07/01
  • تعداد عناوین: 9
|
  • گستره شناسی استثنای دم در ادله اکراه، اضطرار، تقیه و حرج
    ابوالقاسم علیدوست، محمد جعفری* صفحات 7-30
    در ادله اکراه، اضطرار، تقیه و حرج، یک استثنا بیان شده و آن ریختن "خون" است.با این توضیح که اکراه، اضطرار، تقیه و حرج، مجوز ریختن خون دیگران نیست، هر چند راه دیگر برای شخص مکره و غیر او جهت برون رفت از وضعیت پیش آمده نباشد. سوالاتی پیرامون این استثنا وجود دارد که در این نوشته این سوالات در سه بخش مدیریت و پاسخ داده شده است. بخش اول مربوط به انحصار خون در کشتن و یا شمول آن نسبت به جرح است؟ بخش دوم جواز یا عدم جواز عبور از قدر متیقن خون یعنی کشتن در شرایط خاص است و مساله نهایی مربوط به بحث پر دامنه تکافو دما است که در چهار شاخه تکافو دماء مومن و مومن، مومن و مخالف، مومن و ذمی، مومن و غیر ذمی بحث می شود. برای تبیین این بخش، در مورد اصل بودن تکافو دما، اثبات ممکن نبودن عمل بر اساس مرجحات، ملزومات اصل شفاف سازی در قانونگذاری، اقسام مهدور الدم، امکان عمل به اولویت ها در شرایط تزاحم و لزوم عمل بر اساس غلبه سنجه های کمی نکاتی بیان می شود.
    کلیدواژگان: اکراه، اضطرار، دم، تقیه، جرح، تکافو دما، قتل
  • تحلیل نظریات پنجگانه درخصوص حق الزحمه متولی امور صغیر وضابطه ومیزان آن
    محسن صفری* صفحات 31-60
    در خصوص استحقاق مالی متولی امور صغیر بابت اداره امور او و ضابطه و مقدار آن، اختلاف نظر جدی در فقه امامیه وجود دارد و قوانین موضوعه نیز حکم روشنی ندارند. پنج نظریه مطرح است: جواز برداشت اجرت المثل مطلقا (اعم از فقر یا تمکن متولی)، جواز برداشت به اندازه کفایت شخصی، جواز برداشت به میزان حداقل مقدار میان اجرت المثل و کفایت شخصی، جواز مطلق برداشت اجرت المثل درصورت فقر متولی، و جواز برداشت به میزان حداقل مقدار میان اجرت المثل و کفایت شخصی در صورت فقر متولی. منشا اختلاف نظر، تفاوت استنباط ها از آیه قرآن است. مشهور فقها متولی را- به شرط نداشتن قصد تبرع - مستحق دریافت اجرت المثل می دانند هرچند در نظریه جواز برداشت به اندازه کفایت، چنین شرطی وجود ندارد. با این حال، نظریه مشهور نیز با ادله و استدلال های مخالف، روبروست و حتی اگر پذیرفته شود، مشروط به شرایطی است. با توجه به این مطلب، به علت تردیدهای متعدد و نقدهای مختلف ادله نظریه مذکور، برخی راه احتیاط را در پیش گرفته و در صورت عدم اضطرار شخصی، دعوت به عدم تصرف در مال صغیر کرده اند.
    کلیدواژگان: صغیر، متولی، اجرت المثل، کفاف، فقرمتولی، اکل به معروف، استعفاف
  • تاملی در مفهوم و مبنای مسئولیت ضمیمه ای در حقوق ایران و فرانسه
    محسن جعفری بهزادکلائی*، سام محمدی صفحات 61-90
    مسئولیت ضمیمه ای یکی از اقسام تعهدات است که در آن مسئولین متعددی بدون وجود مصلحت ‏مشترک و رابطه نمایندگی با یکدیگر، در برابر دائن متعهد شده و ذمه هر یک از آنان به ذمه دیگری ‏ضمیمه می شود. از این قسم مسئولیت در قوانین موضوعه نامی به میان نیامده است ولی مصادیقی از آن را ‏در قوانین مختلف می توان یافت. این امر سبب شده تا در سایه اشتراک این مسئولیت با مسئولیت تضامنی ‏از جنبه وحدت موضوع دین، مسئولیت ضمیمه ای را صرفا شاخه ای از مسئولیت تضامنی دانسته و تفکیک ‏آنها را از هم غیر موجه بدانند. در این مقاله با تحلیل مسئولیت های مزبور، وجوه اشتراک و افتراق آنها ‏بیان و تمایز این دو مسئولیت از یکدیگر کشف گردید. همچنین در راستای شناسایی مبنای مسئولیت ‏ضمیمه ای و با توجه به تاثیرات اجنماعی آن، این امر را در دو قسم مبنای اجتماعی و حقوقی بررسی ‏نموده و با توجه به عدم وجود نصی در خصوص این مسئولیت، چند مصداق مهم و اختلافی را تبیین ‏نمودیم تا به مبنایی روشن دست یابیم.‏
    کلیدواژگان: دین، مدیون، دائن، مسئولیت ضمیمه ای، مسئولیت تضامنی
  • اصل بر نظارت در امور عمومی با نگاه به آموزه های اسلامی
    سیدمحمود میرخلیلی*، محمد نوذری فردوسیه، اکبر طالبی چاهوکی صفحات 91-120
    در ضرورت نظارت به عنوان یک روش پیشگیری از بزهکاری، جای هیچگونه بحث و تردیدی وجود ندارد لیکن پذیرش اصل بر نظارت در امور عمومی منشا تحول در سیاست مقابله با بزهکاری در سازمان ها و نهادهای عمومی خواهد شد. قبل از آن هم تردیدی نیست که در امور خصوصی و زندگی اجتماعی روزمره مردم اصل بر پرده پوشی، عدم تجسس، طهارت، پاکی، تقوای افراد جامعه، خیر خواهی و صحت رفتارهای آن هاست. اصل بر نظارت مبتنی بر اصل عدم خیرخواهی است که اهمیت امور عمومی و ضرورت پرهیز از ریسک به امید خودکنترلی افراد آن را ایجاب می کند. اصل بر این است که هر گونه نظار در امور عمومی اعم از نظارت الکترونیک، شنود، مامور مخفی و امثال آن در فضای اداری و حکومتی امری مجاز و ضروری است. بر خلاف تصور عموم،در آموزه های اسلامی اصل بر نظارت بر اساس فرض عدم خیرخواهی است که مقاله به بررسی و بیان ادله این امر در منابع اسلامی و آثار گسترده آن بر اتخاذ سیاست جنایی کارآمد در مقابله با جرایم در حوزه امور عمومی است.
    کلیدواژگان: اصل بر نظارت، بازرسی، امور عمومی، فقه امامیه، مدیریت، سیاستگذاری
  • کاوشی فقهی در ضمانت نامه بانکی
    علی سبحانی نیا*، محمد مهدی کریمی نیا صفحات 121-140
    این پژوهش مساله ماهیت فقهی ضمانت نامه بانکی را با روش تحقیق کتابخانه ای بررسی نموده است. سوال اصلی این است که ماهیت فقهی ضمانت نامه بانکی چیست و این ماهیت چه تاثیری بر احکام فقهی آن دارد. تاثیر ویژگی های ضمانت نامه بانکی در مقررات متحد الشکل اعتبار اسنادی و ضمانت نامه بانکی (UCP600) و (URDG758) مانند استقلال از قرارداد پایه و اصالت اسناد بر ماهیت فقهی این قرارداد و احکام فقهی خاص آن ضرورت انجام این تحقیق بوده است. فرضیه این تحقیق تفسیر ماهیت فقهی ضمانت نامه بانکی در قالب ضمان غیر مصطلح می باشد. بر اساس این فرضیه، بعد از ورشکستگی بانک، ذینفع در ضمانت نامه جزء غرماء محسوب نمی شود. تطبیق ضمانت نامه بانکی بر عقد ضمان با مشکل ضمان ما لم یجب مواجه است. راه حل ضمان متاخر به نحو واجب مشروط برای حل این مشکل رد شده است. عدم انتقال ذمه در ضمانت نامه بانکی مانعی دیگر در این تفسیر می باشد. کارمزد بانک در ضمانت نامه یکی از عوضین در این قرارداد بوده و اجاره و جعاله بر آن منطبق نمی باشد. رجوع بانک به متعهد در صورت عدم تطبیق این قرارداد بر عقد ضمان بر اساس ضمان امر است.
    کلیدواژگان: ضمانت نامه بانکی، بانک، ضمان، عقد ضمان، ضمان ما لم یجب، ضمان غیر مصطلح
  • بررسی آثار جنسیت و زوجیت بر اهلیت حقوقی زن
    فرج الله هدایت نیا* صفحات 141-160
    انسان بالغ، عاقل و رشید دارای اهلیت حقوقی است و می تواند در امور خود تصرف نماید. از سوی دیگر، هیچ کس نمی تواند بدون اذن یا اجازه در امور مربوط به چنین فردی دخالت نماید. بر خلاف اهلیت حقوقی مرد که همواره مسلم پنداشته می شد، مساله اهلیت زن از مسایل بحث برانگیز در همه جوامع بوده است. حقوق اسلامی در به رسمیت شناختن اهلیت حقوقی زن دارای تقدم تاریخی غیرقابل انکاری بر سایر نظام های حقوقی است. در فقه و حقوق اسلامی نیز میان زن و مرد در شرایط اهلیت تفاوتی وجود ندارد. با وجود این، از بعضی منابع تفسیری نفی اهلیت حقوقی زن استنباط می گردد. نیز مطابق بعضی نظری های فقهی، زوجه در برخی مسایل عقود و ایقاعات فاقد اهلیت حقوقی است. مبتنی بر این نظریه ها، جنسیت و زوجیت در اهلیت حقوقی زن موثر است. بررسی های این نوشتار نشان می دهد که ادله حجر حقوقی زن یا زوجه ناتمام و میان زن و مرد یا زوجین در اهلیت حقوقی تفاوتی وجود ندارد.
    کلیدواژگان: اهلیت، زن، زوجه، اهلیت حقوقی، فقه اسلامی
  • جایگاه دستورگرایی جوهری در اندیشه حقوق اساسی و اسلامی شهید بهشتی (ره)
    علی مشهدی*، آیت الله جلیلی مراد، علیرضا دبیرنیا صفحات 161-190

    دستور گرایی جوهری، روند شناسایی حقوق مردم در قوانین اساسی است. این روند در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در قالب فصل سوم نمود یافته است. شهید بهشتی(ره) به عنوان یک شخصیت تاثیر گذار، در فرآیند تدوین قانون اساسی و شناسایی حقوق ملت و تاکید بر جایگاه آن در نظریه حقوق اسلامی منطبق با شرایط دنیای جدید، تاثیر بسزایی داشته اند. در این پژوهش سعی شده است روند تاثیر این اندیشه و جایگاه آن را در تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی با ارائه شواهد متعددی از دو نسل مهم حقوق بشر تبیین نماییم. فرض اساسی این مقاله بر این مبنا استوار است که بخشی از مفاهیم متعالی مندرج در فصل سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مبنی بر رعایت و تضمین حقوق ملت مرهون تلاش و تامل شهید بهشتی است.

    کلیدواژگان: دستورگرایی جوهری، قانون اساسی، اندیشه حقوقی، شهید بهشتی، حقوق ملت، حقوق اسلامی
  • تاثیر اکراه در قتل از ناحیه مقتول
    حمید مسجد سرائی*، سهیل ذوالفقاری، سعید شیخ صفحات 191-220
    علی رغم تلاشی که فقها و حقوق دانان برای تبیین رابطه ی آدمی با اعضای بدن خود و «نحوه ی سلطه ی» وی بر آن ها داشته اند و ثمره ی عملی این تلاش، گاه نمادی بیرونی یافته است و آن نحوه ی سلطه، «اهدای عضو» را جایز می شمارد هنوز جای کنکاش و پرسش باقی است؛ پرسشی نه تنها در ثمرات عملی و بیرونی آن مبانی نظری؛ بلکه باز هم در خود مبانی نظری رابطه ی آدمی با اعضای پیکر خود. دامنه ی این پرسش، ممکن است تا آن جا گسترش یابد که آیا شخصی می تواند دیگری را بر کشتن خویش اکراه کند و او را تهدید نماید که «اگر مرا نکشی، تو را می کشم» و نتیجه ی این سخن، آن باشد که چون شخص مکره بر بدن خود سلطه داشته و اکراه وی، رضایت ضمنی او بر رفع مسولیت مکره محسوب می شود پس مکره از هر نوع مسوولیتی تبرئه گردد؟ با نگاهی به مبانی نظری و استدلالات فقها و حقوق دانان، حتی با وجود تحقق عناصر اکراه در موضوع مورد بحث، شخص مکره از مسولیت کیفری با این عنوان مبرا نخواهد بود.
    کلیدواژگان: سلطه بر حیات، اکراه در قتل، رضایت مجنی علیه، مسولیت کیفری
  • فرمان ضد مهاجرتی ترامپ، رئیس جمهورامریکا، در ترازوی حقوق داخلی و بین المللی
    محمدمهدی سیفی*، خیرالله پروین صفحات 221-250

    فرمان اجرایی رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا؛ دونالد ترامپ، در خصوص منع ورود مهاجران هفت کشور عمدتا مسلمان عراق، سوریه، ایران، سودان، لیبی، سومالی، و یمن به خاک این کشور بسیاری از حقوق دانان و صاحب نظران حقوق عمومی و بین الملل را به تکاپو انداخته تا ابعاد حقوقی این فرمان را بررسی کنند. این مقاله درصدد بوده است تا با بیان مختصری از حقوق اساسی آمریکا و رویکرد نظام حاکم این کشور نسبت به حقوق بین الملل و با استناد به قواعد حقوق بشری مورد پذیرش ایالات متحده آمریکا، قانون اساسی و قوانین داخلی این کشور ناسازگاری نسبی این فرمان را بیان کند و در نهایت اثبات کند که آیا فرمان اجرایی مذکور تبعیض در ملیت و مذهب محسوب می شود یا خیر؟ نگارنده سعی کرده است با روش تفسیری متن محور و به صورت کتابخانه ای مقاله ی پیش رو را به رشته تحریر در آورد.

    کلیدواژگان: فرمان اجرایی، حقوق بیگانگان، حقوق بشر، قانون اساسی ایالات متحده آمریکا
|
  • the extend of blood exception in the evidences of Ikrah, Izterar, Taqyye and Haraj
    Abolghasem Alidoust, Mohammad Jaafari * Pages 7-30
    In the evidences of his reluctance, urgency, prevaricate and constriction, there is an exception and that is the discussion of "blood". There are some questions about this exception in which these questions are answered in three sections.The first part relates to the monopoly of blood in killing or its inclusion in the wound, which is correct, acting in accordance with rational balance. The second issue is the permission to pass or not to pass the blood, namely, killing in special circumstances, which, by not accepting the opposite opinion, and relying on reasons, the notable notion of lack of permission is strengthened. And the ultimate issue is the high tempo discussion of blood equality that is discussed in four branches of the blood equality of believers, believers and dissidents, believers and dhimmi kafir, believers and non- dhimmi kafir. In these four sections, the blood equality of the Muslims is considered to be appreciable. To be To explain this section, it is about the validity of blood equality, the proving of the impossibility of action based on the requirements, the requirements of the principle of transparency in legislation, the types of blood is wasted, the possibility of acting on priorities in terms of conflict and the need for action based on the overcoming of quantitative measures Is expressed.
    Keywords: reluctance, urgency, Tails, prevaricate, Crime, constriction, killing
  • Analysis of Five Theories about Management fee of Administration of Minor affairs and its criteria and amount
    Pages 31-60
    There is a serious disagreement in the jurisprudence of Imamiyyah as to whether or not the trustee of the minor affairs is entitled to receive remuneration and, if so, the criteria and amount thereof. There are five theories : Absolutely permissible to remove the wage (whether poverty or financial ability of the manager of minor affairs), the ability to remove as much as personal sufficiency, Licensing the minimum amount between the wage and personal sufficiency, absolute authorization to take the wage in the event of trustee poverty, and the permission to take the least amount between the wage and personal sufficiency in the case of trustee poverty. The source of the disagreement is the difference in understanding and interpretation of one of the verses of the Qur'an. Also, although the famous doctrine of jurisprudence holds that this is a conditional right to have no intention of exoneration. However, there is no such requirement in the theory of authorization of taking as much as personal sufficiency. The famous theory is that the license to take is as much as the wage. However, reasons and analyzes that are opposed to this theory have also been put forward and even if the famous theory is accepted, it is subject to several conditions. However, due to numerous doubts and various criticisms of the reasons to prove this theory, some jurists have taken the precautionary approach. And in the absence of personal emergency, they believe that the property of the minor should not be seized.
    Keywords: minor, trustee, Wage, Adequacy, Poverty, Conventional Use, Resignation
  • The Contemplation on Concept and Basis of Attachment liability ‎in rights of Iran and France
    Mohsen Jafari Behzadkalaei *, Sam Mohamadi Pages 61-90
    Attachment liability is one of a set of obligations in which several officials are committed to the ‎domain without the common interest and representation of one another, and each of them is ‎attached to the other. Of this kind of liability, there is no liability in the laws of the name of the ‎name, but some examples can be found in different laws. This has made it possible, in the sharing ‎of this responsibility with the‏ ‏joint and several responsibility from the aspect of the debt issue ‎unit, to consider the liability of the attachment as merely a branch of the joint and several ‎responsibility and make their separation unjustified. In this article, by analyzing these ‎responsibilities, their commonalities and differences were stated and the distinction between ‎these two responsibilities was discovered. Also, in order to identify the basis of attachment ‎liability and considering its social‎ implications, we have examined this in two categories social ‎basis and legal and given that the lack of advice on this responsibility, we have outlined a number ‎of important and controversial cases to provide a clear basis.‎
    Keywords: debt, debtor, Creditor, Attachment liability, Joint, Several liability
  • The Principle of supervision in public affairs by looking at Islamic teachings
    Mohammad Nozari, Akbar Talebi Pages 91-120
    The Principle of supervision in public affairs by looking at Islamic teachingsContrary to popular imagination, In Islamic teachings, the principle is based on the assumption of non-benevolence. Acceptance of the principle of supervision in public affairs, can become the Origin of Transformation in Criminal Policies in Organizations. sovereignty in the real fight against corruption is possible with proper but the subject of this research is the principle of supervision. In the social life, principles, such as authenticity, the principle of innocence and the principle of the purity and innocence of the community of people governs every crime and sin unless proved otherwise. Accordingly, the principle is based on the lack of investigation and overthrow of the affairs of others as a Quranic principle. Generally, it is believed that in the criminal policy of Islam, the principle of piety is everywhere dominant. And in public affairs, the transfer of affairs to qualified persons and pious will be tolerated.
    Keywords: Principle of supervision, inspection, Public Affairs, Imamie jurisprudence, Management
  • A Juridical Investigation of Bank Guarantees
    Ali Sobhaniniya *, Kariminiya Mohamad Mahdi Kariminiya Pages 121-140
    This research studies the legal nature of the bank guarantee by library research method. This research aims to answer the main question as to what the nature of the bank guarantee is and how this nature affects jurisprudential rulings. The effect of the features the bank guarantee in Uniform Customs and Practice for Documentary Credits and bank guarantees (UCP 600) and (URDG 758), like independence from the basic contract and genuineness of the documents characterized by a jurisprudential nature and its special jurisprudential nature are investigated in this study. The hypothesis of this research is the interpretation of the legal nature of the bank guarantee in the form of a non-binding guarantee. According to the hypothesis of non-conforming after the bankruptcy of the bank, the beneficiaries are not considered part of the bank. The application of the bank guarantee to the warranty contract is faced with the problem of a guarantee which has not yet been established and proven. The legal nature of the bank's fees in the guarantee is a substitute in the contract, and the rent do not apply to it. The legal nature of the bank's fees in the guarantee is a substitute in the contract, and the rent and ju'alah (commitment in granting a determined reward) do not apply to it. The bank referring to the pledging individual, in case the agreement is implemented, will be in accordance with the terms, otherwise it will be on the basis of the guarantee.
    Keywords: Bank Guarantee, Bank, warranties, warranty contract, non-established guarantee, non-binding guarantee
  • The effects of gender and marriage on the legal status of women
    Farajollah Hedayatnia * Pages 141-160
    Adult, sane has legal capacity and can take over in their affairs. On the other hand, no one can do without permission or allowed to interfere in matters of such a person. Unlike the legal capacity man who was always granted, the issue of qualified women has been controversial issues in all communities. Islamic law on the recognition of legal capacity of women has historical precedence over other legal systems is undeniable. In Islamic law and jurisprudence, qualification requirements, there is no difference between men and women. However, some interpretative resources denial of women's qualifications is concluded. Also according to some legal theory, the wife is incapable of contracts and unilateral obligations on some issues. Based on this theory, man is the total legal capacity, but the capacity of women's rights or wife is disputed. This article examines the reasons of rejection and evaluate the qualifications of men and woman.
    Keywords: Capacity, Woman, Wife, legal capacity, Islamic Jurisprudence
  • A Reflection on the Substantial Constitutionalization ofShahid Beheshti Constitutional Law and Slamic Thought
    Ali Mashhadi *, Ayatollah Jalili Morad, Alireza Dabirneya Pages 161-190

    Substantial constitutionalization is the process of recognizing people's rights in constitutional law. This process is enshrined in the Constitution of Islamic Republic of Iran (IRI) the form of its third chapter. Shahid Beheshti, as an influential person, has had a notable influence on the process of drafting the Constitution, recognizing the rights of the Nation and emphasizing the position of the Islamic legal theory compatible with the conditions of the new world. In this article, we have tried to explain the process of this thought’s impact on and position in formulating the Constitution of the IRI by presenting various evidence from two important generations of human rights. The main presumption of this article is based on the fact that some part of the transcendental concepts set forth in chapter three of the Constitution of the IRI is due to the efforts and reflection of Shahid Beheshti.Key words: Substantial Constitutionalization, Constitution, Legal Thought, Shahid Beheshti, Rights of the Nation, Islamic Law

    Keywords: Substantial constitutionalization, Constitution, Legal Thought, Shahid Beheshti, The law of the nation, Islamic Law
  • to Cases of Murder under Duress Enforced by the Victim
    Hmid Masjedsaraee *, Siheil Zolfaghary, Saied Sheylh Pages 191-220
    Despite the efforts of jurists and lawyers to explain the relationship between man and his "mode of domination" to his own members, there remain ambiguities about the theoretical foundations of human relations with members of his body. This article seeks to answer the question that, as Maker (the victim) relies on the killer (slave) on his killing and says, "If I punctuate you, I will kill you". With the argument that Zerah On his own body, he can be reluctant to assume that he is responsible for the criminal responsibility and, therefore, he considers the person to be of any kind? The main finding of the research is that by pondering on the theoretical foundations and arguments of jurists and lawyers, one can claim that even if the elements of reluctance are realized in the assumption discussed, the person will not be deprived of criminal responsibility; Therefore, it should be assumed that accepting the responsibility of the killer (Maker) is consistent with the general principles of criminal law, and that the interests of society and citizens can be better achieved.
    Keywords: Domination of life, reluctance to murder, innocent, Criminal Responsibility
  • Executive Order of president Trump on the base of national and international Law
    Mohammad MAHDI Seyfi *, Kheiroallah Parvin Pages 221-250

    Legal Aspects of Trump's anti-refugeAbstract:Executive order of president, Donald trump, on January,27,2017 ban most citizens of seven countries which they are mostly Muslim include Iraq, Iran, Yemen, labia, Soudan, Soria, Somalia to travel to United states of America. Third version of Trump's travel ban gets Supreme Court nod (Dec 4,2018), but legal challenges continue in other courts. some scholars and lawyers believe that this Executive order is not legal decision. This article deals with investigate the definition of Alien and rights of him in legal challenge to trump’s anti-refuge, to exhaust illegal aspects of Trump's Executive Order. Author has tried to express contrariety of Trump's Executive Order and some of conventions and Domestic law of U.S.A Using descriptive-analytical method and on the base of international law and Human Rights. As a result, we can say trump’s anti-refuge is not legal decision and is Anti-Human Rights.

    Keywords: Executive Order, Aliens' Rights, human rights, United States Constitution