فهرست مطالب

پژوهش نامه معارف حسینی - پیاپی 16 (زمستان 1398)
  • پیاپی 16 (زمستان 1398)
  • 160 صفحه، بهای روی جلد: 250,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1398/10/01
  • تعداد عناوین: 8
|
  • محمد رنجبرحسینی، عاطفه رهبر صفحات 7-22
    حادثه عظیم کربلا، صحنه ریزش ها و رویش هایی است . انسان های که با حسن اختیار و همراهی  امام  حسین (ع)  عاقبت بخیر و سعادتمند  شدند.در مقابل انسان های که با سوء اختیار و یاری ننمودن ولی خدا  دچار سوء عاقبت و زیا نکار شدند. دقت در زندگی هر یک از این افراد از نگاه تربیتی می تواند برای همگان عبرت آموز با شد. مقاله حاضر با روش توصیفی و روش کتابخانه ای به مصادیق این رویش ها و ریزش ها پرداخت که حاصل آن چنین شد:   رویش ها شامل افرادی همچون حر بن  یزید ریاحی , زهیر بن قین , مسلم بن عوسجه و... و ریزش ها شامل ضحاک بن عبدالله , مالک بن نضر ارحبی , عبیدالله بن حر جعفی و هرثمه بن ابی مسلم می باشد.
    کلیدواژگان: قیام امام حسین(ع)، رویش ها، ریزش ها، حر بن یزید ریاحی، زهیر بن قین، مسلم بن عوسجه ضحاک بن عبدالله، مالک بن نضر ارحبی، عبیدالله بن حر جعفی و هرثمه بن ابی مسلم
  • محمدحسین فیض اخلاقی صفحات 23-52
    مبارزه امام حسین (ع) با ستمگران و واقعه عاشورا یکی از مهم ترین رویدادهای تاریخ شیعه است که سبب زنده نگاه داشتن اسلام شد اما تاریخ عاشورا نیز مانند بسیاری از تواریخ دیگر از تحریف و تصحیف مصون نمانده است. یکی از گزاره هایی که در طول تاریخ، تغییر پیدا کرده، جریان لباس امام حسین (ع) در زمان شهادت است. با اینکه بعضی از محققان به اختلافات نقل های گزاره یادشده پرداخته اند اما تاکنون در یک مقاله مستقل به صورت کامل واکاوی نشده است. کیفیت لباس اباعبدالله(ع) در بعضی از منابع، خصوصا پس از عصر صفوی، نسبت به مصادر اولیه واقعه، متفاوت گزارش شده است؛ بنابراین، بررسی آن به جهت صیانت از تاریخ روز عاشورا ضرورت دارد. مقاله حاضر در سه بخش به جریان لباس در منابع متقدم، قبل از قرن دهم و پس از آن پرداخته و تبیین کیفیت لباس امام (ع) و ارائه الگو برای چگونگی نقد مقاتل از فواید آن است.
    کلیدواژگان: سیره امام حسین (ع) در روز عاشورا، وقایع روز عاشورا، نقد مقاتل، روضه خوانی عصر صفوی، مقتل خوانی، تاریخ و سیره، فقه الحدیث تاریخی
  • محسن رفعت صفحات 53-88
    بازتاب مقتل الحسین(ع) در کامل بهایی با وجود مشابهت هایی که با دیگر گزارش های عاشورایی دارد، دارای تفاوت هایی با دیگر مقتل ها است که واکاوی و بازخوانی آن را ضروری می سازد. از آنجا که کامل بهایی جنبه ای ردیه نویسی دارد، مولف مطالب زیادی از خود بیان کرده و مطالب منقول از دیگران را هم چندان مستند نکرده است. برخی روایات این کتاب نیز بن مایه ای قابل توجه را در شخصیت سازی یا داستان پردازی ایفا کرده است که در عصر حاضر همواره جزء روایات مشهور و قابل اتکا به شمار می رود. اخبار منفرد این کتاب درباره عاشورا، در برخی موارد با وقایع حتمی و گزارش های تاریخی ناسازگار است و در مواردی دیگر، گزارش هایی خدشه پذیر درباره شان امام معصوم(ع)و خاندان ایشان در آن وجود دارد که اساسی برای سخن علمای شیعی و یا سنی در قرن های بعد شده است. در این مقاله تلاش می شود با روش کتا ب خانه ای و رویکردی تحلیلی انتقادی، پس از ارزیابی شخصیت نویسنده و توضیحاتی درباره کتاب وی، گزارش هایی که نخستین بار در این کتاب آمده است، واکاوی شوند.
    کلیدواژگان: عمادالدین طبری، کامل بهایی، امام حسین(ع)، روایات عاشورایی، تحریف
  • علی علیشاهی، امین علیشاهی صفحات 89-106
    امام حسین (ع) و عاشورا از مباحثی هستند که هر کدام از خاورشناسان و اسلام شناسان غربی بدان توجه کرده اند. مراد از مطالعه آراء مستشرقین در باب عاشورا و امام حسین (ع) این است که به اهداف و انگیزه های مستشرقان پی برده و شناخت کافی حاصل نماییم. نوشتار حاضر با هدف معرفی و شناخت تحقیقات صورت گرفته در مورد امام حسین (ع) و عاشورا پژوهی مستشرقین فرانسوی نگارش یافته است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی تلاش دارد به این پرسش پاسخ دهد که مستشرقین فرانسوی چه تصویری از امام حسین (ع) و عاشورا را به خوانندگان خود ارائه نموده اند؟ فرضیه این مقاله که در حقیقت پاسخ به سوال اصلی پژوهش خواهد بود، مبتنی بر این گزاره است: نگاه برون دینی، پیش داوری و میزان دسترسی مستشرقان فرانسوی به منابع معتبر اسلامی در تحلیل و بررسی آنها در این حوزه تاثیر گذاشته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که نتایج حاصل از مطالعات مستشرقان و اسلام شناسان فرانسوی در پاره ای از موارد با آنچه در واقعیت امر وجود دارد متفاوت است و آنها نتوانسته اند تصویری درست از امام حسین (ع) و عاشورا را در مذهب تشیع معرفی نمایند.
    کلیدواژگان: امام حسین (ع)، عاشورا، شرق شناسی، اسلام شناسی، مستشرقین فرانسوی
  • زهرا زحمتکش صفحات 107-128
    از مهمترین وظایف والدین تربیت صحیح فرزندان می باشد ،در این راستا معصومان در تمام ابعاد هدایتی و تربیتی، الگوهایی کامل و مطمئن به شمار می آیند و تکیه بر گفتارها و رفتارهای تربیتی آنان در مسیر تحقق این وظیفه خطیر، بهترین ره توشه است.در میان معصومان ،زندگی وسیره تربیتی امام حسین(ع)از موقعیت ویژه ای برخورداربوده است این مقاله با روش توصیفی - تحلیلی وشیوه کتابخانه ای به تبیین مولفه های تربیت فرزند درسیره امام حسین (ع)پرداخته است .یافته های پژوهش حاکی از آن است که بخش پایانی عمر شریف حضرت؛ یعنی زمان تحقق حادثه کربلا، نکات تربیتی بیش تری را در خود دارد؛ چرا که حادثه کربلا به خاطر بی نظیر بودن آن بیش از سایر حوادث مورد توجه سیره نویسان و مورخان واقع گردیده است و اسناد بیش تری از آن در دسترس است که می توان از میان آن نکات تربیتی ویژه ای را کشف کرد. . امام حسین (ع)برای تربیت افراد مخصوصا فرزندان خویش از کار آمدترین شیوه ها بهره می گرفت که هر یک از آنان می تواند برای پدران و مادران و مربیان راهگشا باشد.
    کلیدواژگان: تربیت، فرزندان، سیره امام حسین (ع)، کربلا
  • فاطمه سادات علوی علی آبادی صفحات 129-150
    یکی از راه های شناخت حماسه حسینی، بازشناسی رجزهای حماسه آفرینان عاشورا است. در این پژوهش که از نوع تاریخی است در مرحله گردآوری، به روش کتابخانه ای و در مرحله تبیین به شیوه توصیفی- تحلیلی، درس های اخلاقی- تربیتی در رجزهای عاشورایی امام حسین ; مورد بررسی و مداقه قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که امام شناسی (معرفت دینی) و ولایت مداری (بصیرت دینی) از مهم ترین درسهای اخلاقی- تربیتی است که در لابلای رجزهای عاشورایی امام حسین; به بشریت منتقل شده است. در منظر شیعه امامیه، «معرفت دینی» و «بصیرت دینی» رابطه ناگسستنی با هم دارند؛ زیرا پذیرش ولایت اولیای خاص الهی (پیامبر و ائمه) ، و ولایت وارثان برحق ایشان (ولایت فقیه)، شرط مسلمانی و قرار گرفتن در مسیر هدایت و رستگاری است. پیام رجزهای عاشورایی امام حسین; برای مسلمانان  امروز آن است که اگر در مواجهه با هجوم فتنه ها و دسیسه های نفاق افکن شرق و غرب، «معرفت دینی» با «بصیرت دینی» توام شود امت اسلامی راه را گم نخواهد کرد و با وسوسه خناسان، دچار بیراهه ها و کجراهه ها نخواهد شد.
    کلیدواژگان: درس های اخلاقی- تربیتی، رجزهای عاشورایی، امام حسین(ع)
  • محمد حسین مردانی نوکنده صفحات 151-154

    زینب(س) غلبه منطق بر احساس احساس، عاطفه و هیجان، واکنش طبیعی انسان ها به رویدادهاست؛ ولی گاه آن چنان عاطفه و احساس در زندگی فراگیر می شود که عقل و منطق کنار می رود. بسیاری از رفتارهای سیاسی امروز ما برخاسته از هیجانات و عواطف ماست. اما دختر امیرمومنان(ع) در سخت ترین شرایط عاطفی و احساسی، عقلانی می اندیشید و منطقی سخن می گفت. بیهوده نیست که او را «عقیله بنی هاشم» نامیدند و عالم سنی قرن هفتم در فضای فکری ضد زن اعراب، زینب را چنین وصف کرد:و کانت زینب امراه عاقله لبیبه جزله؛ زینب، زنی عاقل، خردمند و کامل بود.

  • محمد رضا فخر روحانی صفحات 155-156

    کتاب مورد بررسی به قلم یکی از روحانیون حوزه علمیه نجف اشرف نوشته شده و هدف از آن، یادآوری درس هایی اخلاقی از سیره عملی و اخلاقی حضرت امام حسین(ع) است. از آن جا که تربیت اخلاقی، در رفتار ائمه اطهار: جایگاهی ویژه دارد، چنین دستوراتی در کلام حضرت امام حسین(ع) برای بالا بردن سطح اخلاقی همه انسان هاست. از این رو، گستره این گونه دستورات، تنها به مسلمانان محدود نمی شود، بلکه فراگیر و جهانی است.

|
  • Muhammad Ranjbar Hosseini, Atefeh Rahbar Pages 7-22
    The episode of Karbala was a scene of joining and leaving certain people. Those who joined Imam al-Husayn became felicitous, and those who left him were the losers. As such, their lives may prove lessons for everybody. Examples of those who joined him include al-Hurr and Zuhayr b. al-Qayn, while others such as Ubayd Allah b. al-Hurr al-Ju`fi and Harthamah b. Abi Muslim were among the losers.
    Keywords: Imam al-Husayn, joining, leaving, felicity, loss
  • Muhammad, Hossein Feyz, Akhlaqi Pages 23-52
    Imam al-Husayn's movement has safeguarded Islam, yet it has several misrepresentations throughout history. One of such topics concerns the fate of Imam al-Husayn's clothes and garments at the time of his martyrdom. Despite its importance and various views so far expressed, the very topic has seldom received enough attention. Hence the present paper addresses this question based on the earlier sources, especially those that date back to before the 10th/ 16th century.
    Keywords: Imam al-Husayn's conduct, Ashura, the Ashura events, critique of maqtals, maqtal recitation
  • Mohsen Raf&#, At Pages 53-88
    Sheikh Baha al-Din al-Amili's book al-Kamil contains certain scenes of Ashura. Its hardcore is the same as those included in other maqtals, yet it is rather dissimilar to others. The athor added somethings based on his own judgment, yet he quoted many things from here and there, without documenting them. The present paper with its author's attitudes and phrasing.
    Keywords: Imad al-Din Tabari, Baha al-Din's al-Kamil, Imam al-Husayn, Ashura-oriented reports, falsification
  • Ali Alishahi, Amin Alishahi Pages 89-106
    Imam al-Husayn and Ashura are among the topics Western orientalists paid attention to. The present paper focuses on certain French orientalists. Based in a descriptive-cum-analytical study, the core of this study is how objectively French orientalists got to the depth of Imam al-Husayn's movement. It is concluded that they have barely been able to sense the depth of both Imam al-Husayn's character and the essence of Ashura as represented from the Shiite perspective.
    Keywords: Imam al-Husayn, Ashura, orientalists, Islamic studies, French orientalism
  • Zahra Zahmatkesh Pages 107-128
    One of the responsibilities of parents is raising their children with proper education. As the Islamic infallibles have been exemplary role-models for everybody, the present paper takes Imam al-Husayn as its focal personality and the principal figure. As a great majority of the literature available concerns the Ashura episode at Karbala, the present study draws on library resources that pertain to reports of other phases of his life and times.
    Keywords: Education, children, Imam al-Husayn, Karbala
  • Fatemeh Sadat Alavi Aliabadi Pages 129-150
    The Ashura rajazes (battlefield poems) provide a basis for reconstructing certain aspects of the Ashura epic on that epoch-making day. The paper focuses on certain Ashura rajazes of Imam al-Husayn. Among the lessons inferred, one may discern religious insightfulness and religious knowledge because they make the basis of the belief system that leads to guidance and felicity. A present-day implication of the Ashura rajazes is that they shed light on the right way for Muslims not to be led astray.
    Keywords: Moral-cum-educative lessons, Ashura rajazes, Imam al-Husayn