فهرست مطالب

آمایش جغرافیایی فضا - پیاپی 33 (پاییز 1398)
  • پیاپی 33 (پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/09/01
  • تعداد عناوین: 16
|
  • سعید ملکی، زهرا سلطانی، نعیم اکرامی*، احمد راشدی صفحات 1-16
    یکی از ارکان توسعه، جامع و یکپارچه بودن آن در رفع عدم تعادل های اقتصادی و اجتماعی مناطق است. وجود نابرابری و ابعاد مختلف آن از نشانه های مهم توسعه نیافتگی است که رفع چنین کمبودهایی مستلزم نگرش و توجه جدی به نحوه پراکندگی شاخص های توسعه در سطوح مختلف است. به منظور حل مسائل ناشی از عدم تعادل های منطقه ای، گام نخست، شناخت و سطح بندی مناطق ازنظر برخورداری در زمینه های مختلف است. هدف این پژوهش، سنجش میزان برخورداری شهرستان های استان کهگیلویه و بویراحمد از شاخص های توسعه است. بر این اساس؛ در این پژوهش سعی شده است تا 8 شهرستان این استان را بر اساس 8 شاخص: آموزشی، فرهنگی- ورزشی، مذهبی، سیاسی- اداری، زیربنایی، بهداشتی- درمانی، بازرگانی- خدمات و حمل ونقل- ارتباطات، بر پایه سرشماری آماری نفوس و مسکن سال 1390 و سالنامه آماری سال 1392، با استفاده از مدل های تاکسونومی عددی و تاپسیس، سطح بندی و میزان درجه توسعه یافتگی شهرستان ها تعیین گردد. نوع پژوهش کاربردی- توسعه ای است روش گردآوری اطلاعات از نوع کتابخانه ای و برای تحلیل داده ها و ترسیم نقشه از نرم افزارهای Excel و Arc GIS استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد که؛ میزان توسعه در شهرستان های استان متعادل نیست و اختلاف قابل ملاحظه ای میان سطوح توسعه یافتگی شهرستان های استان وجود دارد؛ به طوری که از مجموع 8 شهرستان این استان، 2 شهرستان برخوردار، 3 شهرستان نیمه برخوردار و 3 شهرستان نیز در رده شهرستان های محروم قرارگرفته اند. بویراحمد به عنوان توسعه یافته ترین و لنده به عنوان محروم ترین شهرستان های استان کهگیلویه و بویراحمد محسوب گردیده اند. این نابرابری فضایی توسعه در شهرستان های استان به خاطر توزیع ناعادلانه شاخص های مختلف فرهنگی، زیربنایی، اقتصادی و... بوده است؛ که بهبود آن در شهرستان های محروم ضروری می باشد.
    کلیدواژگان: توسعه، کهگیلویه و بویراحمد، شهرستان، تاکسونومی عددی، تاپسیس
  • علیرضا دهقانپور* صفحات 17-30
    آیروسل ها به عنوان هستک های تراکمی در بسیاری از پدیده های اقلیمی نقش مهمی دارند. در  اینتحقیق با استفاده از داده های اتمسفری روزانه ماهواره (MYD08-LEV3-COL5.1Aqua,) در دوره آماری 2002 تا 2014 شاخص AOD در طول موج 550 نانومتر بر روی ایران استخراج و به صورت فصلی مورد بررسی قرار گرفت. ابرهای با دمای کمتر از 273 درجه کلوین و پایین تر از تراز 300 هکتوپاسکال نیز به عنوان ابرهای سرد انتخاب و خصوصیات آن شامل CER, CF, WV, CTT از این داده ها استخراج و همبستگی فضایی آن با میزان AOD محاسبه گردید. نتایج نشان داد که توزیع فضایی و زمانی هواویزه ها به شدت تحت تاثیر سامانه های بارش زا و طوفان های گرد و غبار فرامنطقه ای است به گونه ای که حداقل آن در فصول سرد و حداکثر آن در فصول گرم سال است که به بیش از 0.45~ می رسد. ارتباط هواویزه ها با خصوصیات ابر نیز بررسی گردید. همبستگی میان AOD و بخار آب برای فصول سرد سال در اکثر مناطق مثبت و قوی بود و در فصول گرم بر روی مناطق بیابانی و کوهستانی و سواحل ارتباط مثبت بود و سایر مناطق همبستگی منفی را نشان دادند. ارتباط AOD با دمای سطح ابر مشابه بخار آب بود و در فصول سرد بیشترین همبستگی منفی را به ویژه بر روی نواحی کوهستانی و ساحلی نشان داد. برای CER نیز در فصول سرد ارتباط معنی داری دیده نشد و در فصل بهار نواحی کوهستانی غربی ارتباط منفی و در فصل تابستان نواحی بیابانی مرکزی و شرقی ارتباط مثبت را نشان دادند.
    کلیدواژگان: خصوصیات ابر، AOD، MODIS
  • علی اکبر تقیلو، مجتبی مفرح بناب*، علی مجنو نی توتاخانه، احمد افتاب صفحات 31-48
    هدف از این پژوهش بررسی وضعیت شاخص های مسکن شهری با رویکرد تاب آوری مساکن شهری تبریز است، روش پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی بوده و جهت وزن دهی به شاخص ها از مدل AHP و برای ارزیابی و رتبه بندی تاب آوری هریک از مناطق شهری تاپسیس و ویکور و برای تولید نقشه از GIS استفاده شده است. در این پژوهش، هفت شاخص کالبدی شامل: مصالح یا اسکلت ساختمانی، کیفیت مساکن، قدمت ابنیه، نمای مساکن، تعداد طبقات، امکانات رفاهی و تراکم آن ها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از تحلیل یافته های پژوهش گویای آن است که به لحاظ کالبدی شهر تبریز در وضعیت مطلوبیت متوسط قرار دارد. از نظر شاخص هفت گانه بارگذاری شده، شاخص های امکانات رفاهی دارای بالاترین مطلوبیت و شاخص های مصالح دارای کمترین مطلوبیت است؛ همچنین شاخص های امکانات رفاهی و طبقات ساختمان بالاتر از حد وسط مطلوبیت (500/0) و چهار متغیر بعدی پایین تر از حد متوسط بودند. علاوه براین در شاخص های مصالح، کیفیت، قدمت ابنیه و نمای منطقه یک مطلوب ترین و در شاخص مصالح منطقه دو نامطلوب ترین و در شاخص های کیفیت مساکن، قدمت ابنیه و نمای منطقه پنج نامطلوب ترین بودند. در رابطه با شاخص مصالح نیز منطقه هشت مطلوب ترین و منطقه شش نامطلوب ترین منطقه بودند. درنهایت براساس نتایج ویکور منطقه سه تاب آورترین و منطقه دو ناتاب آورترین منطقه در برابر وقوع حوادث بوده است. درنهایت با توجه به یافته های پژوهش پیشنهادات کاربردی ارائه شده است.
    کلیدواژگان: مسکن شهری، شاخص های کالبدی، تاب آوری، مدیریت بحران، تبریز
  • محسن شاطریان*، رسول حیدری سورشجانی، ژیلا ورفی نژاد صفحات 49-60
    جهان امروز شاهد جهشی بلند به سوی زندگی هر چه بهتر و با کیفیت تر است و تلاش برای ارتقای کیفیت زندگی شهری دغدغه اصلی صاحب نظران می باشد. در این مسیر توجه به شهرها به عنوان مراکزی که گرداننده اصلی این جریان هستند، اهمیت بسیاری دارد. گردشگری شهری با محوریت خلاقیت، کیفیت زندگی و رفاه شهروندان را تحت تاثیر مستقیم خود قرار داده است. هدف از انجام این تحقیق بررسی تاثیرات گردشگری شهری در کیفیت زندگی و شکل گیری شهر خلاق در شهر کرمانشاه می باشد. روش تحقیق، توصیفی - تحلیلی است و با استفاده از پرسش نامه محقق ساخته در محیط شهر کرمانشاه است که اطلاعات و داده ها از نمونه 385 نفری شهروندان بین 15 تا 75 ساله این شهر به دست آمده است. جهت تجزیه و تحلیل نتایج حاصل از پرسش نامه از روش معادلات ساختاری (SEM) با استفاده از نرم افزار  Amosاستفاده شده است. نتایج نشان داد که پتانسیل های گردشگری در کیفیت زندگی و کیفیت زندگی در ایجاد شهر خلاق موثر هستند که با افزایش کیفیت زندگی، وضعیت شهر خلاق به مقدار 85/0 تغییر خواهد کرد. بهبود کیفیت خدمات زیرساخت های پتانسیل های طبیعت گردی شهر کرمانشاه، شهرخلاق با سرعت بیشتری تحقق می یابد.
    کلیدواژگان: گردشگری شهری، شهر خلاق، کیفیت زندگی، مدل یابی معادلات ساختاری (SEM)، شهر کرمانشاه
  • غلام حسن جعفری*، مهدی عباسی صفحات 61-76
    پادگانه های رودخانه ای توسط ژئومورفولوژیست ها به عنوان یکی از لندفرم های محیط های آبرفتی و میراثی از چینه شناسی، به منظور درک شرایط تکتونیکی و آب وهوایی به طور گسترده مورد بررسی قرار می گیرد. رودخانه قزل اوزن به عنوان یکی از طویل ترین سیستم های رودخانه ای کشور به شرایط اقلیمی، لیتولوژیکی و تکتونیکی به خوبی پاسخ داده است. برای بررسی تاثیر آب وهوا بر پادگانه های این رودخانه، با استفاده از نقشه های توپوگرافی و زمین شناسی منطقه، نرم افزارهای رایانه ای Arc GIS, Global Mapper & Excel و داده های اقلیم شناسی، نقشه های هم دما و هم بارش ترسیم گردید. با استفاده از آثار سیرک های یخچالی باقی مانده در نقشه های توپوگرافی زنجان، قرنقوچای و کردستان، ارتفاع برف مرز دائمی کواترنری، به روش های رایت و پورتر برآورد شد. نقشه های هم دما و هم بارش گذشته، با استفاده از آنومالی حرارتی و رطوبتی ترسیم گردید. بررسی پادگانه ها در بالاتر و پایین تر از خط تعادل آب و یخ گذشته دال بر این است که تاثیر یخچال بر شکل گیری پادگانه ها بستگی به وضعیت ارتفاعی اطراف حوضه داشته است. ارتفاع برآورد شده از روش رایت و ارتفاع کف سیرک پورتر حاکی از آن است که حدود 5/7 درصد مساحت حوضه در دوره های سرد کواترنری تحت تاثیر فرایند یخچالی بوده است. بر اساس ارتفاع خط تعادل آب و یخ، در آن زمان، 65 درصد از حوضه، تحت تسلط فرایند مجاور یخچالی، امکان متاثر شدن از جریان یخچالی منشعب شده از سیرک را داشته است، اما شواهد میدانی حاکی از آن است که فقط یخچال های تغذیه شده از کوه های مرتفع توانسته اند در شکل گیری دره های U شکل و تراس های آبرفتی نقش داشته باشند. در زیرحوضه های زنجان رود، انطباق آبراهه ها و زبانه های یخچالی بر گسل های منطقه، دره های آبی-یخچالی- تکتونیکی را ایجاد کرده است که هرچند نسبت به دره های واقع در سراب قزل اوزن عمق کمتری دارند ولی تفاوت ارتفاعی آن ها نسبت به دشت های منطقه به گونه ای است که می توان آن ها را به عنوان نمادی از آشوب منطقه دانست.
    کلیدواژگان: آب وهوا، پادگانه های یخچالی- تکتونیکی، قزل اوزن
  • صیاد اصغری سراسکانرود*، میر نجف موسوی، سجاد مهدوی صفحات 77-96

    مکان گزینی مراکز نظامی انتخاب بهترین و مطلوب ترین مکان استقرار است؛ به طوری که مخفی کردن نیروی انسانی و وسایل و تجهیزات و فعالیت ها را به بهترین وجه امکان پذیر سازد. هدف از این پژوهش، شناسایی وضعیت استقرار مراکز نظامی و دفاعی شهرستان های مرزی آذربایجان غربی و تجزیه تحلیل شرایط محیطی و معرفی مکان مناسب برای احداث مراکز نظامی دفاعی است. روش کار بدین صورت است که ابتدا با تنظیم پرسش نامه به روش پیمایشی، نظرات متخصصان نظامی و ژئومورفولوژی درباره  فاکتورهای موثر در مکان گزینی مراکز نظامی جمع آوری شد، سپس با رقومی کردن لایه های مورد نیاز از روی نقشه های موجود، پایگاه داده ها در نرم افزار Arc GIS تهیه و همچنین وزن دهی داده ها بااستفاده از روش ANP انجام گرفت در نهایت، نقشه پهنه پندی منطقه از مناطق کاملا نامناسب تا کاملا مناسب تهیه گردید. نتایج نشان می دهد، از بین تمامی پادگان های مورد بررسی در پژوهش هیچ کدام از آنها در وضعیت کاملا مناسب قرار ندارند فقط پادگان امام سجاد تقریبا در وضعیت کاملا مناسب بوده و پادگان لشگر 64 پیاده ارومیه در وضعیت کاملا نامناسب قرار گرفته است. باتوجه به میانگین ارزشی، میانگین امتیازی همه پادگان ها 3.13 است که این به معنای استقرار متوسط پادگان ها است. با توجه به پهنه تناسب اراضی برای استقرار پادگان؛ حدود یک سوم از زمین ها وضعیتی کاملا نامناسب برای استقرار پادگان دارند. این میزان برای برای پهنه های مناسب در حدود 10 درصد است. پیشنهاد می شود استفاده از قابلیت های سیستم اطلاعات جغرافیایی و تحلیل سلسله مراتبی در آمایش فضایی نظامی، به ویژه در امر مکان گزینی مراکز نظامی و راهبردی در سطح استان آذربایجان غربی و دیگر نقاط کشور مورد توجه تصمیم گیران و برنامه ریزان قرار گیرد.

    کلیدواژگان: مراکز نظامی، ژئومورفولوژی، آذربایجان غربی، مکان گزینی، فرآیند تحلیل شبکه ای (ANP)
  • راضیه سادات مجیدی*، محمد میره ای، سید عباس احمدی صفحات 97-113
    حمل و نقل به عنوان یک عامل بسیار مهم در میزان رشد و توسعه نقش بسزایی ایفا می کند. از این جهت، راه آهن از مهم ترین عوامل تحول اقتصاد جهان در هنگام انقلاب صنعتی در کشورهای پیشرو در حرکت به سمت توسعه است. کشور ایران به دلیل وسعت زیاد، دسترسی به آب های آزاد، برخورداری از بندر اقیانوسی و استراتژیک چابهار، قرار گرفتن در مسیر چهار راه ریلی دنیا و البته دسترسی به بازار بزرگ ترانزیت ریلی کشورهای آسیای میانه در جابجایی کالاها توسط راه آهن، توان بسیار بالایی دارد. با توجه به اهمیت حمل و نقل ریلی، در این پژوهش سعی بر این است که در ابتدا پراکندگی جغرافیایی شبکه ریلی بررسی شده و سپس با استفاده از تکنیک VIKORبه رتبه بندی واحدهای شبکه ریلی پرداخته شود؛ بنابراین با استفاده از این تکنیک در این پژوهش جایگاه و نوع کارایی واحدهای راه آهن مشخص شود. این پژوهش، به لحاظ ماهیت اکتشافی تحلیلی و به لحاط هدف، توسعه ای است. در این پژوهش از شاخص های مورد استفاده توسط راه آهن جمهوری اسلامی ایران در سال نامه آماری استفاده شده است. این شاخص ها عبارتند از طول خطوط اصلی، تعداد پرسنل، تعداد مسافر، نفر کیلومتر مسافر، تناژ بار بارگیری شده، تن کیلومتر بار مرزی، تناژ بار ناخالص کل، تن کیلومتر بار ناخالص، تعداد واگنهای بارگیری، درآمد بار داخلی، درآمد ترانزیت، درآمد بار وارده و صادره. نتایج بیانگر است که برترین نواحی ریلی در کشور واحدهای تهران و خراسان به صورت مشترک است. طبق یافته ها با توجه به این که مقدار Q در گزینه دوم (تهران) برابر با  394/0 و مقدار  Q در گزینه اول (خراسان) برابر با صفر است و تفاضل این دو از مقدار 066/0 بیشتر است، گزینه اول باید از نظر S و R نیز بهترین رتبه را داشته باشد، که گزینه اول (خراسان) از  نظر شاخص های R وS  بهترین رتبه را ندارد؛ بنابراین گزینه یک و دو (واحد خراسان و واحد تهران) به صورت مشترک به عنوان بهترین گزینه معرفی می گردد. به دلیل بالاتر بودن میانگین مقدار Q (668/0) از 5/0 به طورکلی سیستم حمل و نقل ریلی در کشور وضعیت مناسبی ندارد.
    کلیدواژگان: شبکه ریلی، واحدهای راه آهن، ویکور، حمل ونقل
  • سیروس قنبری، احدالله فتاحی*، خدیجه نصیری صفحات 115-130

    در دنیای امروز گردشگری روستایی به عنوان یکی از بخش های مهم اقتصادی و راهکاری برای نجات روستا از فقر و مهاجرت در کنار سایر گونه های گردشگری مورد توجه صاحب نظران گردشگری قرار گرفته است. در این راستا خدمات ارائه شده به گردشگران (خدمات اقامتی، رفاهی و...) و کیفیت آن بسیار برجسته است و نظر گردشگران میزان کیفیت خدمات ارائه شده را تعیین می نماید. بخش پاپی در شهرستان خرم آباد به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی و برخورداری از طبیعت زیبا، آبشارهای متعدد، جنگل های بلوط و کوه های برف گیر و چشمه های پرآب یکی از مهم ترین مراکز گردشگری روستایی استان لرستان به شمار می رود. هدف از انجام این پژوهش، ارزیابی میزان شکاف کیفیت خدمات ارائه شده در روستاهای مورد مطالعه با استفاده از تفاوت بین ادراکات و انتظارات گردشگران از خدمات و همچنین اولویت بندی و تقسیم بندی آنها بر اساس عناصر اساسی، عناصر انگیزشی و عناصر عملکردی است. بدین منظور نظرات 170 نفر از گردشگرانی که روستاهای بخش پاپی را برای گردشگری انتخاب نموده اند به صورت مقطعی و به روش در دسترس انتخاب شد و پرسشنامه میان آنها توزیع و تکمیل گردید.  نتایج پژوهش  نشان می دهد که از دید جامعه نمونه میان عناصر و عوامل طبیعی شکافی میان انتظارات وادراکات گردشگران وجود ندارد، اما در سایر عوامل زیرساختی و زیر بنایی همانند تاسیسات اقامتی، دسترسی به خدمات بهداشتی ودرمانی، امنیت جاده ها و... این شکاف قابل مشاهده است؛ همچنین نتایج حاصل از آزمون کانو نشان می دهد که امنیت در مقصد با ضریب رضایت 494/0 مهم ترین الزم اساسی، تجربه سبک زندگی جدید و متفاوت از زندگی شهرنشینی با ضریب رضایت 800/0 مهم ترین الزام عملکردی و چشم انداز و مناظر طبیعی (مناظر، چشم اندازها، پوشش گیاهی و جانواری) با ضریب رضایت 821/0 مهمترین الزام انگیزشی است.

    کلیدواژگان: گردشگری روستایی، کیفیت خدمات، رضایتمندی گردشگران، بخش پاپی، مدل کانو-سروکوال
  • زینب تاجیک* صفحات 131-155

    استان فارس و شهر شیراز در بخشی از منطقه لرزه خیز چین خوردگی زاگرس قرار دارد و دارای استعداد لرزه خیزی بالا و پیوسته است. شهرک سعدی واقع در منطقه 3 شهر شیراز، با وسعتی حدود 312 هکتار و جمعیتی معادل 55000 نفر، دارای بافت متراکم مسکونی و بسیار فرسوده از نظر کالبدی است که همین موضوع، اهمیت مطالعه در مورد آسیب پذیری این شهرک در بحران زلزله را دوچندان می کند. هدف این پژوهش، بررسی وضعیت ساختمان های شهرک سعدی شیراز با توجه به معیارهای آسیب پذیری در برابر زلزله است. روش مطالعه در این تحقیق، توصیفی تحلیلی و نوع آن، کاربردی- توسعه ای است. جامعه آماری پژوهش، کلیه ساختمان های شهر شیراز و نمونه آماری تحقیق، ساختمان های شهرک سعدی شیراز واقع در منطقه 3 شهرداری این شهر می باشد. برای جمع آوری اطلاعات و داده های مورد نیاز از بررسی های اسنادی و کتابخانه ای و مطالعات میدانی استفاده شده و با توجه به اطلاعات به دست آمده، شاخص های سنجش آسیب پذیری تعریف و نقشه های مربوط به هر شاخص تهیه شده و در نهایت، پس از وزن دهی معیارها با روش AHP در محیط برنامه Expert Choice و همچنین استفاده از قابلیت های سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) در رویهم گذاری و همپوشانی لایه های اطلاعاتی، نقشه نهایی آسیب پذیری محدوده مورد مطالعه به دست آمده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که شهرک سعدی شیراز با بافت متراکم و فرسوده، نسبت به زلزله آسیب پذیری بالایی داشته و از آرامگاه سعدی به سمت محله های مسکونی و پرجمعیت اطراف، ساختمان ها از وضعیت مناسبی برخوردار نیستند که ضروری است نسبت به استانداردسازی و مقاوم سازی خانه های مسکونی بیشتر دقت شود. بخش زیادی از محدوده شهرک سعدی در معرض خطر زلزله و تخریب ساختمانی قرار دارد و علت اصلی آسیب پذیری زیاد این محدوده را می توان فشردگی کالبدی بافت و مصالح نامقاوم دانست که در صورت وقوع زمین لرزه، شهرک سعدی را با بحران جدی روبرو خواهد کرد. طیف رنگی نقشه نهایی تولید شده از سبز به قرمز نشانگر درجه آسیب ساختمان هاست و بیشترین آسیب پذیری را در ساختمانهای اطراف آرامگاه سعدی که بافت تاریخی است می توان مشاهده نمود و در قسمت های حاشیه شهرک سعدی به دلیل ساخت و سازهای غیرقانونی و شبانه، کالبد نامناسب و فشرده بافت، بلوک های آسیب پذیر زیادی وجود دارد.

    کلیدواژگان: آسیب پذیری، زمین لرزه، مدیریت بحران، مراکز جمعیتی، شهرک سعدی شیراز
  • سیدعلی تقی زاده دیوا*، ساسان روشناس صفحات 157-170

    شهرها پس از انقلاب صنعتی به سرعت توسعه یافتند و این رشد و توسعه پیامدهای بسیاری با خود همراه داشت. عمده آثار این پیامدها بر محیط زیست و کیفیت زندگی مردم این جوامع وارد شده است. با بروز و تشدید این آثار، رهیافت توسعه پایدار از سوی سازمان ملل متحد مطرح شد و در دستور کار دولت ها و برنامه ریزان قرار گرفت. یکی از عناصر اساسی توسعه پایدار این است که انسان ها در چارچوب ظرفیت زیستی طبیعت زندگی کنند. روش جای پای اکولوژیک تاکنون برای سنجش پایداری شهرهای بزرگ دنیا مانند لندن، سانتیاگو، لیورپول مورداستفاده قرار گرفته است. این پژوهش به بررسی جای پای اکولوژیکی شهرستان گرگان می پردازد و تلاش می کند به این پرسش پاسخ دهد که آیا فضای بوم شناسی شهرستان گرگان توان حمایت و برآورد نیازهای اساسی جمعیت شهر را دارد؟ این پژوهش از نوع کاربردی با رویکرد کمی است. داده های پژوهش از نوع اولیه برای اطلاعات مربوط به مصرف مواد غذایی و ثانویه برای اطلاعات مربوط به میزان مواد زائد تولیدشده، مصرف آب، الکتریسیته، سوخت های فسیلی، جمعیت، مساحت مسکن است. به منظور تحلیل داده ها، میزان جای پای اکولوژیک برای هر یک از شاخص ها همچون غذا، مواد زائد، حمل ونقل، گرمایش گازهای طبیعی، نیروی الکتریسیته، آب و مسکن محاسبه و مجموع جای پای اکولوژیک این شاخص ها با ظرفیت زیستی شهرستان گرگان مقایسه گردید. یافته های این پژوهش نشان می دهد که جای پای اکولوژیکی شهرستان گرگان در گروه مصرفی مواد غذایی، مواد زائد، حمل ونقل، نیروی الکتریسیته، گرمایش گازهای طبیعی، آب و مسکن 24/1 هکتار بوده است. کمترین میزان جای پای اکولوژیک مربوط به زمین موردنیاز جهت دفع زباله و بیشترین میزان مربوط به نیروی الکتریسیته است. ازآنجاکه ظرفیت زیستی ایران 8/0 هکتار است و ظرفیت زیستی شهرستان گرگان به ازا هر نفر 643/0 هکتار است این بدان معناست که جای پای اکولوژیکی 55/1 برابر بیش از ظرفیت زیستی قابل تحمل کشور و 92/1 برابر بیش از ظرفیت زیستی قابل تحمل شهرستان گرگان است به عبارتی دیگر شهرستان گرگان از ظرفیت زیستی قابل تحمل محیط خود فراتر رفته است. با مقایسه ظرفیت زیستی و جای پای بوم شناختی می توان مشاهده کرد که شهرستان گرگان کسری بوم شناختی دارد. این امر بدان معناست که چنانچه در آینده روند کنونی مصرف همچنان ادامه یابد، محیط طبیعی دیگر توان تامین نیازهای جمعیت را نداشته و نیاز به منطقه پشتیبان بزرگ تری برای تدارک نیازهای مصرفی شهرستان گرگان خواهد داشت؛ بنابراین، برای کاهش جای پای اکولوژیکی انسان بر روی کره زمین منطقی ترین راه حل، کاهش مقدار مصرف سرانه است و این مهم محقق نمی شود مگر با مشارکت عمومی شهروندان و تلاش در راستای اصلاح الگوی مصرف.

    کلیدواژگان: جای پای اکولوژیکی، توسعه پایدار، ظرفیت برد، گرگان
  • حسین غضنفرپور*، حجت الله شرفی، طاهره مومنی ازاد صفحات 171-184

    رشد سریع جمعیت و مهاجرت یکی از عوامل اصلی و مهم در تراکم و رشد شهرنشینی در سال های اخیر است. این افزایش رشد سریع باعث بروز مشکلات فراوان در حوزه حمل و نقل برای جامعه شهری می شود و چاره اندیشی برای شبکه معابر به منظور کاهش این مشکلات ضرورت می یابد. بر این اساس هدف از انجام این تحقیق تحلیل کاربری اراضی حمل و نقل درون شهری شهر کرمان است. روش شناسی این پژوهش توصیفی- تحلیلی است و داده های پژوهش از طریق میدانی و اسنادی به دست آمده و پایایی داده های مورد استفاده با بهره گیری از آلفای کرونباخ به میزان 849/0 محاسبه شده است. در نهایت کیفیت حمل ونقل درون شهری با توجه به شاخص های در نظر گرفته شده با بهره گیری از نرم افزارهای ARCGIS, SPSS و آزمون های آماری (K-S)، تحلیل واریانس یک طرفه، توکی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند. برای وزن دهی به معیارها و زیر معیارها از تکنیک آنتروپی شانون، برای رتبه بندی مناطق از مدل های تصمیم گیری چندمعیاره، vikor و Saw استفاده گردید، نتایج حاصل از تحلیل واریانس یک طرفه نشان می دهد، تفاوت معناداری در کیفیت حمل و نقل درون شهری در مناطق شهر کرمان وجود دارد به طوری که آزمون توکی این تفاوت معناداری را در چند سطح شناسایی کرده است. در نهایت بر اساس تکنیک (Saw)، به ترتیب مناطق 2، 1، 3، 4 و بر اساس تکنیک (Vikor) به ترتیب مناطق 2، 1، 4، 3 رتبه بندی شده اند به طورکلی می توان گفت که بر اساس چهار شاخص ارزیابی؛ منطقه 2 شهرکرمان وضعیت مطلوب تری دارد. در مقابل منطقه 4 به لحاظ شاخص های حمل و نقل درون شهری شرایط نامطلوب تری نسبت به سایر مناطق دارا می باشد.

    کلیدواژگان: کاربری اراضی، حمل و نقل درون شهری، شبکه معابر، شهر کرمان
  • فرامرز خوش اخلاق، قاسم عزیزی، حسن لشکری، محمدحسن ماهوتچی* صفحات 185-202
    هدف این پژوهش شناسایی و واکاوی الگوهای همدید - پویشی رخداد بارش های ابرسنگین فراگیر تابستانه در جنوب شرق ایران است. برای نیل به هدف ذکر شده، داده های بارش 14 ایستگاه همدید و 126 ایستگاه باران سنجی در دوره آماری 26 ساله (2014-1989) مورد بررسی قرار گرفت. در این پژوهش، معیار بارش ابرسنگین فراگیر تابستانه، بارشی است که طی 24 ساعت میزان آن صدک 99 و بالاتر و از نظر مکانی 50 درصد و بیشتر از پهنه مورد بررسی را پوشش دهد. با توجه به شرایط مورد نظر 22 روز بارش ابرسنگین در جنوب شرق ایران شناسایی گردید. در ادامه به منظور استخراج الگوهای همدید موثر در رخداد بارش های ابرسنگین داده های 75/0×75/0 درجه شامل فشار تراز دریا؛ ارتفاع ژئوپتانسیل ترازهای 850، 700، 500 و 200 هکتوپاسکال؛ مولفه زناری و نصف النهاری شارش باد در ترازهای 850، 700، 500 و 200 هکتوپاسکال و نم ویژه ترازهای 1000، 850، 700 و 500 هکتوپاسکال از مرکز اروپایی پیش بینی های جوی میان مدت برای هر روز بارشی دریافت و در محیط برنامه GrADS ترسیم گردید. در نهایت، واکاوی نقشه های همدید در ترازهای یادشده نشان داد که سه الگوی همدید شامل؛ الگوهای ناوه، پرارتفاع و کم فشار موسمی نقش اصلی را در رخداد بارش های ابرسنگین تابستانه جنوب شرق ایران به عهده دارند. نکته دارای اهمیت در الگوهای شناسایی شده مقدار نم بین 10 تا 20 گرم در کیلوگرم در ترازهای دریا و 850 هکتوپاسکالی است که در صورت مهیایی شرایط فرازش (گرمایی یا پویشی) امکان رخداد بارش های ابرسنگین را فراهم می سازد.
    کلیدواژگان: بارش ابرسنگین و فراگیر، صدک، کم فشار موسمی، نم ویژه، جنوب شرق ایران
  • زهره جوانبخت قهفرخی*، عباس سعیدی، فرهاد عزیزپور، جمیله توکلی نیا صفحات 203-226

    تقویت پیوندهای روستایی شهری با هدف  توسعه اقتصادی و کاهش  فقر، به شرایط جغرافیایی، اجتماعی-اقتصادی و اکولوژیکی محلی و منطقه ای بستگی شدید دارد و جریان های موجود که بین سکونتگاه های روستایی - شهری و شبکه منطقه ای منتج از آن در شرایط مناسب می توانند موجد همبستگی و پیوندهای روستایی- شهری و نه تنها به برپایی شبکه های فضایی منتهی گردیده، بلکه زمینه شکل گیری شبکه های اجتماعی را نیز مهیا نمایند.این خود می تواند بستر مناسبی را جهت توسعه یکپارچه روستایی- شهری فراهم آورد. در این راستا این پژوهش در چارچوب منطقی قیاسی و روشی تحلیلی- توصیفی و انتخاب 20 روستای مرزی به عنوان حجم نمونه بادرنظرداشتن مرز بین المللی به عنوان یک واقعیت فضایی، در پی تجزیه و تحلیل فضای جریان ها مابین سکونتگاه های روستایی و شهری در انزوای جغرافیایی نواحی مرزی استان گلستان است، تا از این طریق امکان شکل گیری شبکه منطقه ای مبتنی بر پیوندها و توسعه یکپارچه روستایی شهری مورد بررسی قرار گیرد. نتایج به دست آمده نشان دهنده آن است که همبستگی مستقیمی مابین جریان ها و سطح توسعه یافتگی سکونتگاه های روستایی جهت شکل گیری شبکه منطقه ای وجود دارد و جریان موجود مابین سکونتگاه های شهری و روستایی در منطقه مورد مطالعه در چارچوب یک شبکه منطقه ای، در برگیرنده سه شبکه محلی است. در کرانه غربی منطقه مورد مطالعه، شهر گمیش تپه به عنوان یک شهر کوچک میانی و روستا - شهر سیمین شهر و روستاهای پیرامونی یک شبکه محلی (مبتنی بر منظومه روستایی سیمین شهر) و در کرانه شرقی منطقه مادرشهر ناحیه ای گنبد و روستا شهر اینچه برون یک شبکه محلی (مبتنی بر منظومه روستایی اینچه برون) و نواحی میانی شهر متوسط آق قلا و روستا شهر انبارالوم و روستاهای مرتبط شبکه محلی دیگری (مبتنی بر منظومه روستایی انبارالوم) را شکل داده اند و یک شبکه محلی در منتهی الیه نواحی غربی منطقه مورد مطالعه شامل شهر گنبد و روستاهای پیرامونی (منظومه روستایی داشلی برون) در حال شکل گیری است.

    کلیدواژگان: شبکه منطقه ای، شبکه محلی، منظومه روستایی، ترکمن صحرا، توسعه روستایی- شهری
  • حمدالله سجاسی قیداری*، شیرین صاحبی، کبریا مرادی صفحات 227-248

    در دهه های اخیر ضرورت توجه به کیفیت زندگی روستاییان در برنامه ریزی کلان از یک سو و افزایش آسیب های ناشی از مخاطرات طبیعی از سوی دیگر زمینه ساز توجه به برنامه ریزی کالبدی در سکونتگاه های روستایی کشور شده است، اما نکته مهم این است که بافت کالبدی روستاها به جهت سابقه تاریخی آن ها دچار فرسودگی است که در اغلب موارد همخوان با شرایط زندگی کنونی روستاییان نبوده است؛ لذا بازسازی کالبدی از جمله برنامه های مهم روستایی است که در حال حاضر در اغلب روستاها در حال انجام است و می تواند اثرات متعددی بر کیفیت محیط زندگی روستاییان داشته باشد. از این رو هدف این پژوهش، بررسی اثرات نوسازی کالبدی بر کیفیت محیطی مناطق روستایی در دهستان های میان ولایت و طوس شهرستان مشهد است. روش شناسی تحقیق، توصیفی- تحلیلی است و به صورت کتابخانه ای و میدانی انجام شده است. با استفاده از روش پیمایشی در قالب 113 پرسش نامه خانوار، به بررسی 9 روستا از دهستان های میان ولایت و طوس شهرستان مشهد پرداخته شده است. نتایج حاصل از آزمون t، نشان داد که در بین مولفه های کیفیت محیطی، مولفه فرمی و شاخص های مربوط به آن بیشترین میانگین (38/3) را دارد و بعد از آن به ترتیب مولفه عملکردی با 26/3، مولفه زیست محیطی با 04/3 و مولفه معنایی با 86/2 در رده های بعدی قرار گرفته اند؛ همچنین نتایج رگرسیون نشان داد که مولفه زیست‎محیطی اثرات نوسازی کالبدی در شرایط موجود با ضریب تاثیر 355/0، بیشترین میزان اثر را بر کیفیت محیطی روستا دارد و مولفه فرمی با 204/0 کمترین میزان اثرگذاری را بر کیفیت محیط روستا دارد؛ همچنین با استفاده از مدل خاکستری، اولویت بندی روستاها از نظر بیشترین اثرگذاری طرح نوسازی بر آن ها انجام گرفت که براساس آن روستای ناظریه با ضریب 839/0 رتبه اول و بهترین وضعیت را نسبت به روستاهای دیگر داراست و روستای خرابه امین با ضریب 509/0 آخرین رتبه را به خود اختصاص داده است. در نهایت، جهت افزایش کیفیت محیطی روستاها از طریق نوسازی کالبدی می توان گفت که توجه به مولفه عملکردی- کارکردی و همچنین زیست محیطی در اجرای طرح ها ضروری است. در واقع باید در بعد اجرایی از تمرکز بر مولفه فرمی کاست و  بیشتر به جنبه های عملکردی و زیست محیطی توجه کرد.

    کلیدواژگان: نوسازی کالبدی، کیفیت محیطی، مناطق روستایی، دهستان های میان ولایت و طوس، مدل خاکستری
  • هاشم داداش پور*، عارف ظهیرنژاد صفحات 249-264
    منطقه کلان شهری تهران به علت نرخ رشد غیر طبیعی بالا و مهاجرت اقشار مختلف با ویژگی های اجتماعی- اقتصادی متفاوت به آن، توزیع فضایی ناهمگون جمعیت در سکونت گاه های مختلف آن را ارائه می دهد که خود سبب جدایی گزینی فضایی- اجتماعی و شکل گیری ساختار فضایی خاص شده است. از این رو، هدف  این پژوهش بررسی تاثیر جدایی گزینی فضایی- اجتماعی دو گروه شغلی و تحصیلی بر ساختار فضایی منطقه کلان شهری تهران و نحوه تغییرات آن در دوره زمانی سال های 90-1385 بر اساس رهیافت ریخت شناسانه است. روش شناسی این پژوهش از نظر روش کار، پژوهش کمی، از نظر هدف، توصیفی محور و از نظر نوع، کاربردی است؛ به این جهت، براساس داده های سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال های 1385 و 1390 مرکز آمار ایران، 3 دسته روش شامل شاخص ضریب جینی جهت سنجش میزان نابرابری گروه های اجتماعی مذکور، روش تراکم هسته ای (کرنل) جهت تحلیل نحوه توزیع فضایی گروه ها در سطح منطقه کلان شهری تهران و از روش رگرسیون وزنی جغرافیایی جهت تعیین رابطه بین سهم طبقات گروه های اجتماعی با میزان فاصله هر یک از واحدهای فضایی از شهر اصلی منطقه کلان شهری (کلان شهر تهران) استفاده شد. نتایج نشان می دهد که شاخص ضریب جینی، نابرابری متوسط رو به پایین طبقات شغلی و تحصیلی و توزیع فضایی طبقات گروه های اجتماعی را بر طبق شاخص کرنل، گذار از ساختار فضایی تک مرکزی به چند مرکزی در برخی از طبقات مشخص می نماید و تحلیل رگرسیونی نیز بیانگر روند کاهشی میزان تاثیرپذیری سهم طبقات گروه های بررسی شده، در هر یک از واحدهای فضایی با فاصله گرفتن از شهر اصلی در اغلب طبقات است.
    کلیدواژگان: جدایی گزینی فضایی-اجتماعی، ساختار فضایی، گروه های اجتماعی، منطقه کلان شهری تهران
  • محمد مهدی حسین زاده، سید حسن صدوق، سعیده متش بیرانوند*، رضا اسماعیلی صفحات 265-278

    فرسایش کناری رودخانه یکی از مشکلات اصلی در مدیریت و سازمان دهی کانال های آبرفتی است. ازآنجاکه هرساله سازه ها و زمین های کشاورزی مجاور رودخانه لاویج با خطر تغییر بستر رودخانه و فرسایش کناری مواجه هستند، ازاین رو هرگونه عملیات اجرایی و تاسیساتی در حاشیه این رودخانه مستلزم آگاهی از جابه جایی های آتی الگوی این رودخانه و پیش بینی میزان فرسایش کناری رودخانه است. در سال های اخیر استفاده از مدل های عددی جهت تعیین تحرک کانال و درنتیجه برآورد میزان فرسایش پذیری کانال پیشرفت های زیادی داشته است. در این مقاله با استفاده از مدل پایداری کناره و فرسایش پای کرانه (BSTEM[1])، فرسایش کناری رودخانه لاویج (بازه ای 20 متری) شبیه سازی گردید. هدف از این شبیه سازی پیش بینی میزان پسروی کناره رودخانه لاویج (فرسایش رودخانه ای و گسیختگی ژئوتکنیکال) و همچنین برآورد میزان رسوب تولیدی ناشی از این پسروی است. بدین منظور داده های ژئومتریک مربوط به مقطع رودخانه، داده های دبی و جریان رودخانه، اطلاعات ژئوتکنیک لایه های تشکیل دهنده کرانه و اطلاعات پوشش کرانه وارد مدل گردید. سپس عمل شبیه سازی برای دو جریان در حالت دبی لبالبی و دبی حداکثر لحظه ای انجام شد. نتایج شبیه سازی شرایط رودخانه لاویج با استفاده از این مدل در دبی های لبالبی و حداکثر لحظه ای نشان داد که فاکتور امنیت (FS) کرانه در هر دو مورد کمتر از 1 است و این بدین معناست که در هر سیلابی که دبی جریان به دبی لبالبی و یا دبی حداکثر لحظه ای برسد امکان فرسایش کناری، ناپایداری و سقوط کرانه را فراهم می کند. میزان پسروی و فرسایش کرانه در جریان حاصل از دبی حداکثر لحظه ای بالاتر از (تقریبا 5/2 برابر) میزان فرسایش در جریان حاصل از دبی لبالبی بود؛ همچنین مشخص شد میزان پسروی کرانه در لایه های پایینی که عمدتا از رسوبات غیرمتراکم گراول و قلوه سنگ هستند، به مراتب بیشتر از لایه متراکم بالایی است. با توجه به اینکه مدل BSTEM ازجمله مدل هایی است که در آن اهمیت پارامترهای ژئوتکنیک در میزان پسروی کناره لحاظ شده است، مدل مناسبی برای کرانه های مرکب از چند لایه با تراکم متفاوت است. ازآنجاکه این مدل همزمان پارامترهای ژئومتری کانال، هیدرولوژی جریان و ژئوتکنیک رسوبات کرانه را در برآورد پایداری لحاظ می کند، پیشنهاد می گردد. به منظور بررسی اثر حفاظت های به کار گرفته شده در کاهش میزان فرسایش کناری رودخانه و انتخاب بهترین نوع حفاظت کناره از این مدل در مدیریت رودخانه ها استفاده شود.

    کلیدواژگان: فرسایش کناری، شبیه سازی ناپایداری کرانه رودخانه، مدل پایداری کناره و فرسایش پای کرانه(BSTEM)، رودخانه لاویج
|
  • Saed Maleki, Zahra Soltani, Naeem Ekrami *, Ahmad Rashedi Pages 1-16
    One of the pillars of development, its comprehensive and integrated to meet the social and economic imbalances areas. There are different dimensions of inequality and underdevelopment are the most important characteristics that are required to resolve such deficiencies attitude and attention to the distribution of development indicators at different levels. In order to solve the problems of regional imbalance, first, to recognize and categorize different regions based on. The purpose of this study was to evaluate the development of the Kohgiluyeh and Boyer Ahmad province is the city. Accordingly, in this study, 8 city province on the basis of 8 indicators, education, culture-sports, religious, political-administrative, infrastructure, health, business-services and transport-communication, Based on statistical census of population and housing and Statistical Yearbook and using numerical taxonomy and topsis models, classification and to determine the degree of development of the city. Is applied research, Data of the library and survey data analysis and mapping software for Excel and Arc GIS is used? The results show that, the development in the city is not balanced and there significant difference between the levels of development of the city. So that, from a total of 8 city of the province: 2 city developed. 3 city semi-developed city and 3 city also ranks have been deprived city. Boyer Ahmad as the most developed and Landhi as the poorest city in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad is been sent. This spatial inequality in the city's development due to unequal distribution of cultural indicators, infrastructure, economic, etc. that are necessary to improve the city's disadvantaged.
    Keywords: Development, Kohgiluyeh, Boyer Ahmad, Numerical Taxonomy, TOPSIS
  • Alireza Dehghanpour Farasha * Pages 17-30
    Abstract. Aerosols on a global scale play an important role through the absorption and reflection of solar energy, And impacts on the formation in clouds condensation nucleus in many ecological phenomena. In the present study, we used satellite data, daily atmospheric (Aqua, MYD08-LEV3-COL5.1) In the period 2002 to 2014. Index AOD at 550 nm wavelength extracted in Iran and examined seasonally. Clouds with temperatures less than 273 ° K and below the level of 300 hPa as cold clouds selected and extracted specification, including the data: CER, CF, WV, CTT, And was calculated its spatial relationship with the AOD. The results showed The spatial and temporal distribution of aerosols greatly influenced by generating precipitation system and dust storms was from out of the area. Aerosol and cloud properties were also related. Correlation between AOD and water vapor for the cold season in most parts of area was positive and strong also, the desert and the mountains and the coast was a positive correlation in summer. And other areas showed a negative correlation. AOD correlation with cloud water vapor was same and cold mountainous and coastal areas, especially on the highest showed negative correlation. In summer, mountain and coastal areas also were positively correlated And the rest of region showed a negative relationship. AOD correlation with ratio cloud for the cold season and only a very weak negative correlation was strong on the desert regions most of the negative correlation was found acceptable in summer. CER also a significant association was found for the cold season. Western the mountainous regions in spring and summer in the desert regions of central and eastern negative correlation showed positive correlation.
    Keywords: Cloud properties, AOD, MODIS
  • Aliakbar Taghilou, Ahmad Aftab Pages 31-48
    The research method is descriptive-analytical and for weighting the indicators, the hierarchical model of AHP and for evaluating and ranking the resilience of each of the urban areas of Tabriz, decision-making techniques of TOPSIS and VIKOR have been used. In this study, five physical parameters including materials or skeleton of the building, the quality of housing, antiquity of buildings, facades of houses and the number of floors are studied. The analysis of the results shows that Tabriz is in a median desirable status in terms of physical indicators. In terms of the five optional index, the indexes of materials have the lowest desirability, and the quality of buildings, the antiquity, the façade of buildings and the number of the floors respectively are the next indexes. Also the index of the floors of the building is above the median (0.500) and the four other indexes are less than the median. Also, in terms of the indicators of materials, quality, the antiquity of buildings and facades, district 1 is in the most desirable status and in terms of the indicators of materials, district 2 is the most-undesirable status and in terms of the indicators of the quality of houses, the antiquity of buildings and the facades, district 5 is in the most-undesirable status. Also in terms of the material indexes, district 8 is in the most desirable status and district 6 is in the most-undesirable status. Finally, according to the results of VIKOR, district 3 is the most resilient against hazards and district 2 is in the lowest level of resilience.
    Keywords: urban housing, Physical characteristics, resiliency, crisis management, Tabriz
  • Mohsen Shaterian *, Rasol Heidari Surshjani, Jila Vrfinejad Pages 49-60
    Today’s world is witnessing a great leap toward the better and the most qualified life. Efforts to improve the quality of urban life is a major concern of the experts. In this way attention to cities as centers that are the main drivers of this flow is very important. The intense competition among cities as tourism destinations has forced cities to find solutions to be differentiated from other cities and tourism destinations. Focus on the development of creative industry and deploying of creative cities strategies is one of the ahead solutions for today’s cities. The aim of this study is to investigate the impact of tourism potentials in the life quality and in the formation of the creative city in Kermanshah city. The research method is analytical-descriptive and the main instrument of data is questionnaire. Statistical population of this study is the residents of Kermanshah city and the sample size for this research is 385 that is obtained from Cochran formula. In order to analyzing the result of questionnaire, the structural equation modeling (SEM) using AMOS software is used and for obtaining the needed map, the GIS software is used. The results showed that tourism potentials are effective in the life quality and life quality is also effective in creating the creative city and the meaningful level for both of them is less than 0/05. Therefore, with identifying and introducing all the potentials to the all, the conditions or backgrounds of the creative city can be provided. Therefore, according to historical, cultural record and many tourist attractions in Kermanshah and with introducing these potentials to all and developing infrastructures for tourism developing and prospering of tourism, city will be led to creativty
    Keywords: tourism potentials, Creative City, Life quality, Structural Equation Modeling (SEM), Kermanshah City
  • Golam Hasan Jafari *, Mehdi Abassi Pages 61-76
    The study of the river basins’ terraces is one of the major issues related to river geomorphology. River basins are widely studied by geomorphologists as one of the alluvial and continental stratigraphic landforms to understand the tectonic time and climatic changes. Ghezel Ozan River has well responded to the climatic, lithological, and tectonic conditions as one of the longest river systems in Iran. To study the effects of the climate on alluvial terraces, present isothermal and isohyet maps are mapped using the topographic and geological maps of the area with the help of computer software such as ArcGIS, global mapper, and Excel, and climatic data. From the remaining evidence of quaternary glacial cirques in Zanjan topographic maps, Qaranghochai and Kordestan, the permanent snowline has been reconstructed using Porter’s Cirque - Floor Method with the help of thermal and humidity anomaly. The study of alluvial terraces above and below the Quaternary snowline altitude using field evidence suggests that the effect of the glacier on the formation of the terraces depends on the elevation of the basin. The estimated height using Porter's Cirque - Floor Method in Ghezel Ozan basin suggests that about 7.5% of the basin has been influenced by the glacial process during the cold quaternary periods. The elevation of the water and ice equilibrium line indicates that 65 percent of the basin has been affected by the adjacent glacier process and could have been affected by tongues secreted from glacial cirques, but field evidence suggests that only glaciers fed from high mountains have contributed to the formation of U-shaped valleys and alluvial terraces. The adaptation of the canals and glaciers tongues to the faults of the region has created water- glacial- tectonic valleys in Zanjanrood sub-basins. Although the depth of these valleys is less than the valleys in the Ghezel Ozan headwaters, their elevation difference compared to the plains of the region is such that they are symbolic of disturbances in the plains of the region.
    Keywords: Ghezel Ozan, Climate, tectonic-glacial terraces
  • Sayyad Asgharisaraskanroud *, Mir Najaf Mosavi, Sajad Mahdavi Pages 77-96

    The site selection is the best and most favorable point is the location and seating, So that concealing and hiding manpower and equipment and activities in the best way possible.. The aim of this study is to identify the establishment of military bases and border city of West Azerbaijan and analysis of environmental conditions and suitable location will be for the construction of military bases.Methods is that, questionnaire survey method first, military experts and geomorphology of the factors in locating military bases were collected. The layers required digitization of the existing map database in Arc GIS software procurement and weight data was performed using ANP.fainaly The area is totally inappropriate zoning map was prepared to fit perfectly. results show that None of the barracks are appropriate in the circumstances and Only Garrison Imam Sajjad almost totally appropriate and army barracks 64-foot Urmia situation is totally inappropriate. According to the average value, the mean score of all garrisons 3.13, which means the establishment of garrisons is averageMethods is that, questionnaire survey method first, military experts and geomorphology of the factors in locating military bases were collected. The layers required digitization of the existing map database in Arc GIS software procurement and weight data was performed using ANP.fainaly The area is totally inappropriate zoning map was prepared to fit perfectly. results show that None of the barracks are appropriate in the circumstances and Only Garrison Imam Sajjad almost totally appropriate and army barracks 64-foot Urmia situation is totally inappropriate. According to the average value, the mean score of all garrisons 3.13, which means the establishment of garrisons is average

    Keywords: ANP, GIS, Geomorphological Factors, Military Centers, West Azerbaijan
  • Raziyeh Majidi *, Mohammad Mirei, Seyedabbas Ahmadi Pages 97-113
    Transport as an effective factor in the growth and development of communities plays an important role. Development of the transport network will lead to fundamental changes in economic activity. Railroad of the most important factors of global economic development during the industrial revolution in the leading countries in moving towards development. Iran, due to rail crossroads of the world is very high on the path of movement of transit goods from the Central Asian countries. So, in this article is to examine the geographical distribution of the rail network, then using the technique VIKOR paid to the rankings of the rail network, The present study was cross-sectional in nature and in terms of the objective, is developing. In this study, the indicators used by the Islamic Republic of Iran railway used. These indicators include: length of main lines, the number of employees, number of passengers, one passenger kilometers, tonnage of loaded, load tonne-kilometer border, total gross tonnage, the gross tonne-kilometer, the number of wagons loading, domestic load income, income transit and revenue incoming and outgoing cargo. The results revealed that that the best areas of Tehran and Khorasan rail is common in the country. As well as with Iran at the crossroads of the world rail axis East is of great importance, this are the only ocean port, the port will be connected to the rail network, so the shortest route for transit goods Central Asian countries, the transit market. The rail network connecting all strategic points in this regard to land use objectives will be achieved.
    Keywords: Network Rail, the rail units, VIKOR
  • Siroos Ghanbari, Ahadallah Fatahi *, Khadije Nasiri Pages 115-130

    In today's world of rural tourism as an important economic sectors and a way to save the village from poverty and migrate along with other species of interest to scholar's tourism is tourism. In this regard, the services offered to tourists (accommodation services, welfare, etc.) and its quality is outstanding and tourists determines the quality of services provided. District Papi in the city of Khoramabad due to certain geographic locations and enjoy the beautiful nature, numerous waterfalls, oak forests and mountains of snowy and wet springs one of the most important centers of the province is rural tourism. The aim of this study was to evaluate the quality of services provided in the village's gap between perceptions and expectations of tourists using the services and As well as prioritize and classify them according to the basic elements, and motivational elements of KANO model is yield. For this purpose, 170 comments from tourists who have chosen rural area for tourism Papal cross and was selected by convenience sampling method and was completed questionnaire distributed among them. The results Research show that, among the elements of society and natural factors, there is a gap between expectations and perceptions of tourists, But other factors such as the underlying infrastructure and residential facilities, access to health services, road safety, the gap is visible. Kano model results also show that the landscape and the natural landscape by a factor of 0.821 satisfying the functional requirements, Experience a new and different life styles of urban life by a factor of 0.800 satisfying the performance requirements, communicate and interact with local residents and authentic rural life by a factor of 0.518 satisfaction is the basic requirement.

    Keywords: Satisfaction of rural tourism, Quality of service, model Kano –Servqal, Papi District, Khoramabad Township
  • Zeinab Tajik * Pages 131-155

    Shiraz, Fars province and the area seismically active part of the Zagros folds and has high seismic potential is continuous. Saadi town located in the district 3 city, with an area of approximately 312 hectares and a population of about 55,000 people, has very old residential area that is the subject matter of the vulnerability of the city to the earthquake crisis compounds said. The purpose of this research was to investigate the status of city buildings Saadi of Shiraz, according to the criteria of vulnerability to earthquake.The current research is of developmental-applied studies in terms of its aim and of descriptive-analytical studies in terms of its nature. Population of the study, all the city buildings and the statistical sample, Saadi of Shiraz settlement building is located in the municipal district 3. To collect data, from surveys and field studies used a library and according to the information obtained, go to organizations related, use of comprehensive plans and detailed city and define measures of vulnerability maps prepared for each indicator. Finally, after weighing criteria using AHP and Expert Choice program, use of GIS capabilities in overlapping data layers, the final plan of the vulnerabilities of the studied area is obtained The results indicate that the town of Saadi of Shiraz with dense texture and old, have a high vulnerability to the earthquake and the tombs of the densely populated residential neighborhoods and surrounding buildings are not in good condition, which is essential to the standardization and retrofitting homes to be more careful.

    Keywords: vulnerability, Earthquake, Disaster Management, Population centers, town Saadi of Shiraz
  • Seyed Ali Taghizadeh Diva *, Sasan Rooshenas Pages 157-170

    Cities have been developing since the Industrial Revolution. growth of cities had many Influences on the environment. As a result of the increase in incompatible effect of the urban growth, United Nations considered the necessity for sustainable development issues in cities and that became agenda for governance and planners. One of the key elements of sustainable development is that humans live in the range of biological capacity. Ecological Footprint Method have been used for Measuring Sustainability of Great Cities like London, Santiago and Liverpool. This paper examines the ecological footprint of Gorgan County. It tries to answer the question whether the Ecological Environment of Gorgan county support basic needs of its population? This paper has been done by descriptive method. The findings of this study show that the ecological footprint of the city of Gorgan in food consumption, waste, transport, electricity, natural gas heating, water and housing was 1.24 hectares. The lowest amount of ecological footprint is for the land of waste disposal and the highest amount is for electricity power. Since the environmental capacity of Iran is 0.81 hectares and calculated ecological footprint of Gorgan is 1.24 hectares, that means Gorgan Ecological Footprint is 1.53 times more than the average capacity of Iran and 1.92 times more than the average capacity of Gorgan county. By comparing the biological capacity and the ecological footprint, it can be seen that Gorgan has ecological deficit. In other words, Gorgan environmental carrying capacity has crossed and If current consumption trends continue in the future, the natural environment cannot meet the needs of the population, and greater support area for their consumption needs must be provided. Therefore, the most logical solution to reduce the ecological footprint of humans on Earth, is to reduce the amount of per capita consumption, and this is only possible with the participation of citizens and trying to reform the consumption pattern.

    Keywords: Ecological Footprint, sustainable development, Carrying Capacity, Gogran
  • Hossein Ghazanfarpour *, Hojjatallah Sharafi, Tahereh Momeni Azad Pages 171-184

    One of the key factors in the rapid growth of population density and urbanization, especially in recent years. Mainly by population growth, Development of cities into metropolises and Increasing migration into cities from across To increase several times the population they last and Cause much problems for urban transport is the necessity of finding a solution for street networks or transportation systems, traffic facilities and installations for reducing such problems. Based on this, the present study aims is the Analysis the land use in intra-urban transportation system Kerman City. Research methodology is descriptive – analytical based on the questionnaire analysis among the experts who are aware of the urban transportation. For this purpose, 136 experts informed of the current state of city were selected as the sample Reliability of used data was calculated 0.849 by using Cronbach Alpha . Finally, according to the index of intra-urban transportation conditions were analyzed by using of software (ARCGIS, SPSS), and statistical tests ks, Tukey. For weighting the criteria and sub-criteria of the Shannon entropy and for ranking the areas of multi-criteria decision-making models (Saw, Vikor), was used. Results of one-way analysis of variance also show that there is a significant difference in quality of intra-urban transportation in districts of Kerman City in such a way that Tukey test has identified this significant difference in several levels. Finally, on the basis of Saw technique, districts 2, 1, 3 and 4 and based on Vikor technique districts 2, 1, 4 and 3 are ranked, respectively. Generally speaking, it can be said that on the basis of four indices of assessment, Region 2 Kerman is more desirable. And region 4 has adverse condition of intra-urban transportation indices is than other area.

    Keywords: : Land Use, Intra-Urban Transportation, Streets Network, Kerman City
  • Framarz Khoshakhlagh, Ghasem Azizi, Hasan Lashkari, Mohammad Hasan Mahoutchi * Pages 185-202
    This study purposes to identify and analyze the synoptic-dynamic patterns of the inclusive summer super-heavy rainfalls in the southeast of Iran. To do so, the rainfall data of 14 synoptic stations and 126 raingauge stations were investigated over a 26-years period of time between 1989 and 2014.The criteria, considered in this paper, for the inclusive summer super-heavy rainfalls, is the rainfall for which the Standard Score during 24 hours is “99th” percentile and more than that and also it covers at least 50 percent of the area under study. Using this criteria, heavy rainfall for 22 days was identified. In order to extract the effective synoptic patterns in the super-heavy rainfalls, for every rainy day the 0.75*0.75-degree data including sea level pressure, geopotential heights of 850, 700, 500, and 200 hPa, and zonal and meridian components of the wind flow at the levels of 850, 700, 500, and 200 hPa as well as the specific humidity of 1000, 850, 700, and 500 hPa were received from the European Centre for Medium-Range Weather Forecasts and plotted in the GrADS environment. Analyzing different synoptic maps at different levels demonstrates that three patterns of trough, low-pressure Monsoon , and high-altitude have the main role in occurrence of the summer super-heavy rainfalls in the area. One important point about the identified patterns relates to the amount of their specific humidity which ranges from 10 to 20 g / kg at sea level and 850 hpa; This means in the presence of ascent, thermal or dynamic, the summer super-heavy rainfall can be expected.
    Keywords: Super-Heavy Rainfall, Inclusive, percentile, Monsoon low, Southeast of Iran
  • Zohreh Javanbakht *, Abbas Saeedi, Farhad Azizpour, Jamile Tavakolinia Pages 203-226

    Strengthening urban rural links with the aim of economic development and poverty reduction depends on local, regional, socio-economic and ecological conditions, and existing flows between urban-rural settlements and resulting regional network can create urban-rural links and lead not only to the establishment of spatial networks, but also to pave the way for the establishment of social networks. This could provide a suitable platform for integrated rural urban development. Using a descriptive-analytical method and logical deduction framework and selection of 20 border villages as a sample and viewing the international border as a spatial reality, this article aimed at analyzing spatial flows between rural and urban settlements in border areas of the Golestan province, through which we can explore the possibility for the establishment of a regional network based on links and integrated urban rural development. The results show that there is a direct correlation between flows and the level of development of rural settlements to form a regional network and the existing flows between urban and rural settlements in studied area within the framework of a regional network includes three local networks. In the west coast of this area, Gumish Tappeh city as a small town and village-city of Simin Shahr and surrounding villages have formed a local network (based on the village system of Simin Shahr). On the eastern coast of the Madarshahr district in Gonband and Inche Borun city have formed a local network (based on the village system of Inche Borun). And the middle areas of the city of Aq Qala and the village of Anbar Olum and the surrounding villages have formed another local network (based on Anbar Olum village system). A local network is forming in the westernmost part of the studied area including Gonbad City and its villages (Dashli Borun village). Keywords: Regional Network, Local Network, Rural System, Turkmansahra, Rural-Urban Development

    Keywords: Regional Network, Local Network, Rural System, Turkmansahra, Rural-Urban Development
  • Hamd Allah Sojasighidari *, Shirin Sahebi, Kebria Moradi Pages 227-248

    In recent decades, the necessity of paying attention to the quality of life of villagers in large scale planning, on the one hand, and increasing the damage caused by natural hazards on the other hand lead to highlighting the physical programs in rural settlements of the country. However, the important point that should be considered is that the physical structure of the villages is impoverished due to their historical background and in most cases does not correspond to the current conditions of the villager’s life. Therefore, physical reconstruction is one of the most important rural programs which is currently considered in most villages and can result in have many effects on the villager’s quality of life. So, the purpose of this study is to investigate the effects of physical reconstruction on the quality of rural areas in Mian Velayat and Tous rural districts. The research methodology is a descriptive-analytical and considered as library and field study. Survey method in the form of a household questionnaire has been reviewed by 9 villages of Mian velayat and Tous located in Mashhad city. The results of this study showed that, based on t test, the most effects of the implementation of the physical reconstruction plan on the environmental quality components are related to the formal components with an average of 3.38, and the least significant effect on the semantic component with an average of 2.86. Regression results, however, have shown that the functional components of physical reconstruction shows the highest effect on the quality of the rural environment with a coefficient of 0.345, and formal component with a coefficient of 0.204 has the least effect on the quality of the rural environment. Also, using the gray model, prioritization of villages in terms of the most effective effect of the modernization plan was carried out on them, according to the results; Nazeriye village ranked first with the coefficient of 0.839 and Kharabe Amin ranked the last with coefficient of 0.509.

    Keywords: physical renewal, Environment Quality, rural region, Toos, Mian velayat rural districts, Gray Model
  • Hashem Dadashpoor *, Aref Zahirnejad Pages 249-264
    Tehran Metropolitan Region presents heterogeneous spatial distribution of population in different settlements due to abnormal high growth rates, and migration of different classes with different socio-economic characteristics which has led to socio-spatial segregation and formation of specific spatial structures. Therefore, the main purpose of this study is to examine the impact of socio-spatial segregation of occupational and educational groups on spatial structure of Tehran Metropolitan Region and how this trend changes over the period of 2006-2011 based on morphological approaches. The methodology is quantitative from the viewpoint of the method of research work, descriptive-oriented in terms of purpose and in terms of type, is practical. So, according to the population and housing census data conducted by Statistical Center of Iran in the years 2006 and 2011,3 general methods including the rate of inequality of the social groups were studies using Gini coefficient, Kernel Density method were used in order to analyze how the spatial distribution of aforementioned groups in Tehran Metropolitan region and The relationship between classes contribution of different social groups and Distance of each Spatial unit from the Principal City of Metropolitan Region(Tehran Metropolitan) were analyzed through geographically weighted regression. The result shows that the inequality of occupational and educational classes were lower middle based on Gini coefficient and The Spatial distribution of classes of social groups using the Kernel Density method, demonstrate the transition from monocentric to polycentric spatial structure in some classes of social groups and Geographically weighted regression considering each of Reviewed groups, Indicates a decreasing trend in the rate of impact of their contribution to each of the spatial units by distance from the principal city in most classes.
    Keywords: Socio-spatial segregation, spatial structure, Social groups, Tehran Metropolitan Region
  • Mohamad Mehdi Hosein Zadeh, Seied Hassn Sadogh, Saeedeh Matesh Beyranvand *, Reza Esmaili Pages 265-278

    River bank erosion is a major management problem in alluvial corridors. Every year, structures and farmland Lavij riverbank are in risk of change the riverbed and bank erosion. Thus any operational and administrative facility on the edge of the river should be based on knowledge of future mobility river and prediction of erosion. In recent years the use of numerical modeling for determining channel mobility, and thus defining the extent of the erodible corridor have improved. In this paper was simulated Lavij river bank(reach 20m) using by bank stability and toe erosion model. The purpose of this simulation is to predict the regression of river bank and estimate the amount of sediment. For this purpose, the cross-section geometry data, discharge and flow data of the river, geotechnical data of forming layers and bank covering data enter the model. Model, for both the bankfull and peak discharge was simulated. The simulation results showed that river bank is unstable and undercutting and bank erosion is active. The recession and bank erosion, during the peak discharge was significantly higher than the current bankfull discharge. It also turned out, the bank recession in lower layers cohesionless sediments, mainly of gravel and cobble stone are far greater than the in upper adhesive layers. River bank erosion is a major management problem in alluvial corridors. Every year, structures and farmland Lavij riverbank are in risk of change the riverbed and bank erosion. Thus any operational and administrative facility on the edge of the river should be based on knowledge of future mobility river and prediction of erosion. In recent years the use of numerical modeling for determining channel mobility, and thus defining the extent of the erodible corridor have improved. In this paper was simulated Lavij river bank(reach 20m) using by bank stability and toe erosion model.

    Keywords: Bank Erosion, River Bank Instability Simulation, Bank Stability, Toe Erosion Model, Lavij river