فهرست مطالب

  • سال نهم شماره 4 (پیاپی 36، زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/12/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • منصور دودمان، علی بزرگی امیری* صفحات 9-40
    یکی از کلیدی ترین بخش های یک سیستم سلامت، زنجیره تامین خون است که سهم زیادی از هزینه های این سیستم را به خود اختصاص داده است؛ بنابراین هرگونه پیشرفتی در عملکرد زنجیره تامین خون می تواند به طور چشمگیری به بهبود کارایی و صرفه جویی در هزینه های سیستم های سلامت بیانجامد. در این پژوهش، یک مدل دوهدفه برای طراحی شبکه زنجیره تامین خون با هدف کاهش هزینه تاسیس تسهیلات ثابت و موقت، هزینه های انتقال فرآورده های خونی و حداقل کردن حداکثر میزان کمبود ارائه شده است. با توجه به عدم قطعیت های موجود در عرضه و تقاضا، برای مقابله با کمبود و افزایش سطح پاسخگویی، انتقالات جانبی بین بیمارستان ها در نظر گرفته شده است. مدل غیرقطعی به کمک روش فازی خیمنز به مدل قطعی تبدیل شده و در ادامه مدل دو هدفه با استفاده از روش ترابی و حسینی، به مدل تک هدفه تبدیل شده است. نتایج محاسباتی حاصل از مدل نشان می دهد در مدل فازی به دلیل وجود α-cut، مدل انعطاف پذیرتر شده؛ درحالی که در شرایط قطعیت، به دلیل قطعی بودن مقادیر پارامترها، اجازه انعطاف پذیری به مقادیر پارامترهای مدل داده نمی شود. مدل فازی علاوه بر نزدیک بودن به محیط واقعی، سبب می شود مدیران با توجه به عدم قطعیت موجود بر اساس میزان درجه مطلوبیت لازم اقدام به تصمیم گیری کنند.
    کلیدواژگان: مدیریت زنجیره تامین خون، مکان یابی تخصیص، عدم قطعیت، برنامه ریزی امکانی، انتقالات جانبی
  • امیر دانشور، مهدی همایون فر*، آنیا فرهمندنژاد صفحات 41-61
    در سال های اخیر مسئله جدیدی با عنوان «خوشه بندی چند معیاره» ظهور کرده که هدف آن، دسته بندی گزینه ها در گروه های همگنی به نام خوشه با توجه به معیارهای ارزیابی متفاوت است. در ادامه پژوهش های انجام گرفته در مبانی نظری، پژوهش حاضر با ترکیب الگوریتم K- میانگین و تکنیک پرامتی، به دنبال توسعه یک روش جدید خوشه بندی چندمعیاره است. پارامترهای مسئله، پروفایل های جدا کننده خوشه ها هستند که برای بهینه سازی آن ها از الگوریتم ژنتیک استفاده شده است. برای تنظیم پارامترهای ژنتیک نیز از روش تاگوچی استفاده می شود. در این مدل سازی، متغیرها در هر مرحله از به روزرسانی جواب ها، با توجه به فاصله امتیاز جریان خالص خود از پروفایل ها به نزدیک ترین خوشه تخصیص می یابند. عملگر جهش نیز صرفا زمانی اعمال می شود که میزان شباهت کروموزوم ها در هر جمعیت به حد خاصی برسد که این هوشمند سازی موجب کاهش زمان محاسباتی شده است. درنهایت با اجرای روش پیشنهادی بر روی چند نمونه مسائل تصادفی مالی، عملکرد آن با سایر الگوریتم های شناخته شده خوشه بندی مقایسه شده است. نتایج نشان می دهد که روش پیشنهادی ضمن تعیین تعداد بهینه خوشه ها، در مقایسه با سایر الگوریتم ها، جواب های دقیق تری ارائه می دهد.
    کلیدواژگان: خوشه بندی چندمعیاره، الگوریتم ژنتیک، الگوریتم K-میانگین، شاخص سیلوئت، پرامتی
  • صبا امیری، نادر نادری*، یوسف محمدی فر، بیژن رضایی صفحات 63-88

    بازاحیا یک رویداد انفرادی نیست، بلکه فرآیندی است که سلسله ای از وقایع و رویدادها آن را شکل می دهند. پژوهش کیفی حاضر با هدف طراحی و تدوین مدل بازاحیای بنگاه های صنعتی راکد با استفاده از نظریه داده بنیاد و رهیافت نظام مند استراوس و کوربین در استان کرمانشاه انجام گرفت. به این منظور به کمک روش های نمونه گیری قضاوتی و گلوله برفی با 15 نفر از مدیران بنگاه های صنعتی، استادان دانشگاه، مسئولان دولتی و خبرگان بخش خصوصی، مصاحبه عمیق نیمه ساختارمند در استان کرمانشاه انجام شد. برای بررسی روایی مدل، روش بررسی چندین باره متن مصاحبه ها برای یافتن مدلی جدید یا اصلاح مدل اولیه و نیز تطبیق با معیارهای کرسول به کار رفت و 467 کد، 155 مفهوم و 42 زیرمقوله شناسایی شد. در نهایت مدل پژوهش در قالب مدل پارادایمی ارائه شد که در آن «بازاحیای بنگاه های صنعتی راکد» به عنوان پدیده محوری متاثر از شرایط علی پژوهش انتخاب شد. شرایط زمینه ای و مداخله گر به همراه پدیده محوری راهبردها را شکل دادند و پیامدهایی مانند بهبود شاخص های عملکردی، جذب نیروی انسانی، افزایش نرخ بازده دارایی ها، افزایش ارزش ویژه برند و دارایی های بنگاه به همراه تثبیت وضعیت مالی شناسایی شد.

    کلیدواژگان: مدل بازاحیا، بنگاه صنعتی راکد، صنعت، رکود، استان کرمانشاه
  • امین فرحبخش، جواد بهنامیان* صفحات 89-106
    مسئله مسیریابی وسایل نقلیه یکی از شناخته شده ترین مسائل بهینه سازی محسوب می شود که هدف آن، طراحی مجموعه بهینه ای از مسیرها با کمترین هزینه برای سرویس دهی به مشتریان است؛ به گونه ای که با محدودیت های موجود سازگار باشد. کاربرد عملی زیاد و وسعت حوزه این مسئله باعث توجه بسیار زیاد پژوهشگران به این مسئله شده است؛ اما سختی حل این مسئله مشکلاتی را ایجاد کرده که نیاز به وجود روش های حل ابتکاری و فراابتکاری را افزایش داده است. این پژوهش یک روش ابتکاری حریصانه بر پایه روش های ابتدا دسته بندی، سپس مسیریابی، برای حل مسئله مسیریابی وسایل نقلیه ظرفیت دار (CVRP) با استفاده از قابلیت های تقلیل مسئله به مسئله کوله پشتی ارائه کرده است. از مزایای این روش می توان به مواردی همچون درنظر گرفتن توام معیارهای موثر مانند فاصله بین مشتری ها، فاصله تا دپو و تقاضای نقاط در تصمیم گیری، سرعت و کیفیت جواب خوب و توانایی استفاده از مزایای تقلیل اشاره کرد. برای بررسی نتایج و مقایسه آن ها از نمونه های استاندارد مربوط به CVRPLIB استفاده شده است.
    کلیدواژگان: تقلیل، مسیریابی وسایل نقلیه، روش ابتکاری حریصانه، مسئله کوله پشتی، روش کلاسه بندی
  • محمدرضا تقی زاده یزدی*، احسان سلمانی زارچی صفحات 107-137

    در این پژوهش، برنامه ریزی تولید و کنترل موجودی به عنوان عوامل موثر در فرآیند زنجیره تامین حلقه بسته چند سطحی در جریان برگشت محصول از مصرف کنندگان به تولیدکنندگان بررسی شده است. ابتدا زنجیره تامین مستقیم با مفهوم لجستیک معکوس با اضافه کردن یک مسیر برگشت ارتباط داده شده است. شبکه یکپارچه، شبکه زنجیره تامین حلقه بسته سبز (GCLSC) نامیده می شود. پژوهش حاضر درصدد است با ارائه مدل ریاضی چندهدفه برنامه ریزی آمیخته با اعداد صحیح و بهینه سازی آن به گونه ای عمل کند که مجموع هزینه ها و میزان مواجهه کارکنان با مواد شیمیایی زیان آور به حداقل مقدار ممکن برسد؛ بنابراین معیارهایی با عنوان «حدود مجاز مواجهه شغلی» به منظور صیانت نیروی انسانی برای کلیه مراکز تولید در نظر گرفته شده است. بر اساس مفهوم جبهه پارتو، یک الگوریتم جست وجوی چند هدفه ارائه شده است که برای تغییر جهت در فضای اهداف از مکانیسم پیشنهادی وزن های متغیر در روش مجموع وزن دار استفاده می کند. مقایسه عملکرد الگوریتم بر اساس توابع هدف، کارایی مناسب روش مجموع وزن دار در حل مسائل برنامه ریزی تولید و کنترل موجودی را نشان می دهد. نتایج نشان دهنده میزان مواجهه کارکنان با عوامل شیمیایی در حدود مجاز استاندارد مواجهه است؛ به طوری که سایر هزینه ها در حداقل مقدار ممکن قرار گرفته اند. در پژوهش حاضر از نرم افزار GAMS استفاده شده است.

    کلیدواژگان: برنامه ریزی تولید و کنترل موجودی، مدل ریاضی خطی چندهدفه، زنجیره تامین حلقه بسته سبز، الگوریتم مجموع وزن دار، حدود مجاز مواجهه شغلی
  • علیرضا ناصر صدرآبادی*، ستاره بشروئی شرق، سیدحیدر میرفخرالدینی صفحات 139-163

    مسائل زمان بندی دوره ای به شکل های متنوعی در صنایع و خدمات تعریف می شوند. در این گروه از مسائل تعدادی مشتری یا مراجعه کننده وجود دارند که باید به صورت دوره ای برای دریافت خدمت به سازمان یا ارائه دهنده خدمت مراجعه کنند. مراجعه دوره ای بیماران به پزشکان و مراجعه دوره ای دانشجویان به استادان، مثال هایی از مسائل زمان بندی دوره ای هستند. در این پژوهش شکل جدیدی از مسئله زمان بندی دوره ای مراجعه دانشجویان به استادان معرفی شده که تاکنون در مبانی نظری پژوهش وجود نداشته است. مسئله آن است که برنامه زمان بندی مراجعات دانشجویان به نحوی باشد تا ضمن رعایت محدودیت ها، هدف مسئله که توزیع یکنواخت مراجعات در طول دوره برنامه ریزی است، برآورده شود. رعایت فاصله زمانی بین مراجعات، تعداد مراجعات در طول دوره برنامه ریزی و پیوسته بودن مراجعات دانشجویانی که نیازمند تخصیص بیشتر از یک بازه زمانی هستند از جمله محدودیت های این پژوهش هستند. این مسئله علی رغم ساختار پیچیده ای که دارد با استفاده از برنامه ریزی خطی عدد صحیح محض فرموله شده و به منظور اعتبارسنجی، مدل با در نظر گرفتن دو مثال عددی و یک مثال واقعی و با کمک نسخه 17 نرم افزار LINGO حل شده است. نتایج نشان می دهد که مدل ارائه شده ضمن رعایت کلیه محدودیت ها از زمان پردازش قابل قبولی برخوردار است و در مسائل با ابعاد بزرگ نیز کارایی دارد.

    کلیدواژگان: برنامه ریزی خطی عدد صحیح، بهینه سازی، زمان بندی خدمات، مسائل چند دوره ای، مدل سازی ریاضی
  • امیر اسلامی نیا، پرهام عظیمی* صفحات 165-188
    این پژوهش به بررسی مسئله مسیریابی وسایل نقلیه الکتریکی با در نظر گرفتن محدودیت حجم باری خودرو می پردازد که در این مسئله ناوگان حمل ونقل شامل وسایل نقلیه الکتریکی است که با توجه به ظرفیت محدود باتری آنان باید محدودیت های آن نیز در برنامه ریزی توزیع در نظر گرفته شود. به این منظور نقاط شارژ مجدد در شبکه حمل ونقل در نظر گرفته می شود تا در صورت نیاز به شارژ باتری، خودرو شارژ مجدد را انجام دهد و مسیر خود را تکمیل کند. ازآنجاکه وسایل نقلیه الکتریکی به صورت محدود در توزیع کالا استفاده می شوند، باید سایر جنبه های آن را نیز در نظر گرفت. یکی از جنبه های مهم محدودیت حجم باری این وسایل است که نسبتا فضای باری کمتری دارند. گاهی ممکن است کالاهای تخصیص داده شده به یک وسیله نقلیه از نظر محدودیت وزنی موجه باشد، ولی مجموع حجم کالاها از حجم باری خودرو تجاوز کند؛ درنتیجه در این پژوهش یک مدل برنامه ریزی ریاضی برای فرموله سازی مسئله ارائه می شود؛ سپس چندین نمونه مسئله به منظور اعتبارسنجی طراحی و حل می شود که برای حل در ابعاد بزرگ از الگوریتم شبیه سازی تبرید استفاده خواهد شد.
    کلیدواژگان: مسیریابی وسایل نقلیه، خودروی الکتریکی، شارژ مجدد، محدودیت حجم، الگوریتم شبیه سازی تبرید
|
  • Mansour Doodman, Ali Bozorgi Amiri * Pages 9-40
    One of the most critical sections in a healthcare system, is blood supply chain that has owned significant portion of the costs of this system. So, any improvement in the blood supply chain performance can impressively lead to efficiency improvement and saving in the healthcare systems’ costs. In this research, a bi-objective model is presented for blood supply chain network design with aiming at decreasing main and temporary facilities opening cost, transportation costs of blood-derived products and minimizing the maximum shortage. Due to uncertainty in supply and demand, for dealing with shortage and increasing of responsiveness, lateral transshipment among hospitals is considered. Uncertain model is converted to deterministic model using Jiménez fuzzy and then the bi-objective model is transformed to a single objective model using Torabi-Hassini’s method. Computational results obtained from the model shows that in fuzzy model, because of -cut, the model is more flexible while in the certainty situation, because of certainty in parameters, model’s parameters value are not allowed to be flexible. Fuzzy model in addition to closeness to real environment, causes that managers make decisions based on uncertainty based on desirability. Also, model fuzzy has not significant impact on computational complexity and solving time.
    Keywords: Blood Supply Chain Management, Location-Allocation, Uncertainty, Possibilistic Programming, Lateral Transshipment
  • Amir Daneshvar, Mahdi Homayounfar *, Ania Farahmandnejad Pages 41-61
    In recent years, a new issue called "multi-criteria clustering" has emerged that aims at grouping alternatives into homogeneous classes called clusters according to different evaluation criteria. Following the related studies in literature, by combining K-means algorithm and PROMETHEE technique, this paper aims to present a new multi-criteria clustering method. The parameters of the problem are the cluster separator profiles which genetic algorithm (GA) is used to optimize them. In the modeling process in each stage of updating responses, alternatives allocate to the nearest cluster according to the distance of their pure flow of privileges from the profiles. The mutation operator is only applied when the chromosomes’ similarity level in each population reaches to a certain level which this intelligence reduces the computation time. Finally, by simulating the proposed algorithm and some well-known clustering algorithms based on the several financial databases the efficiency of the algorithm compared to other algorithms. The results show the algorithm, in addition to determine the optimal number of clusters in comparison to other algorithms, also provides better results.
    Keywords: Multi-Criteria Clustering, Genetic algorithm, K-Means Algorithm, Silhouette Index, PROMETHEE
  • Saba Amiri, Nader Naderi *, Yousef Mohammadifar, Bijan Rezaee Pages 63-88

    Revival is not an isolated event, but a process that forms a series of events. The present qualitative research was designed with the aim for arranging a model for revival stagnant industrial enterprises using the grounded theory and a systematic approach of Strauss and Corbin at Kermanshah Province. For this purpose, semi-structured interviews were conducted with help of sampling and snowball methods with 15 industrial managers, professors, government officials and private sector experts in Kermanshah provience. In order to investigate the validity of the research model, several methods of reviewing the text of the interviews were used to find a new model or to modify the original model and also to adapt to the criteria of Crreswell and 467 codes, 155 concepts and 42 subcategories were identified. Finally, the research model was presented in the form of a paradigm model that "the stagnation of industrial enterprises" was selected as a pivot phenomenon influenced by the circumstances of the research. Grounded and interventional conditions, along with the pivotal phenomenon, formed the strategies, and the consequences were identified such as improving performance indicators, attracting manpower, increasing asset returns, increasing brand equity and firm assets, along with consolidation of the financial position.

    Keywords: Revival Model, Stagnant Industrial Enterpris, Industry, Stagnation, Kermanshah Province
  • Amin Farahbakhsh, Javad Behnamian * Pages 89-106
    The vehicle routing problem is one of the most well-known optimization problems, which aims to design an optimum set of routes with the lowest cost for servicing the customers in a way that is consistent with the existing constraints. The wide practical application and scope of this problem has attracted much attention from researchers. But in return, the severity of solving has created difficulties and increased the need for heuristic and meta-heuristic solutions. This research represents a greedy heuristic method based on first categorizing then routing methods, to solve the capacitated vehicle routing problem (CVRP) using the capabilities of problem reduction to the knapsack problem. The advantages of this method include the consideration of effective criteria such as distance between customers, distance between customers to depot and demand of points in decision making, decent speed and quality of solution and the ability to utilize the benefits of reduction. Standard samples from CVRPLIB were used to evaluate the results and comparing them.
    Keywords: Reduction, CVRP, Greedy Heuristic Algorithm, Knapsack Problem, Clustering Method
  • Mohammad Reza Taghizadeh Yazdi *, Ehsan Salmani Zarchi Pages 107-137

    Planning and inventory control are considered the main factors affecting multi-level closed loop supply chain processes in the process of returning product from consumers to manufacturers. The integrated network is called a Green Closed-Loop Supply Chain (GCLSC). By introducing a mathematical multi-objective model for linear mixed-integer programming and optimizing it through appropriate technical, engineering and management methods, this research aims to eliminate or control the workplace pathogens with a view to minimizing the employees’ limit of exposure and total cost. Thus, a set of criteria titled “Occupational Exposure Limits” are defined to ensure the safety of the workforce in all production centers. Based on the concept of the Pareto Front, a multi-objective algorithm is proposed which uses the proposed mechanism of variable weight in the weighted-sum method to change the direction in the objective space. Comparison of the performance of the algorithm based on the objective functions: minimizing both the emission of hazardous chemical substances and the costs in the workplace, demonstrates the proper performance of the weighted sum method in solving production planning and inventory control issues. The results show that staff exposure to chemical agents is within the permissible range, so that other costs are kept to a minimum.

    Keywords: Production Planning & Inventory Control, Multi-Objective Linear Mathematical Model, Green Closed-Loop Supply Chain, Weighted Sum Algorithm, Occupational Exposure Limits
  • Alireza Naser Sadrabadi *, Setareh Boshrouei Shargh, Seyed Heidar Mirfakhredini Pages 139-163

    Periodical services are scheduled in various methods throughout different industries and services. Customers or clients periodically visit institutions or service providers to request for a service. Examples are patients referring to physicians or university students to lecturers. This paper proposes a novel model for the scheduling of the periodical services that university students may inquire from their lecturers. The timing of the schedule should accommodate an even distribution of office visits, intervals between the visits, and continual visits, which may require longer time slots. Although the problem has a complex structure, a pure linear integer model is formulated to yield a satisfactory schedule. The solution is verified using two numerical examples and one real example on LINGO (version 17). The results indicate that the model enjoys an acceptable processing time while meeting all constraints, and may be employed successfully on a large scale.

    Keywords: Integer linear programming, Optimization, Service Scheduling, Periodical Issues, Mathematical Modeling
  • Amir Eslaminia, Parham Azimi * Pages 165-188
    This study investigates the problem of electric vehicles routings with a limit on the volume of vehicles capacity. In this regard, the fleet which includes some electric vehicles with given limited battery capacities, should also be taken into account in the planning of distribution. To this end, recharge points are provided in the transmission network to recharge the cars and complete their routes if a battery needs to be recharged. As electric vehicles are only used in the distribution of goods, other aspects should also be considered. One of the important aspects of cargo volume limitation is the relatively low cargo space. Sometimes the goods assigned to a vehicle may be justified by the weight limit but the total volume of goods may exceed the freight volume. Thus, in this research, a mathematical programming model for the problem is presented. Then, several problem instances are designed to validate the model. Then a simulated annealing based algorithm is developed to solve large-scale problems for real world applications.
    Keywords: Vehicles Navigation, Electric Vehicles, Recharge Stations, Volume Capacity, Simulated Annealing Algorithm