فهرست مطالب

  • سال سوم شماره 4 (پیاپی 12، زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/11/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • سیامک اصغرپور* صفحات 1-22
    ...همایندهای واژگانی در تعیین معانی دقیق آن دسته از واژه های قرآنی نیز که برداشت ها و ترجمه های متفاوتی از آن ارایه می شود، نقش اساسی ایفا می کند؛ از جمله واژه «رب» که در مورد معناشناختی ریشه ای، تاریخی، کاربرد و نیز در مورد معانی و دلالت های آن در مواردی اتفاق آراء نبوده یا در تعیین این دلالت ها به ویژه در قرآن کریم و ترجمه آن، تنها به برخی از جنبه های کاربردی این واژه در همان ابتدای پیدایش استناد می شود. در ترجمه های مکارم شیرازی، فولادوند و صفوی گاهی واژه «رب» به عنوان معادل کلماتی مانند: صاحب، آقا، پروردگار، پادشاه و غیره به کار رفته است که این امر سبب شده دلالت و ترجمه آن نیز در برخی آیات به غیر خدا اطلاق شود. پژوهش حاضر با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی بر آن است تا با توجه به اصل باهم آیی واژگان، دلالت های واژه «رب» را برهه زمانی نزول قرآن، متن و ترجمه آن بررسی کند. نتیجه پژوهش نشان می دهد صورت اسمی واژه «رب» در همه سوره ها به جز آیات 41، 42 و 50 سوره یوسف درباره خداوند متعال استعمال شده است. لذا اطلاق آن به غیر خدا در ترجمه آیاتی مانند آیه 23 سوره یوسف صحیح نیست. اما...
    کلیدواژگان: باهم آیی واژگانی، دلالت و معنی، قرآن کریم، رب
  • فتحیه فتاحی زاده، فریده امینی* صفحات 23-43

    لقیامه یکی از اسامی آخرت در قرآن است که در همه کاربردها به صورت ترکیب یوم القیامه بکار رفته است،کاربردهای قرآنی حاکی از آن است مراد ازیوم القیامه زمان داوری است،در آثار لغویان این مفهوم از ماده [ق وم] و به معنای برخاستن از قبر یا ایستادن در برابر خداوند ذکر شده است،مفسران در خصوص این مفهوم بر دو نظرند:برخاستن از قبر و ایستادن در برابر خداوند را به عنوان معنای این مفهوم ذکر کرده اند.مطالعه این ماده در خانواده زبان های سامی گویای ساختار خلاق طرحواره تصوری قایم بودن که از مبنایی بدنمند برخوردار است،پیش مفهومی است که برای این ماده میتوان در نظر گرفت سپس این پیش مفهوم در قالب استعاره مفهومی به عنوان ساختار خلاق دیگر درمعناسازی،در قرآن بکار گرفته شده است و استعاره مفهومی[یوم القیامه دادگاه است] خلق شده است،کلان استعاره ای که استعاره های خرد متعدد بر محورآن انسجام یافته اند و مفهوم «القیامه» را در قرآن برای مخاطب مفهوم سازی می کنند،مفهوم سازی های صورت گرفته پیرامون مفهوم «القیامه» و تفاوت آن با مفهوم «بعث» دیگر مسیله ای است که به آن پرداخته شده است و نتایج حاکی ازآن است که عدم مشابهت در نگاشت های استعاری، عدم مشابهت در معنای حوزه واژگانی را به همراه خواهد داشت.

    کلیدواژگان: قرآن، القیامه، ایستادن، استعاره مفهومی، عدالت، ریشه شناسی
  • حسین زکائی*، مراد باقرزاده کسمانی، لیلا اردبیلی صفحات 45-69

    نظر به اینکه بسیاری از پیامهای قرآنی به صورت تلویحی بیان شده اند، در این پژوهش، تلاش شده تا بر اساس نظریه ی استعاره ی مفهومی، استعاره ی جهتی واژه ی «حیوه» در قرآن بررسی شود. برای این کار، ترجمه ی مکارم و تفاسیر المیزان و نمونه برای جمع آوری داده ها استفاده شد و سپس این داده ها موردتحلیل قرارگرفتند. باتوجه به واژه ی حیوه، نگارندگان به استعاره های جهتی بالا، پایین و نزدیک دست یافتند، اما استعاره ی جهتی دور درخصوص واژه ی حیوه به کارنرفته است. مفاهیمی ازقبیل خیر، برکت و نعمت و یا مفاهیمی که منسوب به خداوند هستند، استعاره ی جهتی بالا، و مفاهیمی مانند ضعف، خواری، عذاب و رسوایی ، استعاره ی جهتی پایین را نشان می دهند. استعاره ی جهتی نزدیک، با همنشینی اسم اشاره ی «هذه» با واژه ی حیوه نشان داده شده-است و در چند آیه دیده می شود که پستی و حقارت زندگی دنیا، تاکید بر آن، و یا تاثیر و نتیجه ی اعمال ما در این دنیا را نشان-می دهد. پژوهش حاضر، کارآمدی نظریه ی نوین استعاره در تحلیل زبان قرآن را نشان می دهد که این خود، به درک، ترجمه و تفسیر بهتر مفاهیم قرآنی منجرمی شود.

    کلیدواژگان: قرآن، استعاره ی مفهومی، استعاره ی جهتی، استعاره بالا، پایین، استعاره نزدیک، واژه ی حیوه
  • عباس رحیملو*، سیدمحمود طیب حسینی، علی فتحی صفحات 71-93
    شیوه ادبی "تهکم"، شگردی بر پایه وارون گویی و با بسامد بالا در قرآن است. این پژوهش با بازخوانی انتقادی تاریخچه این شیوه زبانی در دانش بلاغت و نمایان سازی ناهمسانی آن با استعاره و سایر مجازها، افزون بر جایگاه شناسی شیوه زبانی تهکم در دانش بدیع، از فرآیند و رمز و راز کارایی و گیرایی این فن ادبی پرده‎برداری می‎کند. از آنجا که برخی قرآن پژوهان، شناخت دانش بدیع را تنها در زیبایی‎شناسی قرآن کارا دیده و آن را در فهم و تفسیر سودمند ندیده اند، این جستار با بازتعریف کاربردی از شگرد تهکم و با نوخوانی آیات، به شیوه توصیفی-تحلیلی در پی پاسخ بدین پرسش برآمده که شناخت این آرایه، چه کارکردهای فراگیری در فهم و تفسیر قرآن دارد؟ نتیجه پژوهش آن است که پرده‎برداری از معنای معنا و تحلیل ناسازواری درون متنی یا برون‎متنی آیات، آشکارسازی انگیزه گزینش واژگان در محور جانشینی، پیش آوری برداشتی پویا و اثرگذار با فعلیت بخشی و بازسازی نشانه‎های متن، و پیشگیری از حمل واژگان بر معانی و مصادیق غیرظاهر، از کارکردهای شناخت این شیوه زبانی در فرآیند برداشت معنای متن قرآن است.
    کلیدواژگان: بدیع، تهکم، استعاره، آشنایی‎زدایی، قواعد تفسیر
  • معصومه ریعان * صفحات 95-114

    منابع روایی مسلمانان مملو از احادیثی است که مستقیم و غیر مستقیم مردان را بر طرد زنان و عدم مشارکت اجتماعی با آنان ترغیب کرده است. این روایات ذیل تفسیر برخی آیات قرآن کریم در تفاسیر ماثور رواج یافته است. آنان در تفسیر "و لاتوتوا السفهاء اموالکم" زنان ‏را مصداق اتم سفاهت دانسته‏اند. روایات عدم مشورت با زنان نیز ذیل آیات «ان النفس لاماره بالسوء الا ما رحم ربی» و «ان من ازواجکم و اولادکم عدوا لکم» آمده و مردان را به عدم تشاور با زنان ترغیب می‏کند. تاریخ ظهور این‏ گفمان، روایات قرن دوم تا قرن چهارم است که حاصل یک منظومه فکری و روشمندی است که جهت باور درونی در ذات اندیشه و تفکر دینداران، مردان را بر طرد اجتماعی زنان ترغیب کرده است؛ و فرآیند فلسفی- اجتماعی این گفتمان القاء نابرابری‏های جنسیتی در تعلیمات دینی و باورهای رسمی جامعه بوده است. ما در این مقاله با تاریخ‏گذاری روایات، به ناسازگاری آنها با روح کلی و گوهر اصیل دین پرداخته و تفاسیر معاصر را در اعراض از رویه تفاسیر روایی مورد بازخوانی قرار داده ‏ایم.

    کلیدواژگان: سفاهت زنان، مشورت زنان، تاریخ‏گذاری روایات، تفاسیر روایی
  • مجید محمدی*، رحیم سرخی صفحات 115-131
    هر زبان یا متنی بر اساس کارکرد و بافت مورد نظرش، انواع کنشهای گفتاری را به همراه دارد. نظریه کنش های غیربیانی توسط جان سرل (1969) انگلیسی در حوزه پراگماتیک مطرح شد. کنش عاطفی نوعی کنش غیربیانی است که احساسات و فعلهای عاطفی گوینده را بیان می کند. از آنجا که دین مقوله ای کاربردی و متناسب با هر زمان و مکان است، بنابراین زبان قرآن، زبانی کاربردشناختی بوده و منبع غنی مطالعات زبان شناسی به شمار می رود. قصص قرآنی یکی از جنبه های اعجاز قرآن کریم هستند که از جنبه های ساختار زبانی و بافت متنی مورد بررسی قرار می گیرند. بهره گیری از کنش های گفتاری بویژه کنش عاطفی در داستانهای قرآنی بسیار ظرافتمندانه روی داده است تا اهداف و مفاهیم الهی به آسانی به هر مخاطبی در هر زمان و مکانی منتقل شود. در این جستار سعی بر آن شده است با روش توصیفی- تحلیلی ابتدا نگاهی گذرا به داستانهای قرآنی و چارچوب نظری کنش عاطفی داشته و در ادامه به بررسی و تحلیل تعدادی از داستانهای قرآنی بر اساس الگوی کنش عاطفی جان سرل پرداخته شود. مهمترین یافته این مقاله این است کنش عاطفی (تاثیری) از پربسامدترین کنشهای گفتاری در بافت قصص قرآنی به شمار می رود
    کلیدواژگان: منظور شناختی، کنش عاطفی، جان سرل، بافت، داستان های قرآنی
  • بازرگان و بازگشت به قرآن
    سیدمحمدمهدی جعفری صفحات 121-135

    از صدر اسلام تاکنون، مسلمانان، به تناوب، غرق در حدیث و تاریخ و فقه و مسایل فرعی دیگر شده اند، و چون این انحراف به اوج خود رسیده، مصلحی قیام کرده و بازگشت به قرآن را ندا داده است.
    در دوره ی معاصر جمال الدین اسد آبادی منادی « بازگشت به قرآن» است،‌ و در پاسخ به او بزرگانی در سراسر جهان اسلام، و ازجمله ایران، قرآن را سرلوحه ی آموزه ها و رهنمود های سیاسی و اجتماعی و فرهنگی قرار دادند و «قرآن راهنمای عمل» شعار آنان شد.

    کلیدواژگان: بازگشت به قران، مهندس بازرگان، قران در صحنه اجتماع
|
  • Siyamak Asgharpour * Pages 1-22
    The semantic multiplicity of the word is more limited by its application in concurrency and lexical compositions. The structure of the congregations or lexical conventions plays an essential role in determining the exact meanings of those Qur'anic words, with different interpretations and interpretations, including the word "rab", which is about the semantic root, historical, application, and also the meanings And its implications are not inconsequential, or in the determination of these implications, especially in the Holy Qur'an and its translation, only some of the applied aspects of the term are cited at the very beginning of the Genesis. In the translations of Makarem-e-Shirazi, Pulāḍāḍ and Safavi, the word "rab" is sometimes used as the equivalent of words such as: the owner, the gentleman, the lord, the king, etc. This has led to the signification and translation of it in some verses other than God. . The present research is based on the descriptive-analytical method in order to study the implications of the word "rab" for the time of the Qur'an's revelation, its text and its translation, according to the principle of consistency of the vocabulary. The result of the research shows that the nominal face of the word
    Keywords: : verbal coexistence, meaning, meaning, Quran, Rab
  • Fathieh Fattahizadeh, Farideh Amini * Pages 23-43

    Al-Qiyamah is one of the names of the hereafter in the Qur'an that has been used in all applications as a Yum-i-Qiyamah compound, Qur'anic applications indicate that the meaning of Yum-i-Qiyamah is the time of judgment. In the lexicons' works this concept of matter [Q W M], And it is meant to rise from the grave or stand before God, commentators have two views ,stand up from the grave and stand up to God. The study of this material in the Semitic language family illustrates the creative structure of the vertical conceptual schema, which has a rich basis,a concept that can be considered for this material then the concept in the form of a conceptual metaphor as another creative structure in meaning.The concept of metaphor has been used in the language of the Qur'an and the conceptual metaphor has been created, the metaphor of the metaphor on which multiple micro-metaphors are coherent, and the concept of "al-Qiyama" in the Quran is intended for the target audience. ,Conceptualizations about the concept of "al-qiyama" and examining its differences with the concept of "Ba'ath" In some works synonymous with it, another issue has been addressed in the present study

    Keywords: Quran, Al-Qiyamah, Standing, conceptual metaphor, Justice, etymology
  • Hossein Zokai*, Morad Bagherzadeh Kosmani, Leila Ardebili Pages 45-69

    Regarding the fact that quite a few quranic messages have been expressed implicitly, present study is an attempt to investigate the orientational metaphor denoted by the term Hayat in Quran based on the conceptual metaphor theory. In doing so, translated version of Makarem, Almizan and Nemuneh interpretations of Quran were used for gathering the data. The data were then analyzed. Regarding the orientational metaphors of the term Hayat, those of up, down and near were obtained but the orientational metaphor of far has not been used. The orientational metaphor of up demonstrated the concepts such as: good and blessing, and these attributed to God, where as the orientational metaphors of down demonstrated the concepts such as: weakness, abjectness, torment and disgrace. The orientational metaphor of near has been expressed with demonstrative noun Hazehi that collocated with Hayat: It is observed in some verses that demonstrate the meanness of this world, the insistency on this and the effects and outcome of our actions in this world. This study shows the efficiency of modern theory of metaphor in analyzing the language of Quran that leads to a better understanding, translation and interpretation of quranic concepts

    Keywords: Quran, conceptual metaphor, orientational metaphor, up, down metaphor, near, Hayat
  • Abbas Rahimloo *, Sayedmahmood Tayyebhoseini, Ali Fathi Pages 71-93
    The literary style of “Tahakkum” is a technique based on Inversion Structure. Regarding to a critical readout of the history of this linguistic method in rhetoric, the present paper aims to uncover the process, secrets, and attractions of this linguistic technique, in addition to its position in the Badī'. Since some Qur’an scholars have found the knowledge of Badī' as practical only in the aesthetics of the Qur’an and have not seen it in the interpretation, this essay, through practical redefinition of the technique of “Tahakkum” and readout of the verses, based on the descriptive-analytical method, looks to find a reasonable answer to the question of “what are the general usages of this technique for understanding and interpreting the Qur’an?”. It is argued that uncovering the meaning of the text, analyzing the intra-textual and extra-textual incompatibility of the verses, revealing the motive of vocabulary selection, making a meaningful and influential interpretation by rebuilding the signs of the text, preventing the carrying of the vocabulary on far meanings and instances, all are of those functions of recognizing the technique of Tahakkum in the process of explanation of the Qur’anic text.
    Keywords: Rhetorical Embellishment (Badīʿ), Tahakkum, defamiliarization, metaphor, Rules of Interpretation
  • Masoumeh Rayaan * Pages 95-114

    References of Muslim's narratives are full of traditions which persuade men (directly & indirectly) to reject women and cancel social participation with. These narratives have been current appendix of interpretation of some verses of Holy Quran in tranemitted interpretations. They've accounted women as the full meaning of foolishness in interpretation: "And do not give away your property to the weak of understanding,4/5". The narratives about "Not consulting with women" also have been come appendix of these two verse: "Most surely (man's) self is wont to command (him to do) evil, except such as my lord had had mercy on, 12/53". The date of appearance of this discourse is (narratives) from second to forth century which is resulted from intellectual and methodical system _as internal belief in believer's thought _ , to persuade men to reject women socially. Philasophical_social process of this discourse is to infuse inequality among men and women in religious teaches and formal beliefs in society. In this article dating narratives, we consider the incompatibility of narratives with religious total spirit and original essence, and contemporary interpretations as opposition to the process of narrating interpretations.

    Keywords: foolishness of women, Consultation with women, Dating narratives, Narrating interpretations
  • Majid Mohammadi *, Rahim Sorkhi Pages 115-131
    One of the prominent topics of applied semantics is the theory of verbs. Each language or text, depending on its function and context, has a variety of speech actions. The theory of extrinsic actions was put forward by John Searle (1969), a contemporary in the pragmatic field. Emotional action is a kind of extrinsic action that expresses the emotional feelings and actions of the speak. Since religion is a functional category appropriate to any time and place, so the language of the Qur'an is an applied linguistic language and a rich source of linguistic studies.. Qur'anic stories are one of the miraculous aspects of the Holy Qur'an that are examined from the aspects of linguistic structure and context. The use of verbal actions, especially emotional action, in Quranic stories has become very subtle so that divine goals and concepts. In this paper, we have tried to take a brief look at the Quranic stories and the theoretical framework of emotional action by using a descriptive-analytic method and then to analyze and analyze a number of Quranic stories based on John Searle's emotional action model
    Keywords: Cognitive Purpose, Emotional Action, John Searle, Texture, Quranic Stories
  • Bazargan and return to the Koran
    seyed mohammad mahdi jafary Pages 121-135