فهرست مطالب

شهر ایمن - پیاپی 8 (زمستان 1398)
  • پیاپی 8 (زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1399/03/25
  • تعداد عناوین: 7
|
  • راحله پرهیزگار، محمدعلی نکویی*، محمد اسلامی ورنامخواستی صفحه 1

    زلزله به‌عنوان یک پدیده طبیعی آسیب های جدی به انسان وارد می کند. یکی از مهم‌ترین تدابیر قبل از وقوع زلزله، آگاهی از میزان آسیب پذیری زیرساخت ه ای شهری است. شبکه حمل‌ونقل به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های اصلی شهر می تواند در شرایط بحرانی به زیرساخت آب‌رسانی کمک کرده و با انتقال آب توسط تانکر به مراکز تامین آب، آب‌رسانی به مردم را تداوم بخشد. آنچه در اینجا ضروری به نظر می رسد، بررسی میزان آسیب پذیری شبکه حمل‌ونقل در برابر زلزله است تا بتوان تمهیدات لازم را ارایه داد. هدف پژوهش حاضر بررسی میزان آسیب پذیری شبکه حمل‌ونقل شهر همدان ازنظر شاخص های منتخب و تعیین مراکز تامین آب جایگزین است. به لحاظ روش‌شناسی علمی، این پژوهش رامی توان از نوع توصیفی- تحلیلی دانست که داده های توصیفی از طریق مطالعات کتابخانه ای گردآوری و با انجام عملیات میدانی، بخشی دیگر از داده های موردنیاز به‌دست‌آمده است. بدین منظور میزان آسیب پذیری مسیرها در هریک از شاخص‌های منتخب (تراکم جمعیتی، قدمت بنا، دسترسی به فضای باز، فاصله از گسل و...) بررسی‌شده و نقشه آسیب پذیری کلی حاصل از تلفیق کلیه شاخص ها در مسیرهای حمل آب با بهره‌گیری از روش مقایسه زوجی و نرم‌افزار ArcGis تهیه‌شده است و درنهایت بادرنظرگرفتن نیاز آبی هر ناحیه و میزان آسیب پذیری مسیرهای حمل آب، تعداد مراکز تامین آب جایگزین مشخص‌شده است که برای ناحیه یک 3 مرکز، ناحیه دو 5 مرکز، ناحیه سه 3 مرکز و ناحیه چهار2 مرکز پیشنهادشده است.

    کلیدواژگان: آب اضطراری، آسیب پذیری شبکه حمل ونقل، مراکزتامین آب جایگزین، زلزله
  • کاوه رحیم زاد مدنی*، خدر فرجی راد، سید خلیل سید علی پور صفحه 2

    شناسایی مناطق مستعد آسیب‌ در مقابل حملات نظامی، از مهم‌ترین موضوعات مورد توجه مدیران و برنامه‌ریزان شهری است، همچنین بسیاری از صاحب‌نظران مباحث شهری، حفظ امنیت شهروندان را از مهم‌ترین وظایف حکومت‌ها برشمرده‌اند. هدف پژوهش حاضر، ارزیابی مناطق شهر پردیس بر اساس اصول پدافند غیرعامل و شناسایی مناطق دارای بیشترین و کمترین میزان آسیب‌پذیری در برابر حملات نظامی است. بر این اساس با به‌کارگیری داده‌های مکان‌مبنا مستخرج از بانک اطلاعات مکانی شهرداری پردیس و اطلاعات سرشماری سال 1395 مرکز آمار ایران، ابتدا معیارهای گردآوری شده با استفاده از روش اسنادی و کتابخانه‌ای ارزش‌گذاری شده و سپس با استفاده از توابع فازی، استانداردسازی می‌شوند. در آخرین مرحله نقشه‌های استاندارد شده با استفاده از تکنیک گاما همپوشانی شده و نقشه آسیب‌پذیری تولید می‌شود. خروجی‌های پژوهش نشان از تمرکز نواحی دارای کمترین میزان آسیب‌پذیری در مرکز شهر پردیس و سه فاز ابتدایی آن دارد. فازهای ششم، هشتم، نهم، دهم و یازدهم بعنوان مناطق دارای بیشترین میزان آسیب‌پذیری و به تبع آن کمترین میزان دسترسی‌پذیری شناخته شده‌اند. تعداد جمعیت ساکن در هر پهنه نشان از پراکنش صحیح جمعیت اسکان یافته در شهر پردیس است بطوری که تنها حدود هشت درصد از جمعیت شهر پردیس در نواحی دارای آسیب‌پذیری متوسط به بالا زندگی می‌کنند.

    کلیدواژگان: آسیب پذیری شهری، پدافند غیرعامل، منطق فازی، تکنیک گاما شهر پردیس
  • امید مبارکی*، رحیمه سلطان زاده صفحه 3

    امروزه نقش و اهمیت امنیت در پیشرفت هر جامعه‌ای تا بدان حد است که آن را بستر هرگونه توسعه‌ای می‌دانند. خصوصا در جوامع درحال‌توسعه که با انواع بحران‌ها و چالش‌ها مواجه می‌باشند، امنیت نقش مهمی در توسعه ایفا می‌کند اما مهم‌تر از امنیت، احساس امنیت است. احساس امنیت به همان اندازه مهم است که امنیت در آن جامعه. درواقع احساس امنیت تلفیقی از عوامل فردی، روانی و اجتماعی تلقی می‌شود. امنیت بعد عینی مساله و احساس امنیت بعد ذهنی تلقی می‌شود. هدف از تحقیق حاضر، بررسی احساس امنیت زنان در شهر اهر است. نوع تحقیق کاربردی و روش آن توصیفی- تحلیلی است از پرسشنامه برای جمع‌آوری اطلاعات استفاده‌شده است و جامعه‌ی آماری زنان بالای 15 سال شهر اهر بوده که نمونه آماری آن 381 نفر می‌باشد. اطلاعات پرسشنامه با استفاده از نرم‌افزار spss مورد تحلیل قرار گرفت و از آزمون‌هایی نظیر t دو نمونه مستقل، واریانس یک‌طرفه، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغیره استفاده‌شده است. یافته‌های تحقیق بیانگر آن است که بین همه ویژگی‌های فردی (سطح تحصیلات، وضعیت تاهل و نوع فعالیت) بااحساس امنیت رابطه معنادار وجود دارد به‌جز ویژگی سن که رابطه معناداری بااحساس امنیت ندارد. رابطه بین احساس امنیت با اعتماد اجتماعی و عملکرد پلیس ، مستقیم و معنادار به‌دست‌آمده است. در تحلیل مدل رگرسیون چند متغیره مشخص شد که سهم متغیرهای اعتماد اجتماعی و عملکرد پلیس نیز از تاثیرگذارترین متغیرها بودند. احساس امنیت در شهر اهر 3٫29 به‌دست‌آمده است که بالاتر از حد متوسط می‌باشد بنابراین امنیت در شهر اهر از وضعیت نسبتا خوبی برخوردار می‌باشد.

    کلیدواژگان: امنیت زنان، فضاهای شهری، اعتماد اجتماعی، عملکرد پلیس شهر اهر
  • امیر شکیبامنش، فاطمه کریمی نیا* صفحه 4

    کشور ایران با توجه به موقعیت جغرافیایی، سیاسی و سوق الجیشی خود، در منطقه ای پرخطر به لحاظ بلایای طبیعی و حملات نظامی است. در این میان تاب آوری شهری به عنوان مبحثی نوظهور در موضوع طراحی و برنامه ریزی ایمن، سعی برآن دارد تا راهکارهایی جهت افزایش بهره وری و کاهش آسیب پذیری فضاهای شهری ارایه دهد. در پژوهش حاضر تاب‌آوری کالبدی در مقیاس محلات شهری مورد بررسی و سنجش قرار گرفته است. روش استفاده شده در این پژوهش برای شناسایی عوامل تاثیرگذار و میزان اثربخشی آن ها، ابتدا به صورت اکتشافی، توصیفی-تحلیلی و با استفاده از تکنیک مطالعات کتابخانه ای بوده است؛ سپس با تقسیم بندی عناصر به دو دسته عناصر شبکه ارتباطی و عناصر فرمیک پرسشنامه ای به روش دلفی تدوین گردید و در اختیار متخصصین قرار گرفت و در نهایت وزن موثر هر معیار در تاب آوری استخراج شد. بر طبق وزن، معیارها اولویت بندی و وضعیت مطلوب هریک (براساس نتایج پرسشنامه) ارایه شد. سپس هریک از معیارها در نرم افزار ARCMAP و با استفاده از ابزار NETWORK ANALYST مورد سنجش قرار گرفته اند. همچنین از تحلیل‌های گراف- محور چیدمان فضا در نرم افزار DEPTHMAP جهت بررسی میزان اتصال پذیری، هم پیوندی و سایر متغیرهای تحلیل شبکه استفاده شده است. نتیجه حاصل پژوهش آن است که  پس از همپوشانی معیارهای موجود در هر دو دسته، میزان تاب‌آوری در هر قطعه و بلوک سنجش گردیده و با مقایسه با وضعیت مطلوب، بلوک هایی با بیشترین میزان آسیب پذیری شناسایی شده‌اند. در نهایت راهبردها و سیاست‌هایی متناسب با هدف ارتقای تاب‌آوری کالبدی به صورت موضعی و با توجه به نتایج برآمده برای هر بلوک ارایه گردیده است.

    کلیدواژگان: مدیریت بحران، تاب آوری، فرم و بافت شهری تحلیل شبکه، محله
  • پگاه نوروزیان ملکی*، حمیدرضا ایزدبخش، نسیم غنبرطهرانی صفحه 5

    امروزه رشد شهرنشینی باعث تراکم جمعیت می شود و جمعیت مناطق شهری همواره به منظور انجام فعالیت های روزانه با مساله تقاضای سفر مواجه هستند. این امر در کلانشهرها از جمله تهران بسیار حیاتی است. مهمترین مساله در تهران این است که همواره تقاضای سفر با وسایل نقلیه شخصی بالاتر از وسایل نقلیه عمومی مانند مترو و اتوبوس می باشد و با توجه به بالا بودن تقاضا با حمل و نقل شخصی میزان آسیب ها، حوادت و سوانح و مرگ و میر نیز بالا خواهد بود بنابراین ارتقای ایمنی شهروندان در شبکه معابر شهری حیاتی است. در این مطالعه به منظور بررسی رفتار متغیرهایی که بر تقاضای سفر در تهران تاثیرمی گذارد مدل پویایی شناسی سیستم ها پیشنهاد شده است. مدل پیشنهادی شامل چهار زیر سیستم جمعیت، تقاضای سفر، سرمایه گذاری در حوزه حمل و نقل و تراکم ترافیک می باشد که براساس زیرسیستم های پیشنهادی مدل جریان-انباشت ساخته شده، پس از پیاده سازی روابط ریاضی، شبیه سازی، و در نهایت مدل ساخته شده اعتبارسنجی شده است. همچنین با استفاده از  مدل پیشنهادی، شبیه سازی سناریوهای متعددی را با استفاده از داده های واقعی شهر تهران شبیه سازی انجام شده است. از جمله سیاست های پیشنهادی می توان به کنترل کرایه ها، توسعه کمی و کیفی حمل و نقل عمومی و ریلی، کاهش استفاده از اتومبیل های شخصی و کنترل قیمت سوخت اشاره کرد. نتایج شبیه سازی نشان دهنده اثربخشی سیاست های پیشنهادی است. با توجه به این مطالعه، کنترل قیمت کرایه و توسعه کمی و کیفی حمل و نقل عمومی و ریلی، سیاست های موثرتری در راستای مدیریت تقاضای سفر و ارتقای ایمنی شبکه معابر هستند.

    کلیدواژگان: پیش بینی تقاضای سفر، حمل و نقل پایدار شهری، ارتقای ایمنی، تجزیه و تحلیل سیاست ها، پویایی شناسی سیستم ها
  • فاطمه کریمی، سمانه جلیلی صدرآباد * صفحه 6

    یکی از چالش‌های اصلی در طول زندگی بشر مواجهه با حوادث (طبیعی و انسانی) می‌باشد. در سال‌های اخیر وقوع این‌گونه حوادث، پیکره شهرها به ویژه زیرساخت‌های شهری را با خسارت روبرو کرده است. یکی از رویکردهای مطرح در برابر این حوادث، تاب‌آوری شهری می‌باشد. از این رو، این پژوهش با روش توصیفی – تحلیلی، ابتدا به جمع آوری شاخص‌های تاب‌آوری زیرساخت‌های شهری و سپس به تحلیل و تعیین اهمیت معیارها با استفاده از تکنیک دلفی، روش تحلیل شبکه‌ای (ANP) و نرم‌افزار Super Decision می‌پردازد. با توجه به نتایج پژوهش، تاب‌آوری زیرساخت‌های شهری مفهومی نوین و چندجانبه می‌باشد؛ که در کنار توانمندسازی اولیه، به برگشت‌پذیری و تداوم عملکرد توجه دارد. تاب‌آوری از ویژگی‌های ذاتی زیرساخت‌ها و طراحی و برنامه‌ریزی آن‌ها به صورت تاب‌آور جهت دستیابی به شهر تاب‌آور از الزامات می‌باشد؛ زیرا درصورت وقوع تهدیدات، وابستگی متقابل زیرساخت‌ها منجربه اختلال آبشاری کل سیستم می‌شود. تاب‌آوری زیرساخت‌های شهری دارای چرخه پیش‌گیری، جذب، بازیابی و سازگاری می‌باشد. همچنین از بین شاخص‌ها به ترتیب مدت زمان بازگشت به شرایط اولیه، میزان جذب، میزان وابستگی متقابل، مقاومت و کیفیت طراحی ساختاری، برخورداری از زیرساخت‌های پشتیبان و حیاتی، منابع در دسترس، توانایی جایگزینی، توزیع فضایی، موقعیت مکانی، میزان سرانه مصرف و امکان استفاده چندمنظوره دارای اهمیت می‌باشند.

    کلیدواژگان: تاب آوری زیرساخت های شهری، زیرساخت شهری، تداوم عملکرد، وابستگی متقابل، جذب، بازیابی
  • محمد جواد غلامی، مرتضی طلاچیان*، سید کمال الدین شهریاری صفحه 7

    افزیش تراکم جمعیتی، پتانسیل آسیب پذیری شهرها را در برابر تهدیدات ناشی از بحران های طبیعی و انسان ساخت افزایش می دهد. بنابراین، به منظورکاهش پیامدهای متصور این تهدیدات، می بایست برنامه ریزی و اقدامات مقابله ای متناسب پیش بینی گردد. این مقاله با هدف ایجاد یک رویکرد سیستماتیک در مورد تاب آوری شهری برای ارتقاء توانایی عملکرد شهرها در برابر حوادث و عدم تعادل های سیستم های شهری به مرور سیستماتیک مفاهیم، ابعاد، مولفه ها، شاخص ها، چالش ها و فرصت های روش های ارزیابی، تاب آوری شهری پرداخته که درنهایت، کمبود ابزار و روش برای ارزیابی تاب آوری، بعنوان یک چالش و فرصت اصلی برای توسعه آتی مطالعات جامع در مورد تاب آوری شهری، شناسایی شد بطوریکه این مطالعات امکان شناسایی موثرترین اقدامات برای افزایش مقاومت در برابر سیستم های مختلف شهری را فراهم می کند.

    کلیدواژگان: تاب آوری، زیرساختهای شهری، بحران، مرورسیستماتیک
|
  • Raheleh Parvizgar, Mohammad Ali Nekouei *, Mohammad Eslami Varnamkhshati Page 1

    Earthquake as a natural phenomenon causes serious damage to humans. One of the most important measures before an earthquake is to be aware of the vulnerability of urban infrastructure. The transportation network as one of the main infrastructures of the city can help the water infrastructure in critical conditions and provide water supply to the people by transporting water by tanker to the water supply centers. What is needed here is to assess the vulnerability of the transport network to earthquakes in order to provide the necessary arrangements. The purpose of this study was to evaluate the vulnerability of Hamadan transportation network in terms of selected indicators and designation of alternative water supply centers. From the scientific methodological point of view, this research can be considered as a descriptive-analytical one where the descriptive data are collected through library studies and other field data are obtained through field operations. For this purpose, the vulnerability of the routes in each of the selected parameters (population density, age of the building, outdoor access, distance from the fault, etc.) was investigated and the overall vulnerability map derived from the integration of all the indicators in the transport routes. The water was obtained by paired comparison method and ArcGis software and finally, considering the water requirement of each area and the vulnerability of the waterways, the number of alternative water supply centers was determined, which for a 3 center area, two 5 center area, Area 3 has 3 centers and area 4 has 2 centers.

    Keywords: Emergency Water, Transportation Network Vulnerability, Alternative Water Supply Centers, Earthquake
  • Kaveh Rahimzad Madani* Page 2

    Assessing urban vulnerable Areas to military attacks is one of the most important issues for urban managers and planners, so that many urban thinkers have considered the security of citizens as the most important tasks of governments. The main goal of this research is to evaluate pardis urban areas based on the principles of passive defense approach and identify areas with the highest and lowest degree of vulnerability. Accordingly, by using the location base data from pardis municipal database and the Iranian Statistics Center census data, firstly, the criteria were evaluated using the documentary and library method and then, Normalized with fuzzy functions. In the last step, standardized maps are overlapping with GAMMA technique and a final vulnerability map has made. The outcomes of the research indicate that the areas with the lowest degree of vulnerability are located in the center of the city where its first three phases are constructed. On the other hand, areas with high vulnerability have 28 percent of pardis Areas and low vulnerability areas with 15% have the lowest share of existing areas. In general, about 68 percent of the total area of the city is comprised of areas with moderate to high vulnerability. Sixth, eighth, ninth, tenth, and eleventh phases are known as the areas with the highest degree of vulnerability and consequently the lowest accessibility. The number of residents in each area also indicates the correct distribution of the population settled in the city, with only about eight percent of the population of the Pardis living in areas of moderate to high vulnerability.

    Keywords: Urban Vulnerability, Passive defense, Fuzzy logic, GAMMA, Pardis city
  • Omid mobaraki* Page 3

    The role and importance of security today in To the extent that any society is prosperous which they see as the basis of any development. Especially in developing societies, facing a variety of crises and challenges Security plays an important role in development. But more important than security is feel safe. Feel safe just as important that security in that community actually feel safe Combination of individual, psychological and social factors. Purpose of the research is investigating women’s sense of security in the city of Ahar. The type of applied research and its method is descriptive-analytical. A questionnaire was used to collect data. The statistical population was women over 15 years old in Ahar that the sample is 381 people. Questionnaire data were analyzed by SPSS software. And tests such as two-sample t-test, one-way ANOVA, Pearson correlation coefficient, and multivariate regression were used. The findings of the study indicate this there was a significant relationship between all individual characteristics (level of education, marital status, and type of activity) with regard to security. Except for age attributes, which had no significant relationship with security. The relationship between sense of security and social trust and police performance has been found to be direct and meaningful. Multivariate regression model analysis revealed the variables of social trust and police performance were also the most influential variables the sense of security in Ahar city is 3.29, which is above average so the security in Ahar is relatively good.

    Keywords: women’s security, urban space, social trust, police performance, Ahar city
  • Pegah Norouzian-Maleki*, HamidReza Izadbakhsh, Nasim GhanbarTehrani Page 5

    A feature of today’s urban growth is the increasing density of population, the people in urban zone often deal with the travel demand in order to carry out daily activities. In general, travel demand by private transport is higher than public transport such as subway and bus in Tehran, that identify as problem. Additionally, due to the high demand for private transport, the number of injuries, accidents, and fatalities would be high. Thus, improving the safety of citizens on the urban routes is critical. In present study, the system dynamics is proposed to investigate the behavior of variables that affect the transport modes demand. The structure of system dynamics model for forecasting travel demand consists of four subsystems including population, travel demand, investment in transport infrastructure, and traffic congestion. Based on subsystems, the stock and flow diagram is built. After implementing mathematical equations, the model is simulated, and finally, it is validated. In this regard, several policy scenarios are considered to increase the demand of public and rail transport as well as to reduce demand for private transport such as 1) controlling public transport fare, 2) controlling rail transport fare, 3) increasing investment in public and rail transport and 4) controlling fuel price. According to this study, controlling fares and fuel price are more effective policies for travel demand management and improving safety of routes.

    Keywords: forecasting travel demand, sustainable urban transport, improving safety, policy analysis, system dynamics
  • Fatemeh Karimi, Samaneh Jalilisadrabad* Page 6

    One of the main challenges in human life is dealing with disasters (natural and human). In recent years, the incidence of such incidents has affected the body of cities, especially urban infrastructure. The urban resilience approach is used to deal with disasters. Therefore, this research used a descriptive-analytical research method. First, the indicators of resilience of urban infrastructure were collected. Then, Delphi technique, ANP, and Super Decision software were used to analyze the data and determine the importance of the criteria. According to the research results, resilience of urban infrastructure is a new and multilateral concept, paying attention to reversibility and continuity of performance and activity along with initial empowerment. Resilience is one of the essential features of urban infrastructure and resilient of urban infrastructure design and planning is necessary for achieving a resilient city because, in the event of natural and humane-made threats, the interdependence of infrastructure leads to disruption and failure of the entire system cascade. Urban infrastructure resilience has a cyclic process of prevention, absorption, recovery, and adaptation. Also, among the indicators, Time consumed for returning to the baseline is in the first priority, rate absorption is in second priority, the degree of interdependence is in the third priority, and then, in terms of strength and quality of structural design, having critical and supporting infrastructure, available resources, replacement capability, spatial distribution, location, service, and per capita usage and multi_perpose use are essential.

    Keywords: Resilience of Urban Infrastructure, Urban Infrastructure, Continuity of Performance, Interdependence, Absorption, Recovery
  • Page 7

    Increasing population density increases the potential for cities to be vulnerable to threats from natural and man-made crises.Therefore, in order to reduce the consequences of these threats, appropriate planning and countermeasures should be envisaged. The purpose of this article is to develop a process of urban resilience to improve cities’ performance against disasters.Urban resilience was identified by reviewing the literature, concepts, dimensions, components, indicators and variety of evaluation methods.Finally, the lack of a method for assessing resilience was identified as a concern for the development of urban resilience studies.

    Keywords: Resilience, Urban infrastructure, Crisis, Systematic review