فهرست مطالب

مطالعات آسیای جنوب غربی - پیاپی 7 (پاییز 1398)
  • پیاپی 7 (پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/10/04
  • تعداد عناوین: 5
|
  • مجید رضا مومنی*، بهرنگ مودب صفحات 1-23

    با پایان جنگ سرد و فروپاشی نظام دوقطبی ماهیت قدرت دچار تحول ماهوی و شکلی گردیده و در کنار قدرت سخت بعد دیگری از قدرت به نام قدرت نرم مطرح شده است. یکی از ویژگی های برجسته دوران جدید افزایش روز افزون اهمیت قدرت نرم در روابط بین الملل است. برای سالیان متمادی قدرت نظامی تنها ابزار کشورها برای پیشبرد منافع خود بوده است. اما امروزه استفاده از نیروی نظامی برای کسب نفوذ در میان دیگر ملت ها کارایی خود را از دست داده است به طوری که یک رسانه، تاثیرگذارتر از نیروی نظامی ارزیابی می شود. ایران به عنوان کشوری کهن که دارای تاریخ و پیشینه فرهنگی در منطقه آسیای مرکزی و به ویژه تاجیکستان است می تواند بیشترین استفاده را از قدرت نرم و دیپلماسی فرهنگی به عمل آورد. با توجه به شرایط از پیش گفته این پرسش به وجود می آید که مولفه های تاریخی قدرت نرم ایران در تاجیکستان کدام است؟ و چه محدودیت ها و ملاحظاتی مانع تحقق عملی در استفاده صحیح از این ظرفیت ها شده است؟ به منظور پاسخ به پرسش های یاد شده در این پژوهش زبان و ادبیات فارسی، آداب و رسوم و مفاخر تاریخی بررسی گردیده و این فرضیه مطرح می شود که عوامل سیاسی و وجود فرهنگ های رقیب از جمله دلایل و موانع تحقق عملی ظرفیت ها می باشند.

    کلیدواژگان: ایران، تاجیکستان، قدرت نرم، دیپلماسی فرهنگی، زبان فارسی
  • محمد سجاد شیرودی*، علیرضا صدرا صفحات 25-54

    جهانی گرایی یا گلوبالیسم، امروزه به ایدئولوژی های گوناگون جهانی شدن اشاره دارد. عالم سیاسی آمریکایی جوزف نای، یکی از موسسین نظریه روابط بین الملل نولیبرالیسم، استدلال کرده که منظور از گلوبالیسم هر تفسیر و توضیح جهانی است که مشخصه آن شبکه هایی از ارتباطات است که در فواصل بین قاره ای پراکنده اند؛ در حالی که منظور از جهانی شدن افزایش یا کاهش درجه گلوبالیسم است. وقتی بحث از جهانی گرایی به میان می آید منظور آن بینش و ایدئولوژی است که در ذهن وجود دارد. در جهانی گرایی ما پا را از کل های محدود مانند محلی نگری فراتر می نهیم و عرصه ی بزرگتر (جهان) را مد نظر داریم. به تعبیر مالکوم واترز، "جهانی شدن فرآیند اجتماعی ای است که در آن قیدوبندهای جغرافیایی که بر روابط اجتماعی و فرهنگی سایه افکنده است ، از بین می رود و مردم به طور فزاینده ای از کاهش این قید و بندها آگاه می شوند". اصطلاح جهانی گرایی نمایانگر گسترش دامنه کنش و واکنش انسان و اجتماعات انسانی در پهنه کره زمین است. از این رو برخی از صاحب نظران کروی شدن را برابر نهاد این واژه به مفهوم کروی است و ابعاد زندگی فردی و گروهی بشر را گستره فرهنگ، سیاست، اقتصاد و... متاثر ساخته است.

    کلیدواژگان: جهانی شدن، جهانی سازی، جهانی گرایی، فضای مجازی، قدرت نرم
  • حمید رضا سعیدی نژاد، محسن جمشیدی*، لمعیه انگاشته صفحات 55-90

    اوایل سال 2011 میلادی یادآور آغاز شکل گیری جنبش های مردمی و حرکت موج ازادی خواهی ها در خاورمیانه و جهان عرب است. بحران سوریه ریشه های داخلی و خارجی متفاوتی دارد و درشکل گیری آن عوامل و دلایل داخلی و خارجی متعددی نقش افرینی نموده اند. تلاش روسیه در جهت برقراری توازن قدرت در برابر هژمونی آمریکا به شیوه قدرت نرم، از طریق سازوکارهای قانونی مانند استفاده از حق وتو در شورای امنیت صورت می گیرد. نتیجه این امر شکل گیری رقابت های استراتژیک و تقابل میان آمریکا و روسیه است، که موجب می گردد توافق نهایی برای حل بحران سوریه شکل نگیرد. در مورد آینده سوریه نیز از یک سو حامیان ایالات متحده آمریکا خواستار جابجایی قدرت از اسد بوده اند و برعکس در آن سو، روسیه و جمهوری اسلامی ایران و برخی کشورها، حامی دولت اسد می باشند. نگارنده برای اثبات فرضیه ی خود از روش کیفی با رویکرد توصیفی تحلیلی استفاده نموده است. هدف این پژوهش بررسی دلیل اصلی تشدید و تداوم بحران در سوریه و واکاوی ایجاد رقابت استراتژیک دو ابر قدرت است.

    کلیدواژگان: تئوری دومینو، قدرت نرم، بحران سوریه، رقابت، استراتژیک
  • حبیب الله ابوالحسن شیرازی*، مرتضی سویلمی صفحات 91-120

    آب ماده ای حیاتی و غیرقابل جایگزین است. تغییرات آب و هوایی، افزایش جمعیت و تغییر سبک زندگی موجب افزایش تقاضا برای آب و فشار بر منابع آب شیرین گردیده است. منابع آب در سراسر جهان در مرحله بحرانی است. بااین حال شدت و ضعف آن در مناطق مختلف متفاوت است. مناطقی مانند خاورمیانه، ساحل در حاشیه صحرای بزرگ آفریقا و منطقه جنوب آفریقا بیشتر در معرض خطر کمبود آب هستند. به منظور شناخت وضعیت موجود و یافتن راه حل های بحران آب، هیدروپلیتیک به عنوان یک دانش جوان وارد مطالعات دانشگاهی شده است. ازآنجاکه حل مشکلات ناشی از کمبود آب از عهده تک تک کشورها برنمی آید، لذا همکاری های دوجانبه و چندجانبه و بین المللی در این زمینه اجتناب ناپذیر است. به این منظور دولت ها نیازمند سیاست خارجی فعال، پویا و متناسب با شرایط جدید هستند. آب مجازی از دیگر راه های مدیریت چالش های آب در قرن بیست و یکم در نواحی خشک و نیمه خشک به شمار می رود. آب مجازی به معنای واردات هوشمند مواد غذایی یا کالاهای آب بر، بر اساس اصل مزیت نسبی است. در این خصوص دو راهبرد کلی قابل ذکر است: 1- واردات کالاهای آب بر؛ 2- تولید کالاهای آب بر در مناطق پر آب با سرمایه گذاری مشترک کشورهای کم آب. این مقاله کوششی است به منظور ارائه راه حل های عملی در جهت تطبیق کشور با شرایط جدید آب و هوایی و کمبود منابع آب و ازاین رو دیپلماسی آب می تواند زمینه همکاری های دوجانبه و چندجانبه در جهت همگرایی اجتناب ناپذیر باشد. در چنین شرایطی دیپلماسی واحد سیاسی مبتنی بر همکاری درزمینه چالش های ناشی از کمبود آب، شامل حل وفصل منازعات و همکاری های زیست محیطی با همسایگان سبب ارتقای جایگاه ایران در نظام بین المللی به مثابه فرصت نوظهور می شود

    کلیدواژگان: آب، هیدروپلیتیک، منازعه، سیاست خارجی، همگرایی منطقه ای
  • بهنام شریف پور*، علی باقری زاده، ابراهیم انوشه صفحات 121-159

    از آنجا که رشد اقتصادی کشورها وابسته به تامین انرژی است، بنابراین امنیت انرژی از مهمترین چالش های اقتصادهای بزرگ جهان، به شمار می رود. امنیت انرژی مفهومی چند بعدی است، که یکی از آنها، امنیت نظامی حول محافظت، ترانزیت و پشتوانه منابع مالی نظامی و تسلیحاتی کشورهای دارنده آن منابع می باشد. هدف این تحقیق با طرح این سوال که نقش نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در برقراری امنیت جریان انرژی منطقه غرب آسیا چه می تواند باشد؟، فراهم نمودن اطلاعات لازم برای نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در جهت کسب آمادگی در برابر تغییرات احتمالی در راستای افزایش قدرت تطبیق آنها با حوزه رقابت انرژی و تهدیدات مرتبط با امنیت جریان انرژی در منطقه غرب آسیا و به ویژه خلیج فارس می باشد. این مقاله، از شیوه آینده پژوهی به روش سناریونگاری بر اساس الگوی تایدا می باشد و به بررسی مسئله امنیت نظامی جریان انرژی در منطقه غرب آسیا در افق 2025 می پردازد. با توجه به روندها و محرک های موجود، منطقه غرب آسیا همچنان دارای ساختاری آنارشیک بوده و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران به عنوان قدرت منطقه ای ضمن پایش تهدیدات موجود و آتی، با قوام دادن ساختارهای خود، در راستای ایجاد توازن و کاستن خطرات حاصل از منازعات آینده، بایستی با پیش بینی تحولات آینده، تدوین سناریوهای متعدد و استفاده حداکثری از موقعیت سوق الجیشی جزایر 38 گانه خلیج فارس، به ایجاد بازدارندگی و حفظ منافع ملی ایران بپردازند.

    کلیدواژگان: آینده پژوهی، امنیت انرژی، برنامه ریزی سناریو، نیروهای مسلح ج ا ا
|
  • Behrang moadab Pages 1-23

    With the end of the Cold War and the collapse of the bipolar system, the nature of power has undergone a substantive transformation, and along with hard power, another dimension of power, soft power, has emerged. A prominent feature of the new era is the increasing importance of soft power in international relations. For many years, military power has been the only means for states to advance their interests. But today the use of military force to gain influence among other nations has lost its effectiveness, so that a media outlet is rated as more effective than the military. Iran, as an ancient country with a history and cultural background in the Central Asian region, and in particular Tajikistan, can make the most of its soft power and cultural diplomacy. Given the foregoing circumstances, the question arises as to what are the historical components of Iran's soft power in Tajikistan? And what constraints and considerations have prevented the practical realization of the proper use of these capacities? In order to answer these questions in this study Persian language and literature, customs and historical studies have been studied and it is assumed that political factors and the existence of competing cultures including the reasons and barriers to practical realization of capacity. They are.

    Keywords: Iran, Tajikistan, Soft Power, Cultural Diplomacy, Persian Language
  • mohammad sajad shiroody*, alireza sadra Pages 25-54

    Globalism or globalism nowadays refers to different ideologies of globalization. The American political scientist Joseph Nye, a co-founder of the theory of neoliberal international relations, has argued that globalism is any interpretation of the world that is characterized by networks of communication. Scattered across intercontinental intervals, while globalization is meant to increase or decrease the degree of globalism. When it comes to globalization, it means the insights and ideologies that exist in mind. In globalism we move beyond limited entities such as localism to the larger realm. In Malcolm Waters's words, "globalization is a social process in which geographical constraints that cast a shadow on social and cultural relations are becoming increasingly aware of the decline of these constraints." The term globalism refers to the expansion of the range of human interaction and human societies across the globe. Therefore, some scholars equate sphericalism with the term 'spherical' in the sense that it has influenced the dimensions of individual and group life in the spheres of culture, politics, economics, and so on

    Keywords: Globalization, globalization, cyberspace, soft power
  • hamed reza saeedy nzhad, mohsen jamshidi*, lamea engashteh Pages 55-90

    The beginning of 2011 marks the beginning of the formation of popular movements and the movement of the wave of liberation in the Middle East and the Arab world. The crisis in Syria has different internal and external origins and has played a role in defining those factors and internal and external causes. Russia's attempt to balance the power against American hegemony in a soft power system is carried out through legal mechanisms such as the use of veto in the Security Council. The result is the formation of strategic rivalries and interconnections The United States and Russia, which will make no final agreement to resolve the Syrian crisis. On the one hand, US supporters of the United States have called for the transfer of power from Assad in the future, and vice versa, Russia and the Islamic Republic of Iran, and some Countries are supportive of the Assad government. The author has used a qualitative method with descriptive-analytic approach to prove his hypothesis. The purpose of this study is to examine the main reason for the intensification and continuation of the crisis in Syria and Iraq and to examine the creation of a strategic competition of two superpowers.

    Keywords: Domino theory, soft power, Syria crisis, strategic, competition
  • habiballah abolhasan shirazi*, morteza soveylami Pages 91-120

    Water is a vital and irreplaceable material. Climate changes, population increase and life style changes have leaded to the increase of water demands. At the time being, the situation of water resources in all over the world is critical. However, some regions such as the Middle East and the south of Africa are more vulnerable. Hydro politics is a young knowledge which deals with the examination of water resources and finding solutions for water crisis. Since the solving of water problems is difficult for individual states, bilateral and multilateral cooperation seems inevitable. Accordingly states have to pursue active and dynamic foreign policy to overcome the challenges. Virtual water is one of the methods for managing the water problems in arid and semiarid regions. Virtual water means the smart import of water dependent food or goods according to relative advantage. Accordingly two strategies have been mentioned: 1) import of water dependent goods and 2) production of water dependent goods in watery regions with the common investment of arid and semiarid countries. The present paper is an endeavor to submit practical solutions for overcoming the water crisis in our country And therefore, water diplomacy can be the inevitable field of bilateral and multilateral cooperation for convergence. In such a context, the diplomacy of the political unit based on cooperation on the challenges of water scarcity, including conflict resolution and environmental cooperation with neighbors, will enhance Iran's position in the international system as an emerging opportunity.

    Keywords: Water, Hydro Politic, Conflict, Foreign Policy, Regional convergence
  • behnam sharifpour*, Ali Bagheri Zadeh, Ebrahim anoosheh Pages 121-159

    As countries' economic growth depends on energy supply, so energy security is one of the most important challenges for the world's major economies. Energy security is a multi-dimensional concept, one of which is military security around the protection, transit and backing of the military and arms financing of those resource holders. The purpose of this research is to ask what the role of the Islamic Republic of Iran's Armed Forces can be in securing the energy flow of the West Asian region? They are in line with energy competition and threats to energy security in the West Asian region, particularly the Persian Gulf. This paper is a forward-looking scenario based on the Tada model and explores the issue of military energy security in the West Asian region in the 2025 horizon. Given the current trends and drivers, the West Asian region continues to have an anarchic structure, and the Islamic Republic of Iran's Armed Forces as a regional power is monitoring existing and future threats by consolidating its structures in order to balance and mitigate the risks of future conflicts. They must create deterrence and safeguard Iran's national interest by anticipating future developments, formulating multiple scenarios, and making maximum use of the position of the Gulf Coast's 38 islands.

    Keywords: Predicting the military nature of energy security in West Asia in the 2025 horizon