فهرست مطالب

  • سال هشتم شماره 1 (بهار 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/01/06
  • تعداد عناوین: 7
|
  • محمدحسن امرائی* صفحات 1-23

    به گواهی ناقدان و صاحب نظران حوزه اسطوره، "اخیلس" یا "آشیل" نامورترین قهرمان اسطوره‌ای یونان یاستان در داستان نبرد تروا (Trojan War) است. هومیروس، کهن ترین و مشهورترین حماسه سرای یونانی، در کتاب خود "ایلیاد" که جامع ترین منظومه حماسی مغرب زمین و یونان به شمار می رود، داستان این اسطوره و ماجراجویی های وی را در جنگ تروا به نظم کشیده است. این کتاب بر مجامع فرهنگی و ادبی جهان غرب و شرق تاثیرات شگرفی گذاشته است. در همین راستا، برخی شاعران معاصر عرب نیز همانند سلیمان البستانی (1856)  محمود درویش (1941) ، و عبدالعزیز المقالح(1937)  غالبا تحت تاثیر ایلیاد هومر، به فراخوانی این اسطوره پرداخته اند. هدف این مقاله نقد و ارزیابی جلوه های حضور اسطوره «آشیل» در شعر شاعران مذکور، بر مبنای نظریه پیر برونل و چگونگی به کارگیری آن در شعر آنان است. دستاورد پژوهش که با اعتماد به روش توصیفی - تحلیلی نگاشته شده، نشان می دهد که اسطوره آشیل در شعر برخی نامبردگان، مانند درویش و مقالح که از شاعران نسل فریاد و حوادث فاجعه بار هزیمت و شکست در سرزمین های عربی هستند، از هیات یک قهرمان جنگی در میدان نبرد تروا به شمایل یک منجی و سفیر سیاسی در میان ملت های عربی در آمده که رهایی بخش انسان معاصر از دردها و رنج های سیاسی – اجتماعی است.

    کلیدواژگان: شعر معاصر عربی، اسطوره آشیل، اخیل، آخیلس، البستان، درویش، المقالح، جنگ تروا
  • اویس محمدی*، مراد اسماعیلی صفحات 24-45

    بعد از شهریور 1320 با رونق بازار کتاب و مجله در ایران، ترجمه ی آثار غربی به فارسی بیش از پیش رواج یافت. از جمله زمینه هایی که از این زمان به فارسی منتقل شد، شعر معاصر فرانسه بود  که به واسطه ی آن بسیاری از شاعران ایرانی به مطالعه و ترجمه ی آثار شعری فرانسوی پرداختند. احمد شاملو  از شاعرانی است که اشعار چند شاعر فرانسوی، از جمله پل الوار، را به زبان اصلی خوانده و برخی را ترجمه کرده است و  از آنها  تاثیراتی نیز پذیرفته است. در مقاله ی حاضر سعی شده است به شیوه ای روشمند، و  بر اساس رویکردی تطبیقی، تاثیرپذیری شاملو از الوار در سطح فرم شعر مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد و برای پرسش هایی پیرامون اشکال مختلف تاثیرپذیری شاملو از الوار پاسخ هایی ارائه گردد. حاصل پژوهش حاضر، بیانگر این است که: شاملو، در سطح واژگان، ترکیب ها، حروف ربط، تکرار، کاربست خاص صفت و قید در موسیقی شعر، حذف و سبک شروع شعر از الوار تاثیر پذیرفته است. البته این تاثیرپذیری به شکلی نیست که شاملو را مقلدی صرف بدانیم، بلکه او با استادی تمام، ساختارهای شعر الوار را به فارسی منتقل کرده، با در هم آمیختن آن با ساختارهای متون کهن فارسی، نقش خاص خود را رقم زده است.

    کلیدواژگان: احمد شاملو، پل الوار، شعر معاصر فرانسه، شعر معاصر فارسی، ادبیات تطبیقی
  • بهنام میرزابابازاده فومشی* صفحات 46-63

    از رویکردهای تازه در حوزه نقد ادبی رویکرد بوم نقد است که به بررسی رابطه میان انسان و طبیعت در ادبیات می پردازد. هرچند تعداد قابل توجهی از آثار نظری و کاربردی در حوزه بوم‌نقد منتشر شده است، اما تاکنون توجه چندانی به پژوهش بوم نقد تطبیقی نشده است. پژوهش پیش رو تلاشی است برای گشودن باب چنین پژوهش هایی به زبان فارسی در فضای دانشگاهی ایران. شاعر معاصر ایران، سهراب سپهری در اشعارش بارها به عناصر طبیعت اشاره می کند. شاعر و فیلسوف آمریکایی، رالف والدو امرسن نیز از طبیعت به عنوان موضوع آثارش استفاده می کند. به دلیل اهمیت طبیعت در آثار این دو شاعر، کاربست رویکرد بوم نقد دریچه تازه ای را بر اندیشه این دو شاعر و آثار ایشان خواهد گشود. اگرچه بهره مندی دو شاعر از طبیعت برای آفرینش هنری به شباهت هایی منجر شده است، اما نگاه آن دو به طبیعت باهم تفاوتی نیز دارد که مهم ترین آن تفاوت دید مدرن انسان محور امرسن با اخلاق زیست محیطی پست مدرن سپهری است. رویکرد بوم نقد تطبیقی می تواند با بررسی این نگاه های متفاوت، مناسب ترین نگاه را برای شرایط زیست محیطی امروز شناسایی کند و به خوانندگان ادبیات بشناساند.

    کلیدواژگان: بوم نقد تطبیقی، اخلاق زیست محیطی، انسان محوری، سپهری، امرسن
  • شیرین بقایی، عبدالرضا مدرس زاده*، محمود صادق زاده صفحات 64-87

    یکی از شگردهای مطرح در گستره سبک‌شناسی، مقایسه آثار ادبی مشابه با هم در دوره‌های گوناگون تاریخی است که نتیجه این شباهت‌ها و تفاوت‌ها، رمز و راز برتری شاعری بر دیگری و نیز میزان تاثیرگذاری‌های زبانی و تاریخی و فرهنگی بر متن ادبی، نشان خواهد داد. با نگاهی گذرا به اشعار سبک هندی و اصفهانی، به‌وضوح می‌توان گرایش فزاینده سرایندگان آن‌ها را در به‌کارگیری شگردها و فنون شاعری نسبت به پیشینیان دریافت. فنون و ابزاری که در جنبه‌های مختلف (فرمی و محتوایی) سبب فاصله‌گیری گفتار سراینده بر روی زنجیره زبان، از هنجار و زبان معیار و نزدیکی آن به زبان ادب و شعر می‌شود. در این راستا، تعیین سبک یک شاعر نیز، تشخیص و شناسایی همین ابزارها و شگردها در بسامد است که از شاعری به شاعر دیگر متفاوت هست و این‌چنین است که سبک‌های فردی به وجود می‌آید. بر این اساس، باید گفت که تفاوت اصلی شیوه شاعران سبک اصفهانی و هندی در میزان رویکرد شاعران این روزگاران به شعر شاعران و مضمون‌های مرسوم ادبی (motiv) در سبک عراقی رایج در ایران است. بیدل به‌عنوان سرآمد سبک هندی می‌کوشد که تحت‌تاثیر سبک اصفهانی نباشد (نظریه اضطراب تاثیر)؛ به‌گونه‌ای که این رویکرد در برابر شاعران سبک عراقی با شدت کمتر و در برابر امثال صائب با شدت بیشتر، صورت گرفته است.

    کلیدواژگان: سبک اصفهانی، سبک هندی، سبک عراقی، بیدل، صائب، مضامین مشترک
  • سیده یاسمین سجادی، منصوره سجادی* صفحات 88-109

    شخصیت اصلی رمان سووشون، زری است. او عاشق خانواده اش است و این وابستگی از او زنی مطیع و ترسو ساخته است و فردیت را از او می گیرد. از ابتدای داستان زری درمیان شجاعت و ترس در نوسان است، تا زمانی خون شوهرش به ناحق ریخته می شود و او تصمیم می گیرد شجاع باشد و شی انگاری را از خود دور کند. در رمان دگرگونی سسیل و هانریت هر کدام به نوعی زن های زندگی شخصیت اصلی رمان یعنی آقای لئون دلمون را تشکیل می دهند، که هر دو زنانی هستند که کاملا در ذهن شخصیت اصلی داستان، آقای لئون دلمون، به شی انگاره تبدیل شده اند و تا پایان رمان شی انگاره باقی می مانند .در این پژوهش به بررسی تطبیقی وضعیت شی انگاری در دو رمان سووشون و دگرگونی می پردازیم. نتایج این مطالعه نشان می دهد که شخصیت های اصلی زن در این دو اثر دچار شی انگاری می باشند. اگرچه امکان رهایی در رمان دگرگونی مطرح و ارائه نمی شود اما در رمان سووشون امکان رهایی زن از شی انگاری طرح می شود و امکان فردیت او در پایان رمان مورد بسط قرار می گیرد.

    کلیدواژگان: سووشون، سیمین دانشور، شیءانگاری، میشل بوتور، دگرگونی
  • سیده ناهید حجازی* صفحات 110-131

    اصطلاح نوتاریخ گرایی، امروزه به رویکردی گفته می شود که تاریخ را آنگونه که تاریخ نگاران به نظر مخاطب می رسانند پذیرا نیست. این رویکرد، و نه نقد ادبی، در دهه هشتاد  قرن بیستم  و بیشتر بر مبنای اندیشه‌های استفن گرینبلت آمریکایی شکل گرفت.  به عقیده گرینبلت باید نوتاریخی گرایی را خوانشی از متن مورد نظر بدانیم و نه یک مکتب نقد. هدف نوتاریخ‌گرایان آثار ادبی دوران‌های گوناگون تاریخ را مد نظر قرار می دهند، تا با بررسی چند جانبه و شبکه ای ارتباط متون ادبی با سایر متون از جمله متون تاریخ جنبه های درون متنی و برون متنی اثر ادبی را روشنتر کنند و روابط قدرت و برساخت‌های فرهنگی،اجتماعی و ایدئولوژیکی هر دوره تاریخی رابشکافند. از دیدگاه آنان هیچ تفاوتی میان متون ادبی و غیرادبی وجود ندارد. در این مقاله سعی بر آن خواهد بود گونه‌ای تحلیل ارائه شود که علاوه بر تاثیر تاریخ و نویسنده در خلق اثر ادبی عوامل درون متنی مانند روابط قدرت به منزله مهم‌ترین بافت موجود در متن خاموشی دریا بر اساس نظریه گرینبلت و میشل فوکو بررسی شود .

    کلیدواژگان: ادبیات تطبیقی، تاریخ گرایی سنتی، تاریخ گرایی نو، رمان خاموشی دریا، ورکور
  • روح الله روزبه* صفحات 132-153

    بهرام چوبین فردوسی و مکبث ویلیام شکسپیر به هم شبیه هستند. پس می‌توان این دو اثر را با هم مقایسه کرد. مقاله پیش روی از رهگذر تطبیق به ارزشهای اخلاقی در بهرام چوبین و مکبث و کارکردهای تعلیمی آنها می‌پردازد. فردوسی و شکسپیر بسیار ماهرانه به تطورات سردارانی همانند بهرام چوبین و مکبث در چنگال قدرت می‌پردازند. هر دو سردار بعد از فتح، خیال پادشاهی به سرشان می‌افتد و هر دو به واسطه موجودات غیربشری از آینده باخبر می‌شوند. مکبث از زنان ریش‌داری خبر فرمانروایی کاودور و پادشاهی اسکاتلند را دریافت می‌کند. بهرام از زنی که شاه پریان است حکم شاهی می‌شنود. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که شکسپیر متاثر از جهان‌بینی دوره الیزابت شاه را بزرگ و عالی در نظر می‌انگارد که از طرف خداوند حاکم انسانها است و کشتن وی مساوی با کشتن خیر است در حالیکه در بهرام چوبین، فردوسی همگام با سردار شجاع است و جهان‎بینی فر ایزدی را به چالش می‌کشد. روش این مقاله با استناد به مکتب ادبیات تطبیقی امریکایی می‌باشد که به مقایسه شباهت‌ها و افتراقات آثار ادبی می پردازد.

    کلیدواژگان: مکبث، »بهرام چوبین«، شکسپیر، شاهنامه ی فردوسی
|
  • Mohammadhassan Amraei Pages 1-23

    According to critics and experts in the field of myth, "Achilles" or "Achilles" is the most immense Greek mythological hero in the Trojan War. Humorous, the oldest and most famous Greek epic, in his book The Iliad, the most comprehensive epic version of the West and the Greeks, is the story of this myth and his adventures in the Trojan War. This book has had tremendous effects on the cultural and literary communities of the West and the East. In the same vein, some contemporary Arab poets, like Suleiman Al-Bustani (1856), Mahmoud Darwish (1941), and Abdul Aziz Al-Maqalah (1937), have often been influenced by Iliad Homer, calling this myth. The purpose of this article is to critique and evaluate the effects of the presence of the myth of "Achilles" in the poetry of the poets, based on Pierre Brunel's theory and how to apply it in their poetry. The research achievement, which has been written with a descriptive-analytical method, shows that the Achilles myth in the poetry of some named, such as Darwish, and the articles that are poets of the generation of screaming and catastrophic events and defeat in Arab lands, The mission of a war hero on the battlefield of Troj, as a sinner and political ambassador among Arab nations, is that the emancipation of contemporary human beings from pain and suffering is political-social.

    Keywords: Contemporary Arabic poetry, Achilles mythology, Akhil|Akhilas, Al Bustani|Darwish, Articles, Trojan War
  • Oveis Mohamadi *, Morad Esmaeili Pages 24-45

    Iranian familiarity with western poem dates back to the early 14th solar century. After September 1941, the translation of western works into Persian language became more and more popular due to prosperity in book and magazine market in Iran. Among the fields that were translated into Persian since then, was contemporary poem of French. Thus, many Iranian poets studied and translated French poem works. Ahmad Shamloo is one of the poets who read the poets of many French poets and translated some of them due to familiarity with French language and has been influenced by them. French poet, Paul Éluard, is one of those who has influenced Shamloo, the matter confessed by Shamloo. In the present paper, based on a comprative approach, it has been tried to analyze Shamloo’s impressionability from Éluard in the level of poem form and to decode its different types. The results obtained from this paper are as follows: Shamloo is influenced by Éluard at the level of vocabulary, syntax combinations, conjunctions, repetition, special use of adjective and adverb in the poem music, ellipsis and the style of the poem start. The impressionability is not in a way that we consider Shamloo as a mere imitator, but he has turned the structures of Eluard poem into Persian by his mastery, and has mixed with the ones of classic Persian texts and created his own special role.

    Keywords: Ahmad Shamloo, Paul Éluard, contemporary poem of France, contemporary Persian poem, adaptive literature
  • Behnam Mirzababazadeh Fomeshi* Pages 46-63

    Belonging to the binary opposition man/nature, nature is a common subject in world literature. Ecocriticism, interdisciplinary study of the relationship between human beings and the environment, provides literary criticism with a fresh approach to literature. Although a significant number of theoretical and practical works have been published in the field of ecocriticism, just a few works have so far employed a comparative ecoctitical approach. The present paper employing such a comparative approach is groundbreaking in Iranian academia in that such a comparative study has not yet been published in Persian. Contemporary Persian poet, Sohrab Sepehri frequently referred to nature in his poetry. American poet and philosopher, Ralph Waldo Emerson employed nature as a subject of his works. Since nature is an important subject for the two figures, employing a comparative ecocritical approach will shed light on their works. Even though employing nature led to similarities, Sepehri’s approach toward nature is significantly different from that of Emerson.

    Keywords: Comparative Ecocriticism, Environmental Ethics, Anthropocentrism
  • Shirin Bakaii, Abdoreza Modarreszadeh *, Mahmood Sadekzadah Pages 64-87

    One of the most widely used stylistic techniques is the comparison of similar literary works in different historical periods. The result of these similarities and differences will be the mystery of the poet's superiority to the other, as well as the level of linguistic, historical and cultural influences on the literary text. With a quick look at Indian poetry and Isfahani style, one can clearly understand the increasing tendency of their creators to apply poetry techniques and techniques to their predecessors. Techniques and instruments that, in different aspects (form and content), distort the speech on the language chain from the standard and standard language and its proximity to the language of poetry and poetry. In this regard, determining the style of a poet is to identify and identify the same tools and techniques in frequency that vary from poet to poet. Accordingly, it should be noted that the main difference between the style of Isfahan and Indian style poets in the poet's approach to poetry of these times is poetry and common themes of the literary (motiv) themes in the common Iraqi style in Iran. Biddle strives to end the style of Hindi not influenced by Isfahan's style (impact anxiety theory); Such an approach is less intense against the Iraqi style poets and is more intense than the likes of Saeb.

    Keywords: Saeb|esfahani style, Indian style, Iraqi style, Bidel, Saeb|common themes
  • Seyedeh Yasamin sajjadi , Mansourh Sajjadi* Pages 88-109

    Comparative literature is a kind of interdisciplinary research study and it is a branch of history of literature which considers historical and literal relations between two or among several national literatures. This study comparatively considers the objectification of female characters in Suvashun written by Simin Daneshvar and a change of heart ( la modification) by Michel Butor. The main character of Suvashun is Zari, which is a woman of family And this dependence makes her timid and obedient and takes the subjectivity away from her. From the beginning of the story she is in fluctuation between fear and bravery until the moment when her husband is assassinated and then she decided to be brave and remove her objectification. In Change of heart, Cecile and Henriette are the two women who suffer from the imposed objectification in the mind of the main character mr Leon Delmon and until the end of the story this objectification lasts. Leon Delmon wants his wife as a lady who manages his house affairs and his beloved as a lady to promenade with her in Rome. The results of the present study showed that female characters of these two novels suffer from objectification. In change of heart there is no way for them to be free from objectification while in Suvashun there exist a possibility for the female character to be free from objectification and her subjectivity is developed at the end.

    Keywords: Sushoun, Daneshwar, objectification, butor|change of heart, subjectivity
  • Seyedeh Nahid Hejazi* Pages 110-131

    New historicism refers to an approach that does not accept history as the historians convey. This approach mostly is based on the ideas of the American professor, Stephen Greenblatt, in the eighties of the twentieth century. According to Greenblatt, new historicism presents a new reading of the text, not a school of criticism. New historicism investigates the multilateral relations of the literary works with other texts including the historical ones to clarify their inter-textual and extra-textual aspects. New historicism inspects the relations of power and cultural, social, and ideological constructs. From the new historicist point of view, there is no difference between literary and non-literary texts. The present paper attempts to examine The Silence of the Sea to reveal the author’s and the history’s influence in creating the literary work. With the help of Greenblatt and Foucault views, inter-textual factors such as power relations as the main context are studied in the paper as well.

    Keywords: New Historicism, - Stephan Greenblatt, Michel Foucault, The Silence Of Sea, Vercor, Second world War
  • Roohollah Roozbeh* Pages 132-153

    Ferdowsi and Shakespeare in their works deal with didactic teachings. Both poets mirror nature and consider human happiness depending on respect for the moral virtues, and strive to strengthen the teaching and ethos of moral points. Shakespeare has used every opportunity to express the teachings of education. In all its tragedies he has used elements of education. Shakespeare’s human outlook towards ethical issues is clear. Some of these teachings are expressed through the plots and characters on different occasions. This paper studies the result of moral values and its educational functions. The most important doctrine of education in the Ferdowsy and Shakespeare is condemnation of avarice and ambitions. Macbeth is a Scottish captain who kills the king in order to usurp the throne. Shakespeare shows the result of greed is the destruction of soul and its good qualities. In the end, the victory is with the good in the duality of good and evil. Both deal with two commanders who rebel against kings and bring about their own fall. Both are told by supernatural forces that they are destined to rule. their difference is that Bahram is a good commander while Macbeth turns evil.

    Keywords: Macbeth, didactic teachings, Shakespeare, Ferdowsi, Bahram Chubineh