فهرست مطالب

تئاتر - پیاپی 75 (زمستان 1397)
  • پیاپی 75 (زمستان 1397)
  • تاریخ انتشار: 1399/03/26
  • تعداد عناوین: 7
|
  • صفحه 10
  • مهدی تاج الدین، مهرداد رایانی مخصوص * صفحه 15

    محدودیت های اجتماعی نظارتی موجود در عرصه ی تیاتر ایران موجب شده تا گاه هنرمندان نتوانند برخی از صحنه های موجود در نمایشنامه هایشان را به روی صحنه ببرند. صحنه هایی همچون تماس دادن، لمس کردن و... یا صحنه هایی با رویکرد ایدیولوژیک و سیاسی از این قبیل موارد هستند. گاه کارگردانان تیاتر پس از حذف چنین صحنه هایی سعی می کنند جایگزین مناسبی بیابند و تاثیر مشابهی ایجادکنند. این پژوهش با رویکردی تحلیلی توصیفی سعی دارد با معطوف شدن بر راهکارهای جایگزین و نیز الگوهایی برآمده از خلاقیت کارگردان های ایرانی به سبب محدودیت های اجتماعی نظارتی، معادل سازی های اجرایی را عیان کند. پژوهشگران در این پژوهش پنج فیلم تیاتر منتخب را مورد تحلیل تطبیقی قرارمی دهند. این پژوهش با استفاده از فیلم تیاترهای موجود، پس از بررسی متن اصلی نمایشنامه ها، حذفیات حاصل از محدودیت ها را مشخص نموده و راهکارهای جایگزین کارگردان را تحلیل کرده است. این پژوهش اثبات می کند که هنرمندان در برخورد با محدودیت ها و موانع از خلاقیت خود برای بروز مضامین، تحلیل ها و نکات زیبایی شناسانه استفاده می کنند. یافته های این پژوهش به تبیین هشت الگوی خلاقه ی اجرایی منتج شده که با استفاده از نماد، عناصر دیداری به جای عناصر شنیداری، کارکرد روایت، طراحی صحنه، میزانسن، طراحی لباس، اشیاء صحنه و زن پوشی تحقق می یابند.

    کلیدواژگان: محدودیت هنری، خلاقیت، سانسور، تئاتر ایران
  • ندا غفاری* صفحه 59

    نمایش در زبان فارسی ترجمه ی تیاتر است که در آن بازیگران خود را به جای شخصیت های داستان قرارمی دهند. با علم به اینکه هنر نمایش، به دلیل برخورداری از چند هنر، هنر مادر نامیده می شود، لزوم آشنایی کودکان با این هنر، به عنوان یکی از راه های آموزش غیرمستقیم که در پرورش حس اعتماد به نفس، پرورش خلاقیت، تقویت بیان و فعال سازی ذهن موثر است مطرح می شود. با توجه به اینکه همیشه کودکان پای ثابت نمایش هستند (یا تماشاچی هستند یا بازیگر) نه تنها با نمایش تیاتر بیگانه نیستند بلکه خودشان سرآغاز نمایش از طریق سرمایه گذاری در برنامه های بلند مدت برای کودکان که آینده سازان و حافظان تقلیدند. مطمینا تمدن بشرند بیهوده نخواهد بود زیرا هرچه کودکان به لحاظ کیفی پربارتر شوند درواقع جامعه متمدن تر می شود. یکی از روان شناسان برجسته عرصه یادگیری آلبرت بندورا است که در سال های اخیر نظریه ی یادگیری شناختی اجتماعی وی مورد توجه قرارگرفته است. تحقیق حاضر می کوشد با الهام از این بینش که نمایش یک وسیله ی موثر در تعلیم و تربیت است و نمایش مورد پذیرش کودک است زیرا نه تنها نیازهای روانی او را ارضا می کند بلکه لحظات شاد و مهیج برایش خلق می کند و دیگر اینکه هر پیام و موضوعی در قالب نمایش برای کودکان قابل اجراست، الگویی برای استفاده ی نمایشنامه نویسان حوزه کودک براساس نظریه ی آلبرت بندورا ارایه کند. به همین منظور بعد از مطرح کردن مباحث نظری و بررسی روند استفاده ی نمایشنامه نویسان معاصر حوزه ی کودک از دیدگاه های بندورا، الگوی پیشنهادی ارایه می گردد.

    کلیدواژگان: نمایشنامه کودکان، روان شناسی، نظریه یادگیری اجتماعی، آلبرت بندورا
  • لیلی گله داران* صفحه 81

    در نیمه ی دوم قرن بیستم، جستارها وکنکاش های علمی و عملی هنرمندان هم راستا با نظریه پردازان و منتقدین هنری امکان به وجود آوردن فرم ها و اشکالی را فراهم ساخت که دستاورد از میان برداشتن مرزبندی میان هنرها، تلفیق ژانرها و ادغام تکنولوژی های نوین با فرم تلفیقی دورگه ی سینما و تیاتر است که اصطلاح آن ریل تایم فیلم هنر و رسانه بود. در اواخر دهه ی نود میلادی ارایه شد و با فیلم زمان بیگ آرت گروپ توسط گروه آمریکایی ، تیاتر با کسب و اجرای قواعد ریل تایم فیلم حقیقی یا ریل تایم در سینما متفاوت است. در بیانی سینما (ضبط، مونتاژ، پخش) و سینما با گرفتن ویژگی های تیاتر (زنده، همزمانی تولید و ارایه ی اثر، حضور مخاطب) بخش هایی از عناصر ژانر خود را کنار گذاشتند تا در این فرم تازه از خود بازتعریفی نوین داشته باشند. هدف از این مقاله معرفی و شناسایی قابلیت های در به وجود آمدن فرم تازه اجرایی بر صحنه ی تیاتر است. چگونه سینما ریل تایم فیلم تکنیک چه امکانات تازه ای به تیاتر و سینما ریل تایم فیلم و تیاتر در صحنه با هم ادغام می شوند و بیگ آرت گروپ، مادر از سوسو اضافه می کند؟ این مقاله از طریق معرفی سه نمونه ی نمایشی: از هاینر گوبلز به بررسی اراریتیاریتیاکا موزه ی کلمات از گروه تیاترینو کلاندستینو و قاتل ساختاری این فرم نوظهور به روش توصیفی تحلیلی و با فنون جمع آوری اطلاعات اسنادی و مشاهده ی مستقیم می پردازد. نتایج حاصل از این تحقیق بیانگر آن است که تیاتر از زبان و قواعد سینما در شکستن محدودیت های صحنه ای به نفع ارتقای زبان بیانی خود در متن، بازیگری و کارگردانی بهره می جوید. این فرم تلفیقی از طریق مبادله ی عناصر بیانی که در آن ملموس و غیرملموس به هم مبدل می شوند، منجر به بسط و توسعه ی دیداری و هم عرض آن توسعه ی شنیداری می شود و یک ابر فضای چندشاخه ای می سازد که در آن زنده و ضبط شده را نمی توان از هم تمیز داد و جدا کرد؛ در عین حال سینما از ویژگی زنده، حقیقی، غیربازتولیدی و همزمانی و در زمانی تیاتر بهره می جوید تا خود را از جرگه ی هنرهای معطوف به محصول، به هنرهای معطوف به فرآیند ارتقا دهد.

    کلیدواژگان: ریل تایم فیلم، بیگ آرت گروپ، تئاتر، سینما، تئاترینو کلاندستینو، هاینر گوبلز
  • حمید کاکاسلطانی، حسین اردلانی *، محمد عارف صفحه 101

    ژان پل سارتر در میان اندیشمندان پیشرو سده ی بیستم جای می گیرد. رساله های فلسفی هستی و نیستی او تصویری بدیع از ماهیت انسان ارایه می دهند و از آن دفاع می کنند. رساله ی یکی از برجسته ترین آثار فلسفی ژان پل سارتر است. او در این رساله درصدد تبیین انواع هستی (همراه با تمرکزی ویژه بر هستی انسان) و روابط آن ها مبتنی بر تجربه ی زیسته است. انعکاس یافته مگس ها اندیشه های هستی شناسانه سارتر در برخی از نمایشنامه های او همچون است. از این منظر هدف اصلی این پژوهش تبیین فلسفه ی هستی و نیستی سارتر و ارتباط آن با چگونگی تطور شخصیت های این نمایشنامه است. نگارندگان با اتکا بر منابع کتابخانه ای و بهره گیری از روش های توصیفی- تحلیلی و تطبیقی در پی یافتن پاسخی مناسب برای این سوال بوده اند که چگونه فلسفه ی هستی و نیستی سارتر در تطور شخصیت های نمایشنامه مگس ها نمود یافته است؟ نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهد که در آثار شاخص سارتر شیء شدگی در ساحت بنیادین هستی شناختی برجسته می شود؛ بنابراین تیوری های سارتر در مورد مقوله ی اگزیستانسیالیسم و آزادی، جایگاه او را به عنوان یکی از تاثیرگذارترین فلاسفه ی دنیای غرب در قرن بیستم تثبیت کرده است. این مقاله به روش تحلیل محتوای کیفی نیز تجزیه و تحلیل شده است. در بسیاری از موارد دیدگاه سارتر به پدیدارشناسی هگل شباهت دارد که معتقد است عدم در آگاهی و وجود انسان وارد شده است. سارتر در این نمایشنامه بیان می کند که باید از گذشته و آنچه به آن مربوط است دور شد و برای آینده برنامه ریزی کرد. موضوع نمایشنامه ی مگس ها جنگ است که سارتر برای رهایی از سانسور از این نمایشنامه برای بیان واقعیت و اعتراض استفاده کرده و فرانسه ی اشغال و درگیر جنگ و جبهه ی مقاومت را به نمایش گذاشته است. تم اصلی دیگر این نمایشنامه آزادی است که یکی از مفاهیم اصلی اگزیستانسیالیسم است تا مردم با مفهوم آزادی آشنا شوند و از آن بهره بگیرند.

    کلیدواژگان: اگزیستانسیالیسم، هستی و نیستی، مگس ها، وجود در خود، وجود برای خود، وجود برای دیگری، نمایشنامه ی سارتر
  • سید مهدی حسینی، سید مصطفی مختابادامرئی صفحه 115

    تعزیه روایت حماسه ای مقدس اما خونین است که دو جبهه را به تصویر می کشد: یکی مسیر سقوط را طی می کند و دیگری صعود به سوی عرشیان و قدسیان را پیش گرفته است. نبردی در آن ترسیم م یگردد که در یک سویش شجاعت، ایمان و فداکاری قرارم یگیرد و در طرف مقابل همه تزویرها و شقاوت های شیطان قامت راست می کند. سرانجام این صحنه ها پیروزی خون بر شمشیر را به تماشاگران م یآموزد. تعزیه این زبان هنر نمایش دارای ده ها مجلس از راویان عاشق اهل بیت(ع) است که یکی از تحولات اساسی در فرایند نمایشی شدن سیر تحول ادبی آن، از مقتل به مجلس است. در ساخت و ترکیب اجرایی نمایش آیینی تعزیه خوانی و صورت بیانی و داستان گزاری وقایع تعزیه، عامل های فرهنگی تاثیر بسزایی دارند. یکی از نامبرداران این حوزه سید مصطفی کاشانی متخلص به میرعزا از تعزیه سرایان و تعزیه گردانان مشهور دوره ناصری است که نقش مهمی در تحول نسخ تعزیه ایران در دوره قاجار داشته و مجالس سروده شده توسط ایشان امروزه از اقبال بیشتری نسبت به نسخ مجالس تعزیه در زمینه های دیگر برخوردار است. در این پژوهش برای نخستین بار قصد داریم دو مجلس از شش مجلس تحقیق شده از نسخ تعزیه های سروده شده توسط سید مصطفی کاشانی را از منظر سیر تحول اشعار شمسی مورد بررسی قراردهیم. در ابتدا به این موضوع 90 و 80 در فردنسخه ها در دو دهه پرداخته ایم که نسخه مادر و اصلی توسط سید مصطفی کاشانی کدام نسخه بوده است و چه تغییراتی در آن ایجاد شده است. نتایج نشان داد که مجالس سروده شده توسط ایشان از اقبال بیشتری برخوردار بوده است و نیز بررسی ها مشخص کرد اضافه و حذف کردن به فردنسخه ها و ورود اشعار جدید بر روند روایتی مجلس تعزیه تاثیر گذاشته است و تلفیق مجالس تعزیه سروده شده سید مصطفی کاشانی با اشعار زمینه های دیگر تعزیه بر روند پیشرفت تعزیه اثر داشته است که همین مسیله یکی از آسیب های جدی در دو دهه گذشته بوده و باید حتما به این مقوله به طور جدی پرداخته شود چرا که پیشرفت این موضوع موجب از بین رفتن اشعار اصلی از متن و حتی یاد و خاطره شبیه خوانان در طی زمان خواهد شد.

    کلیدواژگان: تعزیه، زمینه مجالس تعزیه، میرعزا، مجلس تعزیه شهادت حر، مجلس تعزیه شهادت حضرت عباس(ع)
|
  • Mehdi Tajeddin, Mehrdad Rayani Makhsous * Page 15

    Socio-regulatory restrictions in Iranian theater have made it difficult for artists to capture some of the scenes in their plays; scenes such as hugging, kissing, rape, etc., or scenes with an ideological or political approach. However, sometimes theater directors, having eliminated such scenes, try to find a suitable alternative with a similar impact. This is an analytical-descriptive paper aims at identifying executive equivalents used by play directors, in the meantime focusing on alternative solutions and models extracted from the creativity of Iranian play directors in response to imposed socioregulatory restrictions. The researchers have comparatively analyzed five selected theatrical films. The current paper identifies elimination and replacement strategies applied to the original text plays scripts in response to imposed regulations seen as restrictions on plays while analyzing the director’s alternative solutions in the five present theatrical films. Moreover, the current paper proves that artists, in the face of restrictions and obstacles, use their artistic creativity to present themes, analysis, and aesthetic points. The findings of the current paper elaborate eight creative executive models developed by directors including the use of symbols, visual elements rather than auditory elements, narrative function, scene design, mise en scène, clothing design, stage objects, and woman’s wears. In using the symbol, the director is required to define the function of a symbolic element for the audience and then bypass that restriction in an instant. Therefore, replacing a visual message with an auditory one in a sense may also act as an effective way to creatively remove imposed restrictions. In this way, the director narrates a moment that is subject to visual restrictions in sentences. In addition, proper use of the narrative functions in the theater makes it possible to set certain contracts for audiences, thus the moment impossible to be shown in a realistic play is easily may be narrated in a narrative play. Directors also may creatively use scene design that helps them create a creative moment by providing spaces for characters to hide, creating iconic structures, and the like. Mise en scène design is also an effective element in removing restrictions, including the relationship, distance and meaningful fit of bodies. Many of the artistic restrictions include physical contact between the two sexes, so a creative mise en scène may even, in addition to restricted moment compensation; create a much deeper impact on the audience. Some clothes in every culture include symbols and meanings, both direct and indirect. The director can convey the desired effect by using a particular outfit or color. The meaningful and creative combination of scene objects together can be a good way to remove restrictions. If the director is able to draw meaningful contracts from the presence of objects for the audience, he or she can benefit from these contracts during the show. The use of woman’s wears has long had a special place in Iranian plays. A male actor can play the role of a woman and thus lift restrictions.

    Keywords: Art Restrictions, Creativity, censorship, Iranian Theater
  • Mina Jahangiri *, Fazel Asadiamjad, Alireza Omidbakhsh Page 32

    Edward Albee (1928- 2016), is one of the leading American playwrights (Bottoms, 2005: 8) in the twentieth century. He refers to the issue of the American dream and its changes in most of his works. A dream that, as a national belief, has rooted in certain socio-cultural beliefs of American society, but has lost its meaning. Researchers intend to explore the origins of this deviation within the paradoxes of the American society by looking at George Herbert Mead’s theoretical approach to analyze the effect of the other generalized patterns of society on the formation of an organized set of mental attitudes in the individuals. The research method, in this paper, is qualitative with the approach of directed content analysis. The main question of this study is how does the loss of meaning of American dream happen in these two Albee’s plays? The plays of Tiny Alice and The Death of Bessie Smith have been analyzed in this study.

    Keywords: Tiny Alice, The Death of Bessie Smith, Edward Albee, George Herbert Mead, American Dream, The Generalized other
  • Neda Ghafari * Page 59

    The display in Persian is a translation of theater in which actors are placed instead of the characters of the story. It is well known that the art of drama, due to the use of several arts, is called the mother of arts. the need to familiarize children with this art, as one It offers indirect ways of developing self-esteem, creativity, expression and activation of the mind. Knowing the fact that children are always the fan of theater (either spectators or actors), not only children are not unfamiliar with theater, but they themselves are the beginners of the show through the imitation. Surely investing in long-term programs for children who are future developers and keepers of human civilization will not be in vain because the more children qualitatively grow, the more society will be civilized . One of the most prominent psychologists in the field of learning is Albert Bandura, who has been caught the attentions to his cognitive-social learning theory in recent years. The present research tries to inspire the view that drama is an effective facility for teaching and learning of the child because not only satisfies his/her psychological needs but creates moments of joy for him/her. Moreover, each message and theme in the format of the show for children is feasible, providing a model for the use of dramatists in the field of writing for children based on the theory of Albert Bandura. For this purpose, after suggesting theoretical issues and examining the use of contemporary children playwright from Bandura’s perspective, a suggested model is presented.

    Keywords: children’s play, psychology, social learning theory, Albert Bandura
  • Leila Galehdaran * Page 81

    In the second half of the twentieth century, emerged a fundamental change in the concept of art and it was the reason why its aesthetics radically changed. The most important factor that fueled these revolutionary developments was the artists’ empiricism and their desire for innovation. With the advent of Performance Art, the boundaries and lines among arts were removed and the visual and performance art (including music) bind together as well. In this area, the theatre in the second half of the twentieth century has changed the theatre paradigm due to the emergence of new media and discrediting of boundaries, lines between arts and art genres: also it introduced another meaning of the text, scene, actor/actress and even the audience. The scientific and practical survey of the leading theatrical groups have made it possible to create forms that is result of eliminating the boundaries between arts, the combination of genres and integration of modern technologies and performing arts. Real time Film is a hybrid form of cinema and theatre that it termed by, Big Art Group, an American group in the late 90s. This new form, which has a playwriting or multimedia dramaturgy proportional to itself, has also affected on contemporary theater groups by changing theater paradigm. Real time film is the result of cinema, theatre and video integration in which the special codes of each media is changed from an expressive form to another. Transmitting cinematic elements to the theatre stage turns it into a live film. The entry of these elements is not in the form of images produced out of the scene, but in the form of screenshots which get combined at the time of play simultaneously; images taken directly by the camera at the scene and get assembled and played at the same time. The scene in this case is a set or film location which has the theatrical code “here” and “now” (hic et nunc): the simultaneity of production and performance, the simultaneity of the artwork and audience. This invention is a hybrid that illustrates the transcendence of boundaries of each genre and combination of common aesthetic divisions for each expressing medium. Real time film is a live film on the stage, just like an executive act- not a performance nor a film but borrowing from both- is created by reinvention of grammar out of cinema rules. It is an audio visual sequence which is recorded in real time with performers on the stage and is shown simultaneously with the rapid passage of assembled images on the screen. In Real time film, theatre by acquiring and enforcing the rules of cinema (recording, assembling, illustrating) and cinema by acquiring the characteristics of the theatre (live, simultaneity of artwork production and presentation) have set aside parts of their genre elements to redefine themselves. How do cinema and theatre get combined on the stage and what new features has Real time film added to the theatre stages? This paper introduces three samples: Flicker, Assassin Mother and Eraritjaritjaka - Musée des phrases, displays are going to analyze the structure of this new emerging form.

    Keywords: Real time film, Big Art Group, Theatre, Cinema, Teatrino Clandestino, Heiner Geobbels
  • Hamid Kakasoltani, Hossein Ardalani *, Mohammad Aref Page 101

    Jean Paul Sartre is one of the most important thinkers of twenty century. His books present an innovative image of human nature. “Being and Nothingness” is one of the most prominent philosophy books of Sartre. This book explains types of being and their correlation through Analytical Method. His ontological thoughts reflect on his playwrights like “The Fliers” From this perspective, this paper research relations between characters of this play and ontological view of Sartre in his book “Being and Nothingness”. In this Paper, we find that alienation Emphasizes on Sartre’s ontological thoughts and books. His ideas about Existentialism and Freedom made him one of the most impression philosophers of twenty century. In some cases, Sartre’s idea is similar to Heidegger phenomenological method which believes That Nothingness is in human Nature and his consciousness. Sartre in his play hold that we should pass the past and plan for future. The main motif of “The Flier” is war and Sartre write it to express realities and make objections to war and represent occupied France among War and French resistance era.

    Keywords: Existentialism, being, Nothingness, The Fliers, Being-in-itself, Being-for-itself, Being-for-others, Sartre playwright
  • Seyyed Mahdi Hosseini, Seyyed Mostafa Mokhtabad Page 115

    Taziyeh is a sacred but bloody epic narrative depicting two sides, one goes down the path of fall and the other one rise to empyreans and holys. It is a battle drawn on one side of the courage , faitand sacrifice and on the opposite side all the devilsh cruelties and uprighness are uprigh. Eventually these scenes teach the audience the triamph of blood on the sword. Taziyeh is language of art shows dozen of parliamentarians who love the Ahlul Bayt one of the major developments in the process of displaying is the course of its literary evolution from murder place to committee session. One of the well known of this filed is Seyyed Mostafa Kashani, known as Miraza, who is one of the most famous writers in the Naseri period. Who plays an important role in the evolution of Iran’s Taziyeh during the Qajar period, and the parties of today are written more similar to his works than the other Taziyeh festivals in other areas. In this research, for the first time, we intend to consider two of the six Taziyeh’s committee to examine from the manuscripts written by Seyyed Mostafa Kashani in terms of the evolution of poetry in the individual versions in the 80s and 90s. At first we should check the original version of the documentary written by Seyyed Mostafa Kashani and find out what changes have been made to the gatherings written by him? Then, with the adaptation and checking of different manuscripts, we will consider in this perspective whether the addition and deletion of the verses and the entry of new poems has an effect on the narrative process of the Taziyeh, and the combination of the taziyeh composed by Seyyed Mostafa Kashani with the poems of other Taziyeh fields has an effect on the development of Taziyeh?At the end, we achieved the important thing that the changes in the poetry in the individual verses of Taziyeh were deliberately or inadvertently induced by Miraza’s Taziyeh has deform by lack of uniformity in the Tahitian version and the original text is out of its originality, and unfortunately, today, it has become a Personalization version of Taziyeh, which sometimes these innovations, such as the removal and addition even due to the reduction of time cause damages to the original framework of The Taziyeh. It has been one of the serious injuries in the past two decades that must be seriously addressed in this category. Because the progress of this issue will lead to the disappearance of the main lyrics of the text and even the memory of Taziyeh’s reader in the future will be forgotten.

    Keywords: Taziyeh, the field of Taziyeh’s fortifications, Miraza, the Taziyeh’s Testimony, the Taziyeh Assembly of the testimony of Hazrat Abbas (AS)