فهرست مطالب

  • سال بیست و سوم شماره 2 (پیاپی 45، پاییز و زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/12/01
  • تعداد عناوین: 12
|
  • علیرضا پیروزان*، نعمت الله فاضلی صفحات 1-20

    این پژوهش کسب سواد دانشگاهی را از منظر سه مولفه بنیادی آن، یعنی «نگارش دانشگاهی»، «خوانش دانشگاهی»، و «تفکر انتقادی» از طریق «مطالعه موردی» بررسی می کند. بر همین اساس، این پژوهش در پارادایمی کیفی، به دنبال کسب شناخت از کیفیت های آموزش سواد دانشگاهی و ارتقای آن میان دانشجویان مقطع کارشناسی دانشکده منتخب است. از این رو، نگارندگان کوشیده اند اطلاعات لازم و شاخص های برسازنده سواد دانشگاهی را در وهله نخست از طریق ادبیات موضوعی تحقیق، گردآوری و سپس از طریق پرسش نامه و مصاحبه با ده تن از استادان بررسی نمایند. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که گرچه استادان دانشکده بر اغلب قابلیت های مرتبط با سواد دانشگاهی دانشجویان اتفاق نظر دارند، در عین حال، به تکالیف و وظایف مقرر که لازمه ارتقای حوزه محتوایی سواد دانشگاهی در میان دانشجویان است کمتر اختصاص می دهند و ارزیابی درستی در این باره از وضعیت دانشجویان خود ندارند. در نتیجه، در دانشکده مورد مطالعه به مسیله سواد دانشگاهی دانشجویان اهمیت چندانی داده نشده است و از همین رو دانشجویان جدیدالورود به دوره های کارشناسی، بازتاب کافی از استادان خود دریافت نمی کنند تا بر همان اساس به گفتمان دانشگاهی دست یابند.

    کلیدواژگان: سواد دانشگاهی، نگارش دانشگاهی، خوانش دانشگاهی، تفکر انتقادی
  • نعمت الله ایران زاده*، سمیه آقابابایی، محمدمهدی زمانی صفحات 21-41
    رعایت اصول زبان علمی در پژوهش های علمی و آثار دانشگاهی مربوط به رشته زبان و ادبیات فارسی، همانند آثار علمی و دانشگاهی رشته های دانشگاهی دیگر، ضروری است. از جمله این اصول می توان به این نکات اشاره کرد: زبان علم نقش ارجاعی دارد؛ نشانه در زبان علم غیرانگیخته، دلبخواهی، و قراردادی است؛ کارکرد آن ابلاغ پیام است؛ کمترین میزان چندمعنا شدگی را دارد؛ و ساخت های روشن زبان را به کار می گیرد.گاه در کتاب های دانشگاهی رشته زبان و ادبیات فارسی شاهد کاربردهایی هستیم که از این اصول تخطی می کنند. هدف این پژوهش بررسی انواع تخطی از این اصول است. این پژوهش بر روش تحقیق کیفی مبتنی است و با نمونه گیری نظری، انواع تخطی از اصول مورد نظر بررسی می شود. براساس یافته های تحقیق، انواع این تخطی در سطوح واژه، گروه، و بند در این آثار بدین قرار است: کاربرد قاعده افزایی، کاربرد انواع قاعده کاهی (زمانی، معنایی، و سبکی)، کاربرد تشبیه ادبی، نقل از آثار ادبی با هدف ایجاد نقش شعری زبان، کاربرد واژه های مبهم، و داوری ارزشی.
    کلیدواژگان: زبان علم، کتاب‏های درسی رشته زبان و ادبیات فارسی، زبان نگارش علمی
  • الهام سیدان* صفحات 42-65
    در پژوهش های دانشگاهی، زبان  نقش مهمی در انتقال مفاهیم و یافته های علمی دارد. در سال های اخیر بی توجهی به قواعد دستوری و کاربرد نادرست واژه موجب اختلال در پیام رسانی شده و آسیب های جدی برای زبان در پی داشته است. تکرار، شتابزدگی و کاربرد ناشیانه برخی واژه ها و عبارات از جمله این آسیب ها است که موجب شکل گیری برخی کلیشه های زبانی شده است. این کلیشه ها بدون تفکر و به صورت گسترده در متون دانشگاهی به کار رفته اند و به دلیل تکرار قالبی و کاربرد نادرست کلمات، تاثیرپذیری از زبان عامه، ادبی مآبی، ابهام و اطناب، ضمن کاستن از صراحت و سلاست، به زایایی زبان آسیب زده اند. در این پژوهش، به منظور تبیین آسیب های کلیشه نویسی در متون دانشگاهی و ارائه راه حل هایی برای اصلاح آن ها، کلیشه های زبانی در شش درسنامه دانشگاهی بررسی می شوند. نتایج این بررسی نشان می دهد کلیشه ها در بخش های آغازی، میانی و پایانی کلام در متون دانشگاهی به کار می روند و به شیوه های گوناگونی ساخته می شوند: گرته برداری از زبان های بیگانه، تاثیرپذیری از زبان عامه، بهره گیری از عبارات ادبی مبتذل و بی توجهی به معنای قاموسی کلمه و تغییر معنای آن. برای اصلاح کلیشه ها می توان با بهره گیری از ظرفیت های دستوری زبان فارسی و با استفاده از قید، حرف ربط، بدل و... جایگزین مناسبی برای آن ها یافت؛ ضمن اینکه کاربرد علائم سجاوندی مناسب نیز نویسنده‏ها را از برخی کلیشه های زبانی بی نیاز می کند.
    کلیدواژگان: زبان علم، کلیشه، نگارش، متون دانشگاهی
  • ابوطالب ایرانمهر*، حسین داوری صفحات 66-94
    مولفه های دیداری از جمله عناصر مهم و کارآمد در تهیه و تدوین کتاب های آموزشی به طور عام، و کتاب های آموزش زبان انگلیسی به طور خاص هستند و در دهه‏های اخیر از حیث نوع و نقش، با ارائه نظریه ها و الگوهای متنوع همراه بوده اند. این دسته از مولفه ها در قالب دو گروه: الف. تصویر (عکس، طراحی، نقاشی، و پویانمایی) و ب. سامانده های ترسیمی طبقه بندی می شوند. در این مقاله ابتدا این دسته از مولفه ها در قالب چند دیدگاه معرفی می شوند و سپس با توجه به اهمیت کتاب های زبان تخصصی سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت)، به عنوان مهم ترین منابع کتاب های زبان تخصصی در جامعه دانشگاهی ایران، از حیث کمی و کیفی و متناسب با نقش و کارکردشان به شکل توصیفی- تحلیلی در سه دوره (نسل) کتاب های زبان تخصصی بررسی می شوند. نتایج یافته ها نشان می دهد این مولفه های دیداری مشخصا در نسل جدید کتاب های زبان تخصصی تا حدودی نمود یافته و در نسل دوم و به ویژه در نسل اول نادیده گرفته شده است. درخصوص نسل سوم نیز شاهد قوت و البته ضعف از حیث میزان و نوع مولفه های دیداری به کاررفته هستیم که متناسب با موضوع کتاب ها، این قوت و ضعف ها متفاوت است. پس از بررسی این موارد، پیشنهادهایی کاربردی برای تقویت این بعد ارائه شده است.
    کلیدواژگان: مولفه‏ های دیداری در کتاب درسی، سامانده ترسیمی، کتاب زبان تخصصی
  • مصطفی همدانی* صفحات 95-117
    کتاب به سوی جوامع دانایی محور، ترجمه گزارش جهانی یونسکو به سال 2005 است که آن را آقایان علی حسین قاسمی و سیروس آزادی ترجمه و سازمان «سمت» به عنوان منبع اصلی دروس «جغرافیای سیاسی اطلاعات» (مقطع دکترا) و نیز «جهانی شدن و جامعه اطلاعاتی، مدیریت اطلاعات و دانش، اینترنت و شبکه های اطلاعاتی» (مقطع کارشناسی ارشد) برای رشته کتابداری و اطلاع رسانی، منتشر کرده است. این کتاب با توصیفی از اوضاع جهان در ارتباطات علمی و فناورانه و برشمردن ضعف های جهان توسعه نیافته در این زمینه راهکارهایی برای توسعه علمی جهان سوم ارائه کرده است؛ اما دانشگاه مورد نظر این کتاب، دانشگاهی کاملا مادی است که مباحث فلسفی و الهیاتی در آن جایی ندارد. نقد هژمونیک این کتاب نشان می دهد که توصیه های آن نه تنها چاره معضل توسعه نیافتگی علمی جهان سوم نیست، بلکه خود به تثبیت سلطه قطب های علمی شمال و جهان ثروتمند اطلاعاتی منجر میشود و بر عمق شکاف اطلاعاتی می‏افزاید. پیشنهاد این جستار برای کشورهای اسلامی، روی آوردن به اسلامی سازی بنیادهای پارادایمی علوم و معارف در تحقیقات توصیفی و همبستگی، تمرکز بر تولید نظریه های هنجاری و نیز الهام از الهیات رهایی بخش با رهیافت اسلامی است که هر سه پیشنهاد، در واقع سه ضلع اصلی اسلامی سازی علم و معرفت دانشگاهی است.
    کلیدواژگان: پارادایم، هژمونی، یونسکو، گزارش 2005 یونسکو، اسلامی سازی علوم انسانی
  • مرتضی کرمی*، سمیه حاتمی کیا، رویا پورحاجی صفحات 118-136
    هدف از مطالعه حاضر، بررسی محتوای درس روش تحقیق وآمار در رشته علوم تربیتی و روان شناسی است. بدین منظور، در پژوهش حاضر از دانشگاه‏های معتبر که در نظام رتبه بندی سایماگو و شانگهای دارای رتبه برتر هستند، 22 دانشگاه انتخاب شده و طرح درس و کتاب های مورد استفاده در تدریس روش تحقیق در رشته روان شناسی و علوم تربیتی، مورد تحلیل قرار گرفته است. روش تحقیق در این مطالعه تحلیل محتواست. جمع آوری اطلاعات با چک لیستی که بر اساس فهرست کتاب ها و طرح درس دانشگاه‏ها در رشته روان شناسی وعلوم تربیتی تنظیم شده بود انجام گرفته است. یافته‏ها حاکی از آن است که در فهرست کتاب ها و طرح درس دانشگاه‏ها، اخلاق پژوهش، روان شناسی، به عنوان یک علم، و انواع روش های آزمایشی، بیشترین سهم را به خود اختصاص داده است. با بررسی محتوای فهرست کتاب ها و طرح درس دانشگاه‏های معتبر جهان می توان با توزیع موضوعی درس آمار و روش تحقیق، زمینه ای برای یاری رساندن به استادان درخصوص شناسایی محتوای مناسب برای تالیف کتاب های متناسب و مورد نیاز جامعه در زمینه رشد و شکوفایی هرچه بیشتر این مقوله فراهم نمود.
    کلیدواژگان: تحلیل محتوا، روش تحقیق، طرح درس، کتاب های دانشگاهی
  • عبدالرسول فروتن* صفحات 137-159
    علاوه بر رشته هایی که در مقاطع مختلف، به ویژه کارشناسی، برای آموزش زبان ها و ادبیات خارجی در ایران تاسیس شده، رشته هایی نیز با عنوان «مترجمی» ایجاد شده است؛ مانند مترجمی زبان عربی، مترجمی زبان انگلیسی، و مترجمی زبان آلمانی. به دلیل اینکه در ترجمه، تسلط بر زبان های مبدا و مقصد ضروری است و در ایران، اصولا یکی از دو زبان مبدا یا مقصد برای ترجمه، زبان فارسی است، آشنایی با معیارها و ویژگی های زبانی و ادبی فارسی به عنوان زبان مادری اهمیت دارد. در این مقاله، پس از طرح مهم ترین ویژگی ها و اطلاعات مربوط به زبان و ادبیات فارسی که دانستن آن برای مترجم ضروری است، به طور خاص، دروس و سرفصل های مصوب رشته مترجمی زبان عربی معرفی و بررسی می شود. برنامه درسی سایر رشته های مترجمی نیز در این قالب و با توجه به ناهمگونی شان قابل بررسی است. حاصل این پژوهش نمایانگر ناآشنایی برنامه ریزان درسی با ویژگی های زبان و ادبیات فارسی، اهمیت شناخت آن در ترجمه و نبود مدیریت و نگرش علمی واحد در طراحی سرفصل های رشته های مترجمی است.
    کلیدواژگان: زبان و ادبیات فارسی، زبان مادری، ترجمه، برنامه درسی، مترجمی زبان عربی
  • دانش محمدی*، یوسف نظری صفحات 160-180
    فعالیت های کلاسی و غیر کلاسی مهارت سخن گفتن، مهم ترین بخشی است که فرصت کاربرد عملی زبان را برای زبان آموزان فراهم می کند. تالیف مجموعه های آموزشی متشکل از چند گفت وگو، متن، فعالیت های جایگزینی و تحویلی در سطوح مقدماتی، و بحث و مناقشه در سطوح پیشرفته بدون در نظر گرفتن اصول علمی حاکم بر این فعالیت ها، آسیب شایعی است که در بیشتر مجموعه های آموزشی زبان عربی وجود دارد. در راستای آسیب شناسی این مسئله و ارائه راهکارهای مناسب، این پژوهش می کوشد با مراجعه به منابع نظری حوزه آموزش زبان خارجی، مهم ترین ویژگی های مطالب و فعالیت های آموزشی پویا برای مهارت سخن گفتن و نیز با تحلیل فعالیت های مهارت مکالمه در کتاب اللغه العربیه از انتشارات جامعه المصطفی براساس محورهای استخراج شده، راهکارهایی عملی برای تقویت این فعالیت ها ارائه نماید. این فعالیت ها در محورهای تقویت نقش های زبانی، واقعی و اصیل بودن مطالب، شخصی سازی فعالیت ها، رعایت سطوح از ساده به دشوار، فعالیت های متمرکز بر دقت، روانی و تنوع (استفاده از تصاویر، نقش بازی کردن، بحث گروهی، فعالیت های شکاف اطلاعاتی، مصاحبه و بازی های زبانی) تحلیل شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که در سطوح مقدماتی، فعالیت های مناسبی برای تقویت نقش های زبانی، استفاده از زبان واقعی، تقویت دقت در تلفظ واژگان، و تقویت روانی ارائه نشده است.
    کلیدواژگان: آموزش زبان عربی، فعالیت های پویا، فعالیت های ارتباطی، مهارت سخن گفتن، کتاب اللغه العربیه
  • مسعود کیانی*، محمد آرمند صفحات 181-204

    سوال های مناسب‏ بر کسب دانش، پرورش ادراک و تحریک تفکر ارزیابانه و انتقادی تاثیر می گذارند. هدف پژوهش حاضر، ارائه الگویی تلفیقی برای طراحی سوال کتاب های درسی دانشگاهی و مطالعه موردی کتاب های درسی گروه علوم تربیتی و روان شناسی سازمان «سمت» بر مبنای آن الگوست. برای این منظور، از روش پژوهش تحلیل محتوا و مطالعه موردی استفاده شد. ابتدا، منابع معتبر چاپی در حوزه طراحی سوال کتاب های درسی دانشگاهی از نظر محتوا تحلیل و چارچوب الگوی نظری با رویکردی تلفیقی مشخص و سپس، برای بررسی روایی الگو، از هشت متخصص موضوع، به صورت هدفمند، نظرخواهی شد. در ادامه، 1323 سوال در هشت کتاب از دو گروه علوم تربیتی و روان شناسی 1392-1397 سازمان «سمت» به صورت موردی براساس الگوی پژوهش تحلیل شد. نتایج آن نشان داد که الگوی مطلوب طراحی سوال باید با توجه به سه بعد اصلی سلسله مراتب یادگیری، درگیری دانشجویان در درس و انواع تفکر هم گرا و واگرا طراحی شود. بر این اساس، الگوی نهایی شامل سه بعد اصلی، سیزده سوال اصلی و بیست و پنج سوال فرعی بود. نتایج ارزیابی آن سوال ها نشان داد که از 1323 سوال، با 827 سوال (62/51%) مهارت های سطوح پایین یادگیری و با 496 سوال (37/49%) مهارت های سطوح بالای یادگیری تعیین شدند. 10/5 درصد از سوال ها به پرورش تفکر واگرا و 89/5درصد آن ها به پرورش تفکر هم گرا مربوط بود

    کلیدواژگان: کتاب درسی دانشگاهی، طراحی سوال، سلسله مراتب یادگیری، تفکر واگرا، تفکر هم گرا
  • زهرا بابادی عکاشه، احمدرضا نصر*، محمدرضا نیلی احمد آبادی صفحات 205-224
    این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت‎بندی اهداف و فعالیت‎های یادگیری مناسب درس کارورزی رشته روان شناسی در مقطع کارشناسی انجام شده و پژوهشی ترکیبی است. در بخش کیفی با 28 نفر از متخصصان، اعضای هیئت علمی دانشگاه اصفهان، شاغلان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته روان شناسی که به شیوه تصادفی هدفمند انتخاب شدند مصاحبه شد. جامعه آماری بخش کمی دانشجویان ترم 5 تا 8 سال های تحصیلی 1396-1397 و دانش‎آموختگان سال‎های تحصیلی 1393-1396 در رشته روان شناسی بودند که به روش تصادفی طبقه‎ای متناسب با حجم، تعداد 150 نفر انتخاب شدند. داده‎های پژوهش از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسش نامه جمع‎آوری شد. برای تعیین روایی مصاحبه و پرسش نامه از روایی محتوایی استفاده گردید. نتایج بخش کمی پژوهش نشان داد در حیطه اهداف کارورزی، بیشترین اولویت در تالیف این کتاب درسی باید به مرتبط کردن مباحث نظری دانشگاهی با محیط کار داده شود. در حیطه فعالیت یادگیری، برقراری ارتباط با مراجعان و تشخیص نوع خدمات مورد نیاز آنان، مهم ترین فعالیت ها شناخته شدند. شرکت‏کنندگان در مصاحبه نیز بر ارتقا و تعمیق دانش نظری به عنوان مهم ترین هدف تاکید داشتند و در حیطه فعالیت‎های یادگیری مناسب نیز فعالیت‎های تخصصی در رشته روان شناسی را مورد توجه قرار دادند.
    کلیدواژگان: اهداف کارورزی، روان شناسی، فعالیت یادگیری، کارورزی
  • حسن فانیدپور، محمدرضا نیلی احمد آبادی*، علی دلاور، حسین کارآمد صفحات 225-245

    مطالعه حاضر، با هدف شناسایی و اعتباریابی اصول و معیارهای طراحی کتب درسی مبتنی بر آموزه های دینی برای مقطع عمومی حوزه های علیمه خواهران انجام گرفت. روش پژوهش حاضر، تحلیل محتوای کیفی- مضمون محور (تماتیک) است. روش انتخاب نمونه یا واحد تحلیل در این مطالعه نمونه گیری نظری بود. در یافته های به ‏دست‏آمده، علاوه بر تحلیل محتوای رونوشت مصاحبه ها ، از مکتوبات و مستندات مربوط نیز استفاده شد؛ بدین صورت که در جریان تحلیل، با کدگذاری مقوله های اصلی بعد از اشباع نظری، 9 مقوله اصلی و 46 مقوله فرعی از داده های کیفی استخراج شد و در نهایت، اعتباریابی درونی یافته های پژوهش حاضر انجام گردید. نتایج نشان می دهد توجه به اصل آیه بینی تنظیم محتوا، اصل تعادل محتوا، اصل انسجام درونی و بیرونی محتوا، اصل نگارش محتوا، اصل ایجاد علاقه، اصل فعال سازی و عملی کردن محتوا، اصل عینی سازی محتوا و اصل پشتیبانی محتوا، از جمله مواردی اند که متخصصان حوزوی در بخش طراحی اشاره کرده اند. نظام آموزشی حوزه های علمیه خواهران قابلیت کاربرد در موقعیت های مختلف به ویژه نشر کتب دانشگاهی را نیز دارد.

    کلیدواژگان: اصول و معیارهای طراحی کتب درسی، معیارهای طراحی آموزشی، حوزه های علمیه خواهران، آموزه های دینی
  • مجید صادقی مزیدی* صفحات 246-272

    کتاب واژه‏ شناسی قرآن مجید، اثر غلامعلی همایی از جمله کتاب‏های تخصصی در حوزه معناشناسی قرآن است که بر اساس سرفصل وزارت علوم، و برای دانشجویان کارشناسی ارشد رشته علوم قرآن و حدیث نگارش یافته و با نگاهی جدید و نقادانه، شش دیدگاه متفاوت از زبان‏شناسان قدیم و جدید را تحلیل و بررسی کرده است. این جستار بر آن است تا با رویکردی توصیفی ‏‏تحلیلی، ساختار و محتوای این اثر را بررسی کند. یافته‏ های تحقیق نشان می‏دهد که این کتاب توانسته در ساختار و محتوا بر اساس چارچوب و سرفصل ‏های کتاب ‏های آموزشی و دانشگاهی عمل کند، اما کاستی ‏هایی نیز دارد که از جمله مهم‏ترین آن‏ها می ‏توان به این موارد اشاره کرد: عدم رعایت برخی اصول فنی نگارش، و در حوزه محتوا، در ناهمگونی کمی اثر، تناقض‏ گویی، عدم تناسب آیات قرآن با محتوا، ابهام، عدم پردازش درست مفاهیم، و عدم توجه به دسته ‏بندی و توجه به بسامد واژگانی قرآن

    کلیدواژگان: کتاب واژه ‏شناسی قرآن مجید، غلامعلی همایی، معناشناسی قرآن
|
  • Alireza Piroozan *, Nematolah Fazeli Pages 1-20

    This study investigates the acquisition of academic literacy from the perspective of its three fundamental components: academic writing, academic reading, and critical thinking through a case study for the Faculty of Law and Political Science, University of Tehran. Accordingly, this research, in a qualitative paradigm with an inductive approach that is characteristic of case studies, seeks to gain insight into the quality of academic literacy education and its promotion among undergraduate students of aforesaid faculty. Therefore, the author has attempted to gather the necessary information and indicators which constructs academic literacy through research literature first and then to investigate this phenomenon by designing a questionnaire and interviewing 10 professors. The results of this study indicate that although faculty members agree on most of the capabilities related to academic literacy of students, they still lack the tasks and assignments required to enhance the content area of academic literacy among students. And they do not properly evaluate the status of their students. As a result, the issue of academic literacy is not given much importance in the faculty under study, so newcomer students do not receive enough feedback from their professors to pursue academic discourse on the same basis.

    Keywords: Academic Literacy, academic writing, Academic Reading, Critical Thinking
  • Nemat Allah Iranzadeh *, Somayeh Aghabababei, Mohamad Mahdi Zamani Pages 21-41
    Scientific studies and academic works about Persian Language and literature discipline, like other disciplines, are to be based on principles of applying scientific language. Some of these principles are as follow: the language has referential function, a sign in scientific language is unmotivated, arbitrary, and conventional, function of sign and text is conveying the purpose, sign has the least rate of polysemy, and the explicit structures of language is applied. Some times in academic books in Persian language and literature discipline, language application deviates from these principles. The aim of this research is studying the types of this deviation and the research is based on qualitative research method and theoretical sampling. Based on research findings, the types of this deviation in these books, in lexis and group and clause level, are as follow: applying extra regularity, applying some kinds of deviation (historical, sematic, and stylistic), applying literary simile, quoting from literary texts in order to make poetic function, applying implicit lexis, and value judgement.
    Keywords: language of science, Persian language, literature books, pathology
  • Elham Sayedan * Pages 42-65
    Language plays an important role in academic research in transferring scientific concepts and findings. In recent years, neglecting the grammatical rules and incorrect use of words in these texts has disturbed messaging and seriously damaged language, one of those is repeated and hasty application of some words and phrases which has resulted in linguistic clichés. Clichés are used extensively in academic texts with no thought and cause damage to the language by repetitive patterns, incorrect use of words, use of slang and literary language and ambiguity, which in turn has reduced the clarity and expression of statement. In this paper, we survey linguistic clichés in six academic books to explain the disadvantages of clichés in academic texts and design solutions for correcting them. The results of this study show that clichés are used in different places (at the beginning, in the middle, or at the end of the text), and are formed in different ways: Calque, the affected language by Folk language, the use of literary hackneyed phrases, and neglecting the meaning of the word and changing its meaning. In order to correct the clichés, we can use the grammatical capacities of the Persian language as using the adverbs, conjunctions, appositive and so on. Plus, we can remove clichés by correcting use of punctuation marks.
    Keywords: science language, cliché, writing, academic texts
  • Abutaleb Iranmehr *, Hossein Davari Pages 66-94
    One of the most important elements in the preparation and compilation of educational books in general and English language teaching (ELT) textbooks in particular, is Visual element. In recent decades, various instructional theories and models have dealt with such elements in terms of type and role. Due to their importance, they are categorized into two main groups: (a) pictures (image, drawing, painting, animation), and (b) graphic organizers. In this paper, first they are presented through several perspectives. Then, considering the importance of English for specific purposes (ESP) textbooks published by SAMT in the academic community of Iran, through a descriptive and analytic approach, the authors tried to analyze this component quantitatively and qualitatively and in proportion to its role and function in three periods of ESP textbooks development. The results indicate that this component has been specially developed in the new generation of specialized books and has been largely overlooked in the second generation and especially in the first generation. In the third generation, we also see strong points and, of course, weaknesses in terms of the amount and type of visual elements, which are different based on various disciplines of textbooks. Therefore, while investigating and analyzing these cases, some suggestions have been made to strengthen this component.
    Keywords: visual elements, graphic organizer, ESP textbooks
  • Mostafa Hamedani * Pages 95-117
    The book Be suy-e javämeꞌ-e Dänäꞌi-Mehvar (Towards Knowledge-based Societies) translated by Ali Hoseyn Qäsemi and Sirus äzädi from UNESCO World Report (2005), published by SAMT is used as main resource for doctoral course as Political Information Geography, and Globalization and Information Society, knowledge and Information management, and Internet and Information Network in mastersꞌ courses. While describing the condition of world in scientific and technological communication and listing the weaknesses of the underdeveloped countries in this respect, this report has provided solutions to develop the science of Third World countries. The universities mentioned in this report is considered as materialistic one in which there is no room for philosophical or theological discussions. The hegemonic critique of the book indicates that not only its recommendations fails to resolve the scientific problems faced by the Third World countries, but also they stabilize the dominance of the information-rich countries located in the northern hemisphere; accordingly, the information gaps are increased. This paper suggests that Islamic countries Islamize paradigmatic foundations of sciences and knowledge in descriptive and correlational researches, focus on the production of normative theories, and pay attention to liberation theology with an Islamic approach. All of these three suggestions are in fact the three main sides of the Islamization of the academic sciences and knowledge
    Keywords: paradigm, Hegemony, Unesco, UNESCO Report 2005, Islamization of Humanities
  • Morteza Karami *, Somayeh Hatami Kia, Roya Pourhaji Pages 118-136
    The purpose of this study is to investigate the content of the course of research and statistics in educational and psychological sciences. For this purpose, 22 universities from the prestigious ones ranking in the Scimago and Shanghai rankings, and the syllabus and books used to teach the research method in psychology and education were analyzed. The research method in this study was content analysis. Data were collected using a researcher-made checklist based on a list of books and university curricula in psychology and educational science. Findings indicate that the largest part of the list of books and courses of the universities goes for ethics of research, psychology as a science and a variety of experimental methods. By examining the content of the list of books and syllabuses of prestigious universities around the world and by distributing thematically, we can help teachers identify the right content for compiling appropriate and needed community textbooks.
    Keywords: Content Analysis, research method, lesson plan, academic books
  • Abdolrasoul Forutan * Pages 137-159
    The purpose of this study is to investigate the content of the course of research and statistics in educational and psychological sciences. For this purpose, 22 universities from the prestigious ones ranking in the Scimago and Shanghai rankings, and the syllabus and books used to teach the research method in psychology and education were analyzed. The research method in this study was content analysis. Data were collected using a researcher-made checklist based on a list of books and university curricula in psychology and educational science. Findings indicate that the largest part of the list of books and courses of the universities goes for ethics of research, psychology as a science and a variety of experimental methods. By examining the content of the list of books and syllabuses of prestigious universities around the world and by distributing thematically, we can help teachers identify the right content for compiling appropriate and needed community textbooks.
    Keywords: Content Analysis, research method, lesson plan, academic books
  • Danesh Mohammadi *, Yusef Nazari Pages 160-180
    Classroom and non-classroom Speaking activities are the most important part that provide opportunities for language use. Writing educational books that include some conversions and transformational and substitution drills in the introductory levels and discussion activities in advanced levels, is a common problem in most Arabic speaking books. This study attempts to present the most important characteristics of effective teaching materials and activities for speaking skills by referring to theoretical resources in foreign language teaching. In the second step, we will analyze the speaking activities in Al-loghat Al-Arabiya. These activities were analyzed in several aspects: addressing all functions of speaking, authenticity, personalization, sequence from easier speech modes to difficult ones & including tasks for both accuracy and fluency. The results of the study show that in this book, especially at the introductory levels, appropriate activities to enhance all functions, use of authentic language, and accuracy of pronunciation and vocabulary are not provided. Fluency activities are weak at the introductory level as well.
    Keywords: Arabic language teaching, Effective activities, Communication activities, Speaking Skill, Al-loghat Al-Arabiya
  • Masoud Kiani *, Mohammad Armand Pages 181-204

    Well-designed questions have an integral role in acquiring knowledge, developing perceptions, and stimulating critical thinking. This study is to present an integrative model for designing questions in university textbooks and accordingly conduct a case study on questions in education and psychology textbooks published by SAMT Publications. To this end, content analysis and case study were used. In the first section, the related literature on question design were content analyzed, and the integrated approach was chosen as the theoretical model. Then, the validity of the model was checked by eight relevant experts. In the second part, 1323 questions in eight education and psychology textbooks published by SAMT Publication between 1392-1397 AH were analyzed based on the research model. The results showed that a desirable model for designing questions should be developed based on three main dimensions including learning hierarchy, student engagement in the course, and types of convergent and divergent thinking. The final model was composed of 3 main dimensions with 13 types of main questions and 25 sub-questions. The evaluation of a total of 8 textbooks and 1323 questions indicates that 827 questions (62.51%) and 496 questions (37.49%) assessed Lower and Higher Order Learning Skills, respectively. Moreover, the design of the questions in these textbooks was mainly focused on content, and no attention was paid to fundamental, emotional, and engaging questions. Finally, only 10.5% of the questions relate to the development of divergent thinking, while 89.5% of them relates to interrelated questions.

    Keywords: University textbook, question design, learning hierarchy, convergent thinking
  • Zahra Babadi Akashe, Ahmadreza Nasr *, Mohammadreza Nili Ahmad Abadi Pages 205-224
    With the purpose of identifying and prioritizing the goals and activities appropriate for internship for Undergraduatestudents of psychology, a mixed approach has been adopted in this study. In the qualitative section, interviews were conducted with 28 experts, faculty members, psychologists and graduate students who were selected using a purposive random sampling method. The statistical population of the quantitative section of this study was 5th-8th grade students in 1396-1397 and graduates of 1393-1396 in psychology, 150 of which were selected by stratified random sampling method. The data were collected through semi-structured interviews and questionnaires. Content validity was used to determine the validity of the interview and the questionnaire, and to determine the reliability of the questionnaire, Cranach's alpha coefficient was used. The results showed that in terms of internship goals, the highest priority should be given to linking academic theoretical issues with the workplace. Regarding learning activities, communicating with clients and identifying the type of services they need were proposed as the most important activities. Participants in the interview also emphasized the promotion of theoretical knowledge as the most important goals. Regarding learning activities suitable for internship, they focused‎ on the specialized activities.
    Keywords: Internship Goals, psychology, learning activities, Internshi
  • Hasan Fanidpour, Mohamadreza Nili Ahmad Abadi *, Ali Delavar, Hossein Karamad Pages 225-245

    This study aims to identify and validate the principles and criteria for designing textbooks based on religious doctrines in the seminaries for sisters. The method of this research is to analyze the content-thematic-theme-oriented (Thematic) content. The sampling method or analysis unit in this study was theoretical. The statistical population of the study consists of all upstream and scientific documents of the religious schools related to the subject matter of the research and all members of the scientific education groups and the scientific group compiling instructional textbooks in the religious schools for women. After coding the main categories, 9 main categories and 46 subcategories of qualitative data were extracted and, finally, the internal validation of the findings of the present study was performed. The results of the interviews and the analysis of existing documents show that some of items referred to by seminary specialists for designing textbooks are attention to the content of the content-orientation principle, balance, internal and external content, content writing, creating interest, the activation and implementation of the content, objectification, and content support. These criteria are from the perspective of the sub-factions of the Seminary for Sisters at the higher education level. These categories can be used in different situations, especially the publication of academic books.

    Keywords: principles, criteria for designing textbooks, Principles of Instructional Design, seminaries for sisters, religious doctrines
  • Majid Sadeghi Mazidi * Pages 246-272

    Gholam Ali Homäʼiʼs VäžeShenäsiy-e Quran-e Majid (Glossary of Holy Quran), whichanalyzes and criticizes the combination of six old and new skilled linguistics points of views, uses a novel and critical view has known as a specific book in the semantics field of The Quran, particularly for master students. This research is to study the last mentioned book’s structure and content, using descriptive and analytical approach. The research findings reveal that although this book’s structure and content have outperform based on academic framework and curriculums, there are some weakness in its structure that can be noted as: lack of some technical principles of writing. Moreover, the evaluation of the content of Homäʼiʼs work shows the most weakness in quantity heterogeneous of this work, contradiction in terms, inappropriateness of Quranic verses with content, ambiguity, lack of proper involvement in Concepts, lack of attention to categorization, and failure to considerate on the frequency of the Quranic vocabulary as well.

    Keywords: VäžeShenäsiy-e Quran-e Majid (Glossary of Holy Quran), Gholam-Ali Homäʼi, semantics of Quran