فهرست مطالب

  • سال دهم شماره 3 (پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/09/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • ابراهیم اخلاصی*، یاسر رستگار، زهرا راسخی صفحات 1-30

    مطالعه بازنمایی اجتماعی و زیبایی شناسنانه بدن در حوزه عمومی از رایج ترین دستورکارهای پژوهشی دهه اخیر در ایران بوده است. پراکندگی نتایج مطالعات، ضرورت فراتحلیل پژوهش های ناظر به ساخت اجتماعی بدن را با به منظور رسیدن به تصویری نسبتا جامع از آورده ها و چالش های مطالعاتی آشکار می سازد. هدف مطالعه، شناسایی و سنخ بندی متغیرهای معطوف به ساخت اجتماعی بدن در جامعه ایرانی است. پرسش اصلی مطالعه این است که در پژوهش های داخلی 1395-1386 پدیده مدیریت بدن در نسبت با چه متغیرهایی مورد توجه محققان علوم اجتماعی قرار گرفته است؟ فراتحلیل 29 مقاله پژوهشی منتخب نشان می دهد بدن های طبیعی زیست شناختی کنش گران اجتماعی متاثر از 48 متغیر در چهار سنخ اجتماعی، فرهنگی، زمینه ای و روان شناختی، به نوعی مصنوع اجتماعی فرهنگی بدل شده اند. متغیرهای اجتماعی در 8/57% موارد بیشترین فراوانی، و متغیرهای فرهنگی در 2/27% موارد کمترین فراوانی را دارا هستند؛ در 2/78% پژوهش ها، متغیرهای روان شناختی توجه پژوهشگران را به خود جلب نموده اند؛ بدین سان، متغیرهای اجتماعی، و روان شناختی، بیشترین اهمیت، و متغیرهای زمینه ای و فرهنگی اهمیت کمتری نزد نویسندگان پژوهش های مرور شده داشته اند. فقدان راهکار اجرایی در 2/78% مطالعات و امتناع پژوهش گران داخلی از مطالعه چگونگی برساخته شدن اجتماعی بدن از منظر نسبت گزینی آن با ابعاد مختلف گفتمان مسلط دینی و سیاسی محوری ترین وجه مغفول در پژوهش های فراتحلیل شده است.

    کلیدواژگان: برساخت اجتماعی، جامعه شناسی بدن، فراتحلیل، بدن، مصرف رسانه ای، پذیرش اجتماعی
  • حسین افراسیابی*، طاهره شریعتی نسب صفحات 26-49

    خالکوبی ریشه در آیین های کهن دارد که در دوره های مختلف در معنای مناسک گذار، کنش زیباشناختی و هویتی استفاده شده است. نوشته ها و نقوش خالکوبی دال بر بازنمایی معانی مختلف از بدن است. پژوهش حاضر در جست و جوی دلایل و تفسیر زنان از اقدام به خالکوبی است. در این پژوهش از روش نظریه داده بنیاد برای اجرا و تحلیل داده ها استفاده شد. مشارکت کنندگان این پژوهش را 12 نفر از زنان 19 تا 36 سال شهر یزد هستند که با استفاده از نمونه گیری هدفمند به روش در دسترس انتخاب کردیم. متن مصاحبه ها را از طریق کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل و در قالب هفت مقوله اصلی سازماندهی کردیم. این مقولات شامل: معنابخشی، لذت جویی، بیان خویشتن، بدن هنجارمند، تاثیر همجواران، بخش های رویت پذیر و منع عرف و سنت است. در نهایت با یکپارچه سازی مقولات اصلی، مقوله نهایی رابا عنوان«خودتعیین گری هنجارشکنانه» ساختیم.

    کلیدواژگان: خالکوبی، تتو، زنان، بدن، خودتعیین گری، مصورسازی بدن
  • محمدرضا علم، شهرام جلیلیان، محمد افسری راد* صفحات 51-77

    پادشاهان قاجار تا قبل از انقلاب مشروطیت، با گسترش و توسعه دیوان سالاری، توانستند سلطه سیاسی خود را که از ویژگی خودکامگی برخوردار بود، بر جامعه تسری دهند. بنابراین هدف این مقاله بررسی پدیده خودکامگی سیاسی به اتکای دیوان سالاری و بر اساس الگوی دولت پاتریمونیال ماکس وبر می باشد.در ساختار سیاسی قاجاریه، شاه که در راس همه امور بود، در نقش حاکم پاتریمونیالی عمل می کرد که بنا به میل و اراده خود و با ملاک هایی که خود تعیین می کرد، اعضای دیوان سالاری را انتخاب می نمود، با نظارت شدید، آن ها را کنترل و هر زمان که دامنه اقتدارش با خطر کاهش تهدید می شد، به حذف آن ها از مجمع دیوان سالاران مبادرت می کرد. اعضای دیوان سالاری نیز در مقابل، تلاش خود را بر تقویت سلطه سنتی شاه بر جامعه با ایفای وظیفه سرسپردگیشان متمرکز می کردند. آنها می دانستند بقا و دوامشان، بستگی مستقیمی با عملکردشان در جهت افزایش اقتدار خودکامه شاه داشت. در سلطه سنتی وبری، خودکامگی وجهی از اقتدارطلبی است که به کمک شرایط خاصی از جمله وجود یک دیوان سالاری وابسته به حکومت محقق می شود، به گونه ای که دیوان سالاری بازوی اجرایی یک فرمانروای پاتریمونیال می باشد.

    کلیدواژگان: پاتریمونیالیسم، خودکامگی، سلطه سنتی، شاه، دیوان سالاری، حکومت قاجاریه
  • فرزانه بازیار، حمید عبداللهیان*، تقی آزاد ارمکی، مهرداد نوابخش صفحات 79-99

    هدف از این پژوهش مطالعه سبک زندگی مردان در آگهی های تبلیغاتی مجلات خانوادگی می باشد.  از اینرو با استفاده از نظریه گیدنز در حوزه سبک زندگی و روش نشانه شناسی بارت در پی پاسخ به این پرسش است که: آگهی های تبلیغاتی مجلات خانوادگی معاصر  سبک زندگی مبتنی بر کلیشه های جنسیتی مردانه را روایت می کنند؟  در این راستا هویت فردی، هویت اجتماعی، کالا پرستی، مدیریت بدن و شور و شعف به عنوان مولفه های نظری سبک زندگی در مجلات خانوادگی می باشد میدان پژوهش مجلات خانوادگی و واحد مشاهده تصاویر تبلیغاتی موجود در این مجلات می باشد. یافته های پژوهش بر مبنای نمونه آماری که همانا چهار نشریه سیب سبز، زندگی ایده ال، زندگی ایرانی و زندگی مثبت است، دلالت بر آن دارد که آگهی های تبلیغتاتی سبک های زندگی نوینی از مردانگی بر مبنای مصرف برساخت می کنند. مردان بیشتر در حالت خرید و اوقات فراغت بازنمای می شوند، محصولات ارایشی و بهداشتی مصرف می کنند و تلاش می کنند که به نقش های که تا پیش از این در حوزه سبک زندگی زنان قرار داشت، نزدیکتر شوند. در این میان مفهوم نوین مردانگی با بدن مردانه درهم آمیخته شده است.

    کلیدواژگان: سبک زندگی، کلیشه های جنسیتی، نشانه شناسی، مدیریت بدن، ابژه جنسی
  • علیرضا حسن زاده صفحات 101-132

    یکی از رویکردهای گفتمانی موجود در آثار هنری و ادبی عصر پهلوی، نقد شهر مدرن شده و فرهنگ برآمده از آن به مثابه منبع آلودگی و مسخ است. این رویکرد گفتمانی که طیفی وسیع از گفتارها و نظام های معنایی آثار هنری و ادبی دوره یاد شده را دربر دارد، خلوص و پاکی روستا و جامعه ماقبل مدرن را در تقابل با تهدیدی جدی می یابد که فرهنگ بیگانه و آلوده شهری است. یکی از آثار تاثیرگذاری که گستره حضور آن تا زمان حال نیز ادامه یافته و به یکی از آثار زنده در حافظه جمعی و معاصر ایرانیان تبدیل شده، نمایش «شهر قصه» اثر بیژن مفید است. این اثر را می توان یک اثر میان/چند نسلی دانست که دامنه تاثیر آن از زمان تولید اثر نیز فراتر می رود. این مقاله ضمن بررسی نظام و رویکرد گفتمانی موجود در این نمایش به مقایسه تطبیقی آن با سایر آثار دوره مذکور می پردازد و زمینه و بستر گفتمانی تالیف، تولید و تاثیر اثر یاد شده را مورد بررسی قرار می دهد. به نظر می رسد در یک رابطه میان متنی و تعاملی، می توان به معنای گفتمانی همانندی در آثار ادبی-هنری و روشنفکرانه و فلسفی به دلیل دلیل بافت و زمینه اجتماعی مشترک رسید.

    کلیدواژگان: شهر قصه، آلودگی، نوسازی، مسخ، گذار، آستانگی
  • محمدسالار کسرایی*، آتنا غلام نیارمی صفحات 133-157

    واکاوی برنامه آموزشی هر رشته علمی به ویژه از حیث بررسی رابطه علم و مهارت در آن از ضرورت و اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این مقاله با رویکردی تاریخی-انتقادی به واکاوی برنامه های آموزشی رشته علوم اجتماعی و ارزیابی نسبت بین تحصیل، مهارت افزایی و اشتغال دانش آموختگان این رشته پرداخته شده است. چارچوب نظری با بهره گیری از رویکردهای الگوی اسکایرو (2008)، رویکرد فیلسوفان تعلیم و تربیت معاصر در ارتباط با نسبت علم و مهارت و همچنین نظریه آموزشی بلوم (2009) تدوین گردیده است. روش مطالعه، تاریخ نگاری انتقادی بوده و گردآوری داده ها با ترکیبی از دو روش اسنادی و مصاحبه عمقی صورت گرفته است. یافته های پژوهش با روش کیفی تحلیل ساختاری و تفسیری تجزیه و تحلیل گردیده است. نتایج پژوهش نشان می دهد برنامه های آموزشی رشته های علوم اجتماعی در ایران فاقد استانداردهای پیشرفته بوده و در محتوای آن، نسبت مناسب و متعادلی میان دانش نظری و مهارت عملی وجود ندارد. از دیگر نتایج، وجود شکاف عمیق میان بخش عرضه دانش آموختگان یعنی نهاد دانشگاه و بخش تقاضای آنان یعنی نهاد اقتصاد (بازار کار) است و تناسبی در آن مشاهده نمی گردد.

    کلیدواژگان: برنامه آموزشی، مهارت افزایی، قابلیت اشتغال، دانش نظری، مهارت عملی
|
  • Ebrahim Ekhlasi *, Yaser Rastegar, Zahra Rasekhi Pages 1-30

    The study of the social as well as aesthetic representation of body in public sphere has been one the most popular research agenda during the recent decade in Iran. Dispersion of the research results regarding the mentioned representation clearly divulge the necessity of performing a meta-analysis of the studies oriented toward the social construction of the body. Consequently, a relatively comprehensive image of the achievements as well as the challenges relating to the stated topic can be perceived. The purpose of the present study is to numerate the variables related to the body management and suggest a typology of them. The main question tried to be answered is “Which variables have attracted the attention of Iranian social studies researchers studying the phenomenon of body management?” Meta-analysis of 29 purposefully selected research papers show that the biological as well as natural bodies of the social actors have been changed into to a kind of social construction through the impact of 48 independent variables. Generally speaking, these mentioned variables can be categorized in terms of four types including social, cultural psychological and demographic ones as well. Social variables have the highest frequency of usage in 57/8% of the meta-analyzed studies while cultural variables have the lowest frequency of usage in 27/2% of the mentioned studies. In 78/2% of the reviewed studies, researchers have emphasized the impact of psychological variables on the social construction of the body. To put it differently, it can be concluded that lower levels of significance have been attached to the social and cultural variables than those allocated to psychological and demographic ones in the studies reviewed in this research paper. The absence of offering practical solutions related to mechanisms of the social construction of the body as well as neglection of the types and forms of relation between social construction of the body and different aspects of dominant of religious-political discourse are the two important dimensions missed by the authors of the purposefully selected research papers.

    Keywords: social construction of the body, Sociology of boy, mass media, Meta-analysis, Social acceptance of body
  • Hossein Afrasiabi *, Tahereh Shariatinasab Pages 26-49

    Tattoos are rooted in ancient social rite, which in the past were treated as rite of passage, but nowadays, most signify aesthetic concepts and acts of protest. These bodily writings testify to the representation of various functions of the body and an example of individual agency in the right to control and ownership of the body. The present research seeks to explore women’s reasons and interpretation of tattoo and its meaningful redefinition. In this research, the qualitative method and Grounded theory were used for implementation and data analysis. The participants of this research were 12 women from 19 to 36 years old in Yazd who were selected by purposeful sampling method. The collected data from semi-structured interviews were analyzed during open, axial, and selective coding process, which obtained 8 main categories. These categories include connote, self-expression, normative body, influence of neighbors (contact impact or juxtaposition effect), observational parts, symbolic signifiers, pleasure seeking and the prevention custom and tradition, which ultimately, the final category of iconoclastic Self-determination derived from integration of the main categories.

    Keywords: Tattoo, women, body, Self-determination, Body Imaging
  • MohammadReza Alam, Shahram Jalilian, Mohammad Afsari Rad * Pages 51-77

    The Qajar kings managed to spread their political dominance, characterized by despotism, over Iranian society  through the expansion and development of burocracy prior to the constitutional revelution. In this regard the current study purports to investigate the relience of political despotism on burocracy during this period using Weber's model of patrimonialism. In the Qajar political structure, the king presiding over all issues of political authoriry, acted as a patrimonial ruler. The king appointed burocratic staff at will, based on  self-designated criteria, controlling them through strict surveillance, and removing them from burocratic circles when threatening his power. The burocrats in return acting as his devotees, focused their efforts on consalidating his  traditional dominance over society, knowing that their survival was directly dependent upon their performance in this respect. In Weberian traditional authority, despotism is a dimension of authoritarinism accomplished under special conditions, including the existence of a  dependent state burocracy which actes as the executive arm of the patrimonial ruler.

    Keywords: Patrimonialism, Despotism, Traditional Dominance, king, Burocracy, Qajar dynasty
  • Farzaneh Baaziar, Hamid Abdollahian *, Taghi Azadarmaki, Mehrdad Navabakhsh Pages 79-99

    The purpose of this search is to study the lifestyles of men in advertisements of family journals. Thus, using Giddens's theory of life style and semiotic method, Bart seeks to answer the following question: Advertising is the story of contemporary family journals of lifestyle based on male gender stereotypes?In this regard, individual identity, social identity, anesthetization of everyday life, commodity fetishism and body management as theoretical components of lifestyle in family journals are the field of research of family journals.  The research findings based on the statistical sample of four journals: Sib-e-Sabz, Zendegi-e-Ideal, Zendegi-e- Irani and Zendegi-e-Mosbat, suggest that adverts of new life styles represent consumption-based masculinity. Men are more likely to be in shopping and leisure mode, they are consuming cosmetics, and are trying to get closer to the roles that were previously in the women's lifestyle. Meanwhile, the modern concept of masculinity is interwoven with the male body.

    Keywords: Life- Style, Semiotics, masculinity, body management, Sexual Object, sex sterotypes
  • Alireza Hassanzadeh Pages 101-132

    Criticism of modernization and urbanization includes one of discursive approaches produced by artistic and literary works In Pahlavi era. Thiscriticism that is present in a wide range of meaning systems of philosophical, artistic/ literary works, contends rural purity and innocence versus aliened and polluted cultures of modernized cities. One concrete example of this works, whose influence has remained up to now, is the City of Tales performance and play, composed by BijanMofid. This artistic/ literary work is embedded in Iranian people collective and contemporary memory.
     As such this work depicts an inter / multi-generational work that transcends time of its composition. This article is aimed to scrutinize discursive system and meaning of this play and draw a comparison between given play and other works that show a same discursive content and background of creation. It seems a same discursive meaning can be observed as the result of an inter-textual and interactional relationship between Iranian intellectuality and philosophical utterances and literary/artistic expressions through social context and backgrounds.

  • Mohammadsalar Kasraie *, Atena Gholamniaramy Pages 133-157

    The study of the curriculum of each discipline is especially important in terms of examining the relationship between science and skill. The paper deals with historical- critical approach to the analysis of social science curricula and assessing relationship between science and skills development and employment of graduates. The theoretical framework has been formulated using the approaches of SKYROW (2008), contemporary philosophers approach to science and skill ratio as well as BLOOM s educational theory (2009). The method of study is critical historiography and the data were collected by a combination of documentary and in- depth interviews. The research findings were analyzed by qualitative method of structural and interpretive analysis. The results show that educational programs in social science in Iran lack advanced standards and in their content there is no appropriate and balance ratio between theoretical knowledge and practical skills. Another result is a deep gap between the supply of graduates, the institution of the university and their demand, the institution of economics (Labor Market).

    Keywords: curriculum, skills development, employability, theoretical knowledge, practical skills