فهرست مطالب

  • پیاپی 37 (بهار 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/02/02
  • تعداد عناوین: 13
|
  • رامین خوچیانی*، سید محمد حسینی صفحات 1-16

     آگاهی از وضعیت نرخ بیکاری استانهای کشور در افق های زمانی معین، برای برنامه ریزان منطقه ای و سیاستگزاران اقتصادی کشور بسیار مهم می باشد. در این مقاله خوشه بندی سری های زمانی بر اساس چگالی پیش بینی آنها تا افق مشخص بررسی شده است. در این روش به منظور تقریب توزیع پیش بینی ها از فرآیند بوت استرپ غربالی استفاده می شود. تفاوت های بین هر زوج از چگالی های بوت استرپ یک ماتریس عدم تشابه تولید می کند که برای خوشه بندی  استفاده می شود. به همین منظور از داده های فصلی نرخ بیکاری استانی در بازه زمانی بهار 1384 تا پاییز 1396 استفاده گردید و با توجه به الگوریتم چگالی پیش بینی، نرخ بیکاری استان های کشور را برای دو افق زمانی 4 فصل (یک سال) و 10 فصل (دو سال و نیم) خوشه بندی کردیم. بهترین وضعیت را چه در 4 گام و چه در 10 گام (دو سال و نیم)، استان های سمنان و زنجان خواهند داشت و بدترین وضعیت استان های لرستان و کرمانشاه دارا می باشند. همچنین در دو افق زمانی مورد مطالعه، به جز چند استان، بقیه در خوشه های اصلی خود ثابت بودند. همچنین نمودار پراکنش فضایی بیکاری در ایران بر اساس خوشه بندی مبتنی بر چگالی پیش بینی نشان می دهد که همچنان استان های غرب و جنوب غربی بالاترین نرخ بیکاری را خواهند داشت. بنابراین لزوم برنامه ریزی منطقه ای و توجه جدی به اشتغال استان های فوق الذکر توصیه می شود. در ضمن استان هایی که در وضعیت نامطلوبی قرار دارند، دارای همسایگان با نرخ بیکاری بالا هستند و استان های با نرخ بیکاری پایین عمدتا دارای استانهای همجوار با نرخ بیکاری پایین هستند. به عبارت دیگر یک همبستگی مکانی مثبت بین استانهای همجوار و نرخ بیکاری وجود دارد.

    کلیدواژگان: خوشه بندی مبتنی بر چگالی پیش بینی، سری های زمانی، بوت استرپ غربالی، نرخ بیکاری
  • عامر نیک پور*، میلاد حسنعلی زاده صفحات 17-32

    جغرافیای ازدواج، به مطالعه رفتار و الگوهای عمومی ازدواج و نظام خانواده و تغییرهای فضایی - زمانی آن می پردازد. هدف از این پژوهش تحلیل فضایی پراکنش نماگرهای وضعیت زناشویی در نواحی شهری و روستایی ایران می باشد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی - تحلیلی می باشد. در جمع آوری اطلاعات از روش کتابخانه ای و اسنادی استفاده شده و شاخص های مقاله بر اساس داده های خام سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال 1395 محاسبه شده است. به منظور بررسی ویژگی های فضایی وضعیت زناشویی در نواحی شهری و روستایی ایران، از شاخص های درصد افراد دارای همسر، درصد افراد بی همسر بر اثر فوت، درصد افراد بی همسر بر اثر طلاق و درصد افراد هرگز ازدواج نکرده استفاده شده است. برای تحلیل فضایی شاخص های وضعیت زناشویی از روش های لکه های داغ و خودهمبستگی فضایی موران در محیط نرم افزار Arc Gis استفاده شده است. نتایج روش لکه های داغ نشان می دهد، تمرکز افراد متاهل در نواحی شمالی به مراتب بیشتر از نواحی جنوبی کشور است، ولی تمرکز افراد هرگز ازدواج نکرده، در نیمه جنوبی کشور به ویژه جنوب شرق، جنوب غرب و غرب کشور از مقادیر بیشتری برخوردار بوده و خوشه فضایی قوی تری تشکیل داده است. همچنین تمرکز افراد بی همسر بر اثر فوت در نواحی شمال غرب، شمال شرق، مرکز و غرب و تمرکز افراد بی همسر بر اثر طلاق در شمال و شمال شرق کشور بیشتر از سایر نواحی کشور بوده است. در مجموع 8/63 درصد از جمعیت 10 ساله و بیشتر کشور دارای همسر (متاهل)، 1/4 درصد بی همسر بر اثر فوت (بیوه) ، 7/1 درصد بی همسر بر اثر طلاق (مطلقه) و 3/30 درصد هرگز ازدواج نکرده اند.

    کلیدواژگان: تحلیل فضایی، وضعیت زناشویی، شاخص های زناشویی، نواحی شهری و روستایی ایران
  • مرتضی پاسبان، صادق اصغری لفمجانی* صفحات 33-46

    کیفیت زندگی مفهومی چند وجهی است که نشان دهنده ویژگی های کلی اجتماعی، اقتصادی و محیطی مناطق می باشد و در مناطق روستایی بیانگر شرایطی است که میزان بهره مندی، برخورداری، بهزیستی و رفاه فردی یا اجتماعی را نشان می دهد. هدف پژوهش حاضر، بررسی محدودیت های دستیابی به کیفیت مطلوب زندگی در روستاهای مرزی سیستان می باشد. روش به کار رفته در این تحقیق، ترکیبی از روش های میدانی و توصیفی تحلیلی است. در این تحقیق، ابتدا با توجه به تعداد روستاهای واقع در محدوده مورد مطالعه و با استفاده از فرمول کوکران، 43 روستا به عنوان روستای نمونه تعیین گردید. سپس با توجه به تعداد خانوارهای ساکن در محدوده و استفاده مجدد از فرمول کوکران، تعداد 362 خانوار به عنوان خانوار نمونه برای تکمیل پرسشنامه محاسبه گردید. پرسشنامه های تحقیق در دو سطح خانوار و روستا طراحی شده اند، روایی محتوایی آن ها با دریافت نظرات اساتید و کارشناسان به تایید نهایی رسیده است و پایایی پرسشنامه ها نیز با ضریب آلفای کرونباخ 86/0 تایید گردیده است. همچنین در مرحله تجزیه و تحلیل اطلاعات، با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، تحلیل های آماری و فضایی و نرم افزارهای Expert Choice، SPSS و ArcGIS، محدودیت های دستیابی به کیفیت مطلوب زندگی مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس نتایج آزمون تحلیل واریانس یک طرفه با اندازه های مکرر، در خانوارهای مورد مطالعه اختلاف معناداری بین سطح محدودیت های مطرح در ابعاد مختلف کیفیت زندگی وجود دارد و شدت محدودیت های اقتصادی و زیست محیطی دستیابی به کیفیت مطلوب زندگی به ترتیب با ضریب 372/0 و 153/0 نسبت به شدت محدودیت های کالبدی- فیزیکی و اجتماعی بیشتر می باشند. در واقع، کیفیت زندگی خانوارهای مورد مطالعه از یک طرف به مبادلات مرزی و از طرف دیگر به کشاورزی و زیر بخش های آن وابسته است که اولی با ایجاد دیوار مرزی و بسته شدن مرز و دیگری با کاهش شدید یا توقف پی در پی جریان آب ورودی از افغانستان، خشک شدن تالاب هامون و افزایش اثرات ماسه های روان به بن بست رسیده است.

    کلیدواژگان: کیفیت زندگی، خانوار روستایی، نواحی مرزی، ناحیه سیستان
  • مریم شمسی، محمدامین خراسانی*، سیدحسن مطیعی لنگرودی صفحات 47-62

    روستاها عمدتا دارای اقتصاد تک محصولی هستند که این امر سبب عقب ماندگی از توسعه و پیشرفت می شود. لذا باید به دنبال روش هایی بود که بتوان اقتصاد روستاها را با ایجاد تنوع بخشی در فعالیت های اقتصادی خانوارهای روستایی پویا و توانمند کرد. روستاهای کشور به علت اتکای شدید بر کشاورزی و درآمدهای حاصل از آن و نداشتن منابع اشتغالی و درآمدی غیر از کشاورزی، دارای اقتصاد ضعیف و آسیب پذیری هستند. پژوهش حاضر به شیوه توصیفی-تحلیلی به بررسی اثرات تنوع فعالیت های اقتصادی بر رفاه زیستی خانوارهای روستایی در بخش مرکزی شهرستان کرمان پرداخته است. جامعه آماری پژوهش، 8956 خانوار روستایی ساکن در 11روستای بخش مرکزی شهرستان کرمان بودند که به صورت نمونه گیری خوشه ای انتخاب شده و مورد سنجش واقع شدند. از این تعداد، 384 خانوار از طریق نمونه گیری کوکران انتخاب شدند که جهت اطمینان از صحت داده ها به 412 خانوار رسید. داده های جمع آوری شده نیز از طریق نرم افزار SPSS  و از طریق آزمون T تک نمونه، رگرسیون و T مستقل مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که همبستگی بالایی بین تنوع اقتصادی و رفاه زیستی وجود دارد و خانوارهای دارای تنوع در فعالیت های اقتصادی سطح بالاتری از رفاه زیستی را نسبت به خانوارهای فاقد تنوع تجربه می کنند. همچنین براساس آزمون T تک نمونه ای، میانگین ابعاد تنوع اقتصادی (تعدد فعالیت های اقتصادی، امنیت و رضایت شغلی و درآمدی، زمینه سرمایه گذاری) در روستاهای مورد مطالعه در سطح ضعیف  بوده و میانگین ابعاد رفاه در مورد متغیرهای(اشتغال و درآمد، فراغت، مشارکت، آموزش وپرورش، بهداشت و توان اقتصادی) در سطح نسبتا نامطلوب و متغیرهای(سلامت، مسکن، دسترسی و رضایت از زندگی) در سطح مطلوب بوده است.

    کلیدواژگان: فعالیت های اقتصادی، رفاه، خانوارهای روستایی، شهرستان کرمان
  • حجت الله شرفی*، علی شکور، یاسمین درازهی صفحات 63-76

    قاچاق کالا، یکی از مولفه های مهم فساد اقتصادی است، قاچاق پدیده شوم و مخربی است اصولا کالاهای قاچاق از مناطق مرزی وارد می شوند و سپس در تمام کشور توزیع می شود. مرز یا سرحد به خط فاصل میان دو کشور گفته می شود، لذا مرزها از این لحاظ دارای اهمیت بسیار زیادی هستند. یکی از مهم ترین تاثیرات اقتصادی شهرستان های مرزی وجود پدیده قاچاق است که به طرق مختلف در این شهرستان ها جریان دارد، به همین منظور هدف تحقیق حاضر تحلیلی بر قاچاق کالا و عوامل موثر بر آن در روستاهای شهرستان مرزی سراوان می باشد. با توجه به هدف فرضیه تحقیق این گونه بیان شده است: به نظر می رسد ساختارهای ضعیف اقتصادی مهم ترین عامل قاچاق کالا در روستاهای شهرستان مرزی سراوان می باشد. روش انجام تحقیق تحلیلی- توصیفی و شیوه جمع آوری اطلاعات اسنادی، کتابخانه ای، میدانی و تکمیل پرسشنامه بوده است و همچنین تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از نرم افزارSPSS (آزمونTتک نمونه ای و رگرسیون چندمتغیره) صورت گرفته است. نتایج حاصل از آزمون T تک نمونه ای نشان می دهد که نواحی روستایی موردمطالعه شهرستان مرزی سراوان از وضعیت بسیار نامناسب ساختارهای توسعه اقتصادی، اجتماعی، امنیتی و زیست محیطی برخوردارند. همچنین نتایج حاصل از رگرسیون چندمتغیره نشان می دهد که شاخص اقتصادی، با بتای 413/0 بیشترین تاثیر را بر قاچاق کالا در روستاهای شهرستان مرزی سراوان دارد و متغیر امنیتی با بتای 380/0 در رتبه دوم و شاخص اجتماعی، با بتای 344/0 در رتبه سوم قرارگرفته است و همچنین متغیر زیست محیطی با بتای 263/0 با قرارگیری در رتبه آخر، کمترین تاثیر را بر قاچاق کالا در روستاهای شهرستان مرزی سراوان داشته است.

    کلیدواژگان: قاچاق کالا، اقتصاد مرزی، روستا، مرز، شهرستان سراوان
  • افشین متقی*، مسلم نامدارزاده صفحات 77-90

    هویت مکانی نمایان کننده احساس، ادراک و  تعلق مکانی متنوع می باشد به گونه ای که  متناسب با فرهنگ سیاسی ساکنان، مکان های جغرافیایی کنش های سیاسی متفاوتی را خلق می کنند. تقسیمات سیاسی فضا فرایندی است که واحدهای سیاسی- فضایی را از نظر ساختاری و کارکردی به  سطوح  همگن به  منظور اداره بهینه قلمرو ملی تقسیم می کند.از شاخص های اساسی در مقوله تقسیمات سیاسی فضا در نظر گرفتن هویت مکانی است  که می تواند در تحریک و کیفیت احساس مکانی افراد در جهت منفی و یا مثبت تاثیرگذار باشد.تحقیق حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانه ای به بررسی نقش هویت و احساس مکانی در کنش های تقسیمات سیاسی فضا شهرستان کازرون می پردازد. بر بنیادیافته های پژوهش از دلایل اساسی نآرامی های  شهرستان کازرون بی توجهی تصمیم گیرندگان سیاسی نسبت به مولفه های هویتی و مکانی فضای جغرافیایی در تقسیمات فضایی منطقه مورد مطالعه بود، امری که نقش متقابل اثرات تصمیمات سیاسی بر دگرگونی فضای جغرافیایی را نمایان ساخت.

    کلیدواژگان: هویت مکان، حس مکان، تقسیمات سیاسی فضا، شهرستان کازرون
  • محسن شاطریان*، رسول حیدری، محمود شاطریان، کامران دولتیاران صفحات 91-108

    امروزه عوامل و عناصر متنوعی در بروز آسیب های اجتماعی و جرایم در شهرها اثرگذارند، حاشیه نشینی و اسکان غیررسمی از چالش های مهم ناشی از فقر فرهنگی و اقتصادی و عصر جهانی شدن می باشد که درشدت بخشیدن به آسیب های اجتماعی اهمیت بسزایی دارد، به طوری که می توان گفت حاشیه نشینی و جرم علت و معلول یکدیگرند. هدف پژوهش حاضر بررسی و تحلیل عوامل موثر بر وقوع جرایم در مناطق حاشیه نشین شهر کاشان می باشد. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و دارای ماهیتی کاربردی می باشد. حجم نمونه با استفاده از نرم افزار Sample Power 160 پرسش نامه برآورد گردید. برای تجزیه وتحلیل توصیفی و استنباطی داده ها از آزمون آماری T-Test در نرم افزار SPSS و جهت تبیین و مدل سازی اثرات نیز از مدل سازی معادلات ساختاری در نرم افزار AMOS استفاده شد. نتایج حاصل از آزمون T تک نمونه ای نمایانگر معنی دار بودن اثرات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و کالبدی با وقوع جرم در محلات حاشیه نشین دارد. تحلیل یافته های منتج از مدل سازی معادلات ساختاری بیانگر این است که از بین شاخص های موردسنجش شاخص اجتماعی بیشترین بار عاملی را با وزن رگرسیونی (87/0) و مقدار خطای (000/0) P value = در وقوع جرایم به خود اختصاص داده است.

    کلیدواژگان: حاشیه نشینی، جرم، معادلات ساختاری، آزمون تی، شهر کاشان
  • محمدعلی خلیجی*، اجلال حاجی نژاد، امین مهدیخواه صفحات 109-122

    توزیع فضایی امکانات و خدمات یک شهر بر اساس شاخص های عدالت اجتماعی ارتباط تنگاتنگی با توسعه پایدار دارد، چرا که توزیع عادلانه خدمات و امکانات می تواند زمینه ساز توسعه متوازن مناطق یک شهر و برعکس عدم توزیع عادلانه آن باعث ایجاد بحران های اجتماعی و مشکلات پیچیده فضایی شود؛ بنابراین باید در فرایند برنامه ریزی شهر توجه جدی به پراکنش فضایی و عادلانه امکانات و خدمات شود. هدف این پژوهش بررسی و شناخت نحوه و چگونگی توزیع خدمات در مناطق شهر تبریز، تعیین معیارهای اصلی تعریف کننده سطح توسعه یافتگی عدالت اجتماعی از اهداف مهم این پژوهش می باشد. روش پژوهش توصیفی - تحلیلی می باشد. همچنین برای شناسایی ابعاد گوناگون عدالت اجتماعی در مناطق شهری تبریز با استفاده از آخرین آمار واطلاعات مربوط به سال 1395، 32 شاخص گوناگون در قالب 6 مولفه جمعیتی، اقتصادی، کالبدی، آموزشی، بهداشتی و حمل و نقل و در میان 10 منطقه، مورد مطالعه قرار گرفته و نتایج آن با بهره گیری از مدل تحلیل عاملی ارزیابی شده است. در این نوشتار ابتدا با استفاده از تحلیل عاملی اقدام به کاهش شاخص ها و استخراج مجموعه عوامل دخیل در میزان عدالت اجتماعی پرداخته شده و پس از آن با استفاده از روش رتبه بندی امتیاز استاندارد شده، مناطق شهر تبریز رتبه بندی شده اند.  نتایج به دست آمده نشان می دهد توزیع امکانات و خدمات در مناطق شهر تبریز متوازن و هماهنگ نمی باشد. به طوری که که مناطق 6، 3، 2، از لحاظ برخورداری از جمیع امکانات و خدمات نسبت به دیگر مناطق در رتبه های یک تا سه  قرار دارند.

    کلیدواژگان: عدالت اجتماعی، مناطق شهری، تبریز، تحلیل عاملی
  • اصغر میرفردی*، آرمان حیدری، مصطفی امینی خو صفحات 123-140

    مهاجران با داشتن انتظار بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی از سکونت گاه اصلی خود به مناطق دیگر مهاجرت می کنند. تحرک اجتماعی مهاجران در مکان مقصد از موضوعات مهم در مباحث مهاجرتی و قشربندی اجتماعی است. در این پژوهش وضعیت تحرک اجتماعی مهاجرین روستا- شهری، وارد شده به شهرهای یاسوج و مادوان در 5 سال اخیر با توجه به متغیر سرمایه اجتماعی و متغیرهای جمعیت شناختی چون سن و تحصیلات، مورد مطالعه قرار گرفت. از روش پیمایشی و برای گردآوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. بر اساس جدول نمونه گیری کرجسی و مورگانحجم نمونه 364 نفر محاسبه شده است. نمونه های مورد مطالعه به شیوه نمونه گیری خوشه ای و گلوله برفی انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند. جهت سنجش اعتبار از اعتبار صوری استفاده گردید. برای شناخت میزان انسجام درونی (پایایی) گویه های متغیر مستقل و وابسته از آلفای کرونباخ شده است که مقدار آلفا برای متغیر سرمایه اجتماعی 90/0 و برای متغیر تحرک اجتماعی 88/0 بدست آمد. برای تحلیل داده ها، از آماره های رگرسیون چند متغیره، ضریب همبستگی پیرسون و آنوا در محیط نرم افزار SPSS استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان داد میزان تحرک اجتماعی با متغیر سرمایه اجتماعی مهاجرین روستا - شهری رابطه ی مثبت معنادار دارد و با توجه به سطح تحصیلات آنها دارای تفاوت معنادار است، اما بین تحرک اجتماعی و سن مهاجرین روستا شهری رابطه معنادار و معکوسی وجود دارد. متغیرهای سرمایه اجتماعی، سطح تحصیلات و سن به عنوان متغیرهای مستقل توانسته اند 1/26 درصد از تحرک اجتماعی مهاجرین روستا - شهری را پیش بینی کنند. نتیجه اینکه مهاجران روستا- شهری به ویژه مهاجران جوان با سرمایه اجتماعی و تحصیلات بالا از تحرک اجتماعی عمودی صعودی بیشتری برخوردارند.

    کلیدواژگان: تحرک اجتماعی، سرمایه اجتماعی، مهاجرت روستا - شهری، یاسوج
  • غلامرضا جعفری نیا* صفحات 141-150

    محیط زیست به تمام محیطی اطلاق می شود که انسان به طور مستقیم یا غیرمستقیم به آن وابسته بوده و فرآیندی است که از زیستن حمایت می کند. محیط زیست سالم ضامن سلامت کلیه زیست مندان است و مقوله محیط زیست و حفاظت از آن مهم ترین دغدغه انسان معاصر است. هدف از اجرای پژوهش حاضر، بررسی تاثیر سرمایه اجتماعی بر رفتارهای زیست محیطی شهروندان شهر بوشهر بوده است. این پژوهش، از نوع مقطعی و همبستگی بوده است و جامعه آماری آن را کلیه شهروندان بالای 18 سال  شهر بوشهر تشکیل داده اند. تعداد نمونه بر اساس جدول مورگان انتخاب شده است که در نهایت از تعداد 397 پرسشنامه صحیح، برای تحلیل نهایی استفاده شد که روش نمونه گیری نیز به صورت تصادفی انجام گردید. ابزار اندازه گیری در این پژوهش نیز پرسشنامه بود. برای تحلیل داده ها از نرم افزار آماری SPSS 22 و Smart PLS 2 استفاده شده است. نتایج یافته ای پژوهش، برای نقش فرضیه تعدیل گری ضریب مسیر 163/0 و t آماری 938/2 (بیشتر از 96/1) و شدت اثر 05/0، برای فرضیه تعامل اجتماعی ضریب مسیر 408/0 و t آماری 000/34 (بیشتر از 96/1)، برای فرضیه اعتماد اجتماعی ضریب مسیر 405/0 و t آماری 717/32 (بیشتر از 96/1) و برای فرضیه مشارکت اجتماعی ضریب مسیر 288/0 و t آماری 861/20 (بیشتر از 96/1) را نشان می دهد، بنابراینبین فرضیه تعدیلگری، تعامل اجتماعی، اعتماد اجتماعی و مشارکت اجتماعی و رفتارهای زیست محیطی شهروندان شهر بوشهر رابطه معناداری وجود دارد و نوع این ارتباط مستقیم و مثبت می باشد.

    کلیدواژگان: سرمایه اجتماعی، محیط زیست، اعتماد اجتماعی، مشارکت اجتماعی
  • زهره فنی، لطفعلی کوزه گر، علی سامانی مجد* صفحات 151-164

    در مقوله توسعه پایدار کمتر به مسکن پایدار اشاره مستقیم شده است، اما برنامه ریزان و سیاست گذاران بخش مسکن نیاز به بررسی و هدفگذاری مسکن مناسب و پایدار در توسعه شهری دارند. در این پژوهش تلاش شده تا مهم ترین شاخص های مسکن پایدار شمرده شود. موانع و الزامات آن در چهارچوب تحقق بخشی به اهداف توسعه پایدار شهری در محله اتابک شهر تهران مورد آزمون قرار گیرد. هدف کلی این تحقیق طراحی الگوی تحقق مسکن پایدار در محله اتابک ازدیدگاه مدیران شهری و کارشناسان زمین و مسکن بوده است که به شیوه پیمایشی و با استفاده از پرسشنامه انجام شده است. جامعه آماری را مدیران سازمان ملی زمین و مسکن و نهادهای مربوط به اداره منطقه 15 و محله اتابک (1279:N) تشکیل داده اند. برای گردآوری اطلاعات از روش نمونه گیری طبقه ای با انتساب متناسب استفاده گردید. حجم نمونه 223 تعیین گردید. روایی ابزار توسط تعدادی از صاحبنظران حوزه برنامه ریزی شهری و اعضای هیات علمی تایید شد. پایایی پرسشنامه با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ 82 = αبدست آمد، برای تجزیه و تحلیل داده ها، از نرم افزارهای Spss19,Amos22,Lisrel8.8  استفاده شده است. نتایج حاصل ازآزمون های تحلیل معادلات ساختاری برازش مدل تحقیق را در حد مطلوب ارزیابی نموده و تاثیر مثبت و معنی دار الزامات کالبدی، الزامات اقتصادی، الزامات زیست محیطی، الزامات فنی و مدیریتی را تحقق مسکن پایدار در محله اتابک تایید نموده است. نتایج بدست آمده از ضرایب مسیرها نشان داد، الزامات کالبدی موثرترین متغیر پنهان بر توسعه پایدار شهری می باشد که ضریب مسیر آن برابر803/0 است و پس از آن الزامات مدیریتی وفنی با ضریب مسیر700/0 بیشترین تاثیر را روی متغیر وابسته داشته است. همچنین الزامات محیط زیستی با ضریب مسیر 652/0 بر توسعه پایدار شهری تاثیر گذاشته و در نهایت الزامات اقتصادی نیز با ضریب مسیر630/0 تاثیرات زیادی بر متغیر وابسته تحقیق نشان داده است.

    کلیدواژگان: توسعه پایدار، مسکن شهری، برنامه ریزی مسکن، شهر تهران
  • محمدحسین احمدی*، امیر وکیلی، رسول رجب پور، غلامرضا سعیدی فر، مهرداد محمدی راد صفحات 165-178

    سدهای زیرزمینی به عنوان راهکاری نوین در ذخیره منابع آبی به صورت زیرسطحی مد نظر قرار گرفته اند. مکان یابی سدها بر اساس شرایط سدهای زیرزمینی به عنوان راهکاری نوین در ذخیره منابع آبی به صورت زیرسطحی مد نظر قرار گرفته اند. مکان یابی این سدها بر اساس شرایط مورفولوژیکی و هیدرولوژیکی لازم و مناسب جهت احداث آنها انجام می پذیرد. در این مطالعه دشت بیضا در شهرستان بیضا استان فارس مورد مطالعه قرار گرفت. بر این اساس در ابتدا با تشکیل شش لایه اطلاعاتی از داده های ماهواره ای لندست 8 شامل؛ کاربری اراضی، لیتولوژی، شیب، توپوگرافی، تراکم آبراهه ها و تراکم خطواره ها، شرایط عمومی لازم برای احداث سد زیرزمینی بررسی و هر لایه نیز در زیرلایه هایی کلاس بندی گردید. سپس با توجه به اثرات کیفی و تاثیرات مثبت و منفی لایه ها و زیرلایه ها، با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی به هر کدام از لایه ها، وزن مناسب اختصاص یافت. با تلفیق لایه های اطلاعاتی در نرم افزار Arcmap نقشه تلفیق نهایی حاصل شد که بیانگر نقاط مناسب و نامناسب پهنه دشت بیضا به منظور احداث سد زیرزمینی بود. نتایج نشان داد که وزن لایه های تراکم آبراهه، لیتولوژی، شیب، کاربری اراضی، توپوگرافی و تراکم خطواره به ترتیب دارای وزن های 8/44، 4/23، 15، 8/8، 5 و 3 بوده اند. در نهایت با پایش نقشه نهایی و در نظر گرفتن فاکتورهای شرایط بالادست و محل اجرای محور سد، سه نقطه به منظور احداث سد زیرزمینی پیشنهاد شد که از بین این نقاط، منطقه بالادست مانش، مشهور به تنگ بنگ از شرایط مناسب تری جهت احداث سد زیرزمینی انتخاب شد که با احداث سد زیرزمینی در این نقاط علاوه بر ایجاد منبع جدید آبی پایدار از هدر رفت جریان های سیلابی نیز جلوگیری و به تغذیه سفره های زیرزمینی نیز کمک خواهد شد.

    کلیدواژگان: سد زیرزمینی، دشت بیضا، ARCMap، لندست 8
  • نیلوفر آزادی*، سیدمحمدعلی میرحسینی، احمد ترکفر صفحات 179-192

    با رشد و توسعه شهرها، اطلاعات لازم برای مدیریت و برنامه ریزی شهری به شدت افزایش یافته است و پیچیده می شود. شبکه های وسیع امکانات شهری، توزیع و تراکم جمعیت، کاربری زمین ها چنان بر پیچیدگی این برنامه ریزی می افزاید که چاره ای جز استفاده از GIS برای گردآوری  این اطلاعات نیست و پردازش آن ها در قالب نظریه های جدید مدیریت و برنامه ریزی شهری وجود ندارد. این تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی است. تعداد 22 کاربری ورزشی در محدوده شیراز انتخاب و فرایند تحقیق با توجه به مطالعات اولیه از شهریور 1398آغاز شد. اطلاعات با استفاده از دو روش مکانی (GIS) از طریق GPS و غیرمکانی (مراجعه به مرکز ملی آمار) گردآوری و در ArcGIS بررسی گردید. وزن دهی به معیار با مدل AHP درEXPERT CHOSE  انجام شد. نتایج نهایی به دست آمده نشان داد اماکن ورزشی موجود در محدوده، از لحاظ مکانی جهت راه اندازی نظام صنفی ورزش با توجه به معیار (سازگاری و ایمنی) ،5 % در وضعیت نسبتا نامناسب، 5 % در وضعیت متوسط، 45 % در وضعیت نسبتا مناسب و 45 % در وضعیت مناسب، با توجه به معیار (دسترسی)، 5 % در وضعیت متوسط، 9 % در وضعیت نسبتا مناسب و 86 % در وضعیت مناسب و با توجه به معیار (تراکم جمعیت)، 72 % در وضعیت نامناسب،23 % نسبتا نامناسب، 5 % در وضعیت متوسط قرار دارند، همچنین با توجه به نقشه همپوشانی فازی مکان های مناسب که با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و به روش  گاما 0.9 انجام شده است. حدود23 % از اراضی برای ساخت نامناسب و 38 % از اراضی برای ساخت متوسط و 39 % از اراضی برای ساخت مناسب هستند. با این حال مکان یابی مناسب تر مستلزم ساختار سازمانی و مدیریتی مناسب و سلسله مراتبی از برنامه ریزی و طراحی فعالیت ها در راستای توسعه پایدار با رعایت استانداردها است؛ که تمامی شهروندان بتوانند با کمترین زمان و هزینه از امکانات و خدمات ورزشی استفاده نمایند.

    کلیدواژگان: مکان یابی، شهر شیراز، نظام صنفی، ورزش
|
  • Ramin Khochiani *, SeyedMohammad Hosseini Pages 1-16

    It is important for regional planners and policymakers to be aware of the unemployment rate of the provinces in specified time horizons. In this paper, clustering of time series based on their forecasting density to a specified horizon is investigated. In this algorithm, we use the bootstrap process to approximate the distribution of predictions. The differences between each pair of bootstrap densities generate a dissimilarity matrix that is used for clustering. For this purpose, seasonal unemployment data was used in the spring of 2005 to fall of 2017, and according to the forecasting density algorithm, we will cluster the unemployment rate of Iran's provinces for two horizons of 4 steps (one year) and 10 steps (two and a half years). The best situation will be in the 4 steps or 10 steps (two and a half years), the provinces of Semnan and Zanjan, and the worst situation in the provinces of Lorestan and Kermanshah. Also, in the two horizons studied, except for some provinces, the rest were fixed in their main clusters. The spatial distribution of unemployment in Iran, based on forecasting density clustering, shows that western and southwestern provinces will have the highest unemployment rates. Therefore, the need for regional planning and serious attention to the employment of these provinces is recommended. At the same time, the provinces that are in an unfavorable situation have high unemployment neighbors, and the provinces with low unemployment rate have predominantly neighborhoods with a low unemployment rate. In other words, there is a positive spatial correlation between the neighboring provinces and the unemployment rate.

    Keywords: Forecast Density Clustering, Time Series, Sieve Bootstrap, Unemployment Rate
  • Amer Nikpour *, Milad Hasanalizadeh Pages 17-32

    The marriage geography, will pay the general behavior and patterns of marriage and the family system and changes of spatial - time. The purpose of the present research is to spatial analysis of distribution of marital status indicators in urban and rural areas of Iran. The present research is applied in terms purpose, and is descriptive-analytic in terms the method. In the library and documentary method has been used to collect information and the indexes of the paper is calculated based on raw data of general census of population and housing of the year 2016. In order to study the spatial characteristics of the marital status in urban and rural areas of Iran, has been used in indicators of the percentage of people with a spouse, the percentage of homeless people by death, the percentage of homeless people by divorce and the Percentage of people never married. For spatial analysis of marital status indices, has been used hot spots and spatial autocorrelation moran methods in the Arc Gis software environment. The results of the hot spots method show that the concentration of married people in the northern areas is far more than the southern areas of the country, but the concentration of the never married people has more values in the southern half of the country, especially in the south east, southwest and west, and has formed a stronger spatial cluster. Also, the concentration of homeless people by death in the northwest, northeast, center, and west areas and the concentration of homeless people by divorce in the north and northeast of the country was more than other areas of the country.

    Keywords: spatial analysis, marital status, marital indices, urban, rural areas of Iran
  • Morteza Pasban, Sadegh Asghari Lafmejani * Pages 33-46

    Quality of life is a multi-dimensional concept that shows the general social, economic, and environmental features of regions. In rural regions, this concept expresses the conditions that indicate the degrees of individual and social -utilization, access, well-being, and welfare. The present research studied factors preventing the achievement of a desirable quality of life in border villages in Sistan, Iran, using a combination of field and descriptive-analytic methods. In this research, first, according to the number of villages in the study area, 43 villages were selected as sample villages using the Cochran formula. Then, based on the number of households in the area and re-use of the Cochran formula, 362 households were selected as sample families to complete the questionnaire. Research questionnaires were designed at two levels of household and village. Their content validity has been confirmed by the opinion of professors and experts, and the reliability of the questionnaires has been confirmed by Cronbach's alpha coefficient of 0.86. Also, in analyzing the data, the limitations of achieving the optimal quality of life were investigated using the Analytical Hierarchy Process (AHP), spatial and statistical analyzes Expert Choice, SPSS and ArcGIS software. Based on the results of one-way ANOVA with repeated measures, there is a significant difference between the level of constraints in different dimensions of quality of life in the households, and the severity of the economic and environmental constraints of achieving the optimal quality of life, with a coefficient of 0.337 and 0.153, respectively, is more than the physical-skeletal and social constraints. In fact, the quality of life of the studied households depends on the border exchanges on the one hand and on the other on agriculture and its subdivisions, the former with the creation of the border wall and the closure of the border, and the other by a sharp decrease or stop continuously in the flow of water from Afghanistan, the drying up of the Hamoon wetland and the increase of the effects of sandy soils has reached a deadlock.

    Keywords: Quality of Life, rural household, border areas, Sistan area
  • Maryam Shamsi, MohamadAmin Khorasani *, SeyedHassan Motiee Langroodi Pages 47-62

    One of the important strategies for development is diversification into economic activities. Since the village is at the core of the formation of human societies, the issue of the stability of the rural economy is very important. Villages usually have a single-product economy, which causes the villages to retreat from development. So, we should look at ways in which rural economies could be transformed into a dynamic and powerful economy by diversifying the economic activities of rural households. The purpose of this study was to investigate the effects of diversification into economic activities on the welfare of rural households in the study area. To identify the variables of diversifying the economic activity (independent variable of the research) through theoretical foundations and research background as well as through the interview and guidance of the professors in this field. The statistical population of this study was 8956 rural households living in 11 villages in the district part of Kerman County. Out of these, 384 households were selected through Cochran sampling and 412 households were normalized to normalize the data. Data were collected through a researcher questionnaire. The validity of the questionnaire was confirmed by experts and its reliability was confirmed by Cronbach's alpha coefficient (.963). Data were analyzed by SPSS software using T-test single sample, regression and independent T-test. In the analysis, the villages of the study area were compared in terms of economic diversity and welfare. The results obtained from the hypothesis confirm the effect of the diversification into economic activities on the welfare of rural households. In fact, the results indicate that there is a significant difference between the households with and without the diversity of economic activities in terms of welfare. In other words, households with a variety of economic activities experience a higher level of welfare than non-diverse families.

    Keywords: Economic Activities, Welfare, Rural Households, Central District of Kerman
  • Hojatollah Sharafi *, Ali Shakoor, Yasamin Dorrazehi Pages 63-76

    Smuggling goods is one of the major components of economic corruption. Basically, smuggled goods are imported from the border areas and then distributed throughout the country, making borders very important in this regard. One of the hallmarks of a healthy economy is the lack of low-level trafficking. One of the most important economic impacts of border towns is the occurrence of smuggling phenomena in different cities. Therefore, the purpose of this study is to analyze the smuggling goods and its effective factors in the border town of Saravan. According to the purpose of the research, the hypothesis is as follows: Weak economic structures seem to be the most important cause of smuggling in villages of the border town of Saravan. The method of research was descriptive-analytical, the data were collected through documentary, and library, field and questionnaire sources, and data were analyzed using SPSS software (one sample t-test and multivariate regression). The results of the single-sample t-test show that the economic, social, security and environmental development structures are in very poor condition in the rural areas under study in the border town of Saravan.Also, the results of multivariate regression show that economic index with 0.413 beta has the most effect on smuggling in border villages of Saravan, the security variable with the beta of 0.380 and the social index with the beta of 0.344 are in the second and third place and the environmental variable with the beta of 0.263 has the least impact on the smuggling of goods in villages of the border County of Saravan.

    Keywords: Smuggling goods, Border Economics, Village, Border, Saravan County
  • Afshin Motaghi *, Moslem Namdarzadeh Pages 77-90

    Place identity indicates different senses, perceptions, and place attachment, as depending on the political system of residents, geographical places make different political activities. Political division of spaces is a process that divides political-spatial units structurally and functionally into homogeneous levels in order for optimally managing of national territories. Amongst the major indices of political division of space is considering place identity, which can negatively or positively affect arousing and quality of people’s feelings of space. The research was conducted using a descriptive analytical method for collecting the related data to answer the question: what is the role of place identity and feeling of space in political activities of apace division (regarding Kazerun as a case)? Finding indicated that amongst the causes of uncomfortability in Kazerun is the negligence of political decision makers over identity and spatial components of geographical spaces of this region. This showed the interactional effects of political decisions and changes in geographical spaces.

    Keywords: identity of place, sense of place, political divisions of space
  • Mohsen Shaterian *, Rasoul Heidary, Mahmood Shaterian, Kamran Dolatyaran Pages 91-108

    Nowadays, various factors and elements affect social damage and crime in the cities, informal settlement and informal settlement are one of the important challenges of cultural and economic poverty and the age of globalization, which is important in the heightening of social harm, so that it can be said that the marginalization and crime of the cause and Disabled are different. The purpose of this study was to investigate and analyze the factors affecting the occurrence of crimes in peripheral areas of Kashan. The research method is descriptive-analytic and has a practical nature. The sample size was estimated using Sample Power 160 questionnaire. For analyzing the descriptive and inferential statistics, t-test was used in SPSS software. Structural equation modeling in AMOS software was used to explain and model the effects. The results of single-sample t-test showed significant social, economic, cultural and physical effects of crime in marginalized neighborhoods. Analysis of the results of structural equation modeling shows that among the indexed indicators, the social index has the highest factor load with regression weight (0.87) (p value = 000 / p value =) in the occurrence of crimes.

    Keywords: informal settlements_mass_Structural Equations_Single Sample T Test_Kashan City
  • MohammadAli Khaliji *, Ejlal Hajinejhaz, Amin Mahdikhah Pages 109-122

    The spatial distribution of facilities and services of a city is intimately connected with sustainable development based on social justice indices. because the equitable distribution of services and facilities can provide a basis for balanced development of regions of a city, to create social crises and complex spatial problems; Therefore, the city planning process should take strict attention to spatial and equitable distribution of facilities and services.The purpose of this research is to investigate and understand how and how to distribute services in the areas of Tabriz, determining the main criteria defining the level of development of social justice and presenting mobility programs to the process of social justice is one of the main goals of this research. is descriptive-analytical. Also, in order to identify the various dimensions of social justice in the urban areas of Tabriz, using the latest statistics and information for 2016, 32 different indicators have been studied in terms of 6 components of demographic, economy,physical, transportation, educational, health and medical, and among 10 regions, and the results It has been evaluated using the FA Analysis Model. In this paper, firstly, using FA analysis, the indexes were reduced and extracted the set of factors involved in the level of social justice, and then, using the standardized score rating method, Tabriz regions were ranked. show that the distribution of facilities and services in the areas of Tabriz is not balanced and coherent. As for regions 6, 3, 2, in terms of having all facilities and services, they are ranked 1 to 3 in comparison with other area.

    Keywords: Social Justice, Urban Areas, Tabriz, Factor Analysis
  • Asghar Mirfardi *, Arman Heidari, Mostafa Amini Khoo Pages 123-140

    Having expectation for improving socio-economic situations, rural migrants migrate from their main residence to other regions. The social mobility of migrants in purposive place is one of important debates in migration and social stratification. This research investigated the social mobility status of rural-migrants that entered to Yasouj and Madevan cities during 5 past years. Using survey method, self-administrated questionnaire was used for collecting data. The Krejcie and Morgan's sample table (1970), was used for sample size (364 cases) determination and clustering and snow-bulling methods were used for sample selection. Face validity and Cronbach Alpha (social capital= 0.90, social mobility= 0.88) were used for validity and reliability evaluation, respectively. Using SPSS software, multiple regression, Pearson Correlation, and ANOVA were used for data analysis. Findings showed that there is significant and direct relationship between social mobility and social capital of rural-urban migrant, and there is significant difference in social mobility according migrants' education. but there is significant and indirect relationship between social mobility and age of urban-rural migrants. Multiple regression showed that social capital, education level and age can explain 26.1% of the social mobility variance of rural-urban migrants. As a result, rural-urban migrants with more social capital and education level, especially youth migrants, have more upward vertical social mobility.

    Keywords: social mobility, Social Capital, rural-urban migration, Yasouj
  • Gholamreza Jafarinia * Pages 141-150

    The environment refers to any environment in which humans are directly or indirectly dependent and a process that supports life. Healthy environment guarantees the health of all biologists and environmental protection is one of the most important concerns of contemporary humans. This cross-sectional and correlational study was conducted on all citizens over 18 years of age in Bushehr. The sample size was selected based on Morgan table. Finally, 397 correct questionnaires were used for final analysis. The sampling method was also randomly selected. SPSS 22 and Smart PLS 2 statistical software were used for data analysis. The results of the research findings for the moderating role hypothesis of path coefficient 0.163 and statistical t 2/938 (greater than 1.96) and the effect intensity of 0.05, for social interaction hypothesis path coefficient 0.408 and statistical t 34/000 (more For social trust hypothesis path coefficient 0.405 and statistical t 3232/717 (greater than 1.96) and for social participation hypothesis path coefficient 0.288 and statistical t 20/86/16 (greater than 1.96) So, there is a significant relationship between the hypothesis of moderation, social interaction, social trust and social participation, and the environmental behaviors of the citizens of Bushehr and this type of relationship is direct and positive

    Keywords: Social Capital, environment, Trust, Participation
  • Zohreh Fanni, Lotfali Kuzegar, Ali Samani Majd * Pages 151-164

    Less sustainable development refers to sustainable housing, but planners and policymakers in the housing sector need to consider and target sustainable housing in urban development. In this research, efforts have been made to identify the most important indicators of sustainable housing. The novel and its requirements in the framework of realization of the goals of sustainable urban development in the Atabak district of Tehran are to be tested. The general purpose of this research was to design a sustainable housing realization model in the Atabak neighborhood, from the viewpoint of urban managers and land and housing experts. A survey was carried out using a questionnaire. The statistical population of this research is the managers of the National Land and Housing Organization and the institutions of the District 15 and Atabak District (1279: N). For data collection, stratified sampling method with proportional assignment was used. Using the Cochran formula, the sample size of the research (223: n) was determined. The research tool was approved by a number of experts in the field of urban planning of the faculty. The reliability of the questionnaire was obtained by using Cronbach's alpha = α = 82, for analysis of data, software Spss19, Amos22, Lisrel8.8 was used. The results of the structural equation analysis tests fit the research model to the optimal level and have a positive and significant impact on physical requirements, economic requirements, environmental requirements, technical and managerial requirements, and the realization of sustainable housing in the Atabak neighborhood. The results obtained from the coefficients The paths showed that physical requirements are the most effective hidden variable for sustainable urban development with a path coefficient of 0.803, and after that, managerial and engineering requirements with a path coefficient of 0.70 have the greatest effect on the dependent variable. Also, environmental requirements with a coefficient of 0.62 have affected sustainable urban development. Finally, economic requirements with a coefficient of 0.630 pathway have shown a great deal of influence on the dependent variable. Based on this, the researcher outlines solutions and suggestions for sustainable housing development within the scope of the study And the city of Tehran, in particular, the specific conditions of urban wastewater.

    Keywords: Sustainable Development, Urban Housing, Housing Planning, Tehran City
  • MohammadHossein Ahmadi *, Amir Vakili, Rasoul Rajabpour, Gholamreza Saeedifar, Mehrdad Mohammadirad Pages 165-178

    Underground dams are considered as a modern solution for the conservation of underground water resources. The location of underground dams is based on the morphological and hydrological conditions that is necessary for construction. In this study, Bayez plain which is located in Fars province, is investigated. First of all, 6 information layers as land use, lithology, slope, topography, streams density and lineaments density were chosen. Each layer is also classified in substrates and each one has assigned the appropriate weight by using AHP and considering their qualitative effects. The final integration map was obtained by combining the layers of information in Arc map. This map shows the proper and inappropriate areas in Bayez Plain for constructing underground dams. The results showed that the weights of canal density, lithology, slope, land use, topography and line density were 44.8, 23.4, 15, 8.8, 5 and 3 respectively. At last, three locations were proposed for the construction of underground dams by monitoring the final map, by considering the factors of the upstream conditions and the location of the dam axis. Among these locations, the upstream area of Mansh, known as Tang Bang, had better conditions for the construction of an underground dam. Underground dams in these areas, in addition of creating new sustainable water resources, also prevents flood and helped to feed the aquifers.

    Keywords: Underground Dam, Landsat 8, GIS Software, Beyza plain
  • Niloufar Azadi *, SeyedMohamadAli Mirhoseini, Ahmad Torkfar Pages 179-192

    This research uses a descriptive-analytical approach by field and library methods. 22 sport places were selected in the Shiraz city area and the research process started according to preliminary studies from September 2019. Information was collected using two methods, including location-based GIS by GPS and non-location-based methods by referring to the National Statistics Center and then analyzed in ArcGIS. Attribution of Weighting Factors was done with the AHP model in EXPERT CHOSE. Our results according to location-based analysis showed that among the most of the existing sport places in the area are approximately in 5% relatively inappropriate, 5% moderate condition, 45% relatively appropriate condition, and 45% appropriate condition with regard to adaptation and safety criteria; and with regard to accessibility criteria are approximately in 5% moderate condition, 9% relatively appropriate condition, 86% appropriate condition; and with regard to population density criteria are approximately in 72% inappropriate condition , 23% relatively inappropriate condition, 5% moderate condition; and also according to fuzzy overlap map of appropriate locations accomplished utilizing Geographic Information System GIS by Gamma method 0.9 for construction applications, about 23% of lands are inappropriate and 38% of lands are moderate and 39% of lands are appropriate. However, a more appropriate locating place requires a proper organizational and management structure, a hierarchy planning and designing activities in line with sustainable standards, such a way that all citizens can use sports facilities and services with spending the least cost and time.

    Keywords: Location, Shiraz City, Guild System, Sport