فهرست مطالب

سیاست نامه علم و فناوری - سال نهم شماره 3 (پاییز 1398)
  • سال نهم شماره 3 (پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/09/01
  • تعداد عناوین: 8
|
  • شهرام خلیل نژاد، حلیمه یوسفی طبس*، عماد گلمحمدی، نشاط محمدی صفحات 5-15
    هدف پژوهش حاضر، مطالعه تاثیر سرمایه فکری بر قابلیت های پویا، گرایش های کارآفرینانه و نوآورانه در شرکت های دانش بنیان است. همچنین در این پژوهش سعی بر بررسی نقش میانجی قابلیت های پویا شده است. این پژوهش از لحاظ هدف انجام، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری پژوهش، شرکت های دانش بنیان مستقر در پارک های علم و فناوری استان خراسان رضوی (تعداد 170 شرکت) هستند. روش نمونه گیری از نوع تصادفی ساده و ابزار گردآوری داده ها، پرسش نامه استاندارد است که روایی آن از سوی خبرگان و پایایی آن از طریق روش پایایی ترکیبی و آلفای کرونباخ تایید شده است. آزمون مدل مفهومی و فرضیه های پژوهش با استفاده مدل یابی معادلات ساختاری به وسیله نرم افزار اسمارت پی ال اس انجام گرفته است. یافته ها نشان داده که سرمایه فکری بر قابلیت های پویا، گرایش کارآفرینانه و گرایش نوآورانه تاثیرمعناداری دارد. همچنین سرمایه فکری به صورت غیرمستقیم و از طریق قابلیت های پویا بر گرایش کارآفرینانه و گرایش نوآورانه تاثیرگذار است.
    کلیدواژگان: نوآوری، سرمایه انسانی، سرمایه اجتماعی، شرکت دانش بنیان
  • مهدی گودرزی، محمدحسین قربانی* صفحات 17-26
    در سطح جهان، نظام آموزشی دانشگاه‏ ها در پاسخگویی به نیازهای جامعه، دچار تغییر و تحول می‏ شوند. در این راستا زیرساخت های تحقیق، نقش مهمی در تمامی زمینه های علمی به خصوص علوم انسانی برای پیشرفت دانش دارند. یکی از زیرساخت ‏هایی که بسیاری از دانشگاه‏ های علوم انسانی در تلاش برای راه‏ اندازی آن هستند، آزمایشگاه مدیریت است. بررسی امکانات آموزشی و پژوهشی در بسیاری از دانشگاه های جهان اعم از دانشگاه های تراز اول در حوزه مدیریت مانند آکسفورد و ام آی تی تا دانشگاه هایی که در سطح متوسطی قرار می گیرند نظیر ناتینگهام و اوترخت، حاکی از این است که بسیاری از این دانشگاه ها، اقدام به راه اندازی مکانی تحت عنوان آزمایشگاه در حوزه علوم مدیریت و اقتصاد نموده اند. اطلاعات مورد نیاز در این تحقیق از روش مطالعه کتابخانه ‏ای گردآوری شده است. نتایج نشان می ‏دهد آزمایشگاه‏ های موجود در حوزه مدیریت را می‏‏‎توان در چهار قالب آزمایشگاه‏‎های نوآوری، رفتاری، مالی و جامع طبقه‎‏بندی کرد. هم‏چنین نتایج نشان می‏‎دهد راه‏‎اندازی و استفاده از یک آزمایشگاه مدیریت در درجه اول نیازمند یک راهبرد مشخص،  برنامه کلان، همکاری مدیران ارشد دانشگاه و دانشکده‏‎های  زیرمجموعه، اعضای هیات علمی و دانشجویان شاغل به تحصیل می‏‎باشد.
    کلیدواژگان: آزمایشگاه های دانشکده مدیریت، آزمایشگاه نوآوری، آزمایشگاه مالی، آزمایشگاه رفتاری، آزمایشگاه جامع
  • فاطمه زهرا رجبی کفشگر*، علیرضا عرب صفحات 27-44
    اقتصاد مقاومتی به عنوان یک راهبرد کلان در عرصه مدیریت کشور نخستین بار توسط مقام معظم رهبری مطرح شده است. اقتصاد مقاومتی یعنی آن اقتصادی که فشارها، توطیه ها و دشمنی های نظام سلطه جهانی را به فرصت های راهبردی و عملی تبدیل کرده و موجبات ارتقا، رشد و خودشکوفایی کشور را فراهم می آورد. متاسفانه علی رغم  تاکیداتی که بر فواید اقتصاد مقاومتی در کشور می شود ولی شاهد تحقق عملی آن نیستیم. هدف از این پژوهش، بررسی و شناسایی موانع پیاده سازی اقتصاد مقاومتی است. در این راستا با تکیه بر روش گردآوری کتابخانه ای و با رویکرد تحلیلی، ابتدا به چارچوب نظری و مفهومی اقتصاد مقاومتی پرداخته شده و سپس موانع پیاده سازی اقتصاد مقاومتی از طریق مطالعه، مرور پیشینه، مصاحبه با کارشناسان و خبرگان دانشگاهی و مدیریتی، در شش بعد شامل عوامل اقتصادی، عوامل سیاسی، عوامل اداری، عوامل فرهنگی، عوامل اجتماعی و عوامل هنری و 23 معیار شناسایی شده است. سپس از طریق پرسش‏نامه مقایسه زوجی معیارها و با استفاده از روش نوین در تصمیم گیری چندمعیاره یعنی تکنیک بهترین-بدترین و نظرات خبرگان، وزن دهی و اولویت بندی شده‎‏اند. پژوهش به روش توصیفی تحلیلی بوده و در آن از نرم افزار لینگو برای حل مدل استفاده شده است. نتایج نشان دادند که ابعاد اقتصادی، اداری و معیار های سیاست وابستگی شدید کشور به درآمدهای حاصل از فروش نفت خام، عدم حمایت از تولیدات داخلی و کاهش کمیت و کیفیت تولیدات داخلی و رانت، به ترتیب مهم ترین ابعاد و معیار های موانع اقتصاد مقاومتی در کشور هستند.
    کلیدواژگان: اقتصاد مقاومتی، عوامل اقتصادی، عوامل اداری، عوامل سیاسی، روش بهترین - بدترین
  • منصور شاه ولی*، آوا عاطفت دوست، مهسا فاطمی صفحات 45-59
    الگوهای پذیرش فناوری های نوین کشاورزی، لزوم توجه به محیط زیست را یادآور می شود. زیرا، ناپایداری طبیعت در نگاه انسان‏‎ها ریشه دارد. دیدگاه های نوین پایداری، علاوه بر عوامل فنی، متوجه انسان است که خواه‏ نا‏خواه وجهه فلسفی دارد. بنابراین، الگوی‏ پذیرش این فناوری‎ها می ‏تواند الگویی متعالی باشد که سه نظام الهی، انسان و طبیعت را هم‎راستا نماید. مطالعه تطبیقی الگوهای پذیرش فناوری های نوین با روش پیمایش در منطقه شهرستان آباده از مناطق سردسیر و نیمه خشک شمال استان فارس انجام گرفته است. نتایج نشان داد مناسب‎‏ترین الگوی پذیرش فناوری های نوین آبیاری، الگوهایی چندبعدی است که با دقت بالاتر گروه های پذیرنده و نپذیرنده این فناوری ها را متمایز و عوامل موثر بر پذیرش آن‏‎ها توسط کشاورزان را با قدرت پیش بینی بالاتر مشخص می‎‏نماید. زمانی الگوهای چندبعدی می تواند سعادت جامعه و پایداری آن، اصلاح امور ذینفعان و قوام معاد و معاش جامعه را باعث شود که با پذیرش فناوری های نوین، قداست طبیعت خدشه دار نگردد؛ خالق طبیعت فراموش و به غفلت جامعه و ذی‏نفعان آن‎‏ها از خدا منجر نشود و معاش فقرا تنگ ترو رفاه مترفین تشدید نشود.
    کلیدواژگان: روش شناسی متعالی، فناوری نوین کشاورزی، آبیاری تحت فشار
  • اسما تواضعی فر*، مهیم شیهکی تاش، سهیلا کشاورز صفحات 61-72
    پژوهش حاضر باهدف شناسایی پیشران‏‎های موثر بر کارآفرینی دیجیتال در کسب وکارهای کوچک و متوسط با رویکرد فراترکیب انجام شده است. فراترکیب، مستلزم این است که پژوهش‏گر یک بازنگری دقیق و عمیق انجام داده و یافته های پژوهش های کیفی مرتبط را ترکیب کند. در این مطالعه با استفاده از روش فراترکیب،140 مقاله در حوزه کارآفرینی دیجیتال، ارزیابی شده و با تحلیل محتوا، ابعاد و کدهای مربوط، استخراج انجام شد و میزان اهمیت و اولویت هر یک به کمک روش کمی آنتروپی شانون تعیین شدند. نتایج یافته ها نشان می‏‎دهند که کدهای فرهنگ سازمانی، مشتری مداری و عوامل اجتماعی دارای بیشترین ضریب اهمیت می باشند. درنهایت، پس از طی گام های پژوهش، مدل استنتاج شده از یافته های کیفی ارایه گردید. مشخص شد که این مدل از 3 بعد (درون‏‎سازمانی، برون‏‎سازمانی و زیرساخت‏‎ها)، 6 مفهوم (قابلیت‏‎های سازمانی، خط ‎مشی سازمانی، مشوق‏‎های حمایتی، توانمندی‏‎های محیطی، زیرساخت‏‎های فناوری اطلاعات و زیرساخت‏‎های محیطی) و هم‏چنین 30 کد تشکیل شده است. نتیجه حاصل از آنتروپی شانون نشان داد که کدهای فرهنگ سازمانی، مشتری‏‎مداری و عوامل اجتماعی به ترتیب رتبه‎‏های اول تا سوم را به‏‎عنوان پیشران‏‎های موثر بر کارآفرینی دیجیتال در کسب وکارهای کوچک و متوسط کسب نموده‏‎اند.
    کلیدواژگان: کارآفرینی دیجیتال، کسب وکارهای کوچک و متوسط، آنتروپی شانون، فناوری اطلاعات و ارتباطات
  • پریسا حمزوی پور*، معصومه شجاعی، ابوتراب علیرضایی صفحات 73-84
    پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر ظرفیت‎‏های فناوری اطلاعات و بازاریابی بر عملکرد زنجیره تامین شرکت نیکان طب کیمیا در سال 1398 صورت گرفته است. روش پژوهش بر اساس هدف کاربردی و از نظر گردآوری داده‏‎ها توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری شامل کلیه مدیران و کارشناسان شرکت نیکان‏ طب‏ کیمیا به تعداد 104 نفر است. نمونه آماری پژوهش با استفاده از روش نمونه‏‎گیری تصادفی ساده و فرمول کوکران، 82 نفر درنظر گرفته شده است. روش جمع‏‎آوری داده ها، با اقتباس از پرسش‏نامه‏‎های استاندارد پژوهش Yu و همکاران (2017) با 39 گویه صورت گرفت. پایایی این پرسش‏نامه با استفاده از روش آلفای کرونباخ برای تمامی ابعاد پرسشنامه بیش از 7/0 به‏‎دست آمد که نشان از پایایی مناسب ابزار پژوهش داشت. برای محاسبه روایی از روایی سازه استفاده شد که نتاج بیانگر روا بودن ابزار تحقیق است (AVE> 5/0). داده ها با روش مدل‏‎سازی معادلات ساختاری و استفاده از نرم‏‎افزار SmartPLS تحلیل و مدل نهایی ارایه گردید. نتایج پژوهش حاکی از برازش مناسب مدل مفهومی، بر مبنای شاخص های مقادیر قابل قبول و معنادار ضرایب مسیر، بارهای عاملی، واریانس تبیین شده و شاخص GOF بود. نتایج نشان دهنده تایید تاثیر ظرفیت‏‎های فناوری اطلاعات و شاخص‏‎های آن یعنی قابلیت‏‎های زیرساخت و قابلیت همسان‏‎سازی فناوری اطلاعات بر عملکرد زنجیره تامین شرکت نیکان طب کیمیا در سطح اطمینان 99 درصد بود. هم‏چنین فرضیات مبتنی بر تاثیر ظرفیت‏‎های بازاریابی و شاخص‏‎های آن یعنی قابلیت‏‎های ارتباط با مشتری و قابلیت سنجش بازار بر عملکرد زنجیره تامین بود.
    کلیدواژگان: ظرفیت فناوری اطلاعات، قابلیت بازاریابی، عملکرد زنجیره تامین، ارتباط با مشتری، سنجش بازار، شرکت نیکان طب کیمیا
  • کیارش فرتاش*، مریم جهانگیرنیا، امیر ملک محمدی صفحات 85-102
    مطالعه حاضر به بررسی نقش دولت و خصوصا نقش سیاست های تامین مالی در نوآوری و رشد در بلندمدت بنگاه ها و متعاقبا کشورها می پردازد. بر این اساس، نویسنده با بیان کاستی های مکاتب اقتصادی جریان غالب و خصوصا نیوکلاسیک در تحلیل و درک پدیده نوآوری از طریق محدود شدن مداخلات سیاستی به شکست بازار، مکاتب اقتصادی تکاملی و شومپیتری را چارچوب های تحلیل مناسبی برای این امر معرفی می کند. نقش محوری دولت در توسعه نوآوری و نقش فعال دولت در تامین مالی نوآوری از دیگر مسایل حایز اهمیتی است در این مقاله مبتنی بر شواهدی از کشورهای توسعه یافته مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته های این بررسی حاکی از نقش دولت فراتر از رفع شکست های بازار، بلکه شکل دهی و خلق بازارهای جدید و به عبارتی دیگر امروز دولت ها در قالب "دولت کارآفرین" با ریسک پذیری بالا به حمایت از فرآیند نوآوری می پردازند. در مقابل، عموما بنگاه ها و بخش خصوصی که خلق نوآوری و دستاوردهای حاصل از آن را متعلق و در نتیجه اقدامات خود می دانند، دارای رویکردی ریسک گریزتر از دولت در حمایت از نوآوری و تامین مالی آن هستند. بانک های توسعه ای و سرمایه گذاری از مهم ترین ابزارهای دولت ها در حمایت فعال و همراه با ریسک از نوآوری عموما در شرایط و حوزه هایی است که بنگاه ها و بخش خصوصی تمایلی به سرمایه گذاری  در آن ها ندارد. در انتها نیز چند پیشنهاد و ملاحظه در خصوص مداخله دولت به نفع توسعه نوآوری ارایه شده است.
    کلیدواژگان: نوآوری، سرمایه گذاری صبور، سرمایه گذاری دولتی، دولت کارآفرین، اقتصاد تکاملی
  • روح الله حمیدی مطلق، محمد اسماعیل زاده*، سعید سلیمانی، امین یوسفی، محسن اشعاری صفحات 103-117
    آموزش عالی در سطح جهان، بازاری 3 هزار میلیارد دلاری (در هر سال) را در اختیار دارد که انتظار می‏رود ارزش سالانه آن در طول پنج سال آینده 9 درصد (سالانه) رشد کند. این بازار با 9 مگاترند پیش‎رو(شناسایی شده توسط این موسسه)، تحولی پرشتاب را در چشم‎انداز آموزشی رقم خواهد زد و برای دانشگاه‎هایی که بخواهند رقابتی باقی بمانند، چالش‎هایی را به دنبال خواهد شد.
    کلیدواژگان: آموزش عالی، مگاترند، ADL
|
  • Shahram Khalil Nezhad, Halimeh Yusefi Tabas *, Emad Golmohammadi, Neshat Mohammadi Pages 5-15
    The purpose of this study was to study the effect of Intellectual Capital on dynamic capabilities, entrepreneurial orientation and Innovation orientation in knowledge-based companies. In addition, the mediating role of dynamic capabilities was also examined. This research is an applied research in terms of its purpose and uses descriptive-correlative methodology. The statistical population of the study, knowledge societies based in science and technology parks of Khorasan Razavi Provinces (170 companies). The method of sampling in this research is simple random sampling. The data gathering tool was a standard questionnaire whose validity was confirmed by the experts and its reliability was confirmed by the Composite Reliability and Cronbach›s alpha. The conceptual model and research hypotheses were tested using Structural Equation Modeling (SEM) in Smart PLS software. Findings show that intellectual capital has a effect on dynamic capabilities, entrepreneurial orientation and innovative orientation. In addition, intellectual capital indirectly influences the entrepreneurial orientation and innovative orientation through dynamic capabilities.
    Keywords: innovation, Human Capital, Social capital, Knowledge-Based Firms
  • Mehdi Goodarzi, Mohammad Hosein Ghorbani * Pages 17-26
    Around the world, the educational system of universities is changing to meet the needs of society. Research infrastructures have played an important role in all fields of science for the advancement of scientific knowledge, especially in the humanities and social sciences, and their research infrastructures have evolved over the last decade. One of the infrastructures that many humanities universities are trying to set up is a management lab. It is currently relying on the Management Laboratory as a valuable component in the research and education of universities. The development of the lab can promote products and products and thus make the university profitable. Examination of teaching and research facilities at many universities around the world, from top management universities such as Oxford and MIT to mid-level universities such as Nottingham and Utrecht, suggest that many of these universities have they have set up a local lab called the Laboratory of Management and Economics. The approach of this research is qualitative and library study methods have been used to collect the required information. The results show that laboratories in the field of world management can be classified into four laboratories of innovation, behavioral, financial and comprehensive. The results also show that setting up and using a management lab primarily requires a clear strategy and macro plan, collaboration between senior university and subordinate colleges, as well as the involvement of faculty and students.
    Keywords: Faculty of Management Lab, Innovation Lab, Financial Lab, Behavioral Lab, Comprehensive Lab
  • Fatemeh Zahra Rajabi Kafshgar *, Alireza Arab Pages 27-44
    Resistance Economy has been raised by the Supreme Leader for the first time as a major strategy in the field of country governance Resistance economy, that is, an economy that transforms the pressure, conspiracy and hostility of global domination into strategic and practical opportunities and promotes the development, growth, and self-fulfillment of the country. Unfortunately, despite the emphasis on the benefits of the Resistance economy in the country, we do not see the practical realization of it. This research aims to investigate and identify barriers to the implementation of the resistance economy. In this way first, the theoretical and conceptual framework of resistive economics discussed based on the library collection method and analytical approach. Then, the barriers to implementing Resistance economy were identified through study, literature review, interviews with academic and management experts in six dimensions including economic, political, administrative, cultural, social and artistic factors and 23 criteria. Then these barriers were weighed and prioritized through a paired criteria comparison questionnaire and by using the new method in multi-criteria decision making, the best-worst method, and the expert’s idea. The research is descriptive-analytical and Lingo software used to solve the model. The results indicated that economic and administrative dimensions and strong dependence policy of the country on the proceeds from the sale of crude oil, the lack of support for domestic production and the reduction of the quantity and quality of domestic production and rent criteria Respectively, are the most important dimensions and criteria of resistance economy barriers.
    Keywords: Resistance Economy, Economic Factors, Administrative factors, Political Factors, Best Worst Method
  • Mansoor Shahvali *, Ava Atefatdust, Mahsa Fatemi Pages 45-59
    New agricultural technologies models could be adopted, if local situations are under consideration; because the perspectives of sustainability are focused on humans with philosophical as well as technical aspects simultaneously. The adoption models for new technologies could be transcendental models including three systems of human, environmental and theology. For this reason, a comparative analysis of modern technologies adoption models, were the main purpose of this study. Abadeh County in the cold and semi-dry region of Northern Fars province was the research area. A random sample of 360 farmers (189 adopters and 171 non-adopters) was selected randomly for data collection. Based on the results, multiplicity models have been presented as the most appropriate adoption model which could differentiate the adopter and non-adopter groups with higher prediction degree. Those multiplicity models would lead to human welfare and sustainable community if the adoption of agricultural technologies don`t destroy the nature nor leading to the neglect of the owner of universe as well as class gap increase of which make the poor people poorer and the rich ones become wealthier.
    Keywords: Transcendental Methodology, Agriculture Modern Technologies, Pressurized Irrigation, Faras
  • Asma Tavazoeifar *, Mohim Sheihakitash, Soheila Keshavarz Pages 61-72
    The present study aimed to identify the effective propellants on digital entrepreneurship in small and medium-sized businesses with a Meta-Synthesis approach. The Meta-Synthesis requires that the researcher perform an accurate and profound revision, combining the findings of relevant qualitative research. By using the Meta-Synthesis method, 140 articles in the field of digital entrepreneurship, evaluation and analysis of content, dimensions and related codes were extracted, and the significance and priority of each method was determined by a little Shannon entropy. The results showed that organizational culture codes, customer-oriented, social factors have the most important factor. Finally, after the study steps, the inference model was presented from qualitative findings that this model of 3 dimensions (Intra-organizational, Extra organizational, and the infrastructures), 6 concepts (organizational capabilities, organizational policy, supportive protection, environmental capabilities, IT infrastructure, environmental infrastructure) and 30 Code is composed. Shannon›s entropy result showed that the codes of organizational culture, customer orientation, and social factors ranked first and third, respectively, as effective propellants of digital entrepreneurship in small and medium-sized businesses, respectively.
    Keywords: Digital entrepreneurship, Small, medium business, Shannon entropy, Information, Communication Technology
  • Parisa Hamzavi Pour *, Masoome Shojaee, Abootorab Alirezaee Pages 73-84
    This study was conducted with aims of Investigation to The Effect of IT capability and marketing capability on Supply Chain Performance of Nikan Kimia Teb Company in the years of 2019. Research Method was applied based on aim and also was descriptive- correlation based on data collecting method. The population consisted of all managers and experts of Nikan Teb Kimia Company (104 persons). The statistical sample of the study was 82 people using simple random sampling and Cochran formula.Data were collected using a standard questionnaire of research by Yu et al. (2017) with 39 items. Using Cronbach’s alpha method, the reliability of the questionnaire was more than 0.7 for all the dimensions, which this shows an acceptable reliability for the research instrument. Moreover, content validity was employed in order to assess the validity, which the results indicated the validity of the survey instrument (AVE>0.5). The obtained data was analyzed using Structural Equation Modelling (SEM) and Smart PLS software and the final model was presented. The results indicated proper fit of the conceptual model based on indices of acceptable and significant values for path coefficients, factor loadings, explained variances and GOF index. The results showed the confirmation of the impact of information technology capacities and their indicators, infrastructure capabilities, infrastructure capabilities and IT compatibility on supply chain performance of Nikan Teb Kimia at 99% confidence level. The assumptions were also based on the impact of marketing capacity and its indicators, customer relationship capability and market capability on supply chain performance.
    Keywords: Information Technology capability, marketing capability, Supply Chain Performance, Customer relationship, Market Measurement, Nikan Kimia Teb Co
  • Kiarash Fartash *, Maryam Jahangirnia, Amir Malek Mohammadi Pages 85-102
    The study examines the role of government, financing policies in particular, in the long - run innovation and growth of firms and countries, subsequently. Mentioning the deficiencies of Orthodox economic schools, especially the neoclassical model, in analyzing and perceiving innovation through limiting policy interventions to the market failure, the author introduces Evolutionary and Schumpeter economic schools as appropriate analysis frameworks in this case. The pivot role of government in developing innovation and its active role in financing innovation are among the other critical issues that are analyzed in this paper based on evidence from developed countries. The findings indicate that the role of government is beyond fixing market failure, but forming and creating new markets; and, in other words, governments are supporting innovation process in the form of a high-risk “entrepreneurial government”. In contrast, since firms and private sectors mainly assume that innovation creation and its achievements belong to them and are derived from their actions, they are following a stronger risk-aversion behavior than the government in supporting innovation and financing. Development and investment banks are among the most important governmental means to actively support innovation –along with the risks- mainly in contexts and areas where firms and private sector are not willing to invest. Finally, there are some suggestions and considerations regarding government intervention in favor of innovation development.
    Keywords: Entrepreneurial government, evolutionary economics, innovation, Government investment, Patient investment
  • Ruhollah Hamidi Motlagh, Muhammad Esmailzadeh *, Saeed Soleymani, Amin Yusefi, Mohsen Ashari Pages 103-117