فهرست مطالب

  • پیاپی 17 (پاییز و زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/08/01
  • تعداد عناوین: 12
|
  • محمد طالبی، حامد عباسی* صفحات 1-36

    ارزش‏های اخلاقی از ارزش های مورد تاکید اسلام است و یکی از تجربه‏ های موفق که در سال های اخیر در اقتصاد متداول شکل گرفته، بانکداری جایگزین [i] و بانکداری اخلاقی [ii] است. با عنایت به گستردگی ویژگی های بانکداری اخلاقی، اجرای کلیه ویژگی ها در اقتصاد ایران در کوتاه مدت مقدور نیست، لذا اولویت بندی این ویژگی ها برای بانکداری ایران، امری ضروری است. در گام اول این تحقیق با استفاده از مبانی نظری و تجربه بانکداری اخلاقی در دنیا و همچنین استفاده از روش تحلیل محتوا، ویژگی بانکداری اخلاقی دارای اولویت احصاء شد. در گام بعدی تحقیق ویژگی کلیه بانک‏های اخلاقی در دنیا موردمطالعه قرار گرفت و بر این اساس ویژگی ها تکمیل گردید؛ سپس با بهره گیری از نظر نخبگان و اخذ نظر آنان از طریق پرسشنامه، موارد قابل اجرا در اقتصاد ایران مشخص و اولویت اجرای آنها تعیین گردید. براساس نتایج حاصل ازنظر نخبگان و تحلیل آرا به روش آزمون دوجمله ای، 15 عاملی که تاثیر زیادی بر توسعه اقتصادی دارند، شناسایی شدند. در گام بعدی با توجه به آزمون فریدمن این نتایج اولویت بندی شدند و اولویت‏ هایی که می‏بایست در نظام بانکی ایران موردتوجه قرار بگیرند، احصاء و اعلام گریدند. با عنایت به نتایج حاصله پیشنهاد می گردد کلیه ویژگی ها تحت عنوان سند بانکداری اخلاقی توسط بانک مرکزی تهیه و به بانک های عامل ابلاغ شود و کلیه بانک ها بر این اساس شاخص بندی شوند. همچنین براساس نظرات نخبگان، پیشنهاد می شود بانک مرکزی به تدریج برای مواردی که در اولویت هشت‏گانه نخست، مشوق‏های عملیاتی در نظر گیرد و سعی نماید به گونه ای برنامه ریزی شود که هرسال چهار ویژگی اجرایی شود

    کلیدواژگان: بانکداری اخلاقی، مسئولیت اجتماعی، شفافیت، اخلاق حرفه ای
  • فرشته ملاکریمی خوزانی، محمد نوذری فردوسیه* صفحات 37-68

    براساس مبانی تیوری ذی نفعان، یکی از ابعاد حمایت از مشتریان، انعقاد قراردادهای منصفانه است. این تحقیق درصدد است با استناد به مبانی فقهی و حقوقی و براساس تیوری ذی نفعان، اهمیت رعایت اصل انصاف در انعقاد قراردادهای بانکی را در مبحث حاکمیت شرکتی نشان دهد. مطابق اصل مالکیت، قاعده لاضرر و اصل عدل و انصاف، قاعده اضطرار و اصل نفی عسر وحرج، حمایت از حقوق مشتریان و طراحی قراردادهای منصفانه ضروری است.تحقیق حاضر که به روش تحلیل محتوا کارشده، حاکی از آن است که در شرایط کنونی قراردادهای بانکی با معضل غیرمنصفانه بودن مواجه هستند. وجود شروط تحمیلی متعدد از چالش های مهم است، که در تعارض جدی با اصول حاکمیت شرکتی برمبنای تیوری ذی نفعان قرار دارد. بر این اساس توصیه می شود ضمن توجه به حقوق مشتریان در تدوین قراردادهای بانکی، برضرورت انعقاد قراردادهای منصفانه تاکید شود و به عنوان یکی از اصول راهبردی در زمینه حمایت از حقوق ذی نفعان اتخاذ شود.

    کلیدواژگان: حاکمیت شرکتی، ذی نفعان، مشتریان، اصل انصاف، قراردادهای بانکی
  • علی رضائیان، محمدرضا سیمیاری*، حسین حسن زاده سرورستانی صفحات 69-110

    فرآیند برنامه ریزی مخارج و هزینه ها، تامین مالی و سرمایه گذاری برای بهینه سازی وضعیت مالی خود را مدیریت مالی شخصی می گویند. به طورکلی می توان مدیریت مالی شخصی را به دو بخش «درآمد (تجهیز)» و «تخصیص منابع مالی» تقسیم کرد. اسلام به عنوان دین خاتم و جامع دارای آموزه هایی اجرایی و عملیاتی در حوزه تخصیص منابع مالی شخصی است. هدف این تحقیق دستیابی به چهارچوب عملیاتی جهت تخصیص منابع مالی شخصی، مبتنی بر بیانات مقام معظم رهبری - به عنوان اسلام شناس و فقیهی که به اقتضایات زمانه نیز آگاهی دارد- است. این چهارچوب عملیاتی، خطوط کلی و راهنما برای برنامه ریزی مالی شخصی ارایه می دهد. برای استخراج این اصول، به روش تحلیل مضمون به بیانات معظم له مراجعه شد و مضامین پایه، سازمان دهنده و فراگیر از بیانات استخراج گردید. با استفاده از مضامین به دست آمده، اصول عملیاتی تخصیص منابع مالی شخصی ارایه می شود. اصول عملیاتی به برنامه ریزی مالی شخصی هر مسلمان ایرانی، چهارچوب می دهد. این اصول شامل دودسته اصول ایجابی (الزامی) و اصول سلبی (ممنوعه) هستند. اصول ایجابی عبارتنداز: انضباط مالی، قناعت و میانه روی، انفاق، خرج کردن به مقدار نیاز همراه با مقداری گشایش، سرمایه گذاری در تولید، خرید محصولات داخلی، پرداخت مالیات؛ و اصول سلبی عبارتنداز: اسراف و مصرف گرایی، کنز کردن، اشرافی طلبی و تجمل گرایی، پیروی از سبک زندگی غربی.

    کلیدواژگان: مالی شخصی، مالی اسلامی، بیانات مقام معظم رهبری
  • احمد شعبانی*، رضا حبیبی، مصطفی علیزاده صفحات 111-144

    مسئولیت اجتماعی از موضوعاتی است که اخیرا موردتوجه اکثر سازمان ها به ویژه بانک ها قرارگرفته است. درواقع مسئولیت اجتماعی، مجموعه وظایف و تعهداتی است که سازمان ها باید در جهت حفظ و کمک به جامعه ای که در آن فعالیت می کند، انجام دهد. امروزه سازمان ها فارغ از نوع فعالیت خود، دریافته اند که در قبال تمام سهامداران، حفظ محیط زیست و جامعه ای که در آن فعالیت می کنند، مسیول هستند. این تحقیق تاثیر ابتکارهای مسئولیت اجتماعی بانک بر نگرش و رفتار مشتریان را بررسی می کند. ابتکارهای مسئولیت اجتماعی در این تحقیق عبارتنداز: مشتری مداری، بشردوستانه و حفظ محیط زیست. تحقیق حاضر از دو نظر «هدف کاربردی» و «جمع آوری داده ها» جزء تحقیقات توصیفی و از نوع پیمایشی است و ابزار جمع آوری داده ها، پرسشنامه ای با 27 سوال و طیف لیکرت 7 درجه ای می باشد. جامعه آماری مشتریان بانک مسکن شعب مرکزی تهران بوده و براساس رابطه کوکران حداقل اندازه نمونه 382 محاسبه گردید که از تعداد 400 پرسشنامه توزیع شده، تعداد 386 پرسشنامه تکمیل و موردتحلیل قرار گرفتند و همچنین برای بومی کردن پرسشنامه از نظرات کارشناسان بانک استفاده شده است و با روش تحلیل عاملی روایی تایید گردیدند و برای بررسی سوال های پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد و عدد 0.93 به دست آمده است. همچنین جهت تحلیل داده ها و بررسی فرضیه ها از روش MANOVA استفاده شده است. یافته های حاصل از این تحقیق تاثیر مثبت ابتکارهای مسئولیت اجتماعی بانک برنگرش و رفتار مشتریان را می پذیرد و نتایج حاصل از آزمون فرضیه ها نشان می دهد قوی ترین تاثیر بر نگرش و رفتار مشتریان را به ترتیب ابتکارهای مشتری مدارانه، بشردوستانه و در آخر حفظ محیط زیست دارد.

    کلیدواژگان: مسئولیت اجتماعی، ابتکارهای مشتری مداری، ابتکارهای بشردوستانه، ابتکارهای حفظ محیط زیست
  • حسین میثمی*، سیدعباس موسویان صفحات 145-174

    اتحاد مالکیت بین طرفین قرارداد، یکی از مباحث مهم و کلیدی در دانش بانکداری و مالی اسلامی است که می تواند آثار قابل توجهی در بازارهای پولی و مالی به همراه داشته باشد. بر این اساس، تحقیق حاضر ضمن تبیین مفهوم اتحاد مالکیت و تحلیل فقهی آن، به این سوال کلیدی پاسخ می دهد که: «آثار وجود اتحاد مالکیت بین طرفین معامله در بازارهای پول و سرمایه چیست؟»، مقاله حاضر به روش توصیفی و تحلیل محتوا، به دنبال اثبات این فرضیه است که «وجود اتحاد مالکیت از اجرای برخی از احکام متعارف عقود اسلامی جلوگیری می کند». یافته های تحقیق نشان می دهد که پذیرش اتحاد مالکیت دلالت های مشخصی در روابط بازارهای مالی به همراه خواهد داشت. به عنوان نمونه معاملات مالی دولت، بانک مرکزی و بانک های دولتی (با اکثر منابع دولتی) از شمول حرمت ربا خارج بوده و دریافت و پرداخت منابع بین آنها همراه با زیاده در طول زمان، اشکال شرعی ندارد؛ بازار ثانوی برای اسناد خزانه منتشرشده بر روی بدهی های دولت به بانک مرکزی و بانک های دولتی (با اکثر منابع دولتی) قابل تصور نیست؛ در بازار سرمایه، درصورتی که بانی و فروشنده کالا در صکوک بدهی (مانند صکوک مرابحه) یکسان باشد و یا در حکم شخصیت یکسان باشد، آنگاه صکوک منتشرشده توسط شرکت واسط جهت تامین مالی خرید کالا، با چالش بیع العینه مواجه شده و مشروعیت فقهی نخواهد داشت.

    کلیدواژگان: اتحاد مالکیت، بازار پول، بازار سرمایه، ربا
  • میرفیض فلاح شمس لیالستانی، رضا یارمحمدی*، سید محمدحسن ملیحی، غلامرضا ابوترابی صفحات 175-204

    امروزه نقش بازار سرمایه در تامین مالی طرح ها و بنگاه های اقتصادی، بیش ازپیش مورد توجه سیاست گذاران اقتصادی قرارگرفته است. علی رغم طراحی ابزارهای متنوع تامین مالی، سهم تامین مالی از طریق بازار سرمایه، با انتظارات سیاست گذاران فاصله دارد. بنابراین به منظور دستیابی به جایگاه مطلوب برای بازار سرمایه در تامین مالی بنگاه های اقتصادی، بررسی و رفع گلوگاه های موجود در فرآیند انتشار صکوک ضروری می باشد. تحقیق حاضر به دنبال آن است تا راه حل های جایگزین ضمانت در فرآیند انتشار اوراق بهادار اسلامی را به دلیل نقش ضمانت در طولانی تر کردن زمان انجام فرآیند و تاثیر آن بر هزینه نهایی تامین مالی، بررسی نموده و درنهایت راه حل های احصاء شده از منظر خبرگان را رتبه بندی نماید. در تحقیق حاضر براساس ادبیات موضوع، جایگزین های ضمانت احصاء گردید. در گام بعد پرسشنامه هایی مبتنی بر عوامل به دست آمده تهیه و در اختیار خبرگان بازار سرمایه قرار گرفت. در ادامه براساس روش تاپسیس معیارها رتبه بندی شد. یافته ها حاکی از آن است که به ترتیب تعیین شرکت های برتر جهت انتشار اوراق بدون رکن ضامن، تحت نظارت درآوردن وجوه درآمدهای بانی توسط نهاد واسط، عرضه اوراق به همراه اختیار فروش آن، صندوق وجوه استهلاکی، صندوق ضمانت صکوک و رتبه بندی اوراق به عنوان جایگزین های ضمانت در فرآیند انتشار اوراق بهادار اسلامی در بازار سرمایه حایز اهمیت هستند.

    کلیدواژگان: بازار سرمایه ایران، اوراق بهادار اسلامی (صکوک)، ضمانت، روش تاپسیس
  • میثم امیری، مسلم پیمانی فروشانی، یکتا پاک نیت* صفحات 205-236

    در این تحقیق به بررسی تاثیر مولفه های اسلامی بر تصمیم گیری سهامداران حقیقی بانک ها پرداخته شده است. به این منظور از پنج متغیر شفافیت، اجرای بانکداری بدون ربا، مشارکت در سودوزیان، ترجیح اسلامی بودن اوراق بهادار و اجرای صحیح عقود اسلامی به عنوان مولفه های اسلامی موثر بر تصمیم گیری سهامداران حقیقی بانک ها استفاده شده است. همچنین تعداد 170 نفر از سهامداران حقیقی بانک های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران به عنوان نمونه و به طور تصادفی انتخاب و اطلاعات و داده های موردنیاز با استفاده از روش تحقیق میدانی و با تهیه پرسشنامه جمع آوری شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که از میان مولفه های اسلامی، اجرای بانکداری بدون ربا، شفافیت و مشارکت در سودوزیان بر تصمیم گیری سهامداران حقیقی بانک ها تاثیر مثبت و معنی داری دارند، اما ترجیح اسلامی بودن اوراق بهادار و اجرای صحیح عقود اسلامی بر تصمیم گیری سهامداران بانک ها اثر معنی داری ندارند. همچنین متغیر شفافیت دارای سطح اثرگذاری بالا و مشارکت در سودوزیان و اجرای بانکداری بدون ربا دارای سطح اثرگذاری متوسط بر تصمیم گیری سهامداران حقیقی بانک ها می باشند.

    کلیدواژگان: بانکداری و مالی اسلامی، مشارکت در سودوزیان، شفافیت، سهامداران حقیقی بانک ها
  • مهدی محمدی نسب*، مهدی رشیدی راد صفحات 237-266

    اوراق اجاره یکی از ابزارهای جدید مالی اسلامی است که می تواند نیازهای تامین مالی متقاضیان سرمایه و سرمایه گذاران را به صورت شرعی برآورده نماید. صکوک اجاره اوراق بهاداری است که دارنده آن، به صورت مشاع، مالک بخشی از دارایی است که منافع آن براساس قرارداد اجاره به بانی واگذارشده است. اگر سیاست گذاران بخواهند این ابزار مالی را برای جذب سرمایه سرمایه گذاران و هدایت آنها به سوی تولید و خدمات توسعه و ترویج کنند، نیازمند شناخت عوامل ایجاد جذابیت این اوراق از دید سرمایه گذاران هستند. مساله اصلی این تحقیق شناسایی و رتبه بندی عوامل جذابیت اوراق اجاره (صکوک اجاره) از دید سرمایه گذاران است. این مقاله پژوهشی - کاربردی باهدف اکتشافی است که با استفاده از مرور ادبیات پژوهش و انجام مصاحبه با سرمایه گذاران و خبرگان اوراق اجاره در ایران به کدگذاری و شناسایی عوامل جذابیت می پردازد. در ادامه با استفاده از پرسشنامه، ضمن تایید عوامل 9 گانه شناسایی شده، با استفاده از تکنیک های تحلیل شبکه ای (ANP) تحلیل سلسله مراتبی (AHP) به رتبه بندی عوامل می پردازد و درنهایت نتایج این دو تکنیک باهم مقایسه می شود. یافته های پژوهش عوامل ریسک پایین، اعتماد، قابلیت معامله در بازار ثانویه، هزینه نمایندگی پایین، تضمین اصل سرمایه، بازدهی و سود معین، افق سرمایه گذاری، شریعت و معافیت مالیاتی را به ترتیب به عنوان مهم ترین عوامل جذابیت اوراق اجاره شناسایی کرده است.

    کلیدواژگان: صکوک، اوراق اجاره، جذابیت، اولویت بندی، تحلیل شبکه ای (AHP)، تحلیل سلسله مراتبی (ANP)
  • محمدحسین صدرایی*، جواد شهرکی، حسین توکلیان صفحات 267-294

    با توجه به اهمیت مباحث پیرامون اقتصاد مقاومتی و اهمیت نقش آفرینی بازار سرمایه در تامین اهداف سیاست های ابلاغی اقتصاد مقاومتی، و ازآنجاکه اسناد خزانه یک ابزار نوین مالی اسلامی در بازار سرمایه می باشد و به سرعت مورد استفاده و بهره برداری دولت قرار می گیرد، لزوم بررسی این ابزار و کارکردهای آن در چارچوب مولفه های اصلی اقتصاد مقاومتی و همچنین قدرت این ابزار در تامین اهداف سیاست های ابلاغی، امری ضروری است. سوال اصلی مقاله حاضر این است که اسناد خزانه اسلامی از طریق چه کانال هایی می تواند مولفه های اصلی اقتصاد مقاومتی و اهداف مستتر دربندهای سیاست های ابلاغی را محقق نماید؟ جهت پاسخ گویی به این سوال با اتکا به روش تحلیلی- توصیفی و استفاده از منابع کتابخانه ای، به بررسی این فرضیه می پردازیم که اسناد خزانه اسلامی، از طریق حمایت از تولید ملی، حمایت از کار و کارگر ایرانی، کارآفرینی، شفافیت بدهی های دولت، استفاده حداکثری از منابع و کاهش وابستگی دولت به نفت، بر مولفه های اقتصاد مقاومتی تاثیرگذار است. نتایج پژوهش، حکایت از اثر مثبت اسناد خزانه از طریق متاثر نمودن این متغیرها بر مولفه های اقتصاد مقاومتی دارد.

    کلیدواژگان: اقتصاد کلان، اقتصاد مقاومتی، اسناد خزانه اسلامی، ریسک، مدیریت ریسک
  • سید علی حسینی، محمدصادق ذوقی، سید مرتضی شهیدی* صفحات 295-326

    عملیات تسویه و پایاپای معاملات اوراق بهادار، با ریسک های متعددی روبرو است. برخی از این ریسک ها توسط ابزارهایی همچون ودیعه (وجه تضمین اولیه) توسط اتاق پایاپای قابل کنترل است؛ لیکن پس از کاربست همه این ابزارها، ریسک نکول یکی از متعاملین در مرحله تسویه و ایفای تعهدات همچنان وجود دارد. در چنین شرایطی با توجه به حساسیت تسویه تمامی معاملات در موعد مقرر (روز دوم معامله سهام) بازار با ریسک های متعددی مواجه می گردد. صندوق تضمین تسویه در سال 1391 توسط شرکت سپرده گذاری مرکزی با چنین رویکردی تاسیس شد تا اتاق پایاپای بتواند به عنوان طرف معامله مرکزی به مدیریت ریسک های تسویه بپردازد. تحقیق حاضر باهدف تحلیل حقوقی این نهاد جدیدالتاسیس در سه بخش تالیف گشته است. در بخش اول سه کارکرد کنترل ریسک معاملات، ایجاد قابلیت مکانیسم طرف معامله مرکزی یا CCP برای اتاق پایاپای و همچنین افزایش امنیت بازار سرمایه موردبررسی قرار می گیرد. در تحلیل ماهیت فقهی- حقوقی صندوق تضمین تسویه، پس از بررسی عقود مختلف نهایتا عقد رهن با شرط وکالت به عنوان نظر مختار نگارندگان انتخاب می شود. در بخش سوم نیز ساختار صندوق تضمین تسویه با تکیه بر دستورالعمل جدید صندوق تضمین تشریح خواهد شد.

    کلیدواژگان: صندوق تضمین، اتاق پایاپای، نکول، تسویه معاملات، اوراق بهادار، سپرده گذاری، بورس
  • محمد خان زاده*، محمدجواد محقق نیا، محمدحسن ابراهیمی سروعلیا صفحات 327-366

    به طورکلی در زمینه رتبه بندی بانک ها توسط موسسات رتبه بندی، دو نوع رتبه بندی «رتبه بندی مستقل یا توان مالی» و «رتبه بندی جامع یا اعتباری» وجود دارد. در رتبه بندی مستقل، توان مالی ذاتی بانک بدون در نظر گرفتن عوامل حمایتی بیرونی مانند حمایت سهامدارن موردارزیابی قرار می گیرد، اما در رتبه بندی جامع یا اعتباری، علاوه بر توانایی مالی ذاتی، احتمال و میزان حمایت بیرونی از بانک نیز مورد ارزیابی قرار می گیرد و رتبه کلی بانک بر آن اساس تعیین می گردد. غالب تحقیقاتی که در ایران در خصوص رتبه بندی شرکت ها یا بانک ها صورت گرفته است از نوع رتبه بندی مستقل یا توان مالی بوده است. تحقیق حاضر برای اولین بار به رتبه بندی جامع پرداخته است و تلاشی برای ارایه الگویی جهت رتبه بندی اعتباری بانک های اسلامی ایران که در بازار سرمایه پذیرفته شده اند و اطلاعات مالی و عمومی آنها در دسترس است نیز می باشد. در این تحقیق ضمن استفاده از مبانی نظری و یافته های تجربی در زمینه متدولوژی رتبه بندی اعتباری بانک ها، ابعاد و مولفه ها و شاخص های رتبه بندی اعتباری بانک ها موردمطالعه و بررسی قرار گرفت و استفاده از شرایط محیطی ایران، پرسشنامه مربوطه سوال طراحی و در اختیار تعدادی از صاحب نظران و خبرگان حوزه بانک ها و موسسات اعتباری قرار گرفت و دیدگاه های ایشان راجع به ابعاد، مولفه ها و شاخص های رتبه بندی اعتباری بانک ها با توجه به آزمون های به عمل آمده منجربه طراحی الگوی نهایی شامل 4 بعد، 13 مولفه و 61 شاخص شده است.

    کلیدواژگان: بانک، رتبه بندی اعتباری، بانکداری اسلامی، بانکداری متعارف، موسسات رتبه بندی اعتباری
  • مجید شریعت پناهی، جلال صادقی شریف، محمد اصولیان، اکرم بداقی* صفحات 367-398

    ریسک و بازدهی از مفاهیم کلیدی در علم مالی و درواقع به عنوان دو روی سکه سرمایه گذاری قلمداد می گردند. ازآنجاکه ابزارهای مالی اسلامی، ابزارهایی نوظهور در کشورهای اسلامی و به ویژه بازار سرمایه ایران هستند، شناسایی ریسک های این ابزارها و به تبع آن نرخ بازده موردانتظار سرمایه گذاران به واسطه وجود ریسک های مرتبط با این ابزارها، از اهمیت چشم گیری برخوردار است. به همین واسطه تحقیق حاضر با بررسی ریسک های مرتبط با اوراق منفعت، تلاش می کند با استفاده از مدل های عاملی، رابطه بین ریسک و بازدهی در اوراق منفعت را مورد بررسی قرار دهد. در این تحقیق الگوی تخمین نرخ بازده موردانتظار اوراق منفعت باتوجه به ریسک های این اوراق بررسی شده است. جامعه آماری این تحقیق، صکوک منتشرشده -که دارای ساختار مالی مبتنی بر دارایی، یعنی اوراق اجاره و اوراق منفعت در بازار ابزارهای نوین مالی فرابورس ایران- است.

    کلیدواژگان: نرخ بازده موردانتظار، ریسک، مدل عاملی، صکوک منفعت، صکوک اجاره
|
  • Mohammad Talebi, Hamed Abbasi * Pages 1-36

    One of the values emphasized by Islam is ethical values, and one of the successful experiences that has emerged in recent times in the traditional economy is an alternative banking and ethical banking that can be used for the Iranian banking system. Considering the wide range of ethical banking features, their implementation in the Iranian economy in a short term is not feasible, so it is essential to prioritize these features for Iranian banking in line with economic needs.    In this research, by using theoretical foundations and experience of ethical banking in the world and meta-analysis method, the characteristics of ethical banking with priority have been identified. Also, by benefiting from the opinions of the elites through questionnaires, the applicable cases in Iran's economy and the priority of their implementation have been determined. Based on the results of elites' opinions and their analysis according to binomial test, effective factors of ethical banking have been identified. In the next step, according to Friedman's test, these results have been prioritized and those that should be considered in Iran's economy have been accounted for and announced. In view of the results, it is suggested that all features be prepared by the central bank under the name of the Banking Code and sent to the relevant banks and all banks should be indexed accordingly. Also, based on the views of the elites, it is suggested that the central bank gradually considers the operational incentives for the first eight priorities and tries to plan in such a way that each year four of them become operational.

    Keywords: Ethical Banking, Social Responsibility, islamic banking, Professional Ethics, Integrity JEL Classification
  • Fereshteh Mollakarimi Khozani, Mohamad Nozari Ferdosiyeh * Pages 37-68

    Based on the foundations of stakeholder theory, one aspect of customer support is fair contracts. This paper seeks to demonstrate the importance of observing the principle of fairness in concluding banking contracts in corporate governance with reference to juridical and legal foundations of stakeholder theory. According to the principle of property, the rule of law and the principle of justice, the protection of customers’ rights and the design of fair contracts is necessary.This article, which is based on content analysis, suggests that in the current context, banking contracts are faced with an unfair disadvantage. The existence of multiple requirements is one of the most important challenges that is in a serious conflict with the principles of corporate governance based on stakeholder theory. Accordingly, it is advisable to emphasize the necessity of concluding fair contracts while taking into account the clients' rights in drawing up bank contracts, as one of the strategic principles for protecting stakeholder rights.

    Keywords: Corporate Governance, Stakeholders, Customers, Principle of Fairness, Banking Contracts JEL Classification
  • Ali Rezaeian, MohamadReza Simiari *, Hosein Hasanzadeh Sarvestani Pages 69-110

    In personal financial management, individuals seek to manage their financial resources and achieve goals and financial satisfaction. In general, you can divide personal finance into two parts: income (equipment) and allocation of funds. Islam, as a comprehensive religion, has operational teachings in the area of personal finance allocation. The purpose of this research is to find operational principles for the allocation of personal finances, based on the statements of the Supreme Leader as an Islamist and a jurisprudent aware of the circumstances of the time. This operational framework offers general guidelines for personal financial planning. To derive these principles, we have referred to Ayatollah Khamenei’s statements using theme analysis method. The principles include two categories, positive and prohibitive that are outlined in this article.

    Keywords: Personal Finance, islamic finance, Statement by Supreme Leader Ayatollah Khamenei JEL Classification
  • Ahmad Shabani *, Reza Habibi, Mostafa Alizadeh Pages 111-144

    Corporate social responsibility (CSR) has recently attracted the attention of many organizations, especially banks. In fact, by social responsibility we mean a series of duties and obligations that organizations must undertake to safeguard and help the social environment they work in. Today, all organizations, regardless of the type of their activities, have come to notice their being responsible and accountable for all their shareholders, environmental protection and the society in which they are active. Thus, this research seeks to investigate the impact of corporate social responsibility initiatives on banking customers. The three different CSR initiatives mentioned in this research are customer-centricity, philanthropy and environmental protection.    From the ‘practical objective’ and ‘data collection’ points of view, this is a descriptive survey research and the data are gathered with a 27 item and 7 point Likert scale questionnaire. Because it measures the relations between the variables, it is correlational and in regard to the data obtained by the tests, it is a field research. By using Cochran formula, from 400 questionnaires distributed among Maskan Bank clients, a 382 sample volume was analyzed using SPSS23 software and descriptive and inferential statistics. The Cronbach Alfa coefficient was used to determine the reliability of the questionnaire with the result 0.93, and for checking the questionnaire’s validity we used Content Validity Ratio together with the supervising and advising professors’ opinions as well as factor analysis. Finally, the hypothesis was tested with MANOVA method.

    Keywords: Corporate social responsibility, Attitudes, Behaviour, Maskan Bank JEL Classification
  • Hosein Meisami *, Sayyed Abbas Mosavian Pages 145-174

    The Unity of Ownership is one of the critical issues in the field of Islamic banking and finance that may have some considerable implications for the money and capital markets. Thus, this study, while explaining the unity of ownership concept and offering a jurisprudential analysis of it, tries to answer its basic question: “What are the effects of the Unity of Ownership between the partners of contracts on the money and capital markets?”    Using an analytical-descriptive approach, this paper aims to prove the hypothesis that “the Unity of Ownership will prevent the enforcement of some conventional rules of the Islamic contracts”. The results show that Unity of Ownership carries some specific implications for the financial market relations. As an example, we can refer to the financial transactions by the government,  Central Bank and state banks being exempted from the forbidden riba; the secondary market would not be applicable to treasury bills for the government’s debts to the Central Bank and state banks; and in the capital market, if the issuer and seller of debt sukuks are the same, the issued sukuks for financing the purchase of commodities by the intermediary company will face transactional challenges and lose their jurisprudential legitimacy.

    Keywords: Unity of Ownership, Money Market, capital market, Riba JEL Classification
  • Mirfeyz Fallahshams Layalestani, Reza Yarmohammadi *, Sayyed MohamadHasan Malihi, GolamReza Abotorabi Pages 175-204

    Today, the role of capital markets in financing projects and businesses has more than ever been recognized by economic policy-makers. In spite of designing various instruments of financing, the capital markets’ share in financing is far from policy- makers’ expectations. So to let capital markets attain their desirable place in financing economic enterprises, investigating and removing the hindrances in the process of issuing sukuk is essential. The present study intends to examine alternatives to guarantee in the process of issuing Islamic securities due to the former’s delaying effect on fulfilling the task and its impact on the ultimate costs of financing, then to provide solutions from experts’ viewpoints.    Based on the existing literature, warranty replacements were identified. In the next step, questionnaires based on the obtained factors were distributed among capital market experts. The criteria were then ranked based on TOPSIS method.    The results indicate that determining the top companies for issuing securities without guarantors, supervising the issuer’s revenues by an intermediary agent, issuing securities together with permission for their sale, sinking fund, Sukuk  guarantee fund, and bond ratings, act as substitute guarantees respectively in the process of issuing sukuk  for the capital market.

    Keywords: Warranty, Iran’s Capital Market, Sukuk, Topsis Method. JEL Classification
  • Meysam Amiri, Moslem Peymany Foroshani, Yekta Pakniyat * Pages 205-236

    In this research, we have investigated the effect of Islamic components on banks’ individual shareholders’ decision-making. For this purpose, we have used five variables of transparency, interest-free banking, profit and loss sharing, Islamic securities preference and the correct implementation of Islamic contracts. To this end, 170 individual equity holders of the banks accepted in Tehran Stock Exchange and OTC have randomly been selected and the required data have been collected through field survey method and questionnaires. The research findings show that among Islamic components, interest-free banking, transparency and profit and loss sharing have a positive and significant effect on the decision-making of the individual shareholders of banks but the Islamic preference for securities and the correct implementation of Islamic contracts do not have a significant effect on their decisions. Also, the transparency variable has a high impact level, whereas profit and loss sharing and interest-free banking have a moderate effect on banks’ individual shareholders’ decision-making.

    Keywords: islamic banking, islamic finance, profit, loss sharing, Transparency, Individual Shareholders of Banks JEL Classification
  • Mahdi Mohammadi Nasab *, Mahdi Rashidirad Pages 237-266

    Ijarah sukuk is one of the new securities in Islamic finance. They provide a partial ownership of the property whose interests are paid, according to the rental agreement, to the issuer. Due to the newness of Ijarah securities and their complete legal status, their importance is on the increase, and in recent years, with the issuance of them in secondary markets, including the stock market, these securities are becoming more attractive to investors. Hence, in this study, we are going to investigate and prioritize the attractiveness factors of ijarah securities (sukuk ijarah) from the investors’ perspective. The statistical society of this study includes investors and experts in ijarah securities in Iran. The time of the research is the first half of 1396, Solar Hegira. The data gathering tool was interview and questionnaire. At the beginning, through using the background of the research and interviewing investors and experts on these securities, 9 factors that influenced the attractiveness of ijarah securities were investigated. In the next step, using the Analytic Network Process (ANP) and Analytic Hierarchical Process (AHP) techniques, we determined the weight of the factors. According to research findings by ANP technique, the ranking of those factors are as follow: 1. low risk 2- trust 3-the ability to exchange in secondary market 4- low agency cost 5- guarantee of basic capital 6- specific profit 7. different investment periods 8- sharia 9. tax exemption.

    Keywords: Sukuk, Ijarah Security, Attractiveness, Prioritizing, Analytic Network Process (ANP), Analytic Hierarchical Process (AHP). JEL Classification
  • Mohamad Hosin Sadraei *, Javad Shahraki, Hosin Tavakolian Pages 267-294

    Considering the importance of the issues surrounding resistance economics and the essential role of the capital market in fulfilling the objectives of the policies stated therein, it would be necessary to survey the functions of modern Islamic financial instruments in the capital market to be utilized promptly by the government. Treasury documents are one of those instruments and the main question in this article is how they can serve to attain the resistance economics objectives. To answer the question, by adopting the analytical-descriptive method and using library resources, we have verified the hypothesis that Islamic Treasury documents can affect the components of the resistance economics through supporting national production, Iranian labor, entrepreneurship, transparency of government debt, maximum use of the resources and reducing the government's dependence on oil.

    Keywords: Macroeconomics, Resistance Economics, Islamic Treasury Bond, Risk, Risk Management. JEL Classification
  • Sayyed Ali Hosini, MohamadSadegh Zoghi, Sayyed Morteza Shahidi * Pages 295-326

    The clearing and settlement operations of securities transactions are subject to numerous risks. Some of these risks can be controlled by tools such as the "Margin" (initial guarantee) by the clearing house, but after all these tools have been implemented, there is the risk of default by one of the parties at the stage of settling and fulfilling obligations. In such a situation, due to the necessity of settling all transactions in due time (the third day after the transaction), the market faces numerous risks. The "Settlement Guarantee Fund" was established in 2012 by the "Central Securities and Depository" Corporation so that the clearing house as the central counterparty could deal with the management of clearing risks. The present research, having as its purpose to analyze this new institution, has been compiled by descriptive- analytical method in three sections. In the first section, three functions of the SGF, namely the transaction risk control, the ability of the central counterparty mechanism or CCP in clearing house, and security promotion of the capital market are examined. In analyzing the juridical-legal nature of the SGF, we ultimately selected the "Mortgage in condition of mandate" after reviewing various named contracts. In the third section, the structure of the SGF will be outlined on the basis of its newest formulated guidelines.

    Keywords: Guarantee Fund, Clearing House, Default, Settling Transactions, Securities, Depository, Exchange. JEL Classification
  • Mohammad Khanzadeh *, MohamadJavad Mohagheghniya, MohamadHasan Ebrahimi Sarvoliya Pages 327-366

    In general, there are two kinds of bank rating by ranking institutions. ‘Independent ranking or monetary power’ and a ‘comprehensive or credit rating’. In the independent ranking, the intrinsic financial capacity of the bank is assessed without considering external support factors such as shareholders, but in a comprehensive or credit rating, the possible external support and its degree are assessed together with the intrinsic financial capacity in order to determine the bank's overall ranking. Most of the research done in Iran in regard to the banks’ and companies’ ranking has been of the independent or monetary power type. The present research has used the comprehensive rating for the first time to provide a model for credit rating of Iranian banks that have been accepted at the capital market and their financial information is available. In this research, by using theoretical foundations and empirical findings in the field of methodology of credit rating of banks, their dimensions, components and indicators have been studied, and by considering the Iranian environmental conditions, the related questionnaire was designed and handed out to a number of experts in the field of banks and credit institutions, and their views on the dimensions, components and indices of credit rating of banks according to the tests used led to the design of the final model including 4 dimensions, 13 components and 61 indicators.

    Keywords: Bank, Credit Rating, islamic banking, Conventional Banking, Credit Rating Institutions. JEL Classification
  • Majid Shariat Panahi_Jala L Sadeghi Sharif_Mohamad Osoolian_Akram Bodaghi * Pages 367-398

    Risk and return are key concepts in financial science and are actually considered to be the two sides of the investment coin. Since Islamic finance instruments are emerging tools in Islamic countries, especially in Iranian capital market, identifying the risks of these instruments and, consequently, the expected return from investment by investors due to the risks associated with these tools is significant. Thus this study, through examining the risks associated with manfa’at sukuk, tries to examine the relationship between risk and return from manfa’at sukuk using factor models. In this paper, the model of the expected rate of return for manfa’at sukuk has been investigated while considering the risks of these securities. The statistical population of this research is the issued sukuk, which is based on assets, i.e ejareh and manfa’at sukuk in Iran’s modern financial tools market, from 1393 to 1397, whose data are available and accessible.

    Keywords: Expected Return, Risk, Factor Model, Manfa’at Sukuk, Ejareh Sukuk. JEL Classification