فهرست مطالب

  • سال هشتم شماره 32 (زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/12/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • سمیرا بهروزه، لطیف حاجی*، ناصر آقاعباسی صفحات 1-26

    پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر مشارکت زنان روستایی در فعالیت های کشاورزی روستاهای شهرستان جیرفت به صورت پیمایشی انجام گرفت.این تحقیق از نوع تحقیقات توصیفی‏ ‏ همبستگی بود و جامعه آماری آن را زنان روستایی شهرستان جیرفت (38794=N) تشکیل دادند. حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی و مورگان (1970) 380 نفر تعیین شد که برای انتخاب افراد از روش نمونه‏ گیری تصادفی با انتساب متناسب استفاده شد. ابزار جمع ‏آوری داده ‏ها پرسش‏نامه‏ ای محقق‏ ساخته بود که روایی آن توسط پانل متخصصان تایید گردید. به منظور سنجش پایایی ابزار تحقیق، از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شد که مقدار آن برای قسمت‏های مختلف پرسش‏نامه بین 73/0 تا 82/0 محاسبه شد. نتایج آمار توصیفی نشان داد که میزان مشارکت زنان در فعالیت‏های کشاورزی بالاست. بر پایه نتایج تحلیل همبستگی نیز مشخص شد که متغیرهای عوامل اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، انگیزشی، نگرشی، آموزشی- ترویجی، میزان تحصیلات، بعد خانوار و سن با مشارکت زنان در فعالیت‏های کشاورزی رابطه معنی‏ داری دارند. همچنین نتایج رگرسیون چندمتغیره نشان داد که متغیرهای مستقل جمعا 67 درصد از تغییرات متغیر وابسته را تبیین می‏کنند.

    کلیدواژگان: مشارکت زنان، روستا، فعالیت کشاورزی، شهرستان جیرفت
  • فرینا سادات ساعی، قادر دشتی*، جواد حسین زاد، حسین یادآور صفحات 27-49

    با توجه به اهمیت کارایی، هدف از این مطالعه ارزیابی و مقایسه کارایی فنی تشکل‏ های آب‏بران با استفاده از رهیافت تابع تولید مرزی تصادفی در شهرستان مراغه بود. بر این اساس، برای درک علمی و واقعی عملکرد این تشکل ها از کارایی واحدهای تولیدی بهره گرفته شد. داده های موردنیاز در قالب پرسش‏نامه، از 147 گندم‏ کار آبی عضو تشکل های آب بران شهرستان مراغه جمع ‏آوری گردید. برای رسیدن به هدف تحقیق، در رهیافت تابع تولید مرزی تصادفی، مقدار تولید گندم تابعی از متغیرهای بذر، کود ازته، کود فسفاته و آب در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که میانگین کارایی تولید مزارع گندم نمونه برابر با 9/78 درصد است که بدین ترتیب به طور متوسط 1/21 درصد امکان افزایش تولید با نهاده های موجود در این مزارع وجود دارد. بر پایه تابع تولید مرزی تصادفی، متغیرهای کود ازته، کود فسفاته، آب و بذر گندم اثر معنی داری بر میزان تولید گندم داشته ‏اند. همچنین متغیرهای سن، تحصیلات، شرکت در کلاس های ترویجی، تاهل و سطح زیر کشت نیز دارای اثر معنی داری بر کارایی فنی بوده ‏اند. در میان تشکل های آب بران موردمطالعه، تشکل آب بران ورجوی با میانگین کارایی 07/83 درصد بالاترین مقدار کارایی فنی را داشته است. شرکت در کلاس‏ های ترویجی، اتخاذ تدابیری در خصوص یکپارچه سازی اراضی و بهره مندی از تجربیات تشکل‏ های آب بران موفق، گام‏هایی مهم در راستای افزایش کارایی تشکل های آب بران مورد مطالعه به ‏شمار آمدند.

    کلیدواژگان: آب، تابع تولید مرزی تصادفی، تشکل آب بران، کارایی فنی، مراغه
  • عوامل موثر بر توسعه کارآفرینی در تعاونی‏ های تولیدی کشاورزی استان ایلام
    معصومه ملکی، مرجان واحدی*، محمدباقر آرایش صفحات 51-69

    این پژوهش با هدف بررسی عوامل موثر بر توسعه کارآفرینی در شرکت های تعاونی تولیدی کشاورزی استان ایلام انجام گرفت. جامعه آماری مدیران این شرکت ها به تعداد 452 نفر بودند. حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان برابر با 133 نفر برآورد شد که این افراد با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای با انتساب متناسب انتخاب شدند و مورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسش‏نامه‏ای بود که روایی آن به تایید 5 نفر از استادان دانشگاه آزاد ایلام و 5 نفر از مدیران تعاونی های کشاورزی رسید و پایایی مولفه‏ های آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ بیش از 92/0 محاسبه شد. تجزیه ‏و تحلیل داده ‏ها با استفاده از نرم ‏افزار spss انجام گرفت. یافته ها نشان داد سطح توسعه کارآفرینی 94 درصد  از تعاونی‏ های کشاورزی استان در حد متوسط و کمتر از آن بوده است. همچنین رابطه عوامل اقتصادی، آموزشی- اطلاعاتی، سازمانی و سیاستی  با توسعه کارآفرینی در تعاونی ها مثبت و معنی دار بوده است. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد دو عامل  اقتصادی و آموزشی- اطلاعاتی درمجموع، 7/43 درصد  از تغییرات متغیر وابسته یعنی توسعه کارآفرینی را تبیین کرده اند.

    کلیدواژگان: تعاونی کشاورزی، توسعه کارآفرینی، شرکت های تعاونی
  • جهانشاه پورعظیم، حمیده ملک سعیدی*، فرزاد اسکندری صفحات 71-97
    مطالعه حاضر با هدف درک نگرش کشاورزان بخش گهواره شهرستان دالاهو در استان کرمانشاه نسبت به اثربخشی تعاونی آب بران در مدیریت پایدار منابع آب انجام شد. جامعه آماری کلیه بهره برداران کشاورزی در 6 روستای حوضه سد زمکان بخش گهواره شهرستان دالاهو بودند که بر اساس جدول کرجسی و مورگان و با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی سیستماتیک 213 نفر از آنها برای انجام مطالعه انتخاب شدند. نتایج حاصل از تحلیل داده ها نشان داد که بین متغیرهای سن، میزان تحصیلات، تجربه کشاورزی، میزان زمین، تعداد قطعات زمین، نگرش نسبت به مدیریت پایدار آب، دانش نسبت به جنبه های مختلف تعاونی آب بران، هنجار اجتماعی، انسجام اجتماعی و اختلاف در مورد آب با متغیر نگرش نسبت به اثربخشی تعاونی آب بران در مدیریت پایدار منابع آب رابطه معنی داری وجود دارد. همچنین یافته های حاصل از تحلیل رگرسیون نشان داد 3 متغیر نگرش نسبت به مدیریت پایدار منابع آب، هنجار اجتماعی و دانش نسبت به جنبه های مختلف تعاونی آب بران در نگرش کشاورزان نسبت به اثربخشی این تعاونی ها در مدیریت پایدار منابع آب اثرگذار و قادر به تبیین حدود 35 درصد از تغییرات این متغیر بودند. در پایان، پیشنهادهایی در زمینه برنامه ریزی و سیاست‏گذاری برای بهبود نگرش کشاورزان نسبت به تعاونی های آب بران ارایه شد.
    کلیدواژگان: دانش، کشاورزان، مدیریت آب، مشارکت، هنجار اجتماعی
  • مسلم سواری*، هدا شریفی صفحات 99-136

    در این پژوهش با استفاده از فرایند تحلیل سلسله ‏مراتبی، به شناسایی و اولویت ‏بندی معیارها و راهکارهای کاهش ضایعات خرما در استان خوزستان پرداخته شد. بدین منظور، در ابتدا، با توجه به معیارها و گزینه‏ های شناسایی‏ شده، داده ‏های موردنیاز از طریق 18 پرسش‏نامه تکمیل‏ شده توسط نمونه ‏ای برگزیده از کارشناسان تعاونی نخلداری (که به مسایل ضایعات آگاهی داشتند) برمبنای مقایسه‏ های زوجی گردآوری و تحلیل شد. تجزیه‏ و تحلیل داده ‏ها به‏ وسیله نرم ‏افزار Expert Choice انجام گرفت. نتایج پژوهش برمبنای مقایسه ‏های زوجی نشان داد که مهم‏ترین معیار برای بررسی راهکارهای کاهش ضایعات معیار اقتصادی و پس از آن، معیارهای زیست ‏محیطی، اجتماعی و نهادی است. علاوه ‏براین، نتایج مقایسه گزینه ‏ها براساس تمامی معیارها نشان داد که مهم‏ترین راهکارهای کاهش ضایعات خرما در استان خوزستان به ترتیب عبارت‏اند از: بازاریابی و بازاررسانی، توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی، آموزش بهره ‏برداران، بهبود کیفیت بسته ‏بندی، کاهش هزینه ‏های مبادله‏ ای، به‏ کارگیری قیمت تضمینی، افزایش صادرات و کنارگذاری کشت.

    کلیدواژگان: امنیت غذایی، ضایعات، خرما، توسعه‏ روستایی، تعاونی
  • لیلا قهرمانی، مرضیه علی خواه اصل*، محمد دشوارپسند صفحات 139-160

    هدف از انجام این پژوهش، ارزیابی توان اکولوژیک حوضه آبخیز قیماس‏خان شهرستان بناب برای کاربری‏های کشاورزی و مرتع‏داری بر اساس نظر کارشناسان شرکت تعاونی روستایی جهت دستیابی به توسعه پایدار بود. به ‏این‏ منظور، از متغیرهای شیب، ارتفاع، کاربری اراضی، سنگ بستر، بافت خاک، فرسایش خاک، گروه‏های هیدرولوژیکی خاک، عمق خاک، زهکشی، شوری، حاصلخیزی، بارش، دما، تراکم پوشش گیاهی و نوع پوشش گیاهی استفاده شد، سپس به‏ منظور تعیین وزن و درجه اهمیت معیارها، پرسش‏نامه ‏هایی تهیه و میان کارشناسان کشاورزی و منابع طبیعی شرکت تعاونی روستایی حوضه آبخیز مورد مطالعه توزیع شد. درنهایت، با استفاده از مدل AHP (فرایند تحلیل سلسله‏ مراتبی) و نرم‏ افزارهای Expert Choice  و ArcGIS، به ارزیابی توان منطقه برای کاربری‏های کشاورزی و مرتع‏داری  پرداخته شد. براساس نتایج به دست‏آمده، مساحت طبقات مختلف عبارت‏اند از: طبقه مرتعداری ضعیف 611 هکتار (5/14 درصد)، طبقه مرتعداری متوسط530 هکتار (5/12 درصد)، طبقه مرتعداری خوب 399 هکتار (5/9 درصد)، طبقه کشاورزی ضعیف 5/908 هکتار (5/21 درصد)، طبقه کشاورزی متوسط 6/569 هکتار (5/13 درصد)، طبقه کشاورزی خوب 7/826 هکتار (6/19 درصد) و طبقه کشاورزی بسیار خوب 369 هکتار (7/8 درصد)؛ بنابراین، بیشتر قسمت‏های منطقه برای کشاورزی و مرتع‏داری  از توان خوبی برخوردار است.

    کلیدواژگان: توان اکولوژیک، سیستم اطلاعات جغرافیایی، AHP، کشاورزی و مرتعداری، قیماس خان
  • امیرسیامک مشیری، جعفر عزیزی* صفحات 161-177

    ویژگی های هییت‏ مدیره در کیفیت مدیریت ریسک و افشای ریسک و در نتیجه، در تصمیم های راهبردی سازمان اثرگذار است. برهمین‏ اساس، در پژوهش حاضر تاثیر ویژگی های هییت‏ مدیره تعاونی ‏های تولید کشاورزی استان گیلان در ریسک پذیری این تعاونی ها بررسی شد. این مطالعه به روش پیمایشی و کتابخانه ای انجام گرفت و یک پژوهش کاربردی، توصیفی و از نوع همبستگی بود. در تحقیق حاضر، مدل رگرسیونی پانل و آزمون های لیمر، هاسمن و t به‏ کار رفتند. برای برازش مدل از نرم ‏افزار Eviews استفاده شد. ویژگی های هییت‏ مدیره شامل دوگانگی مدیرعامل، اندازه هییت‏ مدیره و استقلال هییت‏ مدیره و ریسک ‏پذیری نیز شامل سه شاخص ریسک ویژه، ریسک بقا و ریسک فعالیت بود. نتایج نشان داد که ریسک ویژه با متغیرهای اندازه هییت‏ مدیره، دوگانگی مدیرعامل و استقلال هییت ‏مدیره؛ ریسک بقا با متغیرهای دوگانگی هییت مدیره و استقلال هییت‏ مدیره؛ ریسک فعالیت با متغیرهای دوگانگی هییت‏ مدیره و استقلال هییت‏ مدیره رابطه معنی‏ داری دارند.

    کلیدواژگان: واژگان کلیدی: ویژگی هیئت مدیره، ریسک پذیری، تعاونی تولید کشاورزی، گیلان
|
  • Samira Behroozeh, Latif Haji *, Naser Aghaabbasi Pages 1-26

    The purpose of this study was to investigate the factors influencing on rural women participation in agricultural activities in the villages of Jiroft Township. A survey method was used to conduct this research. This research was a descriptive-correlative research. Statistical population of this research was rural women of Jiroft Township (N=38794). Krejice and Morgan Table was used to determine the sample size (n=380). A stratified random sampling method was implemented to select samples. The data collection tool was a structured questionnaire that its validity confirmed by a panel of experts. Furthermore, in order to assess the reliability of the research tool, Cronbach's alpha coefficient was calculated to test the reliability of different parts of questionnaire (0.73≤α≤0.82). Descriptive statistics results showed that women's participation in agricultural activities is high. The results of correlation analysis showed that economic, social, attitude, cultural, motivation, education and extension, educational level of women, household size and women's age factors have significant relationship on women participation in agricultural activities. Multiple-regression results showed that independent variables 67 percent of dependent variable were explained.

    Keywords: Women's Participation, Rural, Agricultural activity, Jiroft Townshi
  • Farina Sadat Saei, Ghader Dashti *, Javad Hosseinzad, Hossein Yadavar Pages 27-49

    The purpose of this study is evaluate and compare technical efficiency of water users association by the approach of the stochastic frontier production function in Maragheh county. Accordingly, for scientific and real understanding of the performance of these associations, the efficiency of productive units is considered. In order to perform this study, the required data were collected through a questionnaire from 147 farmers of Maragheh County. To achieve the aim of this research, stochastic frontier production function was used in which farmers was a function of seed variables, nitrogen fertilizer, phosphate fertilizer and water. Results showed which average efficiency of producing in wheat fields of the sample is 78.9%. So on these farms with available inputs, there is an average of 21.1% chance to increasing the production. Based on the results, it is observed that in a stochastic frontier production function, nitrogen fertilizers,hosphate fertilizers, water and wheat seeds Variables have a significant effect on wheat production. Also Variables such as age, education, participation in extension courses, marriage and cultivating have a significant effect on technical efficiency. Between studied cases, Varjoy water users association, with average efficiency about 83.07%, has the highest technical efficiency. Therefore, participation in extension courses, adopting measures on land integration and benefiting from the experiences of successful Water Users Association will be an important step towards increasing the efficiency of the Water Users Association studied.

    Keywords: Maragheh, Stochastic Frontier Production Function, Technical Efficiency, Water, water Users Association
  • Affecting Entrepreneurship Development in Ilam Agricultural Production Cooperatives
    Masoumeh Maleki, MohamadBagher Arayesh Pages 51-69

    The purpose of this study was to investigate the factors affecting entrepreneurship development in agricultural cooperatives of Ilam province. The methodology was descriptive-correlation. The statistical population of the study consisted of 452 managers of Ilam province's agricultural Production cooperatives. The sample size was estimated to be 133 people using Kerjcie and Morgan table. They were selected and studied using proportional stratified random sampling method. The data collection tool was a questionnaire which its validity was confirmed by 5 faculty members of agricultural extension and education department of Ilam Islamic Azad University and five managers of agricultural cooperatives and its reliability was calculated 0.92 by using Cronbach's alpha coefficient. Data were analyzed by SPSS software. The results showed that the entrepreneurship development level of %94 of agricultural cooperatives was medium and lower than average. It was also found that the relationship between economic, educational- information, organizational and political factors with entrepreneurial development of agricultural cooperatives was positive and significant. The results of regression analysis showed that both economic and educational-information factors could explain %43.7 of changes in dependence variable of entrepreneurship development.

    Keywords: entrepreneurship development, Agricultural cooperatives, Cooperative Enterprises
  • Jahanshah Poorazim, Hamideh Maleksaeidi *, Farzad Eskandari Pages 71-97
    The present study was conducted in 2018 to understand farmers’ attitude towards the effectiveness of water supply cooperative in sustainable water resources management in Dalahu County. The statistical population of the study was all farmers of six villages in the Zemakan dam basin in Gahwareh as a district of Dalahu County in Kermanshah province. Based on Krejcie and Morgan's table and using a systematic random sampling, 213 farmers were selected for the study. The results of the study indicated that there are significant correlations between age, education level, agricultural experience, land size, number of land parcels, attitude towards sustainable water management, knowledge about different aspects of water supply cooperatives, social norm, social cohesion and water conflict with farmers' attitude toward the effectiveness of water supply cooperatives in sustainable management of water resources. Also, the results of regression indicated that three variables of attitude towards sustainable management of water resources, social norms and knowledge about various aspects of water supply cooperatives have influence on the farmers' attitude toward the effectiveness of water supply cooperatives in sustainable water management and explain a part of variance of this variable. Based on the findings of the study, suggestions for planning and policy development to improve farmers' attitudes towards the aquarium cooperatives, such as the use of various informational tools to inform farmers about the need for sustainable water resources management and providing a framework for increasing their participation in decision making, were presented.
    Keywords: Knowledge, farmers, Water management, participation, Social norm
  • Moslem Savari *, Hoda Shrifi Pages 99-136

    This study utilized a hierarchical process to prioritize criteria and strategies for the waste reduction of dates. For this purpose, first, according to the identified criteria and options, data were collected from 18 persons Aware of waste management issues (palm cooperative experts) based on paired comparison questionnaires. Data analysis was done by Expert Choice software. The results of the pairwise comparisons showed that the most important criterion for evaluating waste reduction strategies is economic benchmark, and after that, it is environmental, social and institutional criterion, respectively. In addition, the results of comparison of options according to all criteria showed that the most important waste reduction strategies in Khuzestan province were: marketing, development of conversion and processing industries, stakeholders’ training, improved packaging quality, reduced transaction costs, utilization of guaranteed price, increased exports and abolition of cultivation.

    Keywords: Food Security, Waste, dates, Rural Development, Cooperative
  • Leila Ghahremani, Marzieh Alikhah Asl *, MOHAMMAD DOSHVARPASAND Pages 139-160

    Qeymas Khan Catchment is one of the most important catchments in East Azarbaijan province is agricultural and rangeland management which has long been used for subsistence residents of this area. The aim of this study is to evaluate ecological potential of Qeymas Khan Catchment for agricultural and rangeland management users and comparing it with the current land users to achieve sustainable development. For this purpose, the parameters used such as slope, elevation, land user, bedrock, soil texture, soil erosion, soil hydrological groups, soil depth, drainage, salinity, fertility, rainfall, temperature, vegetation density and vegetation type. Finally, it was studied to evaluate potential of area for agricultural and rangeland management users by using of AHP model (Analytic Hierarchy Process) and Expert Choice and ArcGIS softwares. Results of this research showed that the area of poor rangelands is 611 ha (14.5%), moderate rangelands 530 ha (12.5%), good rangelands 399 ha (9.5%), poor agricultural land 908.5 ha (21.5%), moderate agricultural land 569.6 (13.5%), good agricultural land 826.8 ha (19.6%) and very good agricultural land 369 ha (8.7%). Therefore this area has good potential for agricultural and rangeland management. The compare of ecological potential map and current land user showed that current land use of this studied area matches with the ecological potential of studied area.

    Keywords: Ecological potential, GIS, AHP, agriculture, range management, Qeymas Khan
  • Amirsiamak Moshiri Pages 161-177

    Cooperative governance mechanisms play an important role in the organization's strategic decisions. Post-crisis studies of any cooperative have shown that the board's inadequacy is one of the most important causes of the crisis, as the board can affect the quality of risk management and risk disclosure. This study examines the impact of cooperative governance mechanisms on cooperative risk-taking. This study is a survey and library research and is an applied, descriptive and correlational research that has been done by selecting information of agricultural production cooperatives in Guilan province. The model used in this study consisted of panel regression model and the tests used were Lemar test, Fisher test and t test. Eviews software was used to fit the model. Co-operative governance mechanisms include board size, board independence, and CEO duality, and risk indices include three indicators, including special risk, survival risk, and activity risk. The results showed that the specific risk was significantly correlated with the coefficients of board size, managerial dichotomy, and board independence. Survival risk was significantly correlated with board duality variables and board independence. There is a significant relationship between activity risk and board duality and board independence.

    Keywords: Board Feature, risk, Agricultural cooperatives, Guilan