فهرست مطالب

انتظار موعود - پیاپی 64 (بهار 1398)
  • پیاپی 64 (بهار 1398)
  • بهای روی جلد: 500,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1399/01/14
  • تعداد عناوین: 7
|
  • غلامرضا بهروزی لک، محسن رحیمی جعفری* صفحات 5-26

    از آن جا که غیبت خلیفه الاهی پدیده ای خاص برای بشر است و به طور طبیعی، سرگردانی و حیرت افزایی را در پی خواهد داشت و از طرفی براساس آموزه قرآن، مبنای آفرینش و کلیدواژه خلقت، «بندگی» و «عبودیت» است؛ آن گاه این سیوال مطرح می شود که در عصر غیبت «ولی خدا» چه کسانی عهده دار زمینه سازی برای ترسیم مسیر بندگی، از طریق شناساندن بحران های عصر غیبت و معرفی امام عصر4 برای امت هستند و بدین منظور چه راهبردهایی برای شیعیان ترسیم کرده اند؟
    روش این تحقیق توصیفی _ تحلیلی، ناظر بر مطالعات کتابخانه ای است. این نوشتار در پی مطالعات گسترده در منابع تاریخی و منابع روایی با پژوهشی نو، تحلیلی جامع به کارکردهای الاهی، فردی، اجتماعی و اعتقادی ابناء الرضا: در جهت آماده سازی شیعیان آینده برای پذیرش ولایت امام غایب و اطاعت از نایبان خاص و عام ارایه کرده است  و شیعیان را از گرفتار شدن در دام هایی که توسط ره زنان و مدعیان منحرف گسترده می شد؛ پرهیز داده اند.

    کلیدواژگان: امام جواد (ع)، امام هادی (ع)، امام حسن عسکری (ع)، بنی الرضا (ع)، غیبت، سازمان وکالت
  • امیرمحسن عرفان، مرضیه جولانی فروشانی، ابوالفضل جعفری پور صفحات 27-51

    پژوهه پیش رو با هدف نهادینه سازی رویکرد کیفی به موضوع علایم ظهور، مهم ترین نظریه ها را در تبیین روایات سفیانی بیان می کند. این مقاله با روش توصیفی _ تحلیلی سامان یافته و به لحاظ نوع داده های مورد استفاده، تحقیقی کیفی است.
    این جستار برای پاسخ گویی به این پرسش که اساسا تبیین نظریه ها در رویکرد به روایات سفیانی چه اهمیتی دارد؛ تاکید می کند که همگام با توسعه تحلیل ها در این زمینه، نگرش های تحلیلی نیز گسترش یافته است. آنچه در این پژوهش ها کم تر مورد کاوش قرار گرفته، گونه شناسی تحلیلی و نقد اندیشه ها و نظریه ها در این زمینه است و نیز بر این نظریه ها چه نقدی مطرح است و یا  کدام نظریه با شواهد روایی و تاریخی سازگارتر است و بر اساس کدام دسته از احادیث می توان این نظریات را نقد کرد.
    نتایج نشان می دهند که «رویکرد انکار نشانه سفیانی»، «رویکرد تردیدگرایانه به روایات سفیانی» و «رویکرد اثباتی»، از مهم ترین نظریه ها در رویکرد به روایات علایم ظهور است

    کلیدواژگان: سفیانی، علایم ظهور، نشانه حتمی، انکار، ظهور
  • مهدی فرمانیان، عباس خسروی* صفحات 53-73

    امام مهدی4 در نگاه «بریلویه» دارای جایگاه ویژه ای است و آن امام را به عنوان آخرین امام و خلیفه ظاهری و باطنی در عصر حاضر می دانند و معتقدند که آن حضرت، هم خاتم ولایت خواهد بود و هم آخرین امام و خلیفه برای امت. از نگاه بریلویه امام مهدی4 دوازدهمین امام روی زمین و آخرین خلیفه الاهی خواهد بود که هم دارای خلافت ظاهری است و هم دارای خلافت باطنی. لذا امام مهدی را به عنوان آخرین ولی خدا و اولی الامردر عصر حاضر می دانند. بریلویه ظهور امام مهدی (ع) را از نشانه های قیامت می دانند و معتقدند آن حضرت مرجع تمام اولیا خواهند بود و اولیای الاهی در سراسر جهان به ایشان اقتدا می کنند. در موقع ظهور، حضرت عیسی (ع) به آن حضرت اقتدا و امامت ایشان را اعلام می کنند. در این نوشتار روش توصیفی- تحلیلی، مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، به بررسی جایگاه خلیفه عصر حاضر در ظاهر و باطن از دیدگاه بریلویه پرداخته و به این نتیجه رسیده است که بریلویه در این زمینه، دارای اشتراکات فراوانی با مذهب شیعه اثناعشری است. تقویت این مشترکات، در وحدت بین مذاهب اسلامی نقش مهمی خواهد داشت.

    کلیدواژگان: بریلویه، امام مهدی (ع)، خلیفه ظاهر و باطن، ظهور
  • محمدهادی منصوری*، آمنه قریب دوست صفحات 75-101

    یکی از مولفه های آسیب زا برای پیروان پیامبران و امامان معصوم: در ادوار مختلف، «استعجال» است که این مقوله به دلیل طولانی بودن دوران غیبت، بیش تر درباره ظهور امام زمان4 نمود پیدا می کند. گوناگونی آیات و روایات در موضوع عجله، تعجیل و استعجال؛ مطلوب یا نامطلوب بودن استعجال را در ابهام قرار داده است. نوشتار پیش رو با روش توصیفی تحلیلی، تلاش دارد با قرار دادن استعجال در سنجه آیات و روایات، هنجار یا ناهنجار بودن آن را بررسی کند. از نگاه قرآن و روایات، بین استعجال و تعجیل در امر ظهور تفاوت وجود دارد. استعجال امری ناپسند و مردود است؛ زیرا منشا آن جهالت است و آسیب زاست. از این رو، آیات قرآن و روایات، مومنان را از سقوط در باتلاق استعجال برحذر داشته و دو راهکار «نگرشی» و «رفتاری» به ترتیب «تقریب» و «تسلیم» را برای مواجهه با آن بیان کرده اند.

    کلیدواژگان: استعجال، ظهور منجی، تعجیل، محاضیر، مقربون، وقاتون
  • اسدالله مصطفوی* صفحات 103-123
    «اجماع لطفی» به عنوان راهی برای کشف قول معصوم، اولین بار توسط شیخ طوسی طرح گردید. وی با طرح آن، به دنبال راهی برای حل اشکالی بود که در حجیت اجماع وجود داشت و آن این که اجماع علما، به خودی خود و بدون انضمام قول امام به آن، حجیت ندارد و با شناخت قول امام نیز به اقوال دیگران نیازی نیست. شیخ طوسی برای رفع این اشکال، از «قاعده لطف» کمک گرفته و معتقد است اتفاق علما بر امری، به معنای موافقت امام7 با آن ها است؛ زیرا در صورتی که سخن اجماع کنندگان با واقعیت مخالفت داشته باشد، به مفاد قاعده لطف، بر امام لازم است حق را به کسی بیاموزد و به تعبیر بعضی از نویسندگان، «القای خلاف» کند. اگر این سخن شیخ را بپذیریم، می توان ادعا کرد باب هدایت تشریعی امام زمان4 در زمان غیبت کبرا به کلی بسته نیست و همچنان (اگر چه در قالب اجماع لطفی) استمرار دارد. این تحقیق به روش کتابخانه ای، به بحث از هدایت تشریعی در عصر غیبت در پرتو اجماع لطفی پرداخته است.
    کلیدواژگان: اجماع لطفی، هدایت تشریعی، غیبت کبرا، قاعده لطف
  • حامد نظرپور*، مرضیه دژفر صفحات 125-144
    در بین موضوعات مربوط به مهدویت، خروج فردی شرور در آخر الزمان با عنوان «دجال»، از جمله موضوعاتی است که مورد توجه محققان مسلمان و همچنین اسلام پژوهان غربی بوده است. دایره المعارف ایرانیکا یکی از دایره المعارف های انگلیسی زبان است که در مقاله ای به معرفی دجال پرداخته است. هدف مقاله پیش رو بررسی و نقد تصویر دجال در این دایره المعارف است. این پژوهش به روش اسنادی و توصیفی- تحلیلی انجام شده است. رویکرد «حامد الگار» در مقاله ای که عنوان شد، «پدیدار شناختی» است. این مقاله دربردارنده نکات مثبتی است، همچون استفاده از منابع سنی و شیعی، بیان و شرح دیدگاه های گوناگون، همچون دیدگاه عرفا و اندیشمندان متاخر درباره دجال. اما نویسنده در موضوعاتی مثل واژه شناسی دجال، همه احتمالات را بررسی نکرده و استدلال های او درباره پذیرش یا رد یک احتمال قابل نقد و مناقشه است. استفاده صرف از منابع اهل سنت، عدم توجه به برخی از موضوعات مطرح شده در احادیث، عدم بررسی اسناد احادیث، تصور بی توجهی محققان اسلامی به حل تناقض های موجود در موضوع دجال؛ از موضوعات قابل نقد در این مقاله است.
    کلیدواژگان: حامد الگار، دجال، دایره المعارف ایرانیکا، مهدویت
  • صفحات 145-151
|
  • Gholamreza Behroozi Lak, Mohsen Rahimi Jafari * Pages 5-26

    Since the absence of the Divine Caliphate is a special phenomenon for the mankind, and will naturally lead to the wonders and surprises, and in the other hand, based on the Qur’an teachings, the basis of creation and the keyword to the “creation” is “servitude” and “worship”; then, here the question arises that at the time of the absence of “the Friend of God”, who is/are responsible for preparing the ground for showing the path of servitude by identifying the crises of the time of Occultation and introducing the Imam of the Time (A.S) for the Ummah? For this goal, what strategies have been drawn for the Shiites?
    The method of this research is descriptive-analytic, and based on library studies. This article, following the extensive studies in historical and narrative sources with a new research, has offered a comprehensive analysis on the divine, individual, social and religious functions of the sons of Imam Reza (A.S) in preparing the future Shiites to accept the vicegerency of the absent Imam and obey the special and general deputies (of the Imam). They also have prevented the Shiites from being caught in the traps spread by the false devourers and claimants.

    Keywords: Imam Javad (A.S), Imam Hadi (A.S), Imam Hasan Askari (A.S), Bani al-Reza, absence (occultation), deputy institute
  • Amir Mohsen Erfan, Marziyeh Jolani Foroushani, Abulfazl Jafaripour Pages 27-51

    The present study, with the aim of institutionalizing a qualitative approach to the issue of symptoms of appearance (of the Imam) expresses the most important theories to explain the Sufiyani-related traditions. This article is organized based on the descriptive-analytic method and is a qualitative research in terms of data used.
    To answer the question of what the importance of the explanation of theories in approaching the Sufyani-related theories is, this paper emphasizes that along with the development of analysis n this regard, analytical attitudes have also expanded. What has been less explored in such studies is analytical typology and critique of thoughts and theories in this regard and also what critiques are raised related to these theories or what theory is more compatible with narrative and historical evidences. Also, according to which group of hadiths, one can criticized these theories.
    The results show that “the approach of denying Sufiyani-related signs”, “the approach of skepticism to Sufiyani-related traditions”, “approving approach” are the most important theories in approaching the traditions related to the signs of appearance (of the Imam).

    Keywords: Sufiyani, the appearance signs, a definite sign, denial, appearance
  • Mehdi Farmanian, Abas Khosravi * Pages 53-73

    Imam Mahdi (A.S) has a special place in the view of Balervis and they regard him as the last Imam and the inward and outward caliph of the present era and believe that he will be both the end to the vicegerency and the last Imam and caliph for the Ummah. In Balervis’ view, Imam Mahdi (A.S) is the twelfth Imam on the earth and the last Divine caliph who has both the outward and inward caliphate. Thus, they consider Imam Mahdi (A.S) as the last friend of God and the man of order at the present age. Balervis consider the appearance of Imam Mahdi (A.S) as the sign of resurrection and believe he will be the reference for all God’s friends and they will conform to him from all over the world. At the time of his appearance, Jesus Christ will conform to him and proclaim his Imamate. In the present paper, with the descriptive-analytic method, and based on library studies, we investigate the position of caliph of the present age from outward and inward aspect based on the Balervi’s view and we conclude that Balervis have a great deal in common with the Twelver Shiites. Strengthening these commonalities will play an important role in the unity of Islamic religions.

    Keywords: Balervi, Imam Mahdi (A.S), outward, inward caliph, appearance
  • Muhammad Hadi Mansouri *, Ameneh Gharibdoust Pages 75-101

    One of the harmful components for the followers of the prophets and the infallible Imams in various ages is “Iste’jal”, which has become more appealing in the case of the appearance of Imam of the Time (A.S) due to the long period of Occultation. The variety in the verses and traditions on the subject of haste, making someone to haste and asking for the haste, has put Iste’jal in an obscure position. The following paper, with a descriptive-analytic method, attempts to examine the normality and abnormality of Iste’jal by placing it in the measure of verses and traditions.
    Form the viewpoint of the Qur’an and traditions, there is a difference between Iste’jal and Ta’jeel[1] in relation to the issue of appearance. Iste’jal is an indecent and rejected issue; because, ignorance is its reason and it is harmful. Therefore, the verses of the Qur’an and traditions have forbidden the believers from falling into the swamp of Iste’jal and have proposed the “attitudinal” and “behavioral” approaches which are “approximation” and “submission” respectively to confront this issue.


    [1] To be in a hurry to do something, acceleration.

    Keywords: Iste’jal, the appearance of the savior, Ta’jeel, Mahazeer, mogharaboun, vaghatoun
  • Assadollah Mostafavi * Pages 103-123
    The “Grace consensus” was first proposed by Sheikh Tusi as a way to discover the saying of the Infallible. Proposing this issue, he was looking for a way to find a solution in the problem that existed in a consensus on the authoritativeness; and that the consensus of the scholars was not valid by itself and without the Imam’s saying, and by recognizing the saying of the Imam, there is not room for others’ sayings. To solve this problem, Sheikh Tusi used the “rule of Grace” and believed the unity of the scholars on an issue means the Imam agrees with them; because, if consensus of the authorities is in contrary to that of Imam’s, then according to the “rule of Grace”, it is necessary for the Imam to teach the truth and according to some writers, “induce the opposite”. If we accept Sheikh Tusi’ s saying, then, it argues that the door to the revealed guidance is not completely closed at the time of major Occultation, and still continues (although in the form of g=Grace Consensus). This library-based research has discussed the revealed guidance at the time of Occultation in the light of Grace consensus.
    Keywords: Grace consensus, revealed grace. Major Occultation, the rule of Grace
  • Hamed Nazarpour *, Marziyeh Dezhfar Pages 125-144
    Among the issues related to Mahdism, is the eviction of an apostate, known as “dajjal”[1]. It is one of the topics which has drawn the attention of Muslim researchers and also Western scholars to itself. The Iranica encyclopedia is one of the encyclopedias written in English which has introduced Dajjal in an article. The purpose of this article is to investigate and criticize the image of Antichrist drawn in this encyclopedia. This paper is a descriptive-analytic and documentary research. The approach of “Hamed Algar” in the article cited is “cognitive phenomenology”. This article contains some positive points, such as the use of Sunni and Shia sources, the expression and description of various views, such as the views of mystics and late scholars about Dajjal. But the author has not explored all possibilities in subjects such as the Antichrist terminology, and his arguments, regarding the acceptance or rejection of a possibility can be debated. The mere use of Sunni resources, lack of attention to some of the issues raised in the hadiths, lack of scrutiny of the hadith documents, the imagining of lack of attention of the Islamic scholars to solve the contradictions regarding the issue of Dajjal are some of the issues to be criticized in this article.


    [1] Antichrist, pseudo Messiah,
    Keywords: Hamed Algar, Dajjal, Iranica Encyclopedia, Mahdism