فهرست مطالب

مدیریت اسلامی - سال بیست و هشتم شماره 1 (بهار 1399)
  • سال بیست و هشتم شماره 1 (بهار 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/03/21
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محمد محمدظاهری* صفحات 21-46
    با توجه به تاثیرگذاری زیاد تصمیم های مدیران عالی در سطوح مختلف جامعه همراستایی سبک مدیریتی این مدیران با راهبردهای اصلی کشور ضرورتی انکارناپذیر است. جمهوری اسلامی ایران متناسب با راهبردهای خود سبک نوینی از حکمرانی و به تبع آن الگوی مدیریت در سطح عالی را ارایه داد که برخی از مدیران سطوح عالی در راستای تحقق اهداف نظام و در طی 40 سال اخیر مطلوب عمل کرده و برخی دیگر دچار ضعفهایی بودند. شهید سپهبد قاسم سلیمانی به عنوان تنها مدیر عالی در نظام جمهوری اسلامی که موفق به گرفتن نشان ذوالفقار از رهبری معظم ایران شده است نه تنها در عملکرد شغلی خود موفق بود بلکه با محبوبیتی کم نظیر در سطوح و سلایق مختلف جامعه همراه شد. در این پژوهش کاربردی اکتشافی، با رویکرد آمیخته و با هدف ارایه الگوی مدیریتی مطلوب برای مدیران عالی در جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر سبک مدیریت شهید سلیمانی با استفاده از تحلیل مضمون مصاحبه ها، فیلمها و داده های متنی مرتبط با شهید سلیمانی، 44 مضمون پایه، 17 مضمون سازمان دهنده و شش مضمون فراگیر از طریق نرم افزار مکس کیو. دی. آ. (2018) مشخص شد. مضمونهای فراگیر برای الگوسازی ساختاری تفسیری در محیط نرم افزاری متلب در اختیار 30 نفر از خبرگان قرار گرفت که به شیوه گلوله برفی انتخاب شده بودند. مبانی اعتقادی به عنوان اثرگذارترین مضمون در سطح چهارم، زمینه های فردی در سطح سوم، مشی های سیاسی فرهنگی اقتصادی و سیاسی در سطح دوم، و زمینه های شغلی به عنوان اثرپذیرترین مضمون در الگوی پیشنهادی در سطح اول قرار گرفت. پیشنهاد می شود مدیران عالی از ویژگیهایی همچون روحیه انقلابی، وحدت آفرینی بین مسیولان و مسیولیت پذیری این شهید تاثیر بیشتری بپذیرند.
    کلیدواژگان: الگوی مدیریتی تراز انقلاب، مدیریت شهید سپهبد قاسم سلیمانی، الگوی مدیران عالی جمهوری اسلامی ایران، سبک مدیریت اسلامی کاربردی
  • علیرضا شریف فرد، روح الله رازینی*، حسین عباسی نوذری صفحات 47-73

    مساجد جایگاهی اصیل در تربیت کودکان و نوجوانان دارند. این پژوهش با هدف اولویت بندی راهبردهای کلان در حوزه «تعامل مسجد و کودک و نوجوان» و ارایه توصیه های راهبردی به نهادهای خط مشی گذار در این حوزه شکل گرفت. با توجه به مسیله پژوهش مبنی بر سنجش اهمیت و عملکرد مولفه های راهبردی، وضع موجود و مطلوب مولفه های راهبردی «تعامل مسجد و کودک و نوجوان» با روش تحلیل اهمیت عملکرد از دید سه دسته از خبرگان (پژوهشگران، فعالان فرهنگی مسجدی، مسیولان ستادی) مورد بررسی قرارگرفته است. براساس نتایج پژوهش می توان گفت با توجه به شکاف بسیار زیاد وضع موجود و مطلوب، مهمترین عامل در راستای بهبود وضع موجود، پیوند و هم افزایی اضلاع تربیتی «مسجد، مدرسه خانواده و محله» است. علاوه بر آن نقش آفرینی بیرونی مسجد به همراه ساخت درونی آن به نسبت دیگر راهبردهای کلان بیشترین اثر را بر تعامل مسجد و کودک و نوجوان خواهد گذاشت. از سوی دیگر توجه همزمان به مولفه های رفتاری و ساختاری حایز اهمیت است. علاوه بر آن رویکرد مقبول در ارتقای وضع موجود به دلیل مردم نهاد بودن مساجد، رویکرد «پایین به بالا» است؛ با وجود این به دلیل اولویت زیاد «نقش آفرینی آموزش وپرورش در استفاده از ظرفیت تربیتی مساجد» باید نسبت به تحقق این هدف، اهتمام ویژه ای صورت پذیرد.

    کلیدواژگان: مسجد، کودک و نوجوان، خط مشی فرهنگی مساجد، تربیت دینی کودکان و نوجوانان، سازمانهای غیرانتفاعی مردم نهاد
  • امیرحسن عزتی، عباس چهاردولی، محسن ترابی* صفحات 75-96

    تمدن نوین اسلامی از سوی حضرت آیت الله خامنه ای (مدظله العالی) به عنوان چشم انداز فرا راهبردی امت اسلامی مطرح گردیده است و طلایه دار این سیر را نظام جمهوری اسلامی ایران می دانند. با شناخت ابعاد و مولفه های تمدن نوین اسلامی و الزامات شکل گیری آن در بیانات مقام معظم رهبری (مدظله العالی) است که می توان به درستی این چشم انداز را درک و برنامه ریزی و هدفگذاری و بسیج منابع در مدیریت کلان کشور را با آن مطابق کرد. لذا در این پژوهش، که از نوع تحقیقات بنیادی است با بهره گیری از روش تحلیل مضمون به تجزیه و تحلیل بیانات معظم له در حوزه تمدن نوین اسلامی پرداختیم. به منظور تدوین الگوی تمدن نوین اسلامی از نرم افزار پژوهش کیفی MAXQDA برای تحلیل مضمون استفاده شده است. براساس شناسه های استخراجی، دو بعد سخت افزاری و نرم افزاری و پنج مولفه برای تمدن نوین اسلامی مشخص شد. هم چنین الزامات شکل گیری تمدن نوین اسلامی نیز تبیین شد که شامل دو بعد ملی (دارای هشت مولفه) و فراملی (دارای دو مولفه) است.

    کلیدواژگان: تمدن نوین اسلامی، تحلیل مضمون، بیانات مقام معظم رهبری (مدظله العالی)، الزامات شکل گیری تمدن نوین اسلامی
  • امیرمسعود عطائی، سید محسن علامه*، علی صفری، محمدصالح طیب نیا صفحات 97-123

    این پژوهش با هدف تبیین ابعاد خودرهبری با استفاده از آموزه های قرآن کریم انجام شده است. براین اساس، روش پژوهش از نوع کیفی و روش تحلیل مضمون است. ابتدا متن قرآن کریم از دید مفاهیم مرتبط با خودرهبری (رهبری، خودرهبری، خودمدیریتی، خودکنترلی) مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت و 1536 مضمون اولیه استخراج شد؛ سپس با استفاده از تلخیص و مقوله بندی به روش شناسه گذاری با تاکید بر مفاهیم مشترک، 214 مضمون مشترک اولیه تحت عنوان شاخص شناسایی شد. در ادامه با استفاده از ادغام و تلخیص دوباره این شاخصها، 73 مضمون با عنوان مضمونهای سازمان دهنده و پس از آن با افزایش محدوده دسته بندی، 19 مضمون با عنوان مضمونهای فراگیر استخراج گردید. سرانجام نیز مضمونهای فراگیر در چهار دسته مفهوم اصلی خودرهبری، پیش نیازهای خودرهبری، راهبردها و روش های خودرهبری و نتایج خودرهبری طبقه بندی شد. در بخش مفهوم اصلی خودرهبری، پنج مضمون عالی ارزیابی خود، انگیزه دهی به خود، به چالش کشیدن خود، بهبود مستمر خود و حفظ و کنترل خود شناسایی شد. در بخش پیش نیازهای خودرهبری، هفت مضمون عالی شناخت و ارتباط با خود، شناخت و ارتباط با خدا، شناخت مخالفان و دشمنان، فعالسازی ورودیهای ادراکی، عوامل درونی موثر، عوامل بیرونی موثر و درک ضرورت خودرهبری تبیین گردید. در بخش راهبرد و روش خودرهبری، چهار مضمون عالی راهبردهای ذهنی، رفتاری، ذهنی رفتاری و اخلاقی شناسایی، و درنهایت در بخش نتایج خودرهبری، سه مضمون عالی نتایج دنیوی، نتایج اخروی و نتایج دنیوی اخروی شناسایی و تبیین شد.

    کلیدواژگان: خود رهبری و قرآن، خودمدیریتی و قرآن، الگوی خودرهبری، قرآن کریم و رهبری
  • زهرا صادقی آرانی*، فاطمه نامیان صفحات 125-148
    چنانچه کارکنان سازمان رفتاری از خود بروز دهند که با نگرش واقعی آنها سازگار نباشد به این کنش، رفتار منافقانه گفته می شود. تحقیقات انجام شده برای پایش عوامل موثر بر اینگونه رفتارهای انحرافی در سازمان پراکنده است و نتیجه جامعی ارایه نمی دهد. این پژوهش با هدف فراتحلیل پژوهشها درباره محرکها و بازدارنده های رفتار منافقانه در سازمانهای ایرانی انجام شده است. در نتیجه جستجوی پژوهشها 28 سند مرتبط با موضوع یافت شد که براساس معیارهای فراتحلیل 13 مورد آن تایید و مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج این پژوهش نشاندهنده این است که از میان متغیرهای بررسی شده تنها سه متغیر شبکه ارتباطات، نظام ارزیابی و مرکز کنترل درونی با مقدار معنی داری (P Value) بیش از پنج درصد، بدون تاثیر بر رفتار منافقانه در سازمان گزارش شده است. هم چنین، متغیر خودشیفتگی و شایعه سازمانی به ترتیب با اندازه اثر 625/0 و 330/0 بیشترین و کمترین درصد تغییرات رفتار منافقانه در سازمان را تبیین کرده است.
    کلیدواژگان: رفتارهای منافقانه در سازمان، ریاکاری، مدیریت برداشت و تصویر، خودشیفتگی، فراتحلیل
  • گل ارا پورمجرب*، حسن زارعی متین، علی اصغر پورعزت، حمیدرضا یزدانی صفحات 149-174

    تحقق سازمانهای اخلاقی نیازمند شناسایی مولفه هایی است که بتوان براساس آنها بایدها و نبایدهای رفتاری را تعیین کرد. مولفه های اخلاقی براساس جهان بینی افراد معنا پیدا می کند و والاترین تعریف نسبت به اخلاق در جهان بینی اسلامی قابل مشاهده است؛ از این رو شناسایی مولفه های سازمان اخلاقی نیز براساس مکتب اسلام انجام شده است؛ بدین منظور با استفاده از تحلیل مضمون، آیات قرآن کریم و گزاره های نهج البلاغه مورد مطالعه و تدبر قرار گرفت و 68 مضمون پایه، 16 مضمون سازمان دهنده و دو مضمون فراگیر مشخص شد. مضمون فراگیر عوامل سازمانی شامل مضمونهای سازمان دهنده شایسته سالاری، آموزش اصول اخلاقی، تصمیم گیری مشارکتی، استفاده صحیح از منابع سازمانی، رعایت اعتدال، عدالت سازمانی، پیش بینی پذیری، ایجاد نظام تشویق و تنبیه براساس عملکرد و ایجاد واحدهای نظارتی را مورد توجه قرار داده است و مولفه های انسانی، مضمونهای سازمان دهنده رفتار شهروندی سازمانی، پرهیز از رفتارهای آمرانه، عملکرد اخلاقی، حفظ احترام افراد، رعایت حریم خصوصی افراد، حفظ عزت نفس، سوءاستفاده نکردن از پست و مقام را مدنظر دارد.

    کلیدواژگان: سازمان اخلاقی، مولفه های اخلاق در سازمان، اخلاق اسلامی در سازمانها، مدیریت سازمان و قرآن کریم و نهج البلاغه
|
  • Muhammad Muhammad Zaheri * Pages 21-46
    An alignment between managerial styles and the country's core strategies is an inevitable necessity due to the high influence of the decisions of high-ranking managers in different layers of the society. Based on its strategies, the Islamic Republic of Iran has introduced a new style of governance according to which its high-level management paradigm is established. Some managers have appropriately achieved the goals of the system over the past 40 years, while others have worked weakly. Martyr Suleimani, the only senior official in the Islamic Republic who succeeded in receiving the Zulfaghar Medal from the supreme leader of Islamic Revolution, not only succeeded in his career, but also enjoyed an incomparable admiration among various groups  of the society. Through a mixed method, this explorative applied research aimed at providing an appropriate management model for IRI high-ranking managers on the basis of the management style of Martyr Suleimani. By a thematic analysis of the interviews, videos, and texts relating to Martyr Suleimani, 24 basic themes, 17 organizing themes, and 6 integrative themes were identified by Maxqda software. The interpretive structural modeling was designed by analyzing the comments of 30 experts selected through MATLAB software in snowball sampling method. The doctrine of faith was considered as the most influential theme at fourth level, individual background occupied the third level, and the economic, cultural, political policies were placed at the second level. It is recommended that IRI high-ranking mangers resort to outstanding characteristics of Martyr Suleimani, such as revolutionary spirit, making effort to unify the officials, and taking responsibility.
    Keywords: anagement model at the level of the Islamic Revolution, management style of Martyr Suleimani, a model for IRI high-ranking managers, applied Islamic management
  • AliReza Sharif Fard, Rouhallah Razini *, Hosein Abbasi Nouzari Pages 47-73

    The mosques incorporate a unique position in the education of kids and teenagers. This research is intended to identify the priority of the grand strategies in the interaction between the mosques and children and adolescents, and to provide strategic recommendations for policy making institutions in this field. Relating the research question focusing on the assessment of the importance and performance of strategic components, the status quo and favorable situation of strategic components for interaction between the mosques, children and adolescents, were studied through importance-performance analysis from the perspective of three groups of experts (researchers, cultural and mosque-relating activists, staff officials). It is worth mentioning that due to the huge gap between the status quo and favorable situation, the most important component for improving the current situation is to consider the connection and increasing coherence among the educational aspects of the mosques, families, the schools and the neighborhoods. Moreover, the external role-playing of the mosques, along with their internal structure, will have the greatest effect on the interaction between the mosques, children and adolescents. On the other hand, simultaneous attention to behavioral and structural components is also important. Moreover, the acceptable approach for improving the status quo due to the non-institutional nature of the mosques seems to follow bottom-up procedure. However, achievement of the alignment of the priority of role-playing with the educational system in relying on the educational capacity of the mosques, requires special care.

    Keywords: the mosques, children, adolescents, cultural policies of the mosques, religious training of children, non-profit organizations
  • AmirHassan Ezzati, Abbas Chahardooli, Mohsen Torabi * Pages 75-96

    The modern Islamic civilization has been put forward by the Supreme Leader of the Islamic Revolution as the ultra-strategic vision of the Islamic community, and the Islamic Republic of Iran has been considered as the pioneer of this path. It is by understanding the dimensions and components of the modern Islamic civilization and its requirements in the speeches of the Supreme Leader that one can realize this vision and make use of it in planning, targeting and mobilizing the resources in the general management of the country. Hence, this qualitative basic research is conducted through content analysis method for analyzing the speeches of the Supreme Leader in the field of modern Islamic civilization.  The MAXQDA software of qualitative research is employed for the thematic analysis. Based on the resulted codes, two hardware and software dimensions, and five components are identified for modern Islamic civilization. The requirements of the establishment of modern Islamic civilization are also explained including two national dimensions with eight components, and one transnational dimension with two components.

    Keywords: modern Islamic civilization, thematic analysis, the Supreme Leader’s sayings, requirements of the establishment of modern Islamic civilization
  • AmirMasood Ataei, Sayyed Mohsen Allameh *, Ali Safari, MuhammadSaleh Tayyebnia Pages 97-123

    The purpose of this research is to explain the dimensions of self-leadership on the basis of the Holy Quran’s teachings.  Thematic analysis is employed for this qualitative research. In the beginning, the content of the Holy Quran was reviewed in terms of the concepts relating to self-leadership (leadership, self-leadership, self-management, self-control), and 1536 primary themes were extracted. Then, emphasizing on the common concepts, 214 primary common themes were identified as indexes by categorization and coding methods. Subsequently, through integration and re-categorization of these indices, 73 themes were classified as organizing themes, and then, by more restricted classification range, 19 themes were extracted as pervasive themes. These themes were finally classified into four main categories of prerequisites, strategies, methods, outcomes and self-management of self-leadership.   In the main concept of self-leadership, five itegrative themes were identified as self-assessment, self-motivation, self-challenge, self-improvement, and self-control. In the prerequisite aspect of self-leadership, seven themes including recognition and self-communication, appreciation and communication with God, recognition of opponents and enemies, activating perceptional inputs, internal effective factors, external effective factors, and understanding of the necessity of self-leadership were explained. In the self-leadership strategies, four themes of mental, behavioral, mental-behavioral, and ethical strategies were identified. Finally, in the field of self-leadership results, three high themes of the worldly, heavenly, and worldly-heavenly results were identified and explained.

    Keywords: self leadership, the Holy Qur’an, self management, self leadership model, the Holy Quran, leadership
  • Zahra Sadeqi Arani *, Fatemeh Namian Pages 125-148
    When the employees of an organization behave in a way incompatible with their own real attitude, they are conducting hypocritical behavior. Studies conducted to identify factors affecting such deviant behaviors are not integrated and do not provide an integrated result. Hence, this research is aimed at conducting a meta-analysis of previous studies on the drivers and barriers of hypocritical behavior of Iranian organizations. As a result of this investigation, 28 related documents were found, 13 of which were confirmed to be analyzed based on meta-analysis criteria. The results indicated that only three variables of communication network, evaluation system, and control center, with P values greater than 5%, were reported to have no effect on hypocritical behavior in the organization. Furthermore, the variables of narcissism and organizational gossips, with the effect size of 0.625 and 0.330 respectively, explained the highest and the smallest percentage of changes in hypocritical behavior in the organization.
    Keywords: hypocritical behaviors in organizations, hypocrisy, perception, visualization management, narcissism, meta-analysis
  • Golara Pourmojarrab *, Hassan Zarei Matin, AliAsghar Pourezzat, HamidReza Yazdani Pages 149-174

    The formation of moral organizations entails identification of the components on the basis of which behavioral dos and don'ts can be identified. Moral components make sense on the basis of the worldview of individuals. The most profound definition of morality can be found in the Islamic worldview. Hence, the components of moral organization were identified on the basis of Islamic viewpoint.  The verses of the Holy Qur’an and the content of Nahj al-balaghah were studied through thematic analysis resulting in 68 basic themes, 16 organizing themes and two integrative themes. The integrative theme of organizational factors included organizing themes, meritocracy, teaching ethical principles, participatory decision making, proper use of organizational resources, moderation, organizational justice, predictability, creating a system of reward and punishment on the basis of performance, and creating supervisory units. Human components included organize themes of citizenship organizational behavior, avoidance of authoritarian behavior, moral performance, respect for individuals, respect for privacy, keeping self-esteem, and non-abuse of official position.

    Keywords: moral organizations, ethical components in organizations, Islamic ethics in organizations, management, organizations, the Holy Quran, Nahj al-Balaghah