فهرست مطالب

  • سال پنجم شماره 15 (پیاپی 16، بهار 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/03/24
  • تعداد عناوین: 8
|
  • فرزانه رادمهر*، لیلا ترشیزی صفحات 1-13

    خشونت جنسی همواره یکی از عناصر یا تبعات مخاصمات مسلحانه داخلی و خارجی بوده است که گاهی به عنوان تاکتیکی برای تضعیف و تسلیم نیروهای کشور درگیر جنگ به کار گرفته میشود و زمانی به صورت نظام مند و برای پاکسازی قومی و نژادی ارتکاب مییابد. نمونه های آشکار و وسیع آن اتفاقاتی بود که طی جنگ داخلی رواندا و یوگسلاوی سابق روی داد که به دنبال آن دیوان بینالمللی کیفری یوگسلاوی و رواندا برای رسیدگی به این جنایات تشکیل شد. بعد از آن جامعه جهانی و سازمان ملل متحد به فکر تشکیل دادگاهی دایمی با صلاحیت جهانی افتاد و سرانجام در سال اساسنامه دیوان کیفری بین المللی با صلاحیت جهانی به تصویب کشورهای 8991 عضو سازمان ملل متحد رسید که در آن به صراحت اشکال خشونت جنسی علیه زنان جرم انگاری شده است.

    کلیدواژگان: جرایم علیه زنان، خشونت جنسی، حقوق بین الملل کیفری
  • مریم امین زاده صفحات 14-23

    هر انسانی دارای نیازهای سهگانه فردی، جمعی و تمدنی است. این دستهبندی ازآنجا صورت گرفته که برخی کارهای انسان، باهدف پاسخگویی به نیازهای جسمی، روحی و روانیاش انجام میپذیرد؛ مانند: چگونگی نظافت و غذا خوردن شخصی؛ برخی دیگر بر اساس روابط اجتماعی او باهم نوعان، محیط زیست و نیروهای مثبت و منفی عالم هستی و ادارهکنندگان و مدیران جامعه بشری به وجود میآید که از این دسته، به نیازهای اجتماعی یاد میشود. دسته سوم از نیازهای او که در زندگیاش اثرگذار است، ساختارها و سیستمهایی است که براثر حرکت برآیندی و جمعی انسان در اداره عالم هستی، به وجود میآید. این ساختارها میتوانند به صورت خودآگاه تعریف شوند و یا به طور ناخودآگاه براثر حرکت برآیندی اجتماعی، به وجود آیند. تعریفی که از تمدن قرآنی میتوان ارایه داد، بدین بیان است: شبکه، پایدار ساختارها و سیستم های معرفتی، قانونی، فرهنگی و هنری، زندگی در مقیاس حرکت جمعی که به دنبال پاسخگویی رو به رشد، به هرم نیازهای سه گانه قرآنی، تک تک انسانها در ضمن اجتماع است.

    کلیدواژگان: چیستی، قرآن، تمدن های مثبت و منفی
  • معصومه حاجی مطلبی صفحات 24-32

    با شروع جنگ جهانی اول که با نابودی میلیون ها انسان توام بود و متعاقب آن جنگ جهانی دوم که از سیاه ترین دوران زندگی بشر محسوب می شوند مردم آزاده جهان خصوصا اندیشمندان و متفکران جوامع انسانی برای زدودن دردها و رنج های ایجاد شده و مقابله با اضطراب و استرس جنگ های خانمان برانداز گرد هم آمده در مجامع جهانی و بین المللی به همفکری نشسته و برای جلوگیری از تکرار این مصایب با تدوین مقررات و میثاق های بین المللی در زمینه حقوق بشر حداقل های ممکن برای تضمین امنیت،آزادی و کرامت بشری را تعیین نمودند تا چه در زمان صلح و چه در زمان جنگ به این حداقل ها توجه شده و توسط دولت ها و حکمرانان پاس داشته شوند.از آنجایی که به رسمیت شناختن منزلت ذاتی و حقوق یکسان و سلب ناپذیر همه اعضای خانواده بشری اساس آزادی،عدالت و صلح در جهان است...جمله آغازین سند بیانیه جهانی حقوق بشر:تمام افراد بشر آزاد به دنیا آمده و از کرامت و حقوق اعلامیه جهانی حقوق بشر سازمان ملل متحد  آنچه در 1 یکسانی برخوردارند.  بند این مقاله مورد بررسی قرار می گیرد اهمیت به سزای حقوق بشر و موارد نقض آن در دادگاه کیفری بین الملل می باشد.

    کلیدواژگان: حقوق بشر، جرایم علیه بشریت، نقض حقوق بشر، دادگاه های کیفری بین المللی
  • گونه شناسی اموال غیر منقول در حقوق مدنی و حقوق ثبت با انطباق بر فقه امامیه
    روح الله آهنگران* صفحات 34-45

    از بایستگی های شناخت اموال غیر منقول، گونه شناسی این اموال بر مبنای حقوق مدنی و حقوق ثبت می باشد. اصولا نقل و انتقال اموال غیر منقول مادی، تابع محل وقوع مال بوده اما شاخص های لازم برای آنکه به کدام یک از آن می توان مصداق مال غیر منقول داد؛ نیاز به بازتعریف از گونه های اموال غیر منقول بر مبنای حقوق مدنی و حقوق ثبت و تطبیق دادن آن به فقه اسلامی می باشد. ضمن تبیین و مفهوم شناسی در خصوص مال، اموال غیر منقول، املاک و انتقال مالکیت، در صدد تشریح شاخص های اموال غیر منقول بر دو مبنای حقوق مدنی و ثبت خواهیم بود. اهمیت اموال غیر منقول در حقوق ثبت بدان جهت است که در مادتین 10 و 11 قانون ثبت، الزام به ثبت رساندن کلیه اموال غیر منقول در هر ناحیه را مقنن نموده و در ضمن مادتین 46 و 47، ثبت اسناد کلیه عقود و معاملات راجع به آنها را اعم از عین و منافع و حقوق مربوط به این قبیل املاک بطور مطلق اجباری کرده و اسناد عادی موجود در ید متصرفین به عنوان مالکیت را مطابق ماده 48 از این قانون در ادارات و محاکم غیر قابل پذیرش دانسته است. با استفاده از منابع کتابخانه ای و فیش برداری درصدد بوده تا تمایز در تعریف اموال غیر منقول از نظرگاه فقه و حقوق مدنی با حقوق ثبت را بررسی نموده و ضمن بازتعریف اموال غیر منقول، پیوستگی این تعاریف را نمایان سازیم.

    کلیدواژگان: مفهوم شناسی، نقل و انتقال، اموال غیر منقول، ثبت، املاک
  • بیژن نجفی*، قباد نادری صفحات 46-52

    قلب و کلاهبرداری1 ، آزار و مزاحمت2 ، اعمال منافی عفت 3، خیانت در امانت 4، توهین 5 و افترا 6 و بسیاری از جرایمی که به طور مشخص عضو مجموعه حقوق جزای اختصاصی به حساب می‌آیند، دارای دو جنبه انکارناپذیر هستند.اول این که این رفتارهای مجرمانه مخل نظم عمومی هستند و ثانیا این که رفتاری خلاف در جامعه به وقوع پیوسته است. وقوع رفتارهای مغایر با عفت و اخلاق عمومی در هر اجتماع امر‌ی مسلم و انکارناپذیر است. آنچه در این میان به نظر مهم میرسد، نوع واکنش 7 اتخاذ شده از سوی حکومت در قبال رفتارهای نامبرده است. جرم قلمداد کردن رفتارهای مجرمانه8 به دلیل مغایرت آنها با آرمان‌های اخلاقی نیست بلکه فقط برای حمایت از نظم عمومی جرم انکاری شده‌اند.ولی در همین ابتدا باید گفت که در میان فلاسفه حقوق، هستند کسانی که پیرو نظریه شخصی در نظم عمومی‌اند.این نظریه به معنای وحدت اخلاق و نظم عمومی است.اینان گاهی نظم عمومی را نظم اخلاقی یا معنوی نامیده‌اند. حتی اگر بر خلاف نظریه پیش گفته به وحدت نظم عمومی و اخلاق باور نداریم، ولی بی تردید نمی‌توانیم به وابستگی شدید حقوق کیفری و اخلاق بی توجه باشیم.بعضی از حقوقدانان معاصر مهم ترین وابستگی حقوق جزا را به علوم انسانی مربوط به علم اخلاق می‌دانند.به هر حال کی از مسایل مهم در حوزه رابطه اخلاق و سیاست جنایی، بحث پیرامون اخلاق اعمال کیفراست. همانند سیاست عمومی، در سیاست جنایی نیز کم ابیش شاهد رویه‌ها و رویکردهایی هستیم که در آن‌ها هر هدفی، توسل به ابزار کیفر را توجیه می‌کند در این مقاله سعی شده است تاثیر اخلاق در جرم انگاری و جرم زدایی پدیده مجرمانه بررسی شود.

    کلیدواژگان: جرم زدایی، پدیده مجرمانه، جرم انگاری، اخلاق
  • بهروز معروف خانی صفحات 53-59

    در جهان امروز تحقیقات ژنتیک از مهم ترین پژوهش ها در علوم زیستی تلقی می شود . دستاوردهای تحقیقات ژنتیک عمدتا شامل مهندسی ژنتیک، اصلاح نژاد، ژن درمانی و تشخیص نارسایی ژنتیکی است و با این که چشم اندازی امیدوار کننده را در درمان بیماری ها و بهبود رفاه عمومی ایجاد نموده است؛ پیامدهای حقوقی جدی را نیز در پی داشته است .یکی از مهم ترین چالش های مطرح در خصوص تحقیقات ژنتیک این است که آیا قواعد عمومی مسیولیت مدنی می تواند ضمانت اجرایی مناسب برای جبران خسارات ناشی از این تحقیقات باشد یا این که تعیین نظام مسیولیت مدنی ویژه ای در خصوص تحقیقات ژنتیک ضروری است .یا این شرایط سوال پژوهش این است که مسیولیت مدنی ناشی از تحقیقات ژنتیک در حقوق ایران به چه صورتی بیان شده است؟ تحلیلی است و یافته ها نشاندهنده آن است که – روش تحقیق در این پژوهش توصیفی در قانون ایران در قبال مسیولیت مدنی تحقیقات ژنتیک مباحث کاملی وجود دارد.

    کلیدواژگان: مسئولیت، مسئولیت مدنی، تحقیقات ژنتیک، حقوق ایران
  • جواد جوانمردی، سید علی مرتضوی راد، حسین یوسفی زرومی صفحات 60-71

    هدف پژوهش حاضر بررسی امکان تجدید نظر خواهی از آرای داوری در اروپا و دیوان داوری اتاق بازرگانی می باشد. در سال های اخیر، داوری بعنوان یکی از بهترین و کارآمدترین روش های حل وفصل مسالمت آمیز اختلافات بویژه در زمینه ی روابط تجاری، مورد توجه دولت ها، حقوق دانان و بازرگانان قرار گرفته است. تجدیدنظر در آرای دادگاه ها، منحصرا حسب درخواست اصحاب دعوی (جز در موارد استثنایی که دادستان کل کشور از جهت صیانت از حاکمیت قانون، طبق ماده واحده قانون وحدت رویه قضایی مصوب 1328 و ماده 2 اضافه شده با قانون آیین دادرسی کیفری مصوب کمیسیون مشترک خاص مجلسین وقت، از احکام مخالف قانون محاکم، حق تجدیدنظرخواهی دارد) و یا مورادی که رییس قوه قضاییه با استفاده از حق مندرج در تبصرع 2 ماده 18 اصلاحی قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب از احکام تجدیدنظرخواهی صورت می گیرد. در خصوص داوری‌های تجاری بین‌المللی باید بیان کرد بر اساس مواد 33 و 34 قانون داوری تجاری بین‌المللی، حق اعتراض به رای داوری وجود دارد و اعتراض به رای داوری اثر تعلیقی بر اجرای آن نخواهد داشت.

    کلیدواژگان: تجدید نظر، داوری، اروپا، دیوان داوری
  • بهروز معروفخانی، مهدی الهویی نظری صفحات 72-80

    مسایل حقوقی ناشی از تحقیقات ژنتیک (به‌طور مثال ارث و نفقه) جزء مسایل مهم روز درزمینه حقوق پزشکی هست که با توجه به رشد روزافزون فناوری‌های ژنتیک دارای اهمیت دوچندان است و ضرورت انجام تحقیق را بیشتر می نماید. بنابراین این پژوهش به کمک روش توصیفی – تحلیلی سعی بر این دارد تا مسیله را موشکافی نماید و برای جمع‌آوری مطالب از روش کتابخانه‌ای استفاده‌شده است. حال این سوال مطرح می شود که در نظام حقوقی ایران وضعیت ارث و نفقه کودک ناشی از اسپرم اهدایی چگونه است؟ در پاسخ به این سوال فرضیه تحقق نشان‌دهنده آن است که در بحث ارث نسب عاملی مهم به‌حساب می آید و در نفقه فروض مختلفی در پرداخت وجود دارد. بنابراین ارث و نفقه کودک ناشی از اسپرم اهدایی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران به طور کامل مورد بررسی قرار گرفته است. دستاوردهای تحقیقات ژنتیک عمدتا شامل مهندسی ژنتیک، اصلاح نژاد، ژن‌درمانی و تشخیص نارسایی ژنتیکی است که این پژوهش به یکی ازاین‌دستاوردها، یعنی کودک متولدشده ناشی از اسپرم اهدایی می پردازد و به این نتیجه می رسد که حقوق ارث و نفقه در این زمینه مباحث کافی ارایه نموده اند.

    کلیدواژگان: ارث، نفقه، اسپرم اهدایی، ژنتیک