فهرست مطالب

مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات - سال سی‌ام شماره 4 (زمستان 1398)
  • سال سی‌ام شماره 4 (زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/11/01
  • تعداد عناوین: 8
|
  • زهره مقیسه، نگین شکرزاده* صفحات 8-23
    هدف

    شناسایی شاخص های علم سنجی گمراه کننده و گزارش رواج استفاده مجله های ایرانی از آنها. 

    روش شناسی

    تمامی 410 مجله ایرانی نمایه شده در وب سایت 35 شاخص علم سنجی مطالعه شدند. داده ها از وب سایت های شاخص ها و وب سایت مجله ها گردآوری و با استفاده از نرم افزار اکسل تحلیل شد.

    یافته ها

    ویژگی های شاخص های گمراه کننده مانند از دسترس خارج شدن ناگهانی وب سایت، بسیار زیادبودن مجله های استفاده کننده، روش شناسی مبهم و غیرعلمی، ندادن اطلاعات دقیق تماس و نشانی موسسه، معرفی نکردن کادر علمی و اجرایی ارزیابی و محاسبه شاخص مجله ها، دریافت هزینه برای محاسبه شاخص مجله، و انجام سریع محاسبه مشخصه آنها شناخته شد. نام 410 مجله ایرانی در وب سایت 23 شاخص گمراه کننده وجود دارد. 49 عنوان مجله معتبر زیرنظر وزارت علوم و 101 عنوان مجله معتبر زیرنظر وزارت بهداشت دست کم یک شاخص گمراه کننده را در وب سایت خود آورده اند. 56% از مجله های استفاده کننده از شاخص های گمراه کننده وابسته به دانشگاه ها/موسسات علوم پزشکی هستند.

    نتیجه گیری

    استفاده از شاخص های علم سنجی گمراه کننده برای اعتبار مجلات علمی زیان بار است و می تواند نام آنها را در فهرست مجلات چپاولگر و نامعتبر قرار دهد. لازم است دست اندرکاران این مجلات از نمایه شدن در چنین شاخص هایی بپرهیزند و به پایگاه های اطلاعاتی و استنادی معتبر روآورند.

    کلیدواژگان: شاخص های علم سنجی جعلی، ضریب تاثیر جعلی، ارزیابی مجلات
  • فتانه ترکاشوند، صفیه طهماسبی*، علی اصغر رضوی صفحات 24-44
    هدف

    شناسایی الگوهای سنجش کیفیت عملکرد کتابخانه های دیجیتالی به منظور استخراج معیار برای ارزیابی عملکرد کتابخانه های دیجیتالی.

    روش شناسی

    محتوای 18 مقاله از میان 66735 مقاله مرتبط با کیفیت سنجی خدمات کتابخانه های دیجیتالی از پایگاه های معتبر بین سال های 2000 تا 2018 براساس معیارهای کیفی مبتنی بر هدف، ارزیابی و مقالات نهایی انتخاب و تحلیل شد. به منظور یکپارچه سازی نتایج جستجو از نرم افزار اندنوت استفاده شد. اعتبارسنجی نتایج با استفاده از روایی صوری و نظر متخصصان بیرون از گروه پژوهش احراز شد.

    یافته ها

    کیفیت سنجی عملکرد کتابخانه های دیجیتالی دارای رویکرد ترکیبی شامل کاربردپذیری، کارکرد، و دسترس پذیری است. پژوهش ها در سه بعد به ترتیب 8/38%، 5/55% و 3/33% بود.

    نتیجه گیری

    رویکرد ترکیبی به سبب بهره گیری از معیارهای پذیرفتنی برای ارزیابی عملکرد کتابخانه های دیجیتالی مناسب است.

    کلیدواژگان: کتابخانه های دیجیتالی، سنجش عملکرد، کیفیت سنجی، الگوهای ارزیابی
  • حیدر مختاری* صفحات 46-57
    هدف

    ارزیابی کتاب های ضرب المثل های ترکی منتشرشده در مناطق مختلف ایران از لحاظ رعایت معیارهای منابع مرجع.

    روش

    فهرست نسبتا کاملی از کتب ضرب المثل های ترکی از فهرست اینترنتی کتابخانه ملی ایران فراهم و اصل آثار تهیه شد. با تدوین سیاهه وارسی پژوهشگرساخته حاوی معیارهای ارزیابی آثار مرجع از این دست، این کتب طبق این معیارها بررسی شدند.

    یافته ها

    معیارهای کتاب های مرجع در تدوین آثاری که بررسی شد، به ویژه از نظر راهنمای جامع استفاده، ارجاعات داخل متن، نمایه های پایانی و ساختار مدخل ها در حد مطلوب رعایت نشده است.

    نتیجه گیری

    لازم است برای تدوین چنین آثاری دستنامه تدوین شود و دانشگاهیان در تدوین آنها مشارکت کنند.

    کلیدواژگان: منابع مرجع، ضرب المثل های ترکی، ارزیابی، ایران
  • زهرا بهمنی* صفحات 58-70
    هدف

    معرفی، دسته بندی، و نقد پژوهش ها درباره سیستم های بازشناسی و بازیابی اسناد چاپی فارسی و پیشنهاد یک سیستم بازیابی اسناد چاپی با رویکردی نو.

    روش شناسی

    شیوه ای جدید با رویکرد جداسازی، طراحی و سپس پیاده سازی شده است. برای آموزش و آزمایش سیستم، پایگاه داده ای شامل تصویر 50 صفحه متن فارسی در 5 قلم مختلف فراهم آمد. از نیمی از این داده ها برای آموزش و نیمی دیگر برای آزمایش سیستم استفاده شد.

    یافته ها

    سیستم های بازشناسی یا بازیابی سند چاپی فارسی از یکی از سه رویکرد مبتنی بر جداسازی، مبتنی بر شکل کلی کلمه، و رویکرد ترکیبی پیروی می کنند. این پژوهش یک سیستم مبتنی بر جداسازی پیشنهاد و پیاده سازی و نتایج ارائه شده است.

    نتیجه گیری

    نتایج نشان می دهد نظام پیشنهادی، روش مناسبی برای پیاده سازی نظام های بازشناسی یا بازیابی اسناد فارسی است.

    کلیدواژگان: بازشناسی اسناد چاپی، بازیابی اسناد چاپی، کتابخانه دیجیتالی، زیرکلمات، زیرحروف
  • آزاد پاکنژاد*، مریم سلامی، فرامرز سهیلی، ثریا ضیایی صفحات 72-80
    هدف

    اکتشاف، تحلیل، اعتباریابی، و شناسایی شایستگی های پرسشنامه کارآفرینی در عرصه سئو برای متخصصان علم اطلاعات و دانش شناسی.

    روش شناسی

    این پژوهش کاربردی از روش تحلیل محتوای کیفی و پیمایشی استفاده کرده است. برآورد و کنترل حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان و روش نمونه گیری احتمالاتی تصادفی ساده انجام شد. روایی صوری پرسشنامه با نظر خبرگان رشته تایید و اعتبارسنجی عامل های مکنون و متغیرهای آن با استفاده از روش تحلیل عاملی اکتشافی انجام شد. پایایی پرسشنامه نیز با آزمون آلفای کرونباخ تایید شد.

    یافته ها

    شش مقوله «مهارت های پایه فناوری اطلاعات»، «سئوی معمولی یا ارگانیک»، «سئوی خارجی سایت»، «سئوی پولی یا کلیکی»، «ابزارهای طراحی و مدیریت وب سایت» و «ارزش های افزوده علم اطلاعات و دانش شناسی در عرصه سئو»، اصلی ترین متغیرهای تاثیرگذار برای سنجش شایستگی های کارآفرینی در عرصه سئو برای دانش آموختگان علم اطلاعات و دانش شناسی است.

    نتیجه گیری

    از یافته های این پژوهش می توان برای مطالعه، تحلیل، و بازنگری سرفصل های رشته علم اطلاعات و دانش شناسی به منظور کارآفرینی در عرصه بهینه سازی سایت برای موتورهای جستجو استفاده کرد.

    کلیدواژگان: اعتباریابی، تحلیل عاملی، کارآفرینی، شایستگی، علم اطلاعات ودانش شناسی، بهینه سازی سایت، موتور جستجو، سئو، SEO
  • رضا کریمی*، فاطمه عباسی صفحات 82-93
    هدف

    ارائه راهکار برای ارتقای مدیریت دانش از راه سنجش سطح بلوغ آن مدل براساس مدل زیمنس.

    روش شناسی

    داده ها با پرسشنامه پژوهشگرساخته ای گردآوری شد که نمونه هدفمند 100نفره از کارکنان سازمان آن را پرکردند.

    یافته ها

    همه مولفه های بلوغ مدیریت دانش به غیر از مولفه «تعلیم و آموزش» پایین تر از حد متوسط یافته شد. بلوغ مدیریت دانش در سازمان در سطح یک قرار دارد.

    نتیجه گیری

    مولفه های بلوغ مدیریت دانش براساس دیدگاه کارشناسان ارزیابی و راهکارهایی برای ارتقای آن ارائه شده است.

    کلیدواژگان: بلوغ مدیریت دانش، سازمان اسناد و کتابخانه ملی، مدل زیمنس
  • سهیلا فعال*، زاهد بیگدلی صفحات 94-116
    هدف

    بررسی رفتار اطلاع یابی نمایه سازان برای رفع نیازهای اطلاعاتی نمایه سازی پایان نامه ها.

    روش

    جامعه آماری 35 نفر نمایه سازان شاغل در سازمان اسناد و کتابخانه ملی و پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران بوده است. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه 5 گزینه ای در طیف لیکرت بود. داده ها با نرم افزار آماری اس پی اس اس تحلیل شد.

    یافته ها

    7 مولفه در رفتار اطلاعاتی نمایه سازان شناسایی شد. تنها مولفه «استفاده از نمونه مدارک مشابه» با میانگین پایین تر از حد متوسط (66/2) نیازهای اطلاعاتی نمایه سازان را برطرف نکرده است. میانگین کل به دست آمده از 8 مولفه 63/3 (بالاتر از متوسط) یافته و فرضیه پژوهش تایید شد.

    نتیجه گیری

    پاسخ گویان تخصص و تجربه کافی دارند. رفتار اطلاع یابی آنها، میزان بالایی از نیازهای اطلاعاتی شان را در مراحل مختلف نمایه سازی برآورده می کند.

    کلیدواژگان: رفتار اطلاع یابی، نیازهای اطلاعاتی، نمایه سازان، نمایه سازی، پایان نامه ها، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران
  • افسانه تیموری خانی صفحات 113-123
|
  • Z. Moghiseh, N. Shokrzadeh * Pages 8-23
    Purpose

    To investigate the characteristics of misleading metrics and identify the extent to which Iranian journals use such indicators.

    Methodology

    Charctrisitcs were harvested form th eliterature. Then, 410 Iranian journals using such metrics were identified from the misleading metrics websites. Data analysis was conducted using Microsoft Excel.

    Findings

    Sudden disappearance from the web, large number of indexed journals, ambiguous and non-scientific methodologies, lack of accurate contact information, failure to notify about the scientific and administarive staff, charging journals for the calculation of metrics and conducting the evaluation in a short period of time were common. The name and information of 410 Iranian journals were listed in the website of 23 misleading metrics, 49 accredited by The Iranian Ministry of Science, Research and Technology (MSRT) and 101 titles accredited by The Iranian Ministry of Health and Medical Education (MHME) mentioned at-least one misleading metric in their websites. Out of medical science journals 56% are affiliated with the medical science universities and institutions.

    Conclusion

    Utilizing misleading metrics negatively affect the reputation of scientific journals. That put them at the rist to be listed as as predatory journals. Editorial boards are advised to avoid being indexed in misleading metrics and focus on reputable information and citation databases.

    Keywords: Misleading Metrics, Misleading Impact Factor, Journal Evaluation
  • F. Torkashvand, S. Tahmasebi *, Ali Asghar Razavi Pages 24-44
    Purpose

    To review quality models and approaches to digital library performance.

    Methodology

    This article is an overview article. The library method is used by searching and retrieval tools on the web to collect scientific and research documents in this field. As the literature related to the measurement of the quality of digital library services, including research and review, was searched on the scientific databases of Science Direct, Gesture, Emerald, Scopus and Google Scholar, during the years 2000 - 2018. The articles were selected based on qualitative criteria based on purpose, evaluation and final articles. Of the 66, 735 original articles retrieved, 18 articles had qualitative criteria. Endnote software has been used to integrate search results. To validate the results, a specialist was used other than the research team.

    Findings

    A number of approaches have been suggested in the literature for evaluating digital libraries. The performance of digital libraries is a qualitative assessment of the functionality of the digital libraries as a combination of three general categories of Usability, functionality and accessibility. The results show that research carried out in the main dimensions of digital library service quality assessment is in the dimension of Usability and accessibility with a frequency of 33% and then the function with a frequency of 28%, and in the sub component of reliability dimension with percentage The prevalence of 38% has the highest frequency, and privacy with a frequency of 16% has the lowest frequency, which indicates the vacuums and dispersion of research done in this direction.

    Conclusion

    A combination of three indictors, ie Usability, functionality and accessibility serve best to for evaluating the performance of in digital environments.

    Keywords: Digital libraries, performance measurement, qualitative evaluation, evaluation models
  • H. Mokhtari * Pages 46-57
    Purpose

    Turkish proverb dictionaries published in Turkish speaking regions of Iran are evaluated to explore to the extent they meet the criteria of reference works.

    Methodology

    The list of books in the subject published in Iran was prepared by searching in the online catalog of the National Library of Iran. ‌Thirty-four titles were identified an examined carefully using a researcher-made checklist based on the criteria proposed in the LIS literature for reference works.

    Findings

    Overall, the titles examined failed to meet the criteria. Problems include the lack of user guides, lack of cross-references, lack of detailed endbook indexes, and lack of unstructured entry contents. 

    Conclusion

    Preparing a handbook for future authors and greater involments of the academics in preparing such works are proposed.

    Keywords: Reference works, Turkish proverbs, Evaluation, Iran
  • Z. Bahmani * Pages 58-70
    Purpose

    Introducing recognition systems and retrieval systems for Farsi printed document images and categorizing conducted researches with identifying strengths and weaknesses points of each category and presenting a retrieval system for Farsi printed document images in a new way.

    Methodology

    This paper is an applied research.An application designed and implied for Farsi printed document images retrieval. A new method in segmentation approach presented and implemented. A database including 50 Farsi documents scanned in 5 fonts provided for training and testing levels. Half of this database is used for training and other half for testing.

    Findings

    Persian printed document image recognition and retrieval systems follow one of three approaches: based on segmentation, based on sub-word shape and hybrid approach. The first approachhas received less attention dueto specific challenges. In this paper a system based on segmentation proposed and implemented and the results presented.

    Conclusion

    Results show that proposed system is anuseful method to Implement recognition systems and retrieval systems for Farsi printed document images.

    Keywords: Printed documents recognition of, Printed documents retrieval, Digital library, Sub-words, Sub-letters
  • A. Paknejad *, M. Salami, F. Soheili, S. Ziaei Pages 72-80
    Purpose

    To explore, analyze, validate the merits of the SEO Entrepreneurship Questionnaire for Knowledge and Information Science professionals.

    Methodology

    The sample size estimation and control for this survey were determined using Morgan table and simple random probability sampling. Based on the first extracted competencies of entrepreneurship in the field of SEO as a content analysis construct, a researcher-made questionnaire was developed using a web-based questionnaire. Face validity of the questionnaire was confirmed by experts in the field. The reliability of the questionnaire was confirmed by Cronbach's alpha test.

    Findings

    The results showed that the six categories include "basic IT skills", "regular or organic SEO", "external site SEO", "paid SEO or click", "website design and management tools" and "value added of Knowledge and Information Science in SEO field" were the main influencing variables for evaluating SEO entrepreneurship competencies for Knowledge and Information Science graduates.

    Conclusion

    Findings can be used to study, analyze and revise Knowledge and Information science topics in search engine optimization.

    Keywords: SEO, Factor Analysis, Entrepreneurship, Competency, Knowledge, Site Optimization, Search engine optimization
  • R. Karimi *, F. Abbasi Pages 82-93
    Purpose

    Knowledge management maturity is measured based on Siemens model and solutions for improvement are recommended.

    Methodology

    100 NLAI employees evaluated the stage of the organization’s maturity for KM by responding to a researcher-made questionnaire.

    Findings

    All of the components of knowledge management maturity except education and training were below the average. Education and training was at level five. The components of leadership, culture, and information technology were at level two, whereas the components of rewards and incentives, recording employees' experiences, application of knowledge, staffs' skills and management are at level one. Access to knowledge and experiences has not been implemented in the organization. Overall maturity was at level one.

    Keywords: Knowledge Management Maturity, National Library & Archives of Iran, Siemens Model
  • S. Faal *, Z. Bigdeli Pages 94-116
    Purpose

    To explore the impact of information seeking behavior of theses indexers to meet their information needs.

    Methodology

    35 indexers at the National Library and Archives of Iran (NLAI) and the Iranian Research Institute for Information Science and Technology (IRANDOC) composed the statistical population. A Likert scaled questionnaire was used for data collection. SPSS software was used for data analysis. ‌

    Findings

    Information seeking behavior of indexers meets their information needs in 7 components, not for "using sample documents" with a (mean lower than average: 2.66). The total mean of the 8 components studied was 3.63 (above the average). The research hypothesis is confirmed as the overall mean exceeds 3 on Likert scale.

    Conclusion

    Respondents have sufficient expertise and experience. Their information-seeking behavior fulfills a high level of information needs at various stages of indexing.

    Keywords: information seeking behavior, information needs, indexers, Dissertations, National Library, Archives of Iran, Iranian Research Institute for Information Science, Technology (IRANDOC)
  • A. Teymourikhani Pages 113-123

    This article introduces MarcEdit software. MarcEdit is a metadata editing software suite used primarily to create and manipulate MARC records. Originally developed by Terry Reese in 1999 for a major database cleanup project at Oregon State University. MarcEdit is a metadata editor: a suite of tools designed around the specific types of metadata currently in use by libraries.The tool has grown to include the capacity to create, edit, and transform much of the non-MARC metadata used by libraries. This article attempts to show some of the important features of this software.

    Keywords: MarcEdit, Marc, Metadata