فهرست مطالب

زبان شناخت - سال دهم شماره 2 (پاییز و زمستان 1398)
  • سال دهم شماره 2 (پاییز و زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1399/03/03
  • تعداد عناوین: 6
|
  • آزاده احسانی چمبلی* صفحات 1-15

    نوشتار حاضر در حوزه گرایش نسبتا نوین مطالعات ایرانی- تلمودی قرار می گیرد،و با بررسی یک روایت از تلمود بابلی (رساله قیدوشین 70 الف) که شامل چند واژه غیر آرامی/غیر عبری می باشد، تلاش دارد تا به یاری مطالعات واژه شناسانه، کلمه های مورد اشاره را بررسی و تحلیل نموده و به واسطه تحلیل واژگان تا حد ممکن به شناخت زبان یا زبانها و گویشهای مورد استفاده در منطقه میان رودان دوران ساسانی بپردازد. در میان واژگان مورد اشاره چند واژه پهلوی نیز وجود دارد و در مواردی تلفظ های گوناگونی از یک واژه پهلوی (تلفظ کهن و نو) نیز دیده می شود. بر پایه این پژوهش احتمال این که زبانی همانند زبان فارسی امروز (شامل وام واژگانی از زبانهای سامی، یونانی و...) زبان میانجی در منطقه میان رودان دوران ساسانی بوده باشد بررسی می گردد.

    کلیدواژگان: تلمود بابلی، واژه شناسی، زبان فارسی، کاسه های جادویی، دوران ساسانی
  • آمنه بیشه کلایی، فرح زاهدی* صفحات 17-44

    اشکانیان دودمانی از شاهان ایرانی بودند که 475 سال بر ایران فرمان راندند. به سبب کمبود منابع نوشتاری آن، سکه ها منابع بسیار سودمندی در شناخت شرایط اقتصادی، فرهنگی و هنری این دوران به شمار می آیند. با مطالعه بر روی سکه های این دوران که دارای نوشته هستند می توان چگونگی سیر و تحول خط آن را ارزیابی نمود. در این میان عمده سکه های با نوشته ی پهلوی اشکانی، درهم های سیمین اشکانی ضرب اکباتان، طی سال های 51 تا 228 میلادی می باشند، که اهمیت مطالعه این درهم ها را دو چندان می نماید.در این پژوهش سعی بر این است تا ضمن مطالعه خط پهلوی اشکانی شماری از درهم های این ضرابخانه را که ضرب سال های 51 تا 228 میلادی هستند، چگونگی سیر تحول این خط را بررسی کرده و به تحلیل آن پرداخته شود. این امر با استخراج مستقیم نوشته پهلوی اشکانی از روی درهم ها و سپس استخراج تک تک نویسه های خطی مربوط به هر سکه و تدوین جدول تغییرات زمانی نویسه ها امکان پذیر می گردد. با نگاه اجمالی به عمده سکه ها درهم این ضرابخانه طی این سالیان، به نظر نمی رسد دست خط قلم زن دستخوش تغییر و تحولات شده باشد که این موضوع با بررسی و مقایسه ی تعدادی از دیگر نمونه های سکه های مورد مطالعه در این پژوهش تایید شد.

    کلیدواژگان: خط، پهلوی اشکانی، سکه، درهم، اکباتان، نویسه
  • فاطمه راکعی* صفحات 45-65

    استفاده از نمادها در شعر فارسی، قدمتی دیرینه دارد. شعرهای نمادین (سمبولیک) در پس معنای ظاهری شان، معنا یا معناهایی پنهان دارند، که برای دستیابی به آن ها همواره تلاش هایی صورت گرفته است و می گیرد. نیما یوشیج یکی از شاعران برجسته معاصر است که تحت تاثیر شاعران سمبولیست فرانسه، نماد و نمادگرایی در شعرهایش از جای گاهی ویژه برخوردار است. به خاطر فضای اجتماعی-سیاسی بسته ی حاکم بر عصر نیما، به ویژه از 1316 به بعد، وی با توسل به نمادها کوشیده است تا معانی و پیام هایی را به خواص منتقل کند، که عوام از درک آن عاجزند. شعر «هست شب» یکی از شعرهای نمادین آخرین سال های عمر نیماست که به لحاظ ساخت مندی و استفاده از نمادهای «شب»، «ابر» «باد» و «هوا»، که از نمادهای طبیعی جا افتاده و شناخته شده در شعرهای نیما هستند، فضاهایی نمادین را در خود نهفته دارد. یافته های هرمنوتیک جدید می تواند تاویل گران را در کشف این معانی یاری دهد. نگارنده در این مقاله، بر اساس روش های هرمنوتیک جدید، دو تاویل ممکن از شعر «هست شب» نیما یوشیج ارایه داده است.

    کلیدواژگان: نماد، نمادگرایی، تاویل، نیما یوشیج
  • زهره زرشناس، علی صابونچی* صفحات 67-91
    داستان دو مار متنی به زبان سغدی است که تمثیلی درباره باورهای مانوی را نقل می کند. این متن به علت داشتن ساختار زبانی سالم در میان متون سغدی مانوی، برای بررسی رده شناختی آرایش سازه مناسب تشخیص داده شد. رده شناسی آرایش سازه ها، زبان ها را بر مبنای ترتیب و نحوه قرارگرفتن سازه ها کنار هم در جمله بررسی، مطالعه و دسته بندی می کند. چارچوب نظری برگزیده برای تحلیل آرایش سازه ها این متن، نظریه «سوی انشعاب» درایر است. درایر، نخست، برای تبین رابطه سازه های هم الگو با فعل و مفعول، نظریه «هسته و وابسته» (HDT) را و سپس با مورد انتقاد قراردادن آن، نظریه جایگزین «سوی انشعاب» (BDT) را مطرح کرد. بر مبنای نظریه (BDT)، سازه هم الگو با فعل مقوله «غیرگروهی (غیرانشعابی)» و سازه هم الگو با مفعول مقوله «گروهی (انشعابی)» است، بنابراین دو وضعیت، بنا به سوی انشعاب برای زبان ها در نظرگرفته می شود: راست انشعابی و چپ انشعابی. در بررسی این متن 28 مولفه بر پایه جفت عنصرهای درایر و مولفه های 24 گانه دبیرمقدم معیار قرار گرفت. بر اساس این 28 مولفه 378 جفت عنصر یافت شد که 199 جفت عنصر، «چپ انشعابی» و 179 جفت عنصر، «راست انشعابی» بودند. بر این اساس آرایش سازه ها در این متن گرایش به سوی «چپ انشعابی» دارند.
    کلیدواژگان: سغدی، آرایش سازه، جفت عنصر، انشعاب، چپ-انشعابی، راست انشعابی
  • حسین صافی پیرلوحه* صفحات 93-109
    پی آیند روایت در همه ی آثار داستانی تا اندازه ای قابل پیش بینی است. کمتر پیش می آید که خواننده از همان آستانه ی متن با جهان داستان هم بوم نشود، و از شرح ماوقع به گمانه زنی درباره ی پیش آمدهای قریب الوقوع داستان نیفتد. حدود این گمانه زنی را اما انتظارات برحقی تعیین می کند که از ریختارشناسی متن روایی در نظر خواننده نقش می بندد. منظور از ریختارشناسی در این جا استقرای مضامین متن از سازه های آن است که با نگاهی پیشینی به فرجام داستان صورت می گیرد. از این نظر، خوانش داستان را می توان تابعی از «کارکرد اتوپیایی فهم» در حرکتی معطوف به افق پیشاروی خواننده دانست؛ افقی که خود قبلا بنابر مفروضات خواننده پیش پیکربندی شده و دایما به پشتوانه ی همین مفروضات بازتولید می شود. حال، مسیله این است که در پیشرفتی چنین پس نگر چگونه می توان کارکرد اتوپیایی فهم را تبیین کرد؟ هدف از مقاله ی حاضر، تبیین این کارکرد و کاربست مبانی آن در خوانش داستان های نوین فارسی است.
    کلیدواژگان: (پیش)پیکربندی داستان، ریختارشناسی داستان، افق انتظارات، هرمنوتیک اتوپیایی، داستان-هاینوین فارسی
  • ازاده میرزایی* صفحات 111-125
    در ارتباط با نقش محمولی صفت در جایگاه پیش از فعل های «بودن» و معادل های آن، دو رویکرد عمده وجوددارد؛ یک دیدگاه صفت را در این جایگاه، جزء غیرفعلی فعل مرکب می داند و رویکرد دیگر آنرا مسند فرض می کند. بررسی رفتارصفت ها در پیکره وابستگی نحوی زبان فارسی و پیکره گزاره های معنایی زبان فارسی نشان می دهد، صفاتی که در جایگاه پیش از فعل های «بودن» و معادل های آن قرارمی گیرند، به طور کلی به دو دسته تقسیم می شوند، 1-صفت هایی که ساخت ظرفیتی دارند و به اصطلاح می توان آنها را محمول صفتی نامید و 2-صفت هایی که ساخت ظرفیتی ندارند. فرض این پژوهش بر این است که تنها صفت های گروه دوم مسند هستند. در این پژوهش برای اثبات این ادعا از دو آزمون جایگزینی و همپایه سازی در تشخیص سازه های جملهاستفاده شده است. نقش معنایی فاعل در جملات حاوی این گروه از صفت هاو استناد به فهرست افعال مرکب زبان فارسی، شواهدی دیگری هستند که بر اساس آنها می توان بر درستی فرضیه این پژوهش صحه گذاشت.بر این اساس از حدود یازده هزار مسند گزارش شده در پیکره وابستگی نحوی زبان فارسی، نیمی از آنها باید به عنوان جزء فعلی فعل مرکب درنظر گرفته شوند.
    کلیدواژگان: صفت، مسند، محمول، فعل مرکب، زبان فارسی
|
  • Azadeh Ehsani Chombeli * Pages 1-15

    The present work that fits in the recently flourished field of Irano-Talmudica, examines a Talmudic narrative (Qiddushin 70a) that includes a number of foreign words (non-Aramaic/non-Hebrew). This work aims to investigate the aforementioned words and analyze them philologically in order to identify the language or languages that were common in Sasanian Mesopotamia. There are a number of Pahlavi (Middle Persian) words in the narrative as well, and it worth mentioning that in some cases various pronunciations of certain Pahlavi words are attested. In conclusion, the presence of a common language like present-day Farsi that contains words borrowed from Semitic languages, Greek, etc. is being suggested.

    Keywords: Babylonian Talmud, Philology, Persian language, magic bowls, Sasanian Era
  • Ameneh Bishekolai, Farah Zahedi * Pages 17-44

    Parthianswere Iranian kingswho ruled over this land for 475 years. Due to lack of sufficient written material from this era, coins are very useful resources for understanding the economic, cultural and artistic conditions of this period. By  studying on coins with Parthian script, we could analyze the development and change in this script. Most of the coins with Parthian Pahlavi scripts and silver Parthian drachmas belong to 51-228 AD that makes the examination of these drachms minted in Ecbatana more significant.
    In this research we try to study the silver drachmas from Ecbatana which date from 51-228 AD, and examine the course of their evolution. This is possible by extracting Parthian script from the coins and then extracting all the characters of each coin and finally drawing up the timetable for changing characters. Silver drachmaswere the most prevalent coins and monetary units in the ancient world from the beginning of the 1st century AD, Ecbatana became the most important and sometimes the only city to mint drachmas. It is assumed that in the mint of Ecbatana, the engraver’s handwriting didn’t make a difference in different samples, which was confirmed by comparison of a number of coin samples in this study.

    Keywords: Script, Parthian, Coin, Drachma, Ecbatana, letter
  • Fatemeh Rakei * Pages 45-65

    Employing symbols in Persian poetry traces back to old times. The symbolic poems besides their apparent meaning, possess hidden meaning too. Therefore, from very beginning to divulge these hidden meanings, certain efforts have been made. Nima Youshij is one of the prominent contemporary poets who under the influence of French Poets has shown a special interest in symbol and symbolism. “It is night” is one of the symbolic poems belonging to the years after 1937, when he has tried to send his messages and express his ideas to special social groups, because of the social and political suffocating conditions of his time. Due to its structure and the symbols like “night”, “cloud”, “wind” and “air” which are established natural symbols in Nima’s poetry, this poem has produced a symbolic condition, so that the interpreters by the help of newly hermeneutics findings could discover its meaning. In the present article, on the basis of the knowledge of hermeneutics, the writer has offered two possible hermeneutics views for the Nima’s “It Is Night”.

    Keywords: Symbol, Symbolism, Hermeneutics, Nima Youshij
  • Zohre Zarshenas, Ali Sabounchi * Pages 67-91
    The present research is a study of word order in a manichaean sogdian text, the story of two snakes. This story is a parable that shows manichaean beliefs and faiths. Selected structure to Word order analysis of this present research is Dryer`s BDT. Dryer to analysis Relationships between Verb patterners and object patterners, offers Branching Direction Theory (BDT). According to the BDT, the word order correlations reflect a tendency for languages to be consistently right-branching or consistently left-branching. To study of word order in the story of two snakes, 28 features are standardized according to Dryers`s pairs of elements and Dabir-Moghaddam`s 24 features. 378 pairs of elements are found in this text, 199 pairs elements are left-branching and 179 pairs elements are right-branching. So according to BDT the word order correlations of this text reflect tendency to left-branching more than another one.
    Keywords: Sogdian, word order, Branching Direct, Right-Branching, Left-Branching, Pair of Element
  • Hossein Safi Pirloohe * Pages 93-109
    The sequence of story events is more or less reasonably foreseeable from its very immergence. Barely does a reader enter a story world, while precluding any short-term outlook. Whatever the readerly oriented horizons of expectations might be, they should nonetheless be textually legitimized through morphemics, which is an autotelic constituent analysis of a narrative text in order to deduce thematic components of the story behind it. Story reading, in this futuristic sense, can be defined as a function of some utopian hermeneutics, both arousing from the reader's perfigurated vision, and reconfiguring it at the same time. Inquiring into such a regressive progression along with morphemic analysis of a number of Persian modern sample stories, this article aims to explore the dialectics of reading.
    Keywords: story per, configuration, morphemic analysis, horizon of expectations, utopian hermeneutics, Persian Modern fiction
  • Azadeh Mirzaei * Pages 111-125
    There are two main approaches to the predicative function of the adjectives that precede the verb ‘to be’ and it`s equivalences; one which considers these adjectives as a non-verbal element of the compound verb and the other one assumes them as the subject complement. Studying the behavior of the adjectives in the Persian Proposition Bank and Persian Syntactic Dependency Treebank show that the adjectives that accompany the verbs ‘to be’ and it`s equivalences are generally divided into two categories: 1- Adjectives that take argument structure and can be called adjective predicates; 2. Adjectives that do not take argument structure. This study assumes that only the second group of adjectives is the subject complement. To prove this claim, two substitution and coordination tests were used to identify whether this adjective is an autonomous constituent or a part of a whole. Also, considering the semantic role of the subject in the sentences containing this group of adjectives and based on the list of compound verbs in the Persian language, the hypothesis of this study was tested. Accordingly, about half of the approximately eleven thousand subject complements reported in the Persian Syntactic Dependency Treebank should be viewed as the non-verbal element of the-compound-verb.
    Keywords: adjective, subject complement, Predicate, Compound verb, Persian language