فهرست مطالب

  • سال هفتم شماره 2 (پاییز و زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/12/01
  • تعداد عناوین: 12
|
  • عبدالله ملافیلابی*، سرور خرم دل، جواد شباهنگ صفحات 177-188

    زعفران بعنوان گران ترین محصول کشاورزی جایگاه ویژه ای در بین محصولات دارد. ترکیبات اختصاصی آن شامل کروسین، پیکروکروسین و سافرانال می باشد. روش های مختلف خشک کردن علاوه بر تاثیر بر میزان مصرف انرژی، از طریق تاثیر بر ویژگی های شیمیایی و حسی زعفران، کیفیت نهایی آن را تحت تاثیر قرار می دهد. بر این اساس، این مطالعه با هدف بررسی اثر روش های مختلف خشک کردن بر خصوصیات کیفی زعفران به صورت طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار طی سال های سال 1395، 1396 و 1397 انجام شد. چهار روش خشک کردن شامل روش سنتی (محیط سایه و درجه حرارت آزمایشگاه)، سه دمای آون (40، 60 و 80 درجه سانتی-گراد)، سه قدرت میکروویو (200، 400 و 600 وات)، انجمادی (طی پنج ساعت در oC 18- درجه سانتی گراد جهت انجماد اولیه و تفت دادن با دمای 5±60 درجه سانتی گراد با فواصل تخلیه 15، 10، 10 و 10 دقیقه) به عنوان تیمار مدنظر قرار گرفت. آزمایش های شیمیایی بر اساس دستورالعمل ISO 3632-2 (E) 1993 و اندازه گیری سافرانال به روش کروماتوگرافی انجام شد. نتایج نشان داد که بالاترین محتوی پیکروکروسین (66/140%) و سافرانال (64/42%) برای خشک کردن با قدرت 600 وات میکروویو بدست آمد. بیشترین مقدار کروسین مربوط به خشک کردن با روش انجمادی (64/299%) بود. بیشترین و کمترین میزان وزنی سافرانال برای روش انجمادی (91/245 میلی گرم بر کیلوگرم) و سنتی (15/88 میلی گرم بر کیلوگرم) حاصل شد. بر این اساس، اگر چه حفظ کلیه خصوصیات کیفی زعفران، طی فرآیند خشک کردن مشکل به نظر می رسد، ولی برای رسیدن به سطح بالاتری از ویژگیهای کیفی، روش های کنترل شده ای مانند مایکرو ویو و انجمادی توصیه می شود.

    کلیدواژگان: روش انجمادی، سافرانال، مایکروویو، ویژگی های شیمیایی
  • سیدجواد حسینی واشان*، علی حسین پیرای صفحات 189-202

    هدف از این پژوهش ارزیابی اثر عصاره هیدروالکلی گلبرگ زعفران بر شاخص های عملکرد رشد، وزن نسبی اجزای لاشه، پاسخ ایمنی و وضعیت پاداکسندگی جوجه های گوشتی بود. برای این منظور آزمایشی در بهار 1396  در مرغداری تحقیقاتی دانشگاه بیرجند انجام شد. تعداد 200 قطعه جوجه گوشتی با پنج تکرار (پن) و 10 قطعه جوجه در هر تکرار توزیع شدند. تیمارهای آزمایشی شامل سطوح صفر، 300، 500 و 700 میلی گرم عصاره هیدروالکلی گلبرگ زعفران در کیلوگرم جیره بودند. جوجه ها طی سه دوره تغذیه ای؛ آغازین (10-0 روزگی)، رشد (24-11 روزگی) و پایانی (42-25 روزگی) تغذیه و مورد رکوردگیری برای صفات عملکردی شامل افزایش وزن، مصرف خوراک و ضریب تبدیل خوراک قرار گرفتند. برای پاسخ ایمنی در روزهای 14 و 35، تزریق گلبول قرمز گوسفندی و در 42 روزگی خونگیری انجام شد. یافته ها نشان داد که سطوح 500 و 700 میلی گرم عصاره هیدروالکلی زعفران باعث افزایش وزن بدن و کاهش ضریب تبدیل خوراک نسبت به شاهدگردید و مصرف خوراک در سطح 500 افزایش و در سطح 700 عصاره کاهش یافت. استفاده از سطح 700 عصاره گلبرگ زعفران باعث کاهش کلسترول، LDL خون و چربی بطنی و افزایش HDL خون و وزن نسبی بورس در مقایسه با شاهد گردید. تغذیه سطوح 500 و 700 میلی گرم عصاره گلبرگ زعفران، پاسخ ایمنی ثانویه بر ضد SRBC و عیار پادتن بر ضدنیوکاسل در 24 و 42  روزگی را نسبت به شاهد افزایش داد. سطوح 500 و 700 عصاره گلبرگ زعفران نسبت به شاهد باعث افزایش فعالیت آنزیم های گلوتایتون پراکسیداز، سوپراکسیددسموتاز و کاهش فعالیت آنزیم لاکتات دهیدروژناز و غلظت مالون دی آلدیید خون شد. بنابراین، افزودن عصاره هیدروالکلی گلبرگ زعفران به جیره جوجه گوشتی، احتمالا باعث بهبود عملکرد رشد، کاهش چربی خون، بهبود پاسخ ایمنی و وضعیت سامانه پاداکسندگی در جوجه های تغذیه شده با سطح 500 و 700 میلی گرم عصاره هیدروالکلی زعفران شود.

    کلیدواژگان: ضریب تبدیل، عیار پادتن، گلوتاتیون پراکسیداز، مالون دی آلدئید
  • حسن قهاری* صفحات 203-215

    زعفران یا طلای سرخ با نام علمی Crocus sativus (از خانواده ی Iridaceae) یکی از محصولات مهم و با ارزش اقتصادی بالا می باشد که از جنبه ی صادرات حایز اهمیت می باشد. زعفران نیز مانند سایر محصولات کشاورزی دارای آفات مختلف می باشد که در مزارع زعفران کشور فعالیت دارند و باعث ایجاد خسارت به محصول می شوند. بر این اساس، فون دشمنان طبیعی (شامل شکارگران و پارازیتوییدها) فعال در مزارع زعفران مناطق مختلف کشور (استان های خراسان جنوبی، خراسان رضوی، کرمان، فارس و لرستان) مورد بررسی قرار گرفت. در مجموع 31 گونه حشره ی شکارگر از پنج راسته ی سخت بالپوشان (خانواده های Carabidae، Staphylinidae)، دوبالان (خانواده های Asilidae، Syrphidae)، بال غشاییان (خانواده ی Formicidae)، بال ریشکداران (خانواده ی Thripidae) و ناجوربالان (خانواده های Anthocoridae، Miridae، Nabidae و Reduviidae) و نیز پنچ گونه عنکبوت (Araneae) و پنج گونه کنه ی شکارگر (Acari) به عنوان بندپایان شکارگر از مزارع زعفران کشور جمع آوری شدند. همچنین پارازیتوییدهای جمع آوری شده در پژوهش حاضر شامل 26 گونه از دو راسته ی دوبالان (خانواده ی Tachinidae) و بال غشاییان (خانواده های Braconidae، Chalcididae، Eulophidae، Ichneumonidae و Pteromalidae) بودند. از میان دشمنان طبیعی جمع آوری شده، سه گونه پارازیتویید از خانواده ی Ichneumonidae شامل Apechthis capulifera (Kriechbaumer, 1887)، Virgichneumon albilineatus (Gravenhorst, 1820) و Netelia melanura (Thomson, 1888) گزارش های جدید برای فون ایران محسوب می گردند. به این ترتیب در مجموع 67 گونه از بندپایان شکارگر و پارازیتویید از مزارع زعفران و مناطق اطراف جمع آوری شدند که این تنوع بالا در دشمنان طبیعی فعال در مزارع زعفران از جنبه ی کنترل بیولوژیک آفات مختلف بسیار ارزشمند و حایز اهمیت می باشد.

    کلیدواژگان: زعفران، کنترل بیولوژیک، دشمنان طبیعی، تنوع گونه ای
  • نجمه جامی*، اصغر رحیمی، ابراهیم صداقتی، مهدی نقی زاده صفحات 217-234

    به منظور بررسی عناصر پرمصرف و کم مصرف برگ و خصوصیات بنه زعفران (Crocus sativus L.) تحت تاثیر سطوح مختلف مایکوریزا و ورمی کمپوست، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 97-1396 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی در دانشگاه شهید باهنر کرمان انجام شد. فاکتورهای مورد بررسی شامل ورمی کمپوست در 4 سطح صفر، 8، 16 و 24 تن در هکتار و 4 سطح تلقیح مایکوریزا صفر، 5/7، 10 و 15 گرم به ازای هر جایگاه کاشت (شامل دو بنه با وزن یکسان و متوسط) بودند. در این آزمایش صفات درصد فسفر، نیتروژن، پتاس، منگنز، آهن، مس، قطر فلس انتهایی، تعداد، قطر، طول، وزن تر و خشک بنه و درصد کلونیزاسیون ریشه مورد اندازه گیری قرار گرفتند. نتایج نشان دهنده تاثیر معنی دار ورمی کمپوست بر طول و قطر بنه، قطر فلس انتهایی و وزن تر بنه، درصد فسفر، نیتروژن و درصد کلونیزاسیون ریشه بود. همچنین اثر مایکوریزا بر درصد فسفر، نیتروژن، تعداد بنه در بوته، طول بنه، قطر فلس انتهایی، قطر و وزن تر و خشک بنه و درصد کلونیزاسین ریشه معنی دار شد. اثر متقابل کود ورمیکمپوست و مایکوریزا بر صفت قطر بنه معنی دار شد. بنابراین چنین بنظر می رسد کاربرد مایکوریزا و ورمی کمپوست می تواند موجب بهبود برخی صفات کمی و کیفی زعفران گردد.

    کلیدواژگان: تلقیح، درصد کلونیزاسیون، عملکرد، فسفر، کود زیستی
  • نسرین ایزدی، علی سروش زاده*، علی مختصی بیدگلی صفحات 235-249

    به منظور بررسی اثر تیمار عناصر غذایی، متیونین و اندازه بنه بر سبزشدن زعفران آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار و دو سال زراعی 93 و 94 در مزرعه ی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل: عناصر غذایی به صورت کود مایع (عناصر ماکرو و میکرو) در چهار غلظت (10، 20، 30، 40 میلی لیتر در لیتر)، اسیدآمینه میتونین در چهار غلظت (10، 20، 30، 40 گرم در لیتر)، تیمار آب مقطر و شاهد بدون تیمار، وزن بنه در دو اندازه کوچک (5-3 گرم) و بزرگ (9-7 گرم) بود. بنه ها قبل از کاشت به مدت 48 ساعت در دمای 25 درجه سانتی گراد و به طور کامل در عناصر غذایی یا متیونین غوطه ور شدند. برای مطالعه‏ی تعداد گیاهچه های سبز شده زعفران از مدل نمایی مجانب یا مونومولکولار استفاده شد و روند سبزشدن گیاه زعفران بررسی شد. نتایج نشان داد که در سال دوم میزان سبزشدن نسبت به سال اول افزایش داشته است که می تواند به علت سازگاری با شرایط محیطی باشد. در سال اول روند سبزشدن به صورت سهمی و در سال دوم به صورت خطی بود. در تیمارهای بنه بزرگ نسبت به سایر تیمارها سبزشدن بهتر بود. به طور کلی در این مطالعه استفاده از محلول 10 گرم در لیتر متیونین و بنه بزرگ توانست باعث افزایش تعدادگیاهچه های سبز شده و بهبود سبزشدن در زعفران شود. نتایج نشان داد مدل پیشنهادی برای پیش بینی وضعیت رشدی گیاهچه و روند سبزشدن در این مطالعه مدل مناسبی بود.

    کلیدواژگان: وزن بنه، فوسامکو، اسیدآمینه، مدل مونومولکولار
  • اصغر فرج نیا، کامران مروج* صفحات 251-267

    ادامه روند خشکسالی های اخیر و افت شدید سطح سفره های آب زیرزمینی در استان آذربایجان شرقی ایجاب می کند مصرف آب در بخش کشاورزی با اصلاح الگوی کشت کاهش یافته و محصولات با نیاز آبی کم جایگزین محصولات فعلی شود. این پژوهش به منظور مکانیابی مناطق مستعد کشت زعفران و با در نظر گرفتن نیازهای اکولوژیک این محصول با روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی صورت گرفت. پارامترها و داده های مورد استفاده شامل اطلاعات مربوط به زمین، خاک و داده های اقلیمی با طول دوره آماری میانگین ماهانه مشترک 30 ساله (1394-1364) از ایستگاه های سینوپتیک و کلیماتولوژی مناطق مختلف استان و همچنین از 4 ایستگاه سینوپتیک استان های مجاور استخراج شدند سپس بر اساس اهمیت هر پارامتر با استفاده از مدل AHP به وزن دهی معیارها در سطح منطقه مورد مطالعه پرداخته شد. برای تحلیل فضایی، اطلاعات به نرم افزار Expert choice وارد و خوشه بندی، ارزش گذاری معیارها و تلفیق اطلاعات انجام و در نهایت لایه نهایی تولید گردید. نتایج نشان داد 42 درصد از اراضی استان آذربایجان شرقی برای کاشت زعفران در کلاسهای کاملا مناسب و نسبتا مناسب، 14 درصد اراضی در کلاس مناسب اما با سودآوری کم (تناسب بحرانی) و 44 درصد اراضی در کلاس نامناسب قرار گرفتند. دشت های مناسب کاشت محصول زعفران شامل دشت های هریس، تبریز، بناب، ملکان، مرند، اسکو، آذر شهر، هشترود، ملکان، عجب شیر و سراب و در کلاس های نامناسب بخش هایی از مناطق کلیبر، جلفا، بستان آباد، مراغه، اهر، میانه و ورزقان قرار دارند. محدودیت های شاخص این مناطق برای کشت زعفران ارتفاع، شیب و محدودیت های دمایی بودند.

    کلیدواژگان: خشکسالی، تناسب اراضی، تحلیل سلسله مراتبی، حصوصیات اراضی
  • علی پوررضا*، حسین امیرشکاری صفحات 269-282

    زعفران زراعی (Crocus sativus L.) گیاهی است علفی، چندساله و متعلق به تیره زنبق که ازنظر اقتصادی پرمنفعت ترین گیاه در استان های خراسان رضوی و جنوبی بشمار می آید. این پژوهش به منظور بررسی اثر آبیاری تابستانه، کودهای آلی و زیستی بر فرآیند رشد و نمو گیاه زعفران زراعی در شهرستان زاوه خراسان رضوی اجرا شد. این آزمایش به صورت اسپلیت پلات در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در سال 97-1396 انجام گرفت، عامل اصلی آبیاری در دو سطح (آبیاری تابستانه و عدم آبیاری تابستانه) و عامل فرعی در چهار سطح تیمار کودی (کود آلی از نوع کود دامی گاوی (ton/ha10)، کود بیولوژیک بیونوترینیت (حاوی باکتری باسیلوس kg/ha1)، کود بیولوژیک استرپت ایران (حاوی باکتری استروپتومایسس kg/ha5) و شاهد) با چهار تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد که: آبیاری تابستانه و تیمار کودی باعث تاثیر معنی داری بر صفاتی اعم از تعداد گل، طول کلاله، وزن خشک کلاله، تعداد بنه دختری، وزن خشک بنه دختری، کروسین، پیکروکروسین و سافرانال شد. بهترین نتایج صفات موردمطالعه برای تیمار با کود بیولوژیک بیونوترینت مشاهده شد، به طوری که در این تیمار تعداد گل در مترمربع برابر با 05/8 و وزن کلاله در مترمربع برابر با 84/46 میلی گرم به دست آمد که این آمار در گروه شاهد برابر با 93/1 گل در مترمربع و وزن کلاله خشک برابر با 19/30 میلی گرم در مترمربع بود. طبق یافته ها تیمار آبیاری بیشترین عملکرد کیفی را در محصول زعفران به خود اختصاص داده است، بنابراین اجرای آبیاری تابستانه و استفاده از کودهای زیستی در مزارع شهرستان زاوه که از افزایش عملکرد کمی و کیفی قابل توجهی برخوردار بود در این مورد می توان بیشتر پژوهش کرد و آن را به کشاورزان توصیه کرد.

    کلیدواژگان: باکتری های استروپتومایسس، باکتری باسیلوس، بنه، بیونوترینیت، وزن خشک کلاله
  • حسن فیضی*، روح الله مرادی صفحات 283-298

    میانگین تولید در کشت رایج زعفران در کشور 2/3 کیلوگرم کلاله خشک در هکتار می‏باشد. بر اساس طرح کشت آرمانی زعفران عملکرد کلاله خشک در سال اوج عملکرد معادل 41 کیلوگرم در شهرستان فردوس برداشت شده است. هدف از این تحقیق بررسی عوامل مدیریتی و اقلیمی تاثیرگذار در بروز خلاء عملکرد بین زراعت مرسوم و آرمانی زعفران در مناطق مختلف استان خراسان رضوی و جنوبی بود. برای این منظور، ابتدا عملیات مدیریتی کشت آرمانی زعفران از طریق مصاحبه با کشاورزان نمونه و کارشناسان جهاد کشاورزی ثبت شد. عملیات مدیریتی کشت مرسوم زعفران نیز از 247 مزرعه در مناطق مختلف استان‏های خراسان رضوی و جنوبی یادداشت شد. علاوه بر این، نمونه خاک از کلیه مزارع مورد بررسی انتخاب گردید. نتایج نشان داد که میانگین عملکرد کلاله زعفران برای شهرستان‏های مختلف استان خراسان رضوی و جنوبی در سال‏های 1390 تا 1396 بین 23/1 تا 67/6 کیلوگرم در هکتار متغیر بود. همبستگی مثبت و معنی ‏داری بین میزان بارندگی (b=0.002*) با عملکرد زعفران مشاهده شد. اما با افزایش میانگین دما در مناطق مورد بررسی از عملکرد زعفران کاسته (b=-0.223**) شد. رابطه بین میزان ماده آلی (b=2.42*)، نیتروژن (b=9.40*)، فسفر (b=0.093*) و درصد شن خاک (b=0.007*) با عملکرد کلاله مثبت بود ولی با افزایش نسبت رس (b=-0.015*) از عملکرد کاسته شد. نتایج تایید نمود که به ‏طور میانگین خلاء بیش از 20 کیلوگرم در هکتار بین عملکرد کلاله خشک در شرایط کشت مرسوم و آرمانی زعفران وجود دارد. استفاده از بنه ریز به جای بنه با وزن بیش از 8 گرم برای کاشت، کشت کپه‏ای به‏جای کشت دانه تسبیحی، تراکم پایین کاشت بنه، مصرف کم کود آلی، زمان نامناسب اولین آبیاری در پاییز، تاریخ کاشت نامناسب بنه‏ ها، عدم کنترل به موقع علف ‏هرز و عدم محلول‏پاشی عناصر غذایی در نیمه دوم زمستان به ‏ترتیب مهمترین عوامل مدیریتی تاثیرگذار در خلاء بین عملکرد سیستم کشت مرسوم و آرمانی می‏باشد.

    کلیدواژگان: کود حیوانی، دانش بومی، محلول‏پاشی، سله‏ شکنی، تحلیل سلسله مراتبی
  • محمدحسین امینی فرد*، فریده احمدی، رحمان قزل صفحات 299-310

    مدیریت حاصلخیزی خاک، از مهمترین عوامل در تعیین عملکرد و کیفیت زعفران به شمار می رود، که در این میان، کودهای آلی نقش مهمی در تولید و کیفیت زعفران ایفا می کنند. به منظور بررسی اثرات کود گاوی و اسید فولویک بر صفات کمی و کیفی زعفران، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‏های کامل تصادفی، در مزرعه دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند در سال زراعی 1395- 1394 اجرا شد. فاکتورها شامل کود گاوی در چهار سطح (صفر، 10، 20 و 30 تن در هکتار) و اسید فولویک در سه سطح (صفر، 5 و 10 کیلوگرم در هکتار) بصورت مصرف خاکی با سه تکرار بودند. نتایج نشان داد کود گاوی تاثیر تاثیر معنی‏داری بر صفات گل شامل تعداد و عملکرد کل گل‏تر و عملکرد کلاله داشت. به طوریکه بیشترین عملکرد کل گل‏ و کلاله تر (28/6 و 299/0گرم در مترمربع) به ترتیب در سطح 10 تن در هکتار کود گاوی و کمترین مقدار آنها (18/ 5 و 235/0گرم در مترمربع) در شاهد مشاهده گردید. همچنین نتایج نشان دهنده تاثیر معنی‏دار کود گاوی بر رنگیزه‏های فتوسنتزی برگ (کلروفیل a و کل) بود. اسید فولویک نیز بر تعداد و عملکرد کل گل‏تر، متوسط وزن و عملکرد کلاله و سبزینگی تاثیر معنی‏داری داشت. بیشترین تعداد گل (29/17 عدد در مترمربع) و میزان سبزینگی (39/14) در سطح 10 کیلوگرم در هکتار اسید فولویک به دست آمد. برهمکنش تیمارها نیز بر عملکرد کل گل‏تر و کلاله، کلروفیل کل و سبزینگی معنی‏دار شد. با کاربرد 10 تن در هکتار کود گاوی و 5 کیلوگرم در هکتار اسید فولویک بیشترین عملکرد کلاله خشک (085/0گرم در مترمربع) به دست آمد. به طور کلی نتایج نشان داد، کود گاوی و اسید فولویک نقش موثری در افزایش عملکرد گل و رنگیزه‏های فتوسنتزی زعفران داشت.

    کلیدواژگان: سبزینگی، عملکرد کلاله، کلروفیل، کود آلی
  • لیلا تبریزی*، الهام عزیزی صفحات 311-323

    این آزمایش با هدف بررسی تاثیر کودهای زیستی و جهت قرار گرفتن بنه در خاک بر برخی خصوصیات زراعی زعفران، به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی پردیس دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران در سه سال زراعی 90-1389، 91-1390 و 92-1391 انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل جهت قرار گرفتن بنه (در دو سطح افقی و عمودی) و کودهای زیستی (مایکوریزا، بیوفسفر و عدم مصرف کود بودند. نتایج نشان داد که در هر دو سال، جهت افقی بنه ها درخاک بر جهت عمودی از نظر صفات قطر بنه و تعداد بنه در واحد سطح برتری داشت. همچنین قرار گرفتن افقی بنه ها در سال زراعی اول، منجر به افزایش وزن تر بنه به مقدار 6/23 درصد نسبت به وضعیت عمودی بنه ها گردید، ولی در سال زراعی دوم، وضعیت عمودی بنه ها دارای وزن تر بیشتری (معادل 3/6 درصد) در مقایسه با وضعیت افقی بود. در سال زراعی اول، تیمار تلفیقی میکوریزا با وضعیت افقی بنه ها در خاک، بیشترین وزن تر و خشک بنه در واحد سطح را دارا بود. در سال زراعی دوم، بیشترین مقدار دو صفت وزن تر و خشک بنه در واحد سطح، در تیمار تلفیقی اعمال بیوفسفر با وضعیت افقی بنه ها مشاهده شد. وزن تر و خشک گل و کلاله در تیمار وضعیت افقی بنه های زعفران در مقایسه با وضعیت عمودی بنه ها افزایش یافت. بررسی اثر نوع کودهای زیستی بر وزن تر و خشک گل، گلبرگ و کلاله نیز نشان داد که کودهای بیوفسفر و میکوریزا به ترتیب دارای بیشترین و کمترین مقدار این صفات بودند. مطابق نتایج این تحقیق، در هر دو سال مطالعه خصوصیات گل زعفران، برترین تیمار تلفیقی از نظر صفات وزن خشک گل و گلبرگ و وزن تر کلاله، قرار گرفتن افقی بنه ها در خاک تحت شرایط اعمال کود بیوفسفر بود.

    کلیدواژگان: میکوریزا، بیوفسفر، وزن خشک گل، کلاله
  • فاطمه رستگاری پور، علیرضا کرباسی*، فاطمه پیرملک، محمد قربانی صفحات 325-342

    به منظور شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدها در بازار زعفران ایران در قالب آمیخته بازاریابیP 11، در این مطالعه از چارچوب جامع راهبردی رویکرد تحلیل عوامل استراتژیک استفاده شد. اطلاعات موردنیاز از طریق مصاحبه حضوری و تکمیل پرسشنامه در میان مدیران و کارشناسان شرکت های تولیدکننده و صادرکننده زعفران در شهرهای مشهد و تربت حیدریه در سال 94 جمع آوری گردید. نتایج حاصل از ماتریس عوامل داخلی نشان داد که در دو آمیخته قیمت و مکان، نقاط ضعف بر قوت غلبه دارند در حالی که در سایر آمیخته ها نقاط قوت بر ضعف برتری دارند. نتایج حاصل از ماتریس عوامل خارجی نشان می دهد که، در تمامی آمیخته ها فرصت ها بر تهدیدهای محیطی برتری دارند. تحلیل ماتریس وضعیت نشانگر تدافعی بودن راهبردهای قیمت و مکان و تنوع و رقابتی بودن راهبردهای سایر آمیخته های بازاریابی است. درنهایت، اولویت بندی کلی راهبردهای پیشنهادی نشان می دهد که، راهبرد ایجاد شرایط لازم برای ثبت برند ایران در آمیخته حفاظت، ارتقای کیفیت تولید و محصولات مشتقه در آمیخته فرآوری، ایجاد بانک اطلاعاتی از دانش و تجربه در حوزه بازار زعفران در آمیخته افراد و ایجاد نوآوری متناسب با ذایقه مشتریان در صنعت زعفران در آمیخته ترویج و ارتقای فروش در اولویت راهبردهای با بیشترین قابلیت اجرا می باشند.

    کلیدواژگان: آمیخته بازاریابی، عوامل راهبردی، ماتریس SWOT، زعفران
  • سیدغلامرضا قریشی*، عباس خاشعی سیوکی، علی بیکی صفحات 343-353

    شوری یکی از مشکلات عمده تولید محصولات کشاوزی در مناطق خشک و نیمه خشک است. این تحقیق با هدف بررسی اثر سطوح مختلف غلظت شوری روی عملکرد اجزای زعفران با استفاده از فرمهای مختلف در دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند انجام شد. بدین منظور طرح آزمایشی طی دوره زمانی 1385- 1387 به صورت کرت های خرد شده با استفاده از شوری آب آبیاری با هدایت الکتریکی5/1 (شاهد)،5/3 ،5/5 و5/7 دسی زیمنس بر متر به عنوان تیمار اصلی و فرمهای مختلف ازت (فرم ازت جامد، جامد - محلول و محلول) به عنوان تیمار فرعی در چهارتکرار اجرا گردید. نتایج تجزیه واریانس نشان دادکه شرایط تنش شوری روی همه پارامترها اثر معنی داری دارد حتی در سال استفاده از فرمهای مختلف ازت اثر معنی داری داشت . در شرایط شوری بالا ، استفاده از فرم جامد ازت بالاترین عملکرد اقتصادی g/m2 18/0درسال 1385 ، g/m2 48/0 درسال 1386 و 29/0 g/m2 در سال 1387 نشان داد.. بطور کلی نتایج تحقیق حاضر نشان داد که در مناطق خشک می توان از آب شور تا 5/5 دسی زیمنس بر متر برای زعفران استفاده نمود. همچنین با استفاده از محلول پاشی ازت در سطوح پایین شوری و استفاده از فرم جامد ازت در شرایط شوری بالا امکان افزایش عملکرد برای زعفران وجود دارد. 

    کلیدواژگان: ازت، بیرجند، زعفران، غلظت شوری، کود دهی
|
  • Abdollah Mollafilabi *, Surur Khorramdel, Javad Shabahang Pages 177-188

    Saffron is considered to be one of the most expensive agricultural products in the world. Saffron specific compounds including crocin, picrocrocin and safranal. Different drying methods, not only differ in energy consumption but also, influence the chemical and sensory properties of saffron. Accordingly, the current study was aimed to investigate the effect of different drying techniques on quality of saffron. The experiment was laid out as a completely randomized design with four replications at Ferdowsi University of Mashhad Faculty of Agriculture, Mashhad Iran in 2015, 2016 and 2017. Four different drying techniques i.e. traditional technique (shade dried at laboratory temperature), oven (at 40, 60 and 80° C), microwave (at 200, 400 and 600 watts), freeze (at -18° C for 5 h and then heating at 60±5 with evacuation intervals of 15, 10, 10 and 10 minutes) were considered as the treatments. Chemical tests were performed according to ISO 3632-2 (E) 1993 and safranal was measured using chromatography. The results indicated that chemical properties of stigma including moisture percentage, total ash, insoluble ash in acid and soluble extract in cold water and nitrogen are in accordance with Iranian National Standards. The maximum picrocrocin (140.66%) and safranal (42.64%) were obtained when stigmas were dried using microwave technique at 600 w. The maximum crocin percentage was related to freezing technique (299.64). The maximum (245.91) and minimum (88.15) safranal weight percentage were observed when freezing and traditional techniques were practiced. According to the results, although preserving all the qualitative features of saffron during drying process seems difficult, in order to achieve a higher level of quality, controlled methods such as microwave or freezing techniques are recommended.

    Keywords: Freezing technique, Safranal, Microwave, Chemical properties
  • SeyyedJavad Hosseini Vashan *, A.H Perai Pages 189-202

    The aim of this study was to evaluate the effects of saffron petal extract on growth performance, carcass components, immune response and antioxidant status in broiler chicks. A total of 200 broiler chicks were distributed in 4 treatments including 5 replicates and 10 chicks per replicate. Dietary treatments were involved control group and the levels of 300, 500 and 700 milligrams of petal extract of saffron per kg diet (ppm). The broiler chicks were fed in three feeding periods including starter (0-10 days), grower (11-24 days), and finisher period (25-42 days) and as the same time the performance data including feed intake, body weight gain and FCR were recorded. For immune response, in the days of 14 and 35 days, sheep red blood cell were injected and the blood samples were gathered at 42 days. The data analysis were revealed that levels of 500 and 700 mg of hydroalcoholic extract of saffron increased body weight and reduced feed conversion ratio. The feed intake increased at level 500 and decreased at 700 levels as compared to control. Saffron petal extract at levels higher than 500 decreased the serum concentration of cholesterol, LDL blood and abdominal fat relative weight, and increased serum HDL and bursa of fabricus percentages compared to controls. Saffron petal hydroalcoholic extract increased the titer of secondary antibody against SRBC and antibody titer against Newcastle disease at 24 and 42 days at the levels of 500 and 700 mg Saffron petals’ extract, but the levels of extract did not affect the titer of IgM and IgG and the ratio of heterophil to lymphocyte. Saffron petal extract compared to control increased the activity of glutathione peroxidase, superoxide dismutase enzymes and reduced the activity of lactate dehydrogenase enzyme and the plasma concentration of malondialdehyde.

    Keywords: Broiler chickens, FCR, Malondialdehyde, Antibody titer, Glutathione peroxidase
  • Hassan Ghahari * Pages 203-215

    The saffron (Crocus sativus - Iridaceae) or red gold is an invaluable and economic agricultural crop which is important for exportation. Saffron fields comprises some agricultural pests same as other crops which are active in different regions of Iran and damge to it. In this faunistic survey, the fauna of beneficial Arthropoda (predators and parasitoids) was studied in some saffron fields of Iran (Southern Khorasa, Razavi Khorasan, Kerman, Fars and Lorestan provinces). In total, 31 predator insects within five orders, Coleoptera (Carabidae, Staphylinidae), Diptera (Asilidae, Syrphidae), Hymenoptera (Formicidae), Thysanoptera (Thripidae) and Heteroptera (Anthocoridae, Miridae, Nabidae, Reduviidae), and also five species of Araneae (spider) and five species of Acari were collected and identified as the predator arthropods. Additionally, 26 species of parasitoids in two orders, Diptera (Tachinidae) and Hymenoptera (Braconidae, Chalcididae, Eulophidae, Ichneumonidae, Pteromalidae) were collected from saffron fields too. Among the collected natural enemies, three species Apechthis capulifera (Kriechbaumer, 1887), Virgichneumon albilineatus (Gravenhorst, 1820) and Netelia melanura (Thomson, 1888) (all Ichneumonidae) are new records for the fauna of Iran. Upon the present investigation, totally 67 species of predator and parasitoid arthropods were collected from saffron fields and neighbouring areas which this high diversity of natural enemies is invaluable and important in biological control of agricultural pests.

    Keywords: Saffron, Biological control, natural enemies, species diversity
  • Najmeh Jami *, Asghar Rahimi, Ebrahim Sedaghati, Mahdi Naghizadeh Pages 217-234

    To evaluate the micro and macro elements of saffron (Crocus sativus L.) under the influence of various levels of inoculation with Mycorrhiza and Vermicompost in a factorial arrangement in a randomized complete block design with three replications was conducted in research field of Shahid Bahonar University of Kerman. The investigated factors included Vermicompost at 4 levels of 0, 8, 16 and 24 tons per hectare and four levels of Mycorrhizal fertilizer 0, 7.5, 10 and 15 gram inoculation were put in each hole consisting two corms with equal and moderate weight. In this experiment, traits including: phosphorus, nitrogen, potassium, manganese, iron, copper, number of corms in per plant, length of corms, diameter corm's final scales, corm's diameter, fresh weight of corm, dry weight of corm and colonization percentage of roots. The results showed a significant effect of Vermicompost on corm's length, corm's diameter, diameter corm's final scales, fresh weight of corms, phosphorus, nitrogen and colonization percentage of roots. The effect of Mycorrhiza on the phosphorus, nitrogen, the number of corms in the plant, the length of the corm, colonization percentage of roots, diameter corm's final scales and the corm's diameter. Also, the interaction between Vermicompost and Mycorrhiza fertilizer was significant on the traits of corm's diameter. Therefore, it seems that the application of Mycorrhiza inoculation with Vermicompost fertilizer could enhance some quantitative and qualitative traits of saffron.

    Keywords: Bio-fertilizer, Colonization -Percentage, Inoculation, Phosphorus, Yield
  • Nasrin Izadi, Ali Sorooshzadeh *, Ali Mokhtassi Bidgoli Pages 235-249

    To evaluate the effect of nutrient elements, methionine amino acid and corm weight on the emergence of saffron, an experiment was conducted as a randomized complete block design in two years (2014-2015) in Research Farm, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. Treatments were consisted of mineral nutrients in form of liquid fertilizer at four concentrations (10, 20, 30, 40 ml/L), Methionine amino acid at four concentrations (10, 20, 30, 40 g/L), distilled water, control treatment without water, corm weight at two weights small (3-5 gram) and large (7-9 gram). All corms were immersed 48 hours in nutrients or methionine (except control treatment) before planting. To study emergence percentage, a simulated exponential model or monomolecular model was used. The results of this study showed that emergence has increased in the second year compared to the first year that can be due to more compatibility by environmental conditions. In first-year of emergence, the process was parabolic shape, while the trend was linear in the second year. Emergence trend in large corms treatments was better and more productive than other treatments. In this study, the use of 10 gram per liter of methionine on big corms could increase emergence percentage in Saffron. .

    Keywords: Corm weight, Phosamco, Amino acid, Monomolecular model
  • Asghar Farajnia, Kamran Moravej * Pages 251-267

    Recent continuous drought and decreasing ground water table led us to improving irrigation schedule and introducing less water-needed plants. Recent study conducted for determining suitable zone for saffron in East Azarbayjan with GIS and model AHP. Parameters like climate data, soil and water for 30 years collected from synoptic and climatologic station such as Tabriz, Ahar, Marand, Jolfa, Mianeh, Sarab, Bostanabad, Bonab, Maraghe, Malekan, Kaleybar around province and from four neighbor provinces like Orumieh, Piranshahr, Ardabil and Zanjan. Then parameters weighted upon AHP in parameter importance each region. Data transferred to Expert choice and clustered, rated, integrated for producing the last layer. Results showed that 42% of province land was suitable and moderate suitable for culturing saffron. But 14% showed critical suitability and 44% was not suitable for Saffron culture. Tabriz, Marand, Osku, Azarshahr, Ajabshir, Bonab, and Malekan plains are suitable places and Sarab, BostanAbad, Maragheh, Ahar, and Hashtrud plains are in critical suitability for Saffron culture.

    Keywords: drought, suitability, Hierarchical, Hierarchical analysis, land characteristics
  • Ali Poorreza *, Hossin Amirshkari Pages 269-282

    saffron (Crocus sativus L.) Herb if a perennial plant and it belongs to Iridaceae family, Which is considered to be the most economically profitable plant in Khorasan province of Razavi and South. This research was carried out to evaluate the effects of summer irrigation and organic and biological fertilizers on the growth and development of saffron in Zaweh city of Khorasan Razavi with four replications during of 2017-2018. This experiment was conducted as split plot based on a randomized complete block design. The main factor was two irrigation levels (summer irrigation and summer irrigation) and for levels fof ertilizer treatment (organic fertilizer of cattle manure, biofertilizer fertilizer, Stratigraphic Fertilizer of Iran and Control) was considered as sub plots. The results showed that summer irrigation and fertilizer treatments had significant effects on quantitative and qualitative traits of saffron. The best results of the studied traits was observed for bioweuterin treatment with biological fertilizer, in this treatment the number of flowers per m-2 was 8.05 and the weights per m2 was 46.84 mg, which in the control group was 1.93 mg.m-2 flower per square meter and dry weevil weight was 30.19 mg.m-2. According to the findings, this treatment has the highest quality yield in Saffron. Therefore, the implementation of summer irrigation and use of biofertilizers (containing Bacillus bacteria) on the farms of Zaveh County had a significant increase in quantitative and qualitative yields.

    Keywords: Bacillus Bacteria, Bionointrition, Corm, Dry Weight of Stigma, Streptomyces Bacteria
  • Hassan Feizi *, Roohollah Moradi Pages 283-298

    The average stigma yield of traditional saffron cultivating systems is 3.2 kg ha-1 in Iran. Based on ideal cultivating systems, the stigma yield equivalent 41 kg ha-1 in Ferdows region, 38 kg ha-1 in Bakhazr region, 30 and 25 kg ha-1 in Torbat Heydarieh regionis recorded. The aim of the study was investigation of involved managing factors in gap yield of traditional and ideal saffron cultivating systems in Razavi and south Khorasan Provinces.. Managing factors for ideal system were recorded with respect to comments provided in the questionnaires by experts viewpoints. Traditional managing factors were recorded from 239 saffron farms in various regions of Razavi and south Khorasan Provinces. In addition, soil samples were selected from all studied farms. The results showed that saffron yield average in Razavi and south Khorasan Provinces was varied between 1.23 to 6.67 kg ha-1 in 2011 to 2017. A positive and significant correlation between precipitations with yield (b=0.002*) was observed. But, by increasing mean temperature in the studied areas, saffron yield decreased (b=-0.223**). The relationship between the amount of organic matter (b=2.42*), nitrogen (b=9.40*), phosphorus (b=0.093*) and soil sand content (b=0.007*) was positive with yield, but it decreased by increasing clay content (b=-0.015*). The results confirmed that there is an average stigma yield gap of more than 20 kg ha-1 between traditional and ideal cultivation conditions. Using small corm instead of the corm weighing more than 8 g for planting, mass planting instead of row planting, low density planting of corm, low manure application, inappropriate first irrigation time in autumn, inappropriate corm sowing date, weed control at inappropriate time and no-foliar application in the second half of the winter were the most important involved parameters in gap yield of traditional and ideal systems.

    Keywords: Row planting, Manure, Indigenous knowledge, Foliar application, Crust breaking
  • Faride Ahmadi, Rahman Gazel Pages 299-310

    The nutrient management is one of the most important factors in relation to quantitative and qualitative characteristics of saffron (Crocus sativus L.). In order to investigate the effects of different of cow manure and fulvic acid levels on yield and vegetative characteristics of saffron, an experiment was conducted as factorial based on a randomized complete block design with three replications at the Agricultural Research Station, University of Birjand during growing season of 2015. Treatments were four levels of cow manure (0, 10, 20 and 30 t.ha-1) and three fulvic acid (0, 5 and 10 kg.ha-1). . Results showed that cow manure improved the saffron flower characteristics (flower number and fresh total yield and stigma yield). The highest flower fresh total (6.289 g.m-2) and stigma fresh (0.299 g.m-2) yield were obtained in plants treated with 10 t.ha-1 cow manure, while the lowest values were recorded in control (5.18 and 0.235 g.m-2). Leaf photosynthetic pigments (chl a and total) were influenced by cow manure. Results also showed that fulvic acid has a positive effect flower number and fresh total yield, stigma yield and average weight and SPAD. The highest of flower number (17.29 per.m-2) and SPAD (14.39) were observed in 10 kg.ha-1 fulvic acid. Application of different levels of cow manure and fulvic acid had a positive effect on the flower fresh total yield, stigma, total chl and SPAD. The highest of stigma dry yield (0.085 g.m-2) were obtained in plants treated with 10 t.ha-1 cow manure and 5 kg.ha-1 fulvic acid. Thus, results showed that cow manure and fulvic acid have significant impact on flower yield and photosynthetic pigments of saffron.

    Keywords: chlorophyll, Stigma yield, SPAD, Organic fertilizer
  • Leila Tabrizi *, Elham Azizi Pages 311-323

    SaThis experiment was conducted in order to investigate the effects of biofertilizers and corm direction in soil on agronomic traits of saffron as factorial based on randomized complete block design with three replications at research farm of Faculty of Agriculture, Tehran University during 2010 to 2013. Treatments included corm direction in two levels (horizental and vertical) and biofertilizers (mycorrhiza, biophosphorous, and no use of biofertilizer or control). The results indicated that in both years of corm study, horizontal direction of saffron corm in soil was superior to vertical direction for corm diameter and number per square meter. Also, in first year, fresh weight of corms in horizontal direction of corms was 23.6% higher than vertical direction, but in second year, vertical direction caused more fresh weight of corm (6.3%) than the horizontal direction. In the first year, the most fresh and dry weight of corms was obtained in integrated treatment of mycorrhiza and horizontal direction of corms in soil. In second year, the most of these traits was observed in integrated treatment of biophosphorous and horizontal direction of corms in soil. Fresh and dry weight of flower and stigma increased in horizontal direction treatment compared to vertical direction of corms. Investigation of biofertilizer effect on fresh and dry weight of flower, petal and stigma showed that the highest and the lowest of these traits were in biophosphorous and mycorrhiza fertilizers, respectively. According to results, in both years of study of flower traits, the best treatment for dry weight of flower and petal and fresh weight of stigma was integrated treatment horizontal direction of corm under the application of biophosphorous fertilizer.

    Keywords: Mycorrhiza, biophosphorous, dry flower weight, stigma
  • Alireza Karbasi *, Fatemeh Rastegaripour, Mohammad Ghorbani Pages 325-342

    In order to identify strengths, weaknesses, opportunities and threats in the market of Iranian saffron in the marketing mix P 11, in the study of a comprehensive strategic framework approach was used to analyze strategic factors. Data neede was collected from interviews and questionnaires among managers and experts from manufacturers and exporter of saffron in Mashhad and Torbat Heydarieh in 2015. The results of the matrix of external factors show that, in all hybrids are superior environmental opportunities and threats. Matrix analysis indicates the status of defensive strategies and competitive price, location and a variety of other integrated marketing strategies. Finally, the prioritization of proposed strategies shows that the strategy of creating the conditions for registration are of mixed protection, improve the quality of products and derivatives in combined processing, create a database of knowledge and experience in the market area saffron mixed people and create innovation tailored to the taste of customers in industry mix saffron in promoting sales strategies with the highest priority are the ability to run.

    Keywords: Marketing Mix, Saffron, SWOT
  • Abbas Khashei, Ali Bayki, S.G. Ghoreshi* Pages 343-353

     In the arid and semi-arid regions salinity stress has a great role of productivity.The main aspire of this study was to weigh up the influence of various levels of salinity stress on yield and yield components of Saffron (Crocus sativus L.) under different nitrogen application forms at College of Agriculture,University of Birjand. Three years experiment (2006-2008) was performed using split-plot design using salinity of irrigation water as main-plot factor, and nitrogen application form as sub-plot factor in four replicates. Four levels of salt concentration included, irrigation water of 1.5 dSm−1 (as control), 3.5 dSm−1, 5.5 dSm−1 and 7.5 dSm−1 and sub-plot treatments consisted of three application forms of nitrogen encompass solid application, solid-foliar application, and foliar application were employed in this study. The results indicated that all study parameters were influenced by different salt stress concentrations. However, various application forms of nitrogen statistically affected saffron production only in 2006.). Highest economic yield under highest salt concentration were reached under solid application of nitrogen in 2006 (0.18 gr.m-2), 2007 (0.48 gr.m-2), and 2008 (0.29 gr.m-2). In conclusion, saline water up to 5.5 dSm−1 could be applied for saffron production in saline areas. Also, Foliar application of nitrogen in lower levels of salinity and solid application under higher salinity stress might be increasing saffron production in east of Iran.

    Keywords: Birjand, Fertilizer, Saffron, salt concentration, nitrogen