فهرست مطالب

  • پیاپی 48 (زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/09/10
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مصطفی حسینی* صفحات 7-32

    امرسون نخستین شاعر امریکایی بود که مولوی را به جامعه امریکا معرفی کرد. پس از امرسون، دیگر شاعران مکتب تعالی گرایی، ازجمله تورو، لانگفلو و ویتمن، به شعر صوفیان پارسی خاصه شعر مولوی روی آوردند. در قرن بیستم، مترجمان و شاعرانی نظیر دیوید مارتین، رابرت دانکن، مروین و رابرت بلای کوشیدند شعر مولوی را به جامعه امریکا بشناسانند. پس از آنان، در اوایل دهه 1980م، بارکس به کمک جواد معین و براساس ترجمه های آربری و نیکلسون، بخش هایی از اشعار عارفانه مثنوی، دیوان شمس و رباعیات مولوی را به فارسی ترجمه کرد. با انتشار ترجمه های بارکس در دهه 1980م، شعر مولوی در امریکا به شهرتی چشمگیر رسید. در جستار حاضر، کوشش شده است بر اساس پژوهش های بینارشته ای، یعنی مبانی نظری ادبیات تطبیقی و مطالعات ترجمه، پذیرش اشعار مولوی با ترجمه بارکس در امریکا بررسی شود. دلایل اقبال عام به شعر مولوی در امریکا را می توان به دو بخش داخلی و خارجی تقسیم کرد. دلایل داخلی به متن مبدا و نویسنده آن و دلایل خارجی به متن مقصد، مترجم و روح زمانه بازمی گردد. سه مورد مهم و اثرگذار در پذیرش ترجمه این اشعار عبارت اند از: 1. مضامین جهان شمول و متعالی؛ 2. ایماژهای نامتعارف و نامانوس؛ 3. شعر، موسیقی و سماع. توجه و اقبال به شاعر یا نویسنده ای در فرهنگ و زبان دیگر نه در خلا، بلکه به واسطه عوامل متعددی اعم از ادبی، فرهنگی، سیاسی و حتی اقتصادی اتفاق می افتد.

    کلیدواژگان: مولوی، پذیرش ادبی، بارکس، ادبیات تطبیقی، مطالعات ترجمه
  • زهرا حیاتی* صفحات 33-79

    یافتن شباهت ‏ها و تفاوت ها در نگارش تاریخی و ادبی می‏تواند ذیل مطالعات بین رشته‏ای تعریف شود. در این پژوهش، جنبه‏ های روایی مقتل‏ های واقعه عاشورا از دیدگاه زمان روایی ژرار ژنت بررسی شده است. مورد مطالعه، ماجرای حضرت قاسم (ع) است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی است و از نتایج برجسته تحقیق این موارد است: 1. در حوزه آرایش رویدادها، بیشترین زمان ‏پریشی‏ ها به رویدادهای نامعتبر تاریخی اختصاص دارد که در مقتل ‏های نیمه‏ روایی (تاریخی داستانی) آمده است. متفاوت‏ ترین نوع زمان ‏پریشی نیز در محرق القلوب آمده که نشانه‏ های آن در مداحی‏های امروز به‏ جا مانده است. 2. در حوزه دیرش رویدادها، بیشترین درنگ های روایی به رویدادهای نامعتبر تاریخی مربوط می شود که حاصل پردازش ادبی در سطح لفظ است؛ شیوه دیگر اطاله دادن، روایت درآمیختن نظم و نثر است و پس از آن، توصیف جزئیات برخی رویدادها از شتاب روایت کاسته است. بیشترین صحنه‏ های نمایشی اغلب به رویدادهای نبرد مربوط است. 3. در حوزه بسامد رویدادها، بیشترین تکرار حاصل درآمیختگی نظم و نثر و تکرار مطلب منثور در شعر است.

    کلیدواژگان: روایت شناس، زمانمندی، ژرار ژنت، مقتل
  • سمانه رفاهی*، امیر نصری صفحات 81-114

    پژوهش حاضر با رویکردی بینارشته ای به بررسی عناصر معماری در رمان محاکمه می پردازد. هریک از عناصر معماری در ساختمان برای هدف خاصی طراحی و جانمایی می شوند. استفاده از این عناصر به شیوه معمول باعث ایجاد آسایش برای کاربران بنا خواهد شد. کافکا در رمان محاکمه، با استفاده‎ های پارادوکسیکال از این عناصر معماری و با نگاهی اکسپرسیونیستی، سعی در بیان مفاهیم مورد نظر خود دارد. اولین نکته ای که در این میان خودنمایی می کند، بیان مفهوم تناقض است. در این راستا در دنیای محاکمه حتی در، پنجره، دیوار، پله و سایر عناصر نیز کاربری های معمول خود را ازدست داده اند. مفهوم دیگری که کافکا به یاری این اجزا بیان می کند، بیگانگی و تنهایی است که در سراسر رمان محاکمه دیده می شود. گویی این عناصر معماری در درجه اول برای دیگران ساخته شده اند و این کاربری های معمول برای یوزف کا. دربرابر دیگران رنگ می بازد. این بیگانگی یادآور ابعاد مختلف زندگی خود کافکا است. آخرین و شاید مهم ترین مفهومی که کافکا به کمک عناصر معماری بیان می کند، تحت کنترل و سلطه بودن است که با ازمیان رفتن فضای خصوصی زندگی یوزف کا. پررنگ تر جلوه گر می شود.

    کلیدواژگان: مطالعات بینارشته ای، معماری و ادبیات، عناصر معماری، کافکا، محاکمه، یوزف کا
  • امیرحسین صادقی* صفحات 115-141

    مفهوم «بنیاد گرایی» اصالتا متعلق به حوزه تحقیقات دین و به ویژه دین مسیحیت بوده؛ اما به تدریج آن را وارد سایر دین ها نیز کرده اند. پژوهشگران این حوزه در تلاش بوده اند ضمن بررسی تاریخ ظهور این پدیده، دلایل شکل گیری و وجوه مشترک آن در دین های مختلف را بکاوند. اما به دنبال چند واقعه  تاریخی، ازجمله انقلاب ایران، قضیه سلمان رشدی و به ویژه اتفاق های 11 سپتامبر 2002، واژه «بنیاد گرایی» در عرصه عمومی غرب توسط رسانه ها مصادره شد و با استحاله کامل، به یک دال با دلالت های سیاسی و غیر دینی بدل گردید. در این فرایند که در چارچوب کلان روایت نو شرق شناسی تحقق یافت، دو راهبرد نشانه شناسی پیگیری شده است. ابتدا تلاش می شود مدلول های چند گانه «بنیادگرایی» در دین های مختلف به یک مدلول واحد و متعین، یعنی دین اسلام، تقلیل یابد و در گام بعد مدلول های گسترده دین اسلام (و به بیان بهتر مسلمانی) به یک مدلول بسیار کوچک یعنی «افراطی های مسلمان» فرو کاسته شود. محسن حمید در رمان جریان ساز خود بر آن بوده است تا ضمن باز نویسی این روایت/ فرایند، ضمن کمک به تکثیر دلالت های بنیاد گرایی، دلالت های اصیل دینی آن را احیا نماید، از تحدید مدلول های آن جلو گیری کند و راه را بر دو قطبی سازی مورد پسند گفتمان نوشرق شناسی یعنی همان دوقطبی شرق غرب یا اسلام لیبرالیسم ببندد. در مقاله حاضر با تکیه بر آرای نظریه پردازان حوزه «بنیادگرایی» و مقایسه آن با چگونگی بازنمایی آن در رمان بنیادگرای مردد، نشان داده شده که چگونه اثر ادبی می تواند ضمن تایید بخشی از نظریه ها، بینش های جدیدی در این حوزه ارائه دهد و کمک کند تا پیچیدگی های این موضوع در دنیای جدید واکاوی شود. این جستار درصدد است تا استدلال کند که چگونه رمان بنیادگرای مردد برداشت های رسانه ای و حتی نخبگانی در دنیای غرب از «بنیادگرایی» را به چالش می کشد و به باز تعریف و باز مصادره آن دست می زند.

    کلیدواژگان: «بنیاد گرایی»، مصادره، عصر طلایی، حسرت، بنیادگرای مردد، محسن حمید، دلالتگری دینی
  • فتانه محمودی*، مژده شرفخواه، غلامرضا پیروز صفحات 143-174

    لوسین گلدمن (19131970م)، پژوهشگر رومانیایی و تابع مارکس در حوزه جامعه شناسی ادبیات، به بررسی ارتباط اثر ادبی با جامعه پرداخت؛ سپس حوزه پژوهش های خود را به رمان منحصر کرد و روش ساخت گرایی تکوینی را درپیش گرفت. گلدمن در روش خود درپی برقراری پیوندی معنادار میان فرم ادبی و مهم ترین جنبه های زندگی اجتماعی بود. به عقیده او، آفریننده اثر ادبی نه یک فرد، بلکه طبقات و گروه های اجتماعی جامعه هستند. این شیوه درعین پرداختن به محتوای اثر، از صورت آن نیز غافل نمی ماند و درصدد تبیین ساختار ادبی، ساختار اجتماعی و فضایی است که اثر در آن شکل گرفته است. تحقیق در تعیین نوع ساختار معنادار حاکم بر اثر هنری از نظر گلدمن، بررسی رابطه ساختار اثر هنری و جهان بینی هنرمند و شناخت شگردهای هنری او جهت تبیین گروه های اجتماعی مورد نظر اثر هنری از اهداف پژوهش محسوب می شود. مقاله پیش رو درپی پاسخ به این پرسش است که میان جهان نگری هنرمند و آثار او با ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی جامعه در دورانی که آثار او خلق شده، چه رابطه ای وجود دارد. در این راستا نمونه هایی از عکس های دوره قاجار که توسط آنتوان سورگین گرفته شده اند، با تمرکز بر نقد تکوینی گلدمن و براساس آرای بارت مورد تحلیل نشانه شناسی قرار گرفته اند. بررسی ها نشان داد که ساختار فکری طبقه ای که تغییر را در سر می پروراند که نمود آن در اهداف مشروطه خواهان مشاهده شد با ساختار اثر هنری که به نمایندگی هنرمند ایفای نقش می کند، رابطه ای دوسویه و متقابل دارد و به نوعی به یکدیگر وابسته اند؛ عکاسی محل تلقی این دو ساختار است. در این روند اختلاف طبقاتی و شاه محوری، ساختار معنادار تصاویر نمونه موردی این مقاله است.

    کلیدواژگان: ساخت گرایی تکوینی، لوسین گلدمن، جامعه شناسی ادبیات، اثر هنری
  • فواد مولودی*، حامد یزدخواستی، نیلوفر قربانی صفحات 175-207

    استعاره در معنای عام خود هرگونه انتقال معنا از چیزی به چیز دیگر است. آشکار است که بخش بزرگی از مطالعات انسانی (از مطالعات حوزه زبان و ادبیات تا مطالعات روان‎شناختی، فلسفی و جامعه‎شناختی) بررسی شیوه‎های این انتقال معنا و مطالعه چگونگی آن است. در مطالعات زبانی مربوط به استعاره، درباب شیوه انتقال معنا از واژه یا عبارت «پایه» به جانب واژه یا عبارت «هدف»، دو رویکرد وجود داشته است: رویکردی که فرایند تشکیل استعاره را متقارن می‎داند و اصحاب آن معتقدند طرفین استعاره (پایه و هدف) نقش متوازن یا خنثایی را در فرایند استعاره ایفا می‏کنند؛ رویکرد دوم از نظرگاهی مخالف، فرایند استعاری را جهت‎دار می‎داند و به باور طرفداران آن، در این فرایند واژه یا عبارت پایه نقش بیشتری دارد و معنای خود را به هدف تحمیل می‎کند. در مقاله حاضر، پس از مرور اجمالی آرای اندیشمندان رویکردهای مذکور، به این پرسش اساسی پرداخته‎ شده که چه عواملی بر متقارن یا نامتقارن بودن فرایند استعاره اثر می گذارد. برای پاسخ به این پرسش، ضمن پیش چشم نهادن فرضیه تاثیر «زمان» و بهره‎گیری از برخی مفاهیم نظریه نسبیت عام انیشتین (فضا زمان، جهان‎خط، گرانش و تانسور) کوشیده‎ شد نقش عامل «زمان» در ایجاد نیروی گرانشی در فضا زمان ذهن نشان داده شود. کیفی‎گرایی و سیالیت یافته‎های نظریه نسبیت درباب «زمان» و سازگاری آن با منظر مطالعاتی مقاله حاضر درباره زبان و ذهن، تنها دلیل انتخاب این نظریه بوده است. درنهایت این نتیجه به دست آمد که عامل «زمان» در نامتقارن بودن فرایند استعاره می‎تواند اثرگذار باشد: هرچه واژه یا عبارت پایه آشناتر باشد (به تعبیر دیگر، قدیمی‎تر باشد)، نیروی گرانشی بیشتری دارد و بیشتر می‎تواند معنای خود را بر هدف فرافکند و معنای آن را تحت تاثیر قرار دهد.

    کلیدواژگان: استعاره، تقارن، عدم تقارن، نسبیت، گرانش
  • بهنام میرزابابازاده فومشی* صفحات 209-236

    بخشی از مطالعات ادبی بینا رشته ای شامل بررسی ارتباط میان ادبیات و تصویر می شود. در این زمینه ارتباط میان ادبیات و سینما شناخته شده ترین حوزه پژوهشی است که تعداد چشمگیری اثر پژوهشی، اعم از رساله و مقاله، در این حوزه نگاشته شده است. در همین زمینه می توان به ارتباط میان ادبیات و نقاشی اشاره کرد که در سال های اخیر شاهد تعداد انگشت شماری اثر تحقیقی در این حوزه بوده ایم. اما بررسی ارتباط میان ادبیات و عکاسی و همچنین ارتباط میان ادبیات و گرافیک از حوزه های پژوهشی کمتر شناخته شده در زمینه ارتباط میان ادبیات و هنرهای تصویری است. پژوهش حاضر با تمرکز بر طرح روی جلد دو کتاب از ترجمه اشعار والت ویتمن که در سال های اخیر در ایران منتشر شده، به این دو حوزه کمتر شناخته شده می پردازد و قدمی است کوچک برای آشنایی بیشتر پژوهشگران ادبی با این حوزه های پژوهشی بینا رشته ای.

    کلیدواژگان: پژوهش های ادبی بینارشته ای، ارتباط ادبیات و تصویر، مطالعات پذیرش، ترجمه پژوهی، تصویرشناسی، والت ویتمن
|
  • Mostafa Hosseini* Pages 7-32

    Emerson was the first American poet who introduced Rumi to American literary circles in the early 19th-century. After Emerson other American Transcendentalists e.g. Thoreau, Longfellow, Whitman began to study Persian mystical poetry especialy Rumi's poems. in 20th-century translators and poets like Martin, Duncan, Mervin, and Bly tried to re-intriduce Rumi to Amerian people. later, at the the early of 1980s Barks with the aid of Moyne, and based on Arberry and Nicholson scholarly translations tried his hand at re-translations of Rumi's poems. witout doubt, Barks renderings or re-translations made Rumi a very popular poet in America. In the present study the researcher tries to, on the basis of interdisciplinary studies, e. Cl and TS, investigate the reception of Rumi's poems, esp. Barks translations in America. Clearly, reception does not happen in a vaccume. liteary, cultural, social postions play a majoe rule. Rumi's reception in America revolvols on two sets of factors. The first series are related to the source text and the authour and the second series are concerned with the target text, transaltor, and the zeitgeist. One can refer to to the Rumi's universal and elegant themes and subjects, uncommom and bizare images and pictures on the one hand and factors like suitable room for eastern mysticisms, the selection of free verse for re-translation, and defamiliarizing Islam on the other hand.

    Keywords: Reception, Rumi, Coleman Barks, Comparative Literature, Translation Studies
  • Zahra Hayati* Pages 33-79

    Finding similarities and differences in historical and literary writing may be defined in the interdisciplinary studies. In this research, the narrative aspects of killing places in Ashura were analyzed from viewpoint of Gerard Genette's narrative time. The object of study is Holy Ghasem. The research has descriptive- analytical method, and the following items are the considerable results of research: (1) in the field of phenomena order, non-accredited historical phenomena include the most part of Anachronies mentioned in semi-narrative killing places (historical- fictional).The most different type of anachrony is mentioned in Moharegh Algholoub which is non-diegetic traditionally remained in today eulogies; (2) in the field of phenomena duration, the most part of narrative decelerations is non-accredited historical phenomena which is the product of literary processing in word; another method of narration prorogation is the mixture of poetry and prose; then the description of details of some phenomena including accredited and non-accredited has reduced the acceleration of narration. The most dramatic scenes are mainly related to the fight scenes; (3) in the field of phenomena frequency, the most repetitive frequency is the integrated product of poetry and prose which is the repetition of prose in poetry.

    Keywords: Narration Analyst, Scheduling, Gerard Genette, Killing Place
  • Samane Refahi*, Amir Nasri Pages 81-114

    Each architectural element, in a building, is designed and built for a specific purpose. Using these elements in the usual way will create comfort for users. In The Trial, Kafka tries to express his ideas with paradoxical uses of these architectural elements and with an expressionist view. The first point that appears is the concept of contradiction. In this regard, in the world of The Trial, even the window, the wall, the stairs and other elements have lost their usual uses. Another concept that Kafka expresses with the help of these components, is the concept of alienation and loneliness, which is seen in allover The Trial. It seems these architectural elements are built for others and these common uses will be lost for Josef K. in front of the others. This alienation is a reminder of various aspects of Kafka's personal life. The last but not least concept that Kafka expresses with the help of the architectural elements is being subordination that, with disappearance of the private space of Joseph K.'s life, it becomes more apparent.

    Keywords: Interdisciplinary Studies, Architecture, Literature, Architectural Elements, Kafka, The Trial, Der Prozes, Joseph k
  • Amirhossein Sadeghi* Pages 115-141

    9/11 attacks has turned “fundamentalism” to one of the most used words in the media, and among intellectuals around the world, especially in the West. Many books have been written to investigate the probable reasons of the emergence of the phenomenon. Literature, and specifically fiction, has also abundantly contributed to the discussions about fundamentalism. Mohsin Hamid, the well-known Pakistani writer, in his novel The Reluctant Fundamentalist (2007) treated fundamentalism from a new perspective. The present article will first discuss the famous theoretical books written about fundamentalism, then  through applying them to The Reluctant Fundamentalist, will try to suggest the ways Hamid has meaningfully contributed to the discussion. The article will try to show that how The Reluctant Fundamentalist has challenged both the public, state, and even the elite views about fundamentalism and especially “Islamic fundamentalism.

    Keywords: Fundamentalism, appropriation, golden age, The Reluctant Fundamentalist, Mohsin Hamid
  • Fattaneh Mahmoudi*, Mozhdeh Sharafkhah, Golamreza Pirooz Pages 143-174

    Antoin Sevruguin is an artist and photographer of the Qajar periodical that, despite having the king's attention and interest, could demonstrate a critical perspective, appeal and protest of the conscious and protesting class of the society, by displaying a subject in different strata of society through the camera. Lucien Goldmann, a structuralist sociologist and theorist, used this method in his innovative approach called "genetic structuralism". Therefore, finding the worldview of its work and its relation to a social class is the basis of the genetic structuralism. The library and documentary data collection method is used in this study. In this discourse, the researcher has attempted to find the hidden worldview of the works by using the genetic structuralism and link it to the influential social group and examine the relationship between them. In the following, using the components within the works and the meaningful structure of society, he answers the following question: What is the role of different classes in shaping the forms and themes of Qajar period photography? The results indicate that there is a dialectical relationship between the artwork and the class. Antoin Sevruguin in all his works used themes and concepts such as class differences, presentation of Shah's power and superiority, considering people inferior, misogyny in society, Western influence, ignorance and negligence, humor and disorder in the community, along with the role of the protest class in informing the people.

    Keywords: : Qajar photography, Antoin Sevruguin, genetic structuralism, Lucien Goldmann, Critical view
  • Foad Molooodi*, Hamed Yazdkhasti, Niloofar Ghorbani Pages 175-207

    The effects and actions of the two words used in the process of creating a metaphor have always been considered, how the transfer of meanings from one word to another is questioned by the researchers; there are two groups of theorists; a group forms the metaphor formation process Symmetrical and believe that the two words of the foundation and purpose play a balanced role in the process of metaphor, in contrast to the other group, they believe that in formulating the metaphor and creating the meaning of that base word, more and more, they impose their meaning on the word of the target. Slowly The main question of this article is what determines the symmetry or asymmetry of the process of metaphor? In this paper, some of the concepts in Einstein's theory of relativity such as space-time, line of world, gravity and tensor were used to study this question. Following theoretical reviews in this article, one can conclude that the "time" factor in the asymmetry of the metaphor process can be affected. In fact, in the process of metaphor, the basic word is more familiar, in other words older, more gravitational force than the meaning of its meaning on the word of the target and its meaning is affected

    Keywords: Metaphor, symmetry, asymmetry, Relativity, Gravity
  • Behnam Mirzababazadeh Fomeshi* Pages 209-236

    Studies of the reception of a writer in another culture primarily deal with the translation of the works into the target language. Such studies usually ignore the translation of the writer’s image. The present essay focuses on the translation of Walt Whitman’s image into a contemporary Iranian context. In this study, “image” refers both to visual representations, such as pictures or photographs, and the mental conceptions held in common by members of a group, such as is the subject of imagology.

    Keywords: Walt Whitman, Interdisciplinary studies, Literature, image, Literary translation, Reception studies, Imagology