فهرست مطالب

  • پیاپی 59 (زمستان 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/02/11
  • تعداد عناوین: 14
|
  • پرویز کردوانی*، فریده اسدیان، محمدرضا فلاح صفحات 1-17

     بهره برداری بی رویه از سفره های زیر زمینی دشت شهریار افت سطح آبهای زیر زمینی را در منطقه بوجود آورده است. تغذیه مصنوعی آبخوان ها می تواند حجم مخزن آب زیرزمینی را افزایش و روند افت سطح آن را کاهش و همچنین از پیشروی آب شور و خشک شدن قناتها جلوگیری کند. در این پژوهش سعی شده است با تلفیق سیستم اطلاعات جغرافیایی و منطق بولین ، مناسب ترین عرصه ها را برای تغذیه مصنوعی درمنطقه دشت شهریار شناسایی کرد. بدین منظور، ابتدا هفت عامل شیب ، نفوذپذیری ، ضخامت آبرفت ، قابلیت انتقال ، نواحی هم افت ، کاربری اراضی و هدایت الکتریکی منطقه مورد مطالعه، در محیطGIS آماده سازی و نقشه هرکدام از عوامل تهیه گردید. سپس با استفاده از وزن های اکتسابی هر لایه  نقشه های وزن دهی شده  عوامل موثر در مکانیابی با همدیگر تلفیق و با روش منطق بولین نقشه نهایی در دو کلاس مناسب و نامناسب تهیه گردید. و در نهایت بهترین مکان برای اجرای تغذیه مصنوعی آبخوان ها در منطقه شناسایی شد. نتایج این تحقیق نشان داد که عرصه های با تناسب بالا جهت اجرای طرح های تغذیه مصنوعی اغلب در شیب کمتر از 3 درصد و نزدیک رودخانه چیتگر قراردارند.

    کلیدواژگان: مکان یابی، آبخوان، تغذیه مصنوعی، آب های زیرزمینی، دشت شهریار
  • صادق کرمی* صفحات 19-37

    اهمیت تغییرات اقلیمی از آن سو است که وجه جهانی به خود گرفته و گفته می شود تا حدودی از کنترل انسان خارج شده است و بشر تنها می تواند با دانش و مدیریت در مقابل پیامدهای منفی آن امنیت خود و جامعه را تامین کند. بر این بنیاد پژوهش حاضر با روش تحلیلی، در صدد تبیین پیامدهای امنیتی تغییرات اقلیمی بر ایران و در مقیاس کوچکتر و کاربردی تر در حوضه آبریز مرکزی برآمد. یافته های پژوهش گویای این مطلب است که تغییرات اقلیمی بر پهنه جغرافیای ایران در وجه تغییر الگوی بارش، کاهش بارش و افزایش دما خود را نشان داده، در مرحله بعد این موارد باعث برداشت بیش از حد آبخوان ها شده و آن هم کاهش کیفیت آب های زیرزمینی را به همراه داشته است. این زنجیره باعث طرح پروژه های انتقال آب بین حوضه ای شده است که حداقل برونداد چرخه یاد شده تنش های اجتماعی است که در سنوات اخیر چند مورد از آن اتفاق افتاد. با توجه به وسعت جغرافیایی این حوضه و نیز تعلق آن به یکی از پربسامدترین محورهای تمدنی ایران، مجموعه پیامدهای امنیتی تغییرات اقلیمی در حوضه آبریز مرکزی، علاوه بر تاثیر بر لایه های مختلف اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و محیطی، تاثیر چند مقیاسی نیز دارد و تاثیرات مخرب آن فراتر از مقیاس کشوری و تا حد مقیاس فرامنطقه ای فرهنگ ایرانی است. در این راستا، یافته های پژوهش حاکی از این است که تغییرات اقلیمی در حوزه آبریز مرکزی در ابعاد گوناگون بر زیست جامعه و کشور موثر افتاده به گونه ای که در صورت تداوم روند موجود تمدن ایرانی را دچار چالش راهبردی خواهد کرد. بدین منظور در پایان کار پژوهش،  حکمرانی خوب آب، به عنوان بهترین راه مقابله و کنترل پیامدهای منفی تغییرات اقلیمی بر حوضه آبریز مرکزی به طور ویژه و ایران به طور عام استدلال شده است.

    کلیدواژگان: تغییر اقلیم، حکمرانی خوب آب، محیط زیست، حوضه آبریز مرکزی ایران
  • نسیبه بهاروندی، فیروز مجرد*، جعفر معصوم پور صفحات 39-58

    موج گرما، مدت زمانی طولانی از آب و هوای گرم نسبت به شرایط مورد انتظار در یک منطقه در دوره زمانی معینی از سال است. امواج گرمایی سبب مرگ ومیر، بیماری و بروز مشکلات گوناگون در زمینه های مختلف حمل و نقل، کشاورزی، تولید و انرژی می شوند. کشور ایران در دهه های گذشته امواج گرمایی شدیدی را تجربه کرده است. بررسی تغییرات الگوهای فضایی و زمانی این امواج برای درک علل رخداد و مواجهه با آنها بسیار مهم است. در مطالعه حاضر، با استفاده از «شاخص روزانه بزرگی موج گرما» (HWMId)، که هر دوی شدت و طول موج گرما را لحاظ می کند، امواج گرمایی ایران بین سال های 1985 تا 2015 از لحاظ توزیع زمانی و مکانی مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. بدین منظور با استفاده از داده های دمای حداکثر روزانه 44 ایستگاه سینوپتیک کشور و بر پایه آستانه صدک 90ام، از بین داده های موجود، امواج گرمایی بزرگتر یا مساوی سه روز برای هر ایستگاه شناسایی شدند. پس از اعمال شاخص HWMId بر روی روزهای هر موج گرما، بزرگی هر موج محاسبه گردید. سپس میانگین تعداد و بزرگی تمام امواج و نیز شدیدترین آنها در مقیاس های سالانه و فصلی محاسبه و نقشه ها و نمودارهای مربوطه رسم گردید. نتایج تحقیق نشان داد بیشترین تعداد امواج گرمایی، در غرب رشته کوه زاگرس و سپس دشت کویر رخ می دهد. در حالیکه بیشینه بزرگی امواج، متعلق به مناطق جنوب شرقی و مرکزی کشور است. فصل پاییز و سپس فصل زمستان، سهم بالایی از شدیدترین امواج گرمایی را طی دوره مورد مطالعه دارند. در حالیکه امواج گرمایی بهار و تابستان به نسبت ضعیف تر و از لحاظ وسعت، محدودتر هستند. در فصل پاییز همه ایران به جز نوار کم عرضی از شمال کشور و سواحل دریای عمان و خلیج فارس، در فصل زمستان نواحی جنوب شرق، در فصل تابستان سواحل دریای عمان به سمت نواحی داخلی ایران، و در فصل بهار مناطق مرکزی و ارتفاعات غربی، تحت تاثیر امواج گرمایی قرار می گیرند. شدیدترین امواج گرمایی طی دوره مورد مطالعه، در زمستان های 2008 و 2010 رخ داده است. تعداد و بزرگی امواج گرمایی در کشور به شکل معنی داری در حال افزایش است. بیشترین افزایش تعداد متعلق به تابستان و بزرگی متعلق به زمستان است.

    کلیدواژگان: امواج گرمایی، ایران، تحلیل زمانی- مکانی، شاخص HWMId
  • حسن جعفری*، محمد طاهرخانی، خدیجه رضایی صفحات 59-79

    کشور پهناور ایران شرایط جغرافیایی متنوعی دارد. به طوری که از سیزده اقلیم شناخته شده در جهان، یازده نوع آن را دارا است. این امر باعث شده تا ازلحاظ زیست محیطی، طبیعت گردی، تفریحی و اقتصادی، توانایی های بسیاری داشته باشد. هدف از تحقیق در این پژوهش بررسی، شناسایی و معرفی قابلیت های ژیوتوریستی حوضه قزل اوزن بر اساس روش فاسیلاس است. حوضه آبریز قزل اوزن لندفرم های بارزی از فرایندهای مختلف کواترنری دارد که در حال تغییر و تحول هستند. شناسایی ژیوسایت های نقش مهمی در تبیین تحولات کواترنری دارد. روش تحقیق بر اساس توصیف و تحلیل است که به صورت بازدیدهای میدانی کتابخانه ای به توصیف و تشریح منطقه پرداخته شده است. پس ازآن ژیوسایت های منتخب بر روی نقشه های توپوگرافی 50000/1 موقعیت یابی شد و با استفاده از نقشه های زمین شناسی 100000/1 منطقه، لیتولوژی لندفرم های مختلفی مثل دودکش های جن، قلعه بهستان، دربند قاطرچی، گنبدهای نمکی، دریاچه پری، معدن مس بایچه باغ، دایک های رسوبی، اشکال شبه کواستا، اشکال شبه کلوت، اشکال شبه کندوانی، سیرک های یخچالی و دره های تکتونیکی- یخچالی مشخص گردید. پس از شناسایی لندفرم ها، یکی از مدل های ژیوتوریستی متداول و جامع بنام فاسیلاس استفاده گردید. معیار تعریف شده در این مدل، در شش گروه اصلی قرارمی گیرند: علمی - اکولوژیکی، حفاظتی، فرهنگی، زیبایی شناختی، اقتصادی و پتانسیل مورداستفاده. با ارزیابی لندفرم ها در این مدل، مشخص گردید که دودکش های جن، قلعه بهستان، دربند قاطرچی و گنبدهای نمکی چهرآباد به علت کسب حداکثر امتیاز علمی و اکولوژیکی به عنوان مناسب ترین ژیوسایت ها انتخاب گردیدند و لندفرم سیرک های یخچالی بلقیس هم در این میان کمترین امتیاز را کسب کرد.

    کلیدواژگان: ژئوتوریسم، ژئوسایت، روش فاسیلاس، قزل اوزن، ماهنشان
  • ایران صالحوند، امیر گندم کار*، ابراهیم فتاحی صفحات 81-97

    پیش بینی بارش در مدیریت و هشدار سیل نقش مهمی بر عهده دارد و با اطلاع از میزان بارندگی می توان امکان وقوع سیل را در یک منطقه پیش بینی و اقدامات لازم را به عمل آورد. به دلیل اینکه بارشهای سه ماه ژانویه، فوریه و مارس در اکثر مواقع سیل آسا می باشند و همچنین بیشتر بارشها در این سه ماه رخ می دهند، لذا در این پژوهش به بررسی عوامل موثر بر بارش و مدل سازی این سه ماه پرداخته شد. برای مدل سازی بارش از داده های بارش ماهانه ی ایستگاه همدید و بارانسنجی در بازه ی آماری (2014-1984) به مدت 30 سال بعنوان متغیر وابسته و شاخصهای اقلیمی، سیگنالهای بزرگ مقیاس اقلیمی شامل؛ دمای سطح دریا و دمای 1000 میلی باری، هم ارتفاع تراز 500 میلی باری ، امگای 200 میلی باری و عناصر اقلیمی بعنوان متغیر مستقل استفاده شده است. به دلیل رفتار غیرخطی بارش از شبکه های عصبی مصنوعی جهت مدل سازی بهره گرفته شد. جهت مشخص شدن بهترین معماری برای ورود به شبکه ی عصبی از تحلیل عاملی استفاده شد. برای پیش بینی بارش از داده هایی که بیشترین ارتباط را با بارش نشان دادند بصورت چهار الگو استفاده گردید که در ماه ژانویه الگوی چهارم با خطای آنتروپی 045/0، تعداد لایه های ورودی 91 واحد ، بهترین آرایش 15-1 و ضریب همبستگی 94 درصد بود. در ماه فوریه، الگوی سوم با ضریب همبستگی 97 درصد، خطای آنتروپی 036/. درصد ، تعداد واحدهای ورودی 8 واحد و بهترین نوع آرایش لایه ی پنهان 10-1 بود. بارش ماه مارس با تمام الگوها ضریب پیش آگاهی بالا بود که الگوی اول با خطای آنتروپی 038/.، تعداد واحدهای ورودی 67، نوع آرایش لایه ی پنهان، 17-1، ضریب همبستگی 98 درصد بود.

    کلیدواژگان: تحلیل عاملی، سیستم های سینوپتیک، شاخصهای اقلیمی، عناصر اقلیمی، شبکه عصبی پرسپترون
  • مجتبی شاه نظری*، زهرا حجازی زاده، محمد سلیقه صفحات 99-117

    در این تحقیق ضمن بررسی شرایط اقلیمی در دوره حاضر و تحلیل شرایط حرارتی و بارش و میزان تابش دریافتی از خورشید ،بر اساس داده های روزانه ایستگاه های سینوپتیکی که در منطقه ، قدمت ثبت داده های هواشناسی حداقل 30 ساله را داشتند. شرایط حاضر تحلیل گردید . با توجه به شرایط محیطی لازم برای رشد گیاه برنج و در دست داشتن اطلاعات فنولوژیکی گیاه برنج و آستانه های حرارتی پایین و بالا دمایی آن  ، و همچنین مقادیر درجه - روز مورد نیاز این گیاه برای تکمیل چرخه حیاتی خود و انجام فرایند فنولوژیکی آن به منظور تولید اقتصادی ،تقویم مناسب زراعی در شرایط فعلی تعیین گردید. این تقویم در فاصله بین ماه های فروردین تا تیرماه بین استانها متغیر بوده است .بر اساس شرایط حرارتی فعلی و احتمال گرم شدگی کره زمین در دهه های آینده ، خروجی های مدل3MCdaH  تحت سناریو ، به کمک مدل LARS-WG5 ریزمقیاس گردید . در این مطالعه سالهای 1990-1969را به عنوان دوره پایه و سالهای 2065-2046 را به عنوان دوره آینده مورد بررسی و شرایط حرارتی و بارشی برای دوره آتی شبیه سازی گردید. خروجی به دست آمده با شرایط دمایی مناسب رشد گیاه در منطقه مورد مطالعه مورد بررسی و مقایسه قرار داده شد . نتایج نشان داد که تقویم زراعی برنج در استانهای گیلان و مازندران با تفاوتهایی به سمت زمستان شیفت خواهند یافت . با توجه به شرایط دمایی متفاوت استان گلستان تقویم زراعی آن به سمت بهار حرکت خواهد نمود.

    کلیدواژگان: تقویم زراعی برنج، گازهای گلخانه ای، مدل LARS-WG5، تغییر اقلیم، استانهای شمالی
  • طاهر ولی پور، محمدمهدی حسین زاده*، رضا اسماعیلی، سعیده متش بیرانواند صفحات 119-136

    عقب نشینی کناره کانال یک فرآیند مهم در مورفودینامیک رودخانه است که تغییرپذیری کانال، تکامل دشت سیلابی و توسعه زیستگاه ها را تحت تاثیر قرار می دهد.هرساله سازه های عمرانی  و زمین های کشاورزی که حاشیه رودخانه لاویج قرار دارند با خطرات ناشی از تغییر بستر مواجه اند. ازاین رو وجود روشی قابل اعتماد برای تعیین میزان عقب نشینی و پیش بینی پایداری کناره ضروری به نظر می رسد. در این مطالعه باهدف  بررسی میزان خطر فرسایش کناری و شناسایی مناطق مستعد فرسایش کناری در  رودخانه لاویج، با استفاده از مدل های BEHI و NBS خطر پذیری فرسایش کناری در 7 مقطع  از این رودخانه بررسی شد.  نتایج مدل NBS با استفاده از شاخص (tnb/tbkf)نشان داد میزان فرسایش پذیری کناره رودخانه لاویج در تمام بازه های موردمطالعه، به جز مقاطع 2و6 همه مقاطع دارای شدت فرسایش خیلی زیاد و زیاد می باشند. بر اساس شاخص (dnb/dbkf) میزان فرسایش پذیری کناره رودخانه لاویج به جز مقاطع 4و5 تقریبا با روند فرسایشی به دست آمده از شاخص اول (tnb/tbkf) هم خوانی دارد. بر اساس مدل  BEHI مقاطع 5،4،3،1و6 وضعیت ناپایداری کناره را زیاد نشان می دهند و استعداد زیادی برای فرسایش کناری و تولید رسوب دارند.همچنین مقطع 2وضعیت ناپایداری را متوسط نشان می دهدمقطع 7 و 2 وضعیت ناپایداری خیلی زیاد را نشان می دهد که استعداد خیلی زیاد برای فرسایش کناره ای و تولید رسوب دارد. درنهایت جهت بررسی میزان انطباق نتایج با استفاده از آزمون آماری کروسکال-والیس  باهم برازش داد شد و نتایج نشان داد هر سه شاخص در ارزیابی فرسایش کناری در هر مقطع تقریبا یکسان عمل کرده اند.

    کلیدواژگان: : فرسایش کناری رودخانه، مدل BEHI، مدل NBS، رودخانه لاویج، آزمون اماری کروسکال- والیس
  • شمسی سادات میراسداللهی، صدرالدین متولی*، غلامرضا جانباز قبادی صفحات 137-155

    بلایای طبیعی، به عنوان مجموعه ای از حوادث زیانبار هستند که منشاء طبیعی دارند که بعضا عوامل انسانی هم در تشدید آن اثرگذار می باشد. در همین راستا تقویت مولفه های اجتماعی و اقتصادی و درپی آن افزایش تاب آوری در کاهش خسارات ناشی از سیلاب نقش مهم و موثری را می تواند ایفا کند.  این تحقیق برگرفته از رساله دکتری است که از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی و میدانی می باشد. روش تحقیق پیمایشی و ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه با داده های بسته و ورش تجزیه و تحلیل بر اساس آزمون های همبستگی و رگرسیون انجام شده است. جامعه آماری شامل شهروندان ساکن در اطراف روخانه و مناطق سیل گیر بوده است که 383 نفر به عنوان نمونه انتخاب و پرسشنامه به روش نمونه گیری خوشه ای بین پاسخگویان توزیع شده است. طبق یافته های تحقیق میانگین تاب آوری اجتماعی 1/60، میانگین تاب آوری اقتصادی(میزان خسارات) 4/53، میانگین ظرفیت با توانایی جبران خسارات8/69 و درنهایت میانگین توانایی برگشت به شرایط مناسب4/67 بدست آمده است. در بخش آزمون فرضیات طبق نتایج بدست آمده از آزمون رگرسیون و همبستگی مشخص شده است که بین همه ابعاد اجتماعی و اقتصادی با میزان تاب آوری شهری در مقابل سیلاب رابطه معناداری وجود دارد.  تقویت ارگان ها و سازمان های محلی در حالت عدم تمرکز، یکی از شیوه های مهم افزایش مشارکت های اجتماعی شهروندان گرگان در زمان وقوع بحران می باشد. از طریق تامین مشارکت مردم و تقویت توانمدی اقتصادی مردم در زمان وقوع مخاطرات طبیعی از جمله سیلاب، قوه ابتکار و ابداع مردم تقویت شده و زمینه کاهش آسیب های ناشی از سیلاب کاهش می یابد. مردم به شکل واقعی و ملموس با امور اجرایی برخورد نموده و از این رو شکاف آنان از دستگاه های مرتبط با مدیریت بحران و نیز تعارض منافعشان رو به کاهش خواهد گذاشت

    کلیدواژگان: تحلیل تاب آوری، سکونتگاه های شهری، سیلاب، شاخص های اجتماعی و اقتصادی، شهرگرگان
  • مهدی اسدی*، خلیل ولیزاده کامران، محمد باعقیده، حامد ادب صفحات 157-171

    در این پژوهش با استفاده از تصاویر سنجنده لندست مربوط به تاریخ 10/08/2015 و روش های سبال و متریک مقادیر سپیدایی سطحی برای کاربری های اراضی مختلف در نیمه شمالی استان اردبیل برآورد گردید. همچنین برای انجام محاسبات از نرم افزارهای ENVI4.8 و ArcGIS10.3 و برای تعیین نوع کاربری سطوح مختلف از روش طبقه بندی الگوریتم حداکثر احتمال با ضریب کاپای 14/86 درصد و دقت کلی 63/92 درصد استفاده شد. نتایج بیانگر آن بود که سطوح آبی با مقدار میانگین 093/0 و 141/0 به ترتیب در روش های سبال و متریک دارای کمترین میزان سپیدایی است. همچنین بر اساس خروجی حاصل از روش های سبال و متریک میزان سپیدایی شهرها به ترتیب حدود 313/0 و 278/0 هست که این مقادیر بیشترین میزان سپیدایی در بین سطوح کاربری موردبررسی است. در این بررسی میزان سپیدایی مراتع بین 183/0 تا 266/0 در روش سبال و بین 237/0 تا 265/0 در روش متریک تعیین گردید. در ادامه میزان سپیدایی اراضی کشاورزی (240/0 بر اساس روش سبال و 247/0 بر اساس روش متریک) و جنگل (141/0 بر اساس روش سبال و 225/0 بر اساس روش متریک) نیز موردبررسی قرار گرفت. درنهایت با توجه به نتایج به دست آمده از مقادیر سپیدایی بر اساس روش های سبال و متریک می توان چنین نتیجه گیری کرد که با توجه به اختلاف انرژی دریافتی خالص در سطوح مختلف می توان میزان سپیدایی سطوح را برآورد نمود که در تخمین میزان تبخیر و تعرق با استفاده از روش های سنجش ازدور بسیار کارآمد است.

    کلیدواژگان: سپیدایی، سبال، متریک، سنجش ازدور، اردبیل
  • علی شماعی، مهسا دلفان نسب*، محمد پوراکرمی صفحات 173-195

    طی دو دهه اخیر، اقتصاد ایران شاهد پرنوسان ترین تغییرات در قیمت مسکن بوده است و رکود و رونق شدید بخش مسکن، آثار زیان باری بر این بخش و دیگر بخش های اقتصادی به جای گذاشته است. هدف اصلی این مطالعه بررسی عوامل موثر بر قیمت مسکن در محله پارک لاله تهران می باشد. در این پژوهش از اطلاعات کلیه املاک معامله شده در شش ماه نخست سال 1395 در محدوده موردمطالعه استفاده شده است.اطلاعات مربوط به ویژگی های فیزیکی واحدهای مسکونی معامله شده، از سامانه اطلاعات بازار املاک ایران گردآوری شده و برای به دست آوردن اطلاعات مربوط به ویژگی های دسترسی واحدهای مسکونی معامله شده از نرم افزار ARC GIS استفاده شده است.همچنین برای بررسی عوامل موثر بر قیمت مسکن از روش تحلیل رگرسیون چند متغیره استفاده شده است. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که عوامل فیزیکی مسکن تاثیر بیشتری نسبت به عوامل دسترسی در قیمت مسکن در این محله دارند. به طوری که در میان ویژگی های انتخاب شده، متغیرهای مساحت واحد مسکونی، پارکینگ و نوع اسکلت بیشترین تاثیر مثبت را بر قیمت مسکن در محدوده موردمطالعه داشتند. از طرف دیگر بعضی از ویژگی ها مانند فاصله واحد مسکونی تا نزدیک ترین خیابان اصلی، فاصله واحد مسکونی تا نزدیک ترین کاربری آموزشی، فاصله واحد مسکونی تا نزدیک ترین کاربری بهداشتی درمانی و قدمت واحد مسکونی تاثیر منفی بر قیمت مسکن در محله پارک لاله داشتند.

    کلیدواژگان: رگرسیون چند متغیره، قیمت مسکن، محله پارک لاله تهران، نرم افزارARC GIS
  • سجاد بازدار، محمدرضا زندمقدم*، سعید کامیابی صفحات 197-212

    هرگونه عدم تعادل در نظام های درون شهر(فضاها و بافت شهری) و نظام های بیرون شهر (عرصه های نزدیک و دور پیرا شهری و منطقه ای) موجب بی ثباتی و ناپایداری آن می شود. در نتیجه برآورد ریسک و ارزیابی آسیب پذیری لرزه ای یک شهر نیز از موضوعات مهم و اساسی محسوب می شود. که پژوهش حاضر با رویکرد توسعه ای - کاربردی و ترکیبی از روش میدانی و کتابخانه ای و با بکار گیری روش کمی VIKOR اقدام به بررسی موضوع در استان ایلام نموده که نتایج نشان داده است شهرستان های استان از نظر  تراکم جمعیتی، باسواد و غیره که هر کدام نقش موثری در آسیب پذیری دارند می تواند در رتبه آسیب ناشی از زلزله موثر واقع گردیده اند. مدل های VIKOR و GIS نشان می دهد مناطقی که در این شاخص ها وضعیت آنها نسبت به دیگر مناطق بالاتر بوده (مازاد از استاندارد تعریف شده)، به سود منطقه نبوده و در صورتی این مازاد به سود منطقه است. به لحاظ آماری میانگین میزان VIKOR بدست آمده برابر 0.125 درصد بوده است. گرچه خود این میزان بیانگر وضعیت نامناسب موضوع می باشد. اما با همین میزان مناطقی هستند که میزان VIKOR آنها بسیار کوچکتر از میانگین بوده است. که شامل شهرستان های دهلران، ایوان و ملکشاهی می باشد

    کلیدواژگان: زلزله، خطر، آسیب، مدلسازی، ایلام
  • محمود صمدی، محمود نورایی*، محمدمهدی مظفری، بابک حاجی کریمی صفحات 213-228

    اهمیت خرده فروشی در فرآیند بازاریابی امروزه با توسعه مراکز خرید کمرنگ تر شده است، رشد مراکز خرید در کلان شهرهای ایران در چند سال اخیر رو به افزایش بوده است و دیگر توان رقابت برای خرده فروشان وجود ندارد، لذا بررسی رفتار مصرف کنندگان در مراکز خرید خود یک استراتژی رقابتی برای صاحبان این صنایع به منظور رقابت با خرده فروشان و دیگر مراکز خرید می باشد. جامعه آماری در پژوهش حاضر شامل مراکز خرید شهرهای تهران، اصفهان، البرز و مازندران می باشد که نحوه انتخاب مراکز خرید بر اساس مطالعات هوش مصنوعی از طریق الگوریتم ژنتیک صورت گرفته است، معیار های انتخاب مراکز بهینه با توجه به اصول مدیریت شهری می باشد،  با استفاده از مدل مفهومی از طریق معادلات ساختاری حداقل مربعات جزیی از طریق نرم افزار Smart PLS مورد آزمون جامعه آماری 384 نفر قرار گرفت که نتایج نشان داد متغییر های زیبایی گرایی ، گریز ، ایفای نقش ، راحتی ، هویت برند ، مسیولیت اجتماعی و مصونیت بر روی رفتار مصرف کنندگان در مراکز خرید موثرند ، نتایج تحقیق حاضر توانسته یک مدل بومی با توجه به ساختارهای مراکز خرید در ایران را ارایه نماید.

    کلیدواژگان: مراکز خرید، رفتار مصرف کننده، گرند تئوری
  • سلمان فیضی، رحیم حیدری*، شهریور روستایی صفحات 229-252

    گردشگری راهبردی جهت افزایش سرزندگی از طریق تشویق احیای اجتماعی و بهبود شرایط زندگی در مناطق شهری محسوب می شود. بر این اساس برنامه ریزان توسعه شهری برای دست یابی به این مزایا بر روی ابزارهای جدیدی در استراتژی های برنامه ریزی تمرکز نموده و به سمت استفاده از مفاهیم جدیدی چون برندسازی گام برداشته اند. چنین رویکردی بر اهمیت برندسازی در توسعه گردشگری شهری افزوده است. در این تحقیق تلاش شده است تا تاثیر برندسازی مقاصد بر توسعه گردشگری و ابعاد آن در کلانشهر تبریز، مورد ارزیابی و تحلیل قرار گیرد. مطالعه حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی- تحلیلی است و جامعه آماری این تحقیق گردشگران ورودی به شهر تبریز در سال 1397 است. حجم نمونه لازم با استفاده از فرمول کوکران و 384 نفر در نظر گرفته شد. پرسشنامه مورد استفاده در تحقیق محقق ساخته است که شاخص های آن از مطالعات و پیشینه مرتبط اخذ و بومی سازی شده است. روایی و پایایی مدل تحقیق و تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش مدل سازی معادلات ساختاری و تحلیل عاملی تاییدی در نرم افزار SMART PLS انجام شد. یافته های تحقیق نشان داد که برندسازی مقاصد تاثیر مثبت و معنی داری بر توسعه گردشگری شهری و ابعاد آن (ارزش و فواید ادراک شده، حمایت و مشارکت و پایداری توسعه گردشگری) در کلانشهر تبریز دارد. همچنین نتایج حاکی آن بود که برندسازی مقاصد گردشگری شهری در کلانشهرها می تواند با افزایش ارزش و فواید ادراک شده، حمایت ذینفعان گردشگری از توسعه آن را افزایش داده و به پایداری آن کمک نماید.

    کلیدواژگان: گردشگری، برندسازی مقاصد، توسعه گردشگری، کلانشهر تبریز
  • مینو لفافچی، مزین دهباشی شریف*، ایرج اعتصام صفحات 253-267

    معماری مقوله ایی است که اگر آن را یکی از مولفه های فرهنگ به شمار نیاوریم، باید دست کم تعامل دوسویه آن را با فرهنگ مهم بر شماریم. تعامل معماری با فرهنگ به معنای تاثیر گذاری دو سویه این دو مقوله در یکدیگر است. از طرفی امروزه نوآوریهای فناورانه عامل مهمی در توسعه و طراحی معماری اند، اما تاثیر آن بر معماری کلانشهرها در جهان یکسان نبوده و راهکارهای ارایه شده در مواردی پایدار و در مواردی انفعالی بوده است. در بسیاری موارد نوآوریهای فناورانه در معماری نتیجه انتقال فناوری بدون در نظر گرفتن ماهیت تکنولوژی است. هدف نوشتار حاضر نیل به تصویری از رابطه فرهنگ و فناوری در معماری معاصر در بستر جهانی شدن است. این مقاله با به کار گیری اسناد و مدارک و شیوه توصیفی- تحلیلی، به بررسی نظریه های فرهنگ و فناوری در مقوله معماری در بستر جهانی شدن و همچنین شناسایی و اولویت بندی ساختمان های های اداری شاخص در شهر تهران پرداخته است. به منظور رتبه بندی و اولویت بندی گزینه ها و معیارها از تاپسیس و آنتروپی شانون استفاده شد. نتایج نشان داد که از بین ساختمان های مورد مطالعه ساختمان وزارت کشاورزی در رتبه اول و ساختمان آلومینیوم در رتبه دوم قرار گرفته است.

    کلیدواژگان: معماری معاصر، فرهنگ، فناوری، جهانی شدن
|
  • Parviz Kardavani*, Farideh Asadian, MohammadReza Fallah Pages 1-17

    The irregular exploitation of groundwater aquifers in Shahriyar Plain has caused the drop of ground-water level in the region. Artificial nourishment of aquifers can increase the size of ground-water storage, reduce its level drop, and also prevent the advance of brine and drying of the aqueducts. In this study, we tried to integrate GIS and Boolean logic in order to identify the best areas for artificial recharge in Shahriar Plain. So, the seven factors (slope, permeability, thickness of alluvium, portability, both drop zones, land use and electrical conductivity) of water samples were specified in GIS and then respective maps were prepared. Then, using the acquired weight of each layer, maps for each weighted factors of locating were integrated. Using Boolean logic, final maps were prepared in two classes: suitable and unsuitable. Finally, the best place for the implementation of artificial recharge of aquifers in the region was identified. Results indicated that the suitable regions mostly lie in areas with slopes less than 3 % and that they are mostly near Chitgar river.

    Keywords: locating, aquifer, artificial recharge, groundwater, shahriar plain
  • Sadegh Karami* Pages 19-37

    Importance of climate change is global. This issue to some extent has been out of human control. Human beings can only provide security and the community with knowledge and management against its negative consequences. On the basis of this research, the present paper analyzes the impact of climate change on Iran, on a small scale and applied to the central catchment area. The findings of the research indicate that climate change has shown the geographic region of Iran in terms of changing the rainfall pattern, decreasing precipitation and increasing its temperature. In the next step, these cases resulted in excessive withdrawal of groundwater aquifers and it has reduced the quality of underground water. This chain has led to the design of inter-basin water transmission projects, which is at least the result of the cycle of social tensions that has occurred in recent years. Considering the geographical extent of the basin and its belonging to one of the most frequent aspects of Iran's civilization, the set of consequences of climate change in the central catchment area, in addition to its impact on various social, political, economic and environmental layers, also has several scale effects. And its destructive effects go beyond national scale and to an extent beyond the scope of Iranian culture. In this regard, the research findings indicate that climate change in the central watershed is influential in many aspects of society and the country, so that if the current process continues, the current Iranian civilization will face a strategic challenge. To this end, at the end of the research, good water governance, as the best way to confront and control the negative consequences of climate change on the central catchment area, and Iran in general, has been argued.

    Keywords: Climate Change, Water Good Governance, Environment, Iran’s Central Basin
  • Nasibeh Baharvandi, Firouz Mojarrad*, Jafar Masompour Pages 39-58

    The heat wave is a long period of warm climate, compared to the expected conditions in a region over a certain period of the year. Heat waves cause mortality, disease and various problems in different fields of transportation, agriculture, production and energy. It is very important to study the changes in spatial and temporal patterns of these waves to understand the causes of the incident and confront them. In the present study, using the "Heat Wave Magnitude Index daily" (HWMId), which takes into account both the intensity and the wavelength of heat, the heat waves of Iran between 1985 and 2015 have been analyzed in terms of spatial and temporal distribution. For this purpose, using the maximum daily temperature data of 44 synoptic stations of the country and on the basis of the threshold of the 90th percentile, the heat waves greater than or equal to three days were identified at each station. After applying the HWMId on the days of each heat wave, the magnitude of each wave was calculated. Then, the average number and magnitude of all waves, as well as the most severe ones, were calculated in annual and seasonal scales and the corresponding maps and charts were drawn up. The results of the study showed that the highest number of heat waves occurs in the western part of the Zagros Mountains and then the Kavir Plain; while the maximum magnitude of heat waves belong to the south-east and central parts of the country. Autumn and then winter season have a high share of the most severe heat waves during the study period; while the spring and summer heat waves are relatively weaker, and are more limited in terms of expansion. The most severe heat waves during the study period have occurred in the winters of 2008 and 2010. The number and magnitude of heat waves in the country is increasing significantly. The largest increase in the number belongs to the summer and the magnitude belongs to the winter.

    Keywords: Heat Waves, Iran, Spatial-Temporal Analysis, HWMId
  • Hassan Jafari*, Mohammad Taherkhani, Khadijeh Rezaii Pages 59-79

    Iran's vast country has different geographic conditions. As of the thirteen known climates in the world, it has eleven types. This has made many environmental, natural, recreational and economic benefits. The purpose of this study was to investigate, identify and introduce the geotouristic capabilities of Ghezelowzan Basin based on the Fassoulas method. The catchment area of the Ghezelowzan is a landform of various quaternary processes that are changing. Identification of geosite plays an important role in explaining quaternary developments. The research methodology is based on description and analysis, which is described as a field study of the library to describe and describe the region. The selected geosites were then positioned on topographic maps of 1/50000 and using geological maps of 1/100000 of the region, the lithology of different landforms such as hoodoos, Behestan dom, salt domes Chehrabad, Pari lakes, copper mine Baiche Bagh, dikes Sedimentary, cuesta-like forms, kalut-like shapes, Kcadovan-like shaped forms, glacier circuses, and tectonic valleys-fridges. After identifying landforms, one of the most common and comprehensive geotouristic models called Fassoulas was used. The criteria defined in this model were defined in six main categories: scientific, ecological, conservation, cultural, aesthetic, economic and potential use. By assessing landforms in this model, it was determined that the chimneys of the Jen, Behestan, dome, Darband Ghaterchi valley and salt Dome of Chehar Abad were selected as the most suitable geocites for obtaining the maximum scientific and ecological score, while the Belogice glacier landform was also the lowest.

    Keywords: Geotourism, Geocite, Fassoulas method, Ghezelowzan
  • Iran Salehvand, Amir Gandomkar*, Ebrahim Fatahi Pages 81-97

    Rainfall prediction plays an important role in flood management and flood alert. With rainfall information, it is possible to predict the occurrence of floods in a given area and take the necessary measures. Due to the fact that the three months of January, February and March are most floods and most precipitation is occurring this quarter, this study aimed to investigate the factors affecting precipitation and modeling of this quarter. For precipitation modeling, the monthly rainfall data of the Hamadid and Baranzadeh station in the statistical period (1984-2014) for 30 years as a dependent variable and climatic indexes, large-scale climatic signals including sea surface temperatures and 1000 millimeter temperatures Altitude of 500 milligrams, 200 milligrams of omega and climatic elements have been used as independent variables. Due to the nonlinear behavior of rainfall, artificial neural networks were used for modeling. Factor analysis was used to determine the best architecture for entering the neural network. For prediction of precipitation, the data that showed the most relationship with precipitation was used in four patterns, in January the fourth pattern with entropy error was 045/0, the number of input layers was 91, the best makeup was 15-1, and the correlation coefficient was 94% Was. In February, the third pattern with a correlation coefficient of 97%, entropy error, was 0.36. Percentage, number of input units was 8 units, and the best type of latency layout was 10-1. The precipitation of March with all patterns was high predictive coefficient. The first pattern with entropy error was 0.038, the number of input units was 67, the hidden layer arrangement was 17-1, the correlation coefficient was 98%. 

    Keywords: Factor analysis, synoptic systems, climatic indices, climatic elements, perceptron neural network
  • Mojtaba Shahnazari*, Zahra Hejazizadeh, Mohammad Saligheh Pages 99-117

    In this research, while studying climate conditions in the current period and analyzing changes in temperature, precipitation level, and the sunlight received, current conditions were also analyzed based on daily data from synoptic stations in the region, which had meteorological data recorded for at least 30 years. Given the environmental conditions necessary for the growth of rice, the availability of its phenological data, its high-low temperature thresholds, the Degree Day systems needed for the completion of its life cycle, and the phenological processes related to its economic production, a suitable agricultural calendar was specified. During the March-July period, this calendar showed variations in different provinces. Based on the current temperature conditions and the probable continued warming trend of the planet in the decades to come, nwoDscale was applied to the output from the atmospheric general circulation model MCdaH3 under  scenario using LARS-WG5 model. In this study, years between 1969 and 1990 were used as the base period, while years between 2046 and 2065 were studied as the future period. Temperature and precipitation conditions for the future period were simulated. Obtained output was then studied and compared with temperature conditions that were suitable for the plant to grow in the region. With some differences, results showed that the agricultural calendar for rice in Gilan and Mazandaran provinces will shift to winter. Given the different temperature conditions of Golestan province, its agricultural calendar will shift to spring.

    Keywords: Agricultural calendar, Rice, Greenhouse gases, LARS-WG5 model, Climate change, Northern provinces
  • Taher Valipour, MohammadMehdi Hosseinzadeh*, Saeedeh M.Biranvand Pages 119-136

    Channel retreat  are an important process in the river's morphodynamics, which affects channel variation, flood plain development and habitat development.   Structures and farmland the border of the Lavij River Faces the risks of river bed change every year. Therefore, there is a need for a reliable method to determine the river bank retreat and predict the river bank Stability. In this study, with the aim of   investigation of the risk of erosion and identification of areas susceptible to erosion in the Lavij River, Using BEHI and NBS models, the risk of side erosion was determined in 7 sections of this river. The results of the NBS model using the tnb / tbkf index showed that the rate of erosion of the Lavij river bank in all studied cross sections, except for cross sections 2 and 6 ,erosion rate is high and very hight. According to the indicator (dnb / dbkf), the bank erosion rate of the Lavij River, except for sections 4 and 5, is approximately consistent with the erosion trend obtained from the first index (tnb / tbkf). According the BEHI model, cross sections 5, 4, 3, 1 and 6 show a high incidence of instability and have a great potential for bank erosion and sediment production. Also, cross section 2 shows the medium instability status. Cross Section 7 and 2 show a high degree of instability, which has a high potential for bank erosion and sediment production. Finally, Kruskal-Wallis statistical test was fitted to evaluate the results matching and the results showed that all three indicators were almost identical to each other in the assessment of bank erosion.

    Keywords: River bank Erosion, BEHI Model, NBS Model, Lavij River, Kruskal-Wallis statistical test
  • Shamsi Sadat Mirasadollahi Pages 137-155

    Natural disasters are a set of harmful events that are natural origin that sometimes human factors are also effective in exacerbating. In the same vein strengthening the social and economic component and after that resiliency can play an important and effective role in reducing flood damage. This research is applied in terms of purpose and descriptive –analytical and field nature. Survey method and data gathering tool were closed questionnaires, the analysis method is based on correlation and regression test. The statistical population includes citizens living around the river and flood areas that 383 people selected as sample and the questionnaire was distributed by cluster sampling among respondents, according to research finding , the average social resilience 1/60 , average economic aberration ( the amount of damage ) 4/53 ,average capacity with ability to compensate 8/69 , eventually average return to appropriate condition 4/67 .in the test section, hypotheses are determined according to the result of the regression test and correlation which has a significant relationship between urban and urban spatial and social dimensions. Strengthen local organs and organizations in a decentralized state  , one of the important ways to increase the social participation of citizens of Gorgan during the crisis.by providing people's participation and strengthening the people's economic ability when natural hazards occur including flood, the initiative of the people is strengthened and the scope for reducing the damage caused by the flood is reduced . people are faced with real and tangible issues with the executive and so on their gap crisis management and conflicts of interest will diminish.

    Keywords: resonance analysis, urban settlements, flood, social, economic indicators, Gorgan city
  • Mehdi Asadi*, Khalil Valizadeh Khamran, Mohammad Baaghdeh, Hamed Adab Pages 157-171

    Using Landsat satellite images taken in 2015/08/10 and also SEBAL and metric methods, surface albedo amounts for various land uses in the northern half of the Ardabil province was estimated. ENVI4.8 and ArcGIS10.3 softwares were also used. To determine the type of usage of different levels, the maximum likelihood algorithm classification method was used with Kappa coefficient of 86.14% and overall accuracy of 92.63%. The results indicated that the water levels with the mean value of 0.93 and 0.414, respectively, had the least amount of albedo in SEBAL and METRIC methods. Also, based on the results obtained from SEBAL and METRIC methods the city albedo is about 0.313 and 0.278 respectively.  These values are the highest levels of albedo among Land use levels. In this study, the amount of albedo in rangelands was determined to be between 0.183 to 0.266 in the SEBAL method and between 0.237 and 0.265 in METRIC method. The amount of albedo was also examined in agricultural (0.240 based on SEBAL method and 0.247 based on METRIC method) and forest lands (0.149 based on SEBAL method and 0.225 based on METRIC method). Finally, according to the results of Albedo values based on SEBAL and METRIC methods, it was concluded that due to the difference in net energy received at different levels, it is possible to estimate the level of albedo levels, which is very effective in estimating evapotranspiration by remote sensing methods.

    Keywords: Albedo, SEBAL, METRIC, Remote Sensing, Ardabil
  • Ali Shamai, Mahsa Delfannasab*, Mohammad Porakrami Pages 173-195

    The purpose of this study was to investigate the factors affecting housing prices in the Laleh Park district of Tehran. In this study, the data of all real estate traded in the first six months of the year 2016 was used in the study area. Information about the physical properties of the residential units trained is collected from the Real Estate Market Information System of Iran and is used to obtain information on the accessibility features of residential units traded using ARC GIS software. Multivariate regression analysis has also been used to investigate the factors affecting housing prices. The results of this study showed that the physical factors of housing are more effective than the access factors in the housing prices in this district . Among the selected features, the variables of residential area, parking, and skeletal type had the most positive effect on the price of housing in the area under study. On the other hand, some of the features, such as the distance from the residential unit to the nearest main street, the residential unit to the nearest educational user, the residential unit distance to the nearest health care provider, and the residential unit's age, had a negative effect on the housing price in the Laleh Park district .

    Keywords: : Multivariate regression, housing prices, Laleh district of Tehran, ARC GIS software
  • Sajad Bazdar, Mohamadreza Zandmoghadam*, Saeed Kamyabi Pages 197-212

    Any imbalance in intra-city systems (urban spatial and urban areas) and external systems of the city (near and far-reaching districts of the city and region) causes its uncertainty and instability. As a result, estimating the risk and assessing the seismic vulnerability of a city is also considered as a major issue. The present study, with the developmental-applied and combination of field and library methodology and using the VIKOR method, has studied the issue in Ilam province. The results show that the cities of the province in terms of demographic density, literacy, etc. Each of them has an effective role in vulnerability, they can be effective in the damage caused by the earthquake. VIKOR and GIS models show that the regions in which these indicators are higher than other areas (surplus of defined standard) is not in the benefit of the region and if this surplus is in the benefit of the region. Statistically, the average VIKOR score was 0.125%. Though this amount expresses the situation inappropriately. But there are areas where VIKOR levels are much smaller than the average. Which includes the Dehloran, Ivan and Maleshahi cities

    Keywords: Earthquake, Risk, Damage, Modeling, Ilam
  • Mahmood Samadi Pages 213-228

    The importance of retail in the marketing process has become weaker with the development of shopping centers today, The growth of shopping malls in the metropolitan areas of Iran has been increasing over the past few years and there is no longer competition for retailers. Therefore, surveying the behavior of consumers in their shopping centers is a competitive strategy for the owners of these industries in order to compete with retailers and other shopping centers. The statistical population in this research is Shopping centers of Tehran, Isfahan, Alborz and Mazandaran. The method of selecting shopping centers based on artificial intelligence studies has been done through genetic algorithm. The criteria for choosing the centers are optimal according to the principles of urban management. Using a conceptual model through structural equations of partial least squares, using the Smart PLS software, the statistical population of the study was 384 people. The results showed that the variables of beauty, escape, role play, comfort, brand identity, social responsibility, and impunity affect consumers' behavior in shopping centers, The results of this study have been able to provide a native model with respect to the structures of shopping centers in Iran.

    Keywords: : Shopping Centers, Consumer Behavior, Grand Theory
  • Salman Feizi, Rahim Heydari*, Shahrivar Rostaei Pages 229-252

    Tourism is an strategy for increasing the community revitalization of encouraging social revival and improving living conditions in urban areas. Accordingly, urban development planners focus on new tools in their planning strategies to achieve these benefits and move towards new concepts such as branding. Such an approach has added to the importance of branding in urban tourism development. In this research, efforts have been made to evaluate the impact of branding on tourism development and its dimensions in the Tabriz metropolitan area. The present study based on the purpose is the applied research and in terms of method is descriptive-analytical research. The statistical population of this study is tourists entering the city of Tabriz in 2018. The required sample size was considered using Cochran formula and 384 people. The questionnaire used in the research has been constructed by the researcher whose indices are derived from relevant studies and literature and then localized. Validity and reliability of the research model and analysis of the data were done using structural equation modeling and confirmatory factor analysis in Smart PLS software. The research findings showed that destination branding has a positive and significant impact on the development of urban tourism and its dimensions (perceived value and benefits, support and participation and sustainability of tourism development) in Tabriz metropolitan area. The results also indicated that the branding of urban tourism destinations in metropolitan cities could increase the support of tourism through increased value and perceived benefits, thereby contributing to sustainability.

    Keywords: Tourism, Destinations Branding, Tourism Development, Metropolis of Tabriz
  • Mino Lafafchi, Mozian Dahashi Sharif*, Iraj Etesam Pages 253-267

    Technological innovations are known to be effective parameter in developing and designing architectural spaces in metropolis; however the impact of technology on the architecture of different communities in the world is not the same. The purpose of the paper is to depict a clearer view of the relation between culture and technology in contemporary architecture in globalization era. This paper examines the theories in the context of globalization by applying descriptive-analytical method by investigating documents. The results indicate that the relation between culture and architecture in this context based on the viewpoint of the Castells and Giddens and Robertson, that based on the limited boundaries, limitations and network communities, is not weakened, but a new form has taken stand against the unification strategy and represents a kind of unity while pluralism.The usage of technology includes removing boundaries, flexibility and diminution of distances. This can be investigated not only in the physical dimensions but also in various cultural aspects. The consequences affect architecture and culture that can be maintained by retaining the transcendental concepts of the past rather than superficial imitation of culture and technology in order to redefine new layers with the introduction of technology in globalization era.

    Keywords: Contemporary architecture, culture, technology, globalization