فهرست مطالب

  • پیاپی 63 (زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/11/24
  • تعداد عناوین: 13
|
  • نرجس سادات حسینی نصرابادی*، حسن کامران دستجردی صفحات 5-26

    برای بررسی روابط متقابل سیاست و فضا در شهر، درک شرایط جغرافیای طبیعی شهرها در تدوین و اجرای سیاستگذاری ها و مدیریت توسعه شهری، حایز اهمیت است. گوناگونی های شهری متاثر از مولفه های جغرافیای طبیعی هستند که بیشترین تاکید ما بر اقلیم و نقش آن در پدید آوردن شهرهای مختلف است. به عنوان مثال، برخی ویژگی ها و گوناگونی هایی که در اثر شرایط طبیعی برای شهرها می توان برشمرد: توزیع فضایی جمعیت، عقب ماندگی یا پیشرفت در ابعاد سیاسی، اقتصادی و فرهنگی، تقسیمات درون کشوری، چشم اندازهای فرهنگی، تمرکز یا عدم تمرکز قدرت، نابرابری های ناحیه ای، نظام معیشتی، ارتباطات، مسایل امنیتی. این تحقیق بنیادی با روش توصیفی-تحلیلی، به مطالعه و بررسی شرایط اقلیمی شهرهای بیابانی، کوهستانی، ساحلی و تاثیرات آن بر حوزه های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و زیست محیطی و به طور کلی بر تصمیمات صاحبان قدرت می پردازد. ما بدنبال پاسخ این سوال هستیم که« چگونه اقلیم در نوع و روش سیاست ها و سیاستگذاری مدیران شهری موثر است؟» فرضیه مطروحه در پاسخ به این سوال عبارت است از اینکه «شرایط جغرافیایی طبیعی به وبژه آب و هوا در نوع و روش سیاست ها و سیاستگذاری مدیران شهری موثر است».نتایج تحقیق نشان می دهد که اهمیت شناخت وضعیت موجود شهرها و فضای جغرافیایی (طبیعی) آنها به منظور برنامه ریزی مطلوب برای آینده ازیک سو، و اهمیت مقیاس در رسیدن به توسعه با توجه به اهمیت و ضرورت سیاستگذاری از سوی دیگر، مبین آن است که توسعه فضای جغرافیایی و سیاستگذاری در ارتباط تنگاتنگ باهم قرار دارند».

    کلیدواژگان: جغرافیای سیاسی، شهر، کوهستانی، معتدل، بیابانی
  • اصغر صفرنژاد*، عباس سعیدی صفحات 27-39

    مردمان ساکن در کانونهای روستایی از دیرباز، بر بنیاد روابط و مناسبات حاکم بر زندگی و فعالیت خویش، بافتهای سکونتگاهی ویژه ای را پدید آورده اند که چه به لحاظ ساختاری- کالبدی و چه از نظر کارکردهای مختلف اجتماعی- اقتصادی، میراث گرانبهای تاریخی- تمدنی سرزمین بشمار می آیند. شناخت مجموعه نیروهای اثرگذار در برپایی این گونه بافتها و عوامل موثر در تحول و دگرگونی ساختاری - کارکردی آنها، راه را برای بازشناسایی روند تولید و شکل گیری فضاهای اجتماعی می گشاید. از این رو، دریافت علمی این گونه فرایندها و نیز چگونگی شکل پذیری انواع کاربری زمین در روند تحول اجتماعی- اقتصادی، از وظایف بنیادین پژوهشگران نظامهای فضایی، بویژه جغرافیدانان است.  این مقاله، به عنوان مطالعه ای موردی کوشش دارد، با تکیه بر راهبرد پویش ساختاری- کارکردی، ضمن شناخت عوامل و نیروهای اثربخش در شکل گیری انواع بافتهای روستاهای ناحیه اردبیل، روند تغییرات کاربریهای زمین و نقش آنها را در دگرگونی بافتهای روستایی در گذر زمان، بررسی و ارزیابی نماید. روش تحقیق در این بررسی، از نوع تشریحی- تحلیلی، مبتنی بر گردآوری داده ها و اطلاعات کتابخانه ای و میدانی (مشاهده و مصاحبه) بوده است. نتایج نشان می دهد، تحول بافت از طریق تغییر جنبه ها و ابعاد انواع کاربری زمین در این روستاها، با توجه به شرایط حاکم بر کل سرزمین، در راستای دگرگونی فضاها و نوعی همسویی با فضاهای شهری است. آشکار اس که این گونه دگرگونیها، پیوسته با جنبه های مثبت و منفی همراه بوده است.

    کلیدواژگان: نظام فضایی، بافت روستایی، کاربری زمین، راهبرد پویش ساختاری- کارکردی، ناحیه اردبیل
  • مهرشاد طولابی نژاد*، زهرا حجازی زاده، علی منظم اسماعیل پور صفحات 40-59

    توسعه کارافرینی ضمن ایجاد اشتغال و ایجاد درآمد، می تواند کاهش بیکاری روستاییان را به دنبال داشته باشد. با این حال تقریبا در اکثر کشورهای جهان عوامل و پیش نیازهای موثر بر فعالیت های کارآفرینی بین مردان و زنان به خصوص در مناطق روستایی متفاوت است. لذا در این تحقیق به بررسی پیش نیازهای جنسیتی موثر بر توسعه کارآفرینی در مناطق روستایی پرداخته شد. تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی و روش انجام آن توصیفی- تحلیلی است. ابزار گردآوری داده ها و اطلاعات پرسش نامه و مصاحبه بوده است. جامعه آماری زنان و مردان روستایی بخش پاپی شهرستان خرم آباد می باشد (8775=N). با استفاده از فرمول کوکران 330 نمونه (172 مرد و 158 زن) انتخاب شد. برای رسیدن به سوالات پژوهش، از آزمون های تحلیل واریانس، آزمون های تعقیبی (Post-Hoc) و مدل رگرسیون لجستیک باینری (روش LM- نیوتن- مارکارد- رافسون) استفاده شد. نتایج نشان داد که تفاوت قابل توجهی بین عوامل و پیش نیازهای موثر بر توسعه کارآفرینی زنان و مردان روستایی وجود دارد. پیش نیازهای توسعه کارآفرینی از نظر مردان روستایی (علاوه بر عامل اقتصادی که بین زنان و مردان مهم ترین پیش-نیاز توسعه کارآفرینی بوده) تحت تاثیر عوامل زیرساختی و ساختاری- نهادی می باشد؛ در حالی که عوامل خانوادگی و اجتماعی- فرهنگی مهم ترین پیش نیازهای توسعه کارآفرینی زنان روستایی بوده است. با توجه به نتایج و برای توسعه کارآفرینی و به ویژه در مناطق روستایی لازم است به عامل جنسیت کارآفرینان توجه ویژه ای داشت و برای رفع موانع کارآفرینی با توجه به جنسیت کارآفرینان استراتژی و الگوی متناسب اتخاذ گردد.

    کلیدواژگان: کارافرینی، جنسیت، کارآفرینی روستایی، توسعه روستایی، مدل لجستیک، شهرستان خرم آباد
  • حسن لشکری*، آرش شادپور صفحات 60-75

    در این پژوهش تلاش شده است تا به تحلیل همدیدی - ماهواره ای وقوع برف سنگین استان گیلان (مطالعه موردی روز 13 ژانویه 2008) پرداخته شود.به منظور شناسایی الگوهای بارش برف استان، آمار بارندگی،عمق برف و دمای روزانه ایستگاه سینوپتیک استان، طی دوره ی آمار (2017-1986) از سازمان هواشناسی تهیه شده وبر اساس شاخص صدک 99ام روزهای با عمق برف بالا انتخاب شدند. با استفاده از روش تحلیل عاملی (واریمکس) الگوی بارش برف 13 ژانویه 2008برای روزهای برفی استان گیلان تعیین شد. سپس نقشه های ترکیبی این الگو از لحاظ همدیدی و نقشه دمای سطح زمین ونمودار شاخص NDSI و پوشش برف آن از لحاظ ماهواری ترسیم و تحلیل گردید. نتایج تحقیق حاکی از آن است که عامل اصلی اغتشاشات جوی و تشدید جریانات بالا سودر استان گیلان در این الگوی بارشی غلبه نسیم دریا و چینش قایم شدید و شکل گیری شرایط سلونیدالی در لایه زیرین وردسپهر است.رطوبت مورد نیاز این سامانه از طریق جریانات شمال شرقی و شرقی واز روی دریای مازندران تامین شده است.علت ماندگاری سامانه در این الگو وجود یک پشته عمیق با راستای جنوب غربی _شمال شرقی از روی آفریقا تا شمال دریای مازندران و تشکیل یک بلوکینگ از نوع امگایی بر روی دریای سیاه و اروپای شرقی می باشد.بنابراین در این الگو عامل اصلی بارش برف سنگین بر روی استان گیلان یک پدیده بزرگ مقیاس نمی باشد بلکه عامل اصلی این بارش سنگین تشدید نسیم دریا و اغتشاشات محلی ناشی از تشدید شرایط سلونیدالی و چینش قایم شدید می باشد.

    کلیدواژگان: همدید، ماهواره، برف سنگین، استان گیلان
  • سونا شاهی پور*، علی توکلان، رحیم سرور صفحات 76-91

    تامین تنوع نیازها با تغییر ساختار جمعیتی شهرها توسط روش های ساده گذشته امکان پذیر نیست. در یک دهه اخیر افزایش جمعیت سالمند در شهر تهران، ما را با پیدایش نیازهای جدید به خدمات، در حوزه های مختلف محیط شهری علی الخصوص مناسب سازی فضای شهری با شاخص هایی چون ایمنی، امنیت، دسترسی، سرزندگی، ارتباطات، مشارکت اجتماعی و نهایتا حمل و نقل برای سالمند مواجه کرده است که باید تمهیداتی توسط برنامه ریزان و مدیران شهری در این زمینه اندیشه شود. در این پژوهش برای جمع آوری اطلاعات مربوط به متغیرها روش پیمایشی بکاربرده شده است و جهت تجزیه و تحلیل داده ها، نرم افزارهای SPSSwin20 و LISREL8.5 مورد استفاده قرار گرفته اند. جامعه آماری، شهروندان سالمند منطقه سه تهران به تعداد 71،199 نفر می باشند که حدودا 22 درصد ساکنین این منطقه را تشکیل می دهند. در این مقاله به دنبال یافتن جواب این سوال هستیم که با ایجاد عدالت فضای شهری رفاه حال سالمندان مهیا خواهد گردید؟ در این خصوص پیرو بررسی های بعمل آمده نتایج حاصل نشان می دهد با توجه به اینکه مقدار همبستگی از 0.6 بیشتر و برابر 1.00 شده است باید گفت رابطه دو متغیر مستقیم است، به عبارت دیگر هر چقدر عدالت فضایی شهری از طریق کشف و تحلیل راهبردهای مناسب شهری برای سالمندان، ارتقا یابد و وضعیت بهتری داشته باشد میزان رفاه حال سالمندان نیز با سرعت و شدت بالا افزایش می یابد و برعکس.

    کلیدواژگان: سالمند، مناسب سازی، عدالت شهری، رفاه شهری، منطقه سه تهران
  • افشین متقی دستنایی*، آرش قربانی سپهر، وحید امیری صفحات 92-113

    تقسیمات کشوری به فرایند تقسیم کشور به واحدهای کوچک تر، به منظور تسهیل در امر اداره ی آن، توزیع امکانات و خدمات عمومی، کنترول بر فضای سرزمین و تسهیل در زمینه ی اعمال حاکمیت دولت اطلاق می شود. به عبارت دیگر هر حکومتی برای اداره ی قلمرو سرزمینی خود و بهره برداری بیشتر ازآن، شکوفاسازی استعدادها و توانایی های مناطق، ایجاد شرایط مساعد برای بهبود اوضاع اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و... کشور و تامین امنیت در کشور ناگزیر است که کشور را به واحدهای کوچک تر تقسیم کند. بر این مبنا، پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا، پیمایشی است. روش گرداوری اطلاعات در این تحقیق روش کتابخانه ای اینترنتی و میدانی است و از لحاظ چگونگی پردازش و تفسیر یافته ها و متناسب با راهبرد کیفی، از روش پیمایش «توصیفی- تحلیلی» بهره گرفته شده است. بر این اساس پژوهش حاضر به دنبال پاسخگویی به این پرسش است که عوامل موثر بر ارتقاء سطوح تقسیمات کشوری در شهرهای استان چهارمحال و بختیاری کدامند؟ نتایج نشان از آن دارد، در استان چهارمحال و بختیاری عواملی نظیر محرومیت و توسعه نیافته بودن منطقه، موقعیت جغرافیایی و وضعیت طبیعی استان، دور افتادگی و دسترسی نامناسب روستاییان به مراکز خدماتی و... در تقسیمات کشوری نقش موثر داشته اند.

    کلیدواژگان: فضا، سازماندهی سیاسی فضا، تقسیمات کشوری، ایران، چهارمحال و بختیاری
  • سحر منصوری، شهریار خالدی*، رضا برنا، فریده اسدیان صفحات 114-129

    این مقاله به بررسی نقش میکروکلیمایی ساخت وسازهای بی رویه در یک دهه اخیر بر افزایش دمای سطحی و تشدید جزیره گرمایی در منطقه یک تهران می پردازد. از داده های ایستگاه شمیرانات و داده های سنجش آلودگی هوای اقدسیه در دوره آماری 12 ساله استفاده شد. برای آشکارسازی نقش کاهش پوشش گیاهی بر دمای سطحی از تصاویر ماهواره لندست 8 استفاده گردید. نتایج نشان داد که در منطقه 1 به دلیل ساخت وسازهای غیراصولی و بدون ضابطه در چند دهه اخیر، پوشش گیاهی از بین رفته، درختان منطقه قطع شده یا در توسعه فضای سبز استاندارد لازم رعایت نشده است. دو ناحیه گرم یا همان جزیره گرمایی با دمای سطحی بالا در حال شکل گیری و توسعه بر روی سایر بخش های هم جوار است. نیمه شرقی منطقه 1 بخصوص بخش جنوب شرقی آن به عنوان یک بخش بسیار گرم در تمام فصول خودنمایی می کند. در فصول گرم دمای سطحی در این ناحیه بسیار افزایش می یابد. درصورتی که بخش میانی که هنوز توانسته تا حدود زیادی فضای سبز خود را حفظ کند از شرایط بهتری برخوردار است. بااین همه به دلیل رشد لجام گسیخته ساخت وسازها در یک دهه اخیر دماهای حداقل (صبحگاهی) بخصوص در فصول سرد به سرعت و با شیب زیادی در حال افزایش است. همچنین، مقادیر ریز گردها بخصوص PM10 و PM2 در منطقه یک در حال افزایش است. تشدید جزیره گرمایی سبب شده است بادهای جنوب غرب تا جنوب و جنوب شرقی در تمام ماه های سال تشدید شده و ریزگردها از بخش های جنوبی شهر تهران و پهنه های بایر اطراف بر روی این منطقه منتقل شده و این منطقه را بخصوص در ماه های سرد سال جزء مناطق آلوده تهران قرار داده است. هدف این پژوهش بررسی نقش تغییر در کاربری اراضی و قطع درختان و از بین رفتن پوشش گیاهی در تغییر در دمای سطحی و جزیره گرمایی منطقه یک شهری تهران است.

    کلیدواژگان: تغییر کاربری زمین، جزیره گرمایی، آلودگی هوا، منطقه 1 تهران، دمای سطحی
  • هادی علی پور، سید عباس احمدی*، ریباز قربانی نژاد صفحات 130-142

    تشیع از مذاهب اصلی دین اسلام به شمار می رود؛ کمتر رویدادی را می توان در جنوب غرب آسیا مورد مطالعه قرار داد که یک سر آن به شیعیان مربوط نشود.گاه شیعیان خود عامل و کارگزار رویدادها هستند و گاه موضوع حوادث و کنشهای سیاسی-اجتماعی قرار می گیرند.شیعیان در عصر حاضر علی رغم تشابهات مذهبی و فرهنگی و داشتن منافع مشترک از مولفه هایی رنج می برند که به عنوان یک معضل، روند عدم همگرایی را در جوامع شیعی تشدید کرده و از انسجام باز می دارد.از این رو با توجه به اهمیت موضوع، نگارنده در این مقاله با بهره گیری از روش تحلیلی،استفاده از مطالعات کتابخانه ای و بررسی های میدانی با فرض : " مولفه های سیاسی- امنیتی و فرهنگی - اجتماعی منطقه می تواند بر عدم همگرایی شیعیان تاثیر گذار باشد " درصدد تحلیل عوامل تاثیرگذار بر عدم همگرایی شیعیان در منطقه جنوب غرب آسیا بر آمده است. یافته های میدانی پژوهش حاکی از آن است اتخاذ سیاست شیعه هراسی توسط قدرت های منطقه ای،سلفی گری و فرقه گرایی،اقدامات و سیاست های قدرت های منطقه ای،نابرابری های اقتصادی و اجتماعی،پراکندگی جغرافیایی،اختلافات سرزمینی،تعارضات مذهبی و ایدیولوژیک، و حمایت جریان شیعه افراطی از اقدامات تفرقه افکنانه از مهمترین عوامل عدم همگرایی شیعیان در منطقه جنوب غرب آسیا می باشد.

    کلیدواژگان: عدم همگرایی، شیعه، منطقه، جنوب غرب آسیا
  • محمد محمدنژاد، لیلا گلی مختاری*، ابوالفضل بهنیافر صفحات 143-160

    سالانه براثر بلایای طبیعی به طور متوسط بیش از یک هزار میلیارد ریال خسارت به کشور وارد می شود. به عقیده کارشناسان، کشور ایران از مناطق مستعد وقوع زلزله بوده و بر پایه آمارهای رسمی در 15 سال گذشته 6 درصد تلفات جانی کشورناشی از زلزله بوده است. در این راستا ارزیابی آسیب پذیری زمین لرزه ای مناطق مختلف کشور با هدف کاهش آسیب پذیری جوامع شهری باید دراولویت برنامه ریزی ها قرار گیرد. هدف از این پژوهش بررسی نقش توپوگرافی در بزرگسازی اثرات لرزه ای در محدوده شهر کلات نادری، در استان خراسان رضوی با استفاده از روش پسینا و همکاران است. به این منظور در ابتدا با استفاده ازمدل رقومی ارتفاع سایت های مستعد برای بزرگ سازی اثر ژیومورفولوژی مورد بررسی قرار گرفت. این عوارض شامل: خط الراس ها، قله ها، تپه ها، دره ها همراه با ویژگی هایی از جمله شکل دامنه و نیز شیب و اختلاف ارتفاع بودند. همچنین از توابع GIS برای طبقه بندی محدوده های بحرانی استفاده گردید. نقشه های حاصل در این روش می توانند برای ارزیابی مناطق دارای ریسک و خطر زمین لرزه مرتبط با توپوگرافی در مقیاس وسیع مورد استفاده قرار گیرند. با توجه به نتایج تحقیق ازکل مساحت محدوده مطالعاتی 71/74 درصد در محدوده اثرات بزرگسازی کم،12/21 درصد در طبقه زیاد و 15/4 در طبقه خیلی زیاد قرار گرفته است.

    کلیدواژگان: ویژگیهای مورفولوژیکی، روش پسینا، پهنه بندی خطر زمین لرزه شهر کلات، GIS
  • محمدرضا پودینه*، محسن حمیدیان پور، الناز خزایی صفحات 161-178

    پدیده تغییر اقلیم در چند دهه اخیر در نتیجه افزایش گازهای گلخانه ای و گرم تر شدن دمای کلی زمین بوقوع پیوسته است. به طوری که منجر به تغییرات قابل توجه در عناصر هواشناسی و در نتیجه وضعیت منابع آب در مناطق شده است. خشکسالی های پی در پی، سیلاب های بزرگ، هاریکن های دریایی و... از جمله پیامدهای تغییر اقلیم است. هدف از این تحقیق بررسی اثر تغییر اقلیم بر رواناب رودخانه کارواندر است. در این تحقیق از داده های CORDEX مدل REMO تحت دو سناریو RCP4.5 و RCP8.5 در بازه زمانی پایه (1384-1365) و بازه زمانی آینده (1400-1434) استفاده شد. طی این تحقیق از مدل SDSM و Linear Scaling برای ریزمقیاس سازی داده های اقلیمی استفاده گردید. نتایج بدست آمده مدل SDSM نشان داد که بین رواناب رودخانه کارواندر و 26 پارامتر بزرگ مقیاس اقلیمی (NCEP) همبستگی قابل قبولی وجود ندارد. سپس با روش Linear Scaling همبستگی بالایی بین بارش و رواناب مشاهده شد و مدل اقلیمی REMO در شبیه سازی پارامترهای اقلیمی عملکرد مناسبی نشان داد. پارامترهای اقلیمی برای دوره زمانی آینده (1400-1434) شبیه سازی و با دوره مشاهداتی (1365-1384) مقایسه شد. طبق نتایج حاصل از این پژوهش می توان گفت که رواناب کل حوضه در سری زمانی آینده و تحت هر دو سناریو  RCP4.5 و RCP8.5 افزایش داشته است. جهت بررسی اثر تغییر اقلیم بر روی تخصیص آب از مدل ارزیابی و برنامه ریزی آب (WEAP) استفاده شد. نتایج مدل WEAP برای سه سناریو افزایش سطح کشاورزی، پیشرفت صنعتی و افزایش جمعیت نشان دهنده، افزایش نیاز آب در حوضه آبریز و افزایش نیاز تامین نشده برای کشاورزی، شرب و صنعت در منطقه است.

    کلیدواژگان: تغییر اقلیم، رواناب، ریزمقیاس&#172، نمایی، مدلSDSM، CORDEX، مدل WEAP، حوضه کارواندر
  • محسن سقایی*، احمد موذنی، امیر ثنایی راد صفحات 179-195

    در دهه های اخیر بدنبال تغییرات عمده سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، شهرها گسترش یافته و پیامدهایی همچون کمبود مسکن و زمین مناسب توسعه شهری را به همراه داشته است. از این رو دولت ها همواره به پروژه های مسکن توجه دارند. یکی از این پروژه ها؛ مسکن اجتماعی است که توسط دولت برای اقشار کم درآمد طراحی شده است. بدین منظور تحقیق حاضر با هدف بررسی وضعیت مسکن اجتماعی در شهرستان اسلامشهر و عوامل موثر بر آن با استفاده از ابزار پرسشنامه وبا کاربرد آزمون t تک نمونه ای و مدل سازی معادلات ساختاری انجام شده است.نتایج به دست آمده از این پژوهش نشان می دهد که سیاست مسکن اجتماعی نتوانسته است مشکل مسکن گروه کم درآمد در شهرستان اسلامشهر را بهبود بخشد و میزان رضایتمندی افراد از دریافت مسکن اجتماعی پایین می باشد. یافته های حاصل از تحقیق نشان می دهد که مساکن اجتماعی در شهرستان اسلامشهر شرایط مناسبی ندارند و در هر چهارشاخص ویژگیهای ساخت داخلی، امنیت، شرایط زیست محیطی و دسترسی به خدمات شهری شرایط مطلوبی در این مساکن وجود ندارد که می توان با گروه و طیف بندی دقیق قشرهای کم درآمد، تخصیص اعتبارات کافی و لازم، مطالعه دقیق در انتخاب مکان ساخت این مساکن، طراحی مناسب فضای داخلی مساکن، بهبود وضعیت خدمات رسانی و توجه به ابعاد زیست محیطی این نوع مساکن، گامی مهم برای بهبود و رفع مشکل مسکن گروه های کم درآمد در شهرستان اسلامشهر برداشت.

    کلیدواژگان: مسکن اجتماعی، ساخت داخلی، امنیت، شرایط زیست محیطی، خدمات شهری، رضایتمندی، شهرستان اسلامشهر
  • اصغر نوروزی*، حیدرعلی غلامیان صفحات 196-215

    مدیریت روستایی را می توان برنامه ریزی برای روستا، سازمان دهی، اقدام توسعه ای و هماهنگی و نظارت بر کارهای انجام شده دانست. بررسی و شناخت نیازها، کمبودها و نارسایی های روستاییان، اقدام برای مشارکت مردم در انجام امور اجتماعی، اقتصادی، عمرانی و... نیز بر عهده مدیران روستایی است. شهرستان سامان با وجود توانمندی های گسترده (طبیعی و انسانی) اما با مشکلات عدیده توسعه نیافتگی روستایی مواجه است و شاید بتوان آن را در شیوه مدیریت یافت. بنابراین هدف پژوهش، بررسی و شناخت عوامل تاثیرگذار بر ناکارآمدی مدیریت روستایی از دیدگاه مردم محلی است. پژوهش از نوع کاربردی و روش آن توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر پیمایش است. جامعه آماری شامل روستاییان شهرستان سامان بوده و برای تعیین حجم نمونه ابتدا به روش نمونه گیری خوشه ای پنج روستا انتخاب و با استفاده از فرمول کوکران 368 نفر از اهالی این روستاها جهت تکمیل پرسشنامه به روش تصادفی ساده انتخاب و تکمیل پرسشنامه صورت پذیرفت. داده های جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار spss24 تجزیه وتحلیل شده اند. نتایج آزمون رگرسیون خطی نشان داد که عامل اقتصادی به تنهایی47 % ناکارآمدی مدیریت روستایی را تبیین می کند. نتایج آزمون T نیز نشان داد بعد اجتماعی- فرهنگی (با میانگین 21/3)، بعد اقتصادی (با میانگین 18/3) و بعد محیطی-کالبدی (با میانگین 16/3) «تاثیرزیاد» بر ناکارآمدی مدیران روستایی داشته اند. همچنین نتایج نشان داد مهم ترین عامل در بعد اقتصادی مشکلات بودجه ای در سطح کلان، در بعد اجتماعی - فرهنگی، عامل قومیت گرایی و اشکالات ساختاری انتخابات و در بعد محیطی عدم توجه به محیط زیست و ناآگاهی به مسایل مربوطه بوده اند. بعلاوه نتایج نشان از تفاوت های مکانی در ابعاد مورد بررسی دارد.

    کلیدواژگان: مدیریت روستایی، ناکارآمدی، توسعه روستایی، جامعه محلی، شهرستان سامان
  • حسین توکلی کجانی، علیرضا استعلاجی*، محسن رنجبر صفحات 216-230

    دردهه های اخیر تحولات مهمی در راستای تقویت و بهبود ارتباط بین شهر و روستا و پیوند آن به عنوان مهمترین ابزار توسعه در نظام توسعه پایدار ناحیه ای رخ داده است. و این ارتباط و پیوند یکی از عملی ترین سیاست های ارتقاء در شاخص های مختلف محیطی، اجتماعی، اقتصادی و سلسله مراتب سکونتگاهی، تغییرات کمی وکیفی در بافت شهر و روستا بوده است. اگرچه شهرستان ری به عنوان یکی از شهرهای قدیمی، تاریخی، مذهبی، گردشگری و با شرایط خاص جغرافیایی می باشد و این خصوصیات، موجبات رشد پیرامونی و تبدیل پنج روستا به شهر طی سه دهه اخیرگردیده و زمینه تحولات گوناگون در ناحیه مورد نظر و حریم کلانشهر تهران شده است در این مقاله ضمن ارزیابی تغییرات و بررسی مناسبات در ساختار ناحیه ای شهرستان ری و تجزیه و تحلیل داده ها و برداشت های میدانی و استفاده از نتایج طرح ها و سندهای توسعه استان تهران و شهرستان ری و همچنین حریم تهران می توان یافته های پژوهش را اینگونه مطرح نمود که تفاوت بین شاخص های اداری، سیاسی، طبیعی، اقتصادی، جمعیتی، سبک زندگی و الگوهای رفتاری ساکنین در مطالبه نوع امکانات در روستاها تبدیل شده به شهر مشهود بوده و عدم وجود پیوند و ارتباط یکسان بین شهر و روستا و اینکه با یک نگاه و بدون شناخت دقیق از محیط های پیرامونی نمی توانیم زمینه تحقق طرح های فرادست را فراهم آورد، لزوم وضع قوانین با رویکرد و اهداف جدید در ایجاد مدیریت یکپارچه در اینگونه نواحی که با شرایط خاص رشد نموده اند ، بویژه قرار گرفتن در کنار پایتخت جهت رسیدن به توسعه پایدار ضروری به نظر می رسد.

    کلیدواژگان: پیوند، تبدیل، شهر و روستا، توسعه پایدار ناحیه ای، شهرستان ری، حوزه نفوذ
|
  • hassan kamran Pages 5-26

    "Cities" are among the phenomena of space that have a special place in geographic studies. Therefore, the interrelationship between politics and space in the city is one of the most important issues studied by political geographers of the present era. To understand these relationships, understanding the natural geography is very effective. In this paper, we try to analyze the geography of the city with emphasis on the typology of cities in terms of climate and location. The question raised here is whether the natural geographic conditions, especially the weather, are effective in the manner and policy of urban executives? In this descriptive-analytical method, this fundamental research studies the climatic conditions of desert, mountainous, coastal cities and their impacts on political, economic, cultural and environmental areas and on the decisions of power holders in general. We seek to answer the question, "How does climate influence the type and manner of policies and policy making of urban managers?" The hypothesis raised in answer to this question is that "natural geographical conditions, especially climate, in the type and method of policies." And policymaking is effective for urban managers. " The results show that the importance of recognizing the existing status of cities and their (natural) geographical location in order to plan well for the future on the one hand, and the importance of scale in achieving development with respect to the importance and necessity of policy making, on the other. That geographic space and policy development are closely linked. "

    Keywords: Political geography, city, mountainous, temperate, desert
  • asghar safarnejad*, Abaas Saidi Pages 27-39

    The people living in rural areas have created special residential fabrics during the time, based on the socio-economic relationships that determine their lives and activities, which in terms of both physical-structural, and various socio-economic functions, are considered as valuable historical-civilization heritage of the country. Recognizing the set of effective forces in the formation of such textures and the factors influencing their structural-functional transformation, opens the way for recognizing the processes of production and formation of social spaces. Therfore, the scientific understanding of such processes, as well as the formation of different types of land use in the process of general socio-economic development, is one of the basic tasks of researchers in space systems, especially of geographers.This article, as a case study, relying on the "strategy of structural-functional dynamics", tries beside the reviewing the main forces and factors affecting the formation of various rural textures in Ardabil region, to evaluate the relationships between differnet land uses and transformation of rural fabrics. The research method in this study was descriptive-analytical and based on the collection of library and field data and information (observation and interview). The results show that the development of texture by changing aspects and dimensions of land use in these villages according to the conditions of the whole country is in line with the transformation of spaces and a kind of orientation towards urban spaces. It is clear that such changes have been accompanied by positive and negative aspects.

    Keywords: Spatial Systems, Rural Fabric, Land-use, Structural-functional Dynamics, Ardabil Area
  • zahra hejazizadeh Pages 40-59

    Developing entrepreneurship while generating employment and creating incomes can lead to lower unemployment among the villagers. However, in almost the entire world, the factors and drivers that affect entrepreneurship activities vary between men and women, especially in rural areas. The aim of the present study, functional and the method is descriptive-analytic. The instrument for collecting data was a questionnaire and interviews. The statistical population of rural women and men is the Papi section of Khorramabad city (N = 8775). 330 samples (172 males and 158 females) were selected using the Cochran formula. To achieve the research questions, variance analysis, post hoc tests, and binary logistic regression (LM-Newton-Mar card-Raphson method) were used.The results of the research show that there is a significant difference between the factors and factors affecting entrepreneurship development of rural women and men. The entrepreneurship development drivers for rural men (in addition to the economic factor that has been the most important driver of entrepreneurship among women and men) is influenced by infrastructure and institutional factors, while important family and socio-cultural factors The most important drivers of rural women entrepreneurship development. Regarding the results, it is necessary to pay attention to the entrepreneur's gender factor and in order to eliminate the entrepreneurial barriers, taking into account the gender of the entrepreneurs of the strategy and the proportional model, in order to develop entrepreneurship, and especially in rural areas.

    Keywords: Entrepreneurship, Rural entrepreneurship, Rural development, Logistic model, Khorramabad township
  • arash shadpoor, hassan lashkari* Pages 60-75

    In this study we have tried to analyze synoptic - Satellite occurrence of heavy snow in Gilan Province to be paid. To identify patterns of snowfall, rainfall statistics, snow depth and temperature of station daily, during the statistical period (2017-1986) from the National Weather Service provided by Weber index was above the 99th percentile my days with snow depth. The snowfall pattern of January 13, 2008, was determined for snow days in Guilan province using factor analysis (varimax). Then the composite maps of this model were synoptically analyzed and the surface temperature map and NDSI index and its snow cover were satellite analyzed. The results of this study indicate that the main cause of atmospheric disturbances and intensification of high flows of Soudar province of Guilan in this rainfall pattern is the overwhelming sea breeze and vertical upwelling and formation of pilonidal conditions in the lower layer of troposphere. The eastern part of the system is supplied by the Caspian Sea. The reason for the system's persistence in this pattern is a deep ridge with a southwest-northeast direction from Africa to the north of the Caspian Sea and the formation of an Omega type blockage over the Black Sea and Eastern Europe. So in this model the main factor of heavy snowfall in Guilan province is a phenomenon it is not large scale but the main cause of this heavy rainfall is exacerbated by sea breeze and local disturbances due to exacerbated solonidal conditions severe vertical upwelling

    Keywords: Synoptic analysis, satellite, heavy snow, Gilan Province
  • Ali Tavakollan, Farzaneh Salami, Sona Shahipour* Pages 76-91

    Because of the change in demographic structure of cities, it is no longer possible to meet the needs of individuals in the simple ways of the past. During the last decade the growing population of the elderly people in Tehran has led us to meet new needs for services in different areas of the urban environment, especially the adaptation of the urban space with indicators such as security, safety, accessibility, vitality, communication, social participation and ultimately transportation for the elderly. Therefore, measures should be taken by city planners and managers. In this research, survey method was used to collect information on variables and then SPSSwin20 and LISREL8.5 softwares were used for data analysis. The statistical population is the elderly citizens of District three of Tehran that is 71199 people, which makes up about 22% of the residents of this district. In this article, we seek to answer the question of whether elderly people will be provided with urban space justice. In this regard, the results show that the correlations are greater than 0.6 and equal to 1.00. As a result, we end up that the relation of the two variables is direct. In other words, the more urban spatial justice is promoted through the discovery and analysis of appropriate urban strategies for the elderly, the welfare of the elderly will increase rapidly and strongly, and vice versa.

    Keywords: Elderly, adaptation, Urban Justice, Urban welfare, District Three of Tehran
  • Afshin Mottaghi*, Arash Ghorbanisepehr, Vahid Amiri Pages 92-113

    Country divisions are referred to as the process of dividing the country into smaller units, in order to facilitate its administration, distribution of facilities and public services, control over land space and facilitate the exercise of state sovereignty. In other words, every government has the inevitability of managing its territorial territory and exploiting it, boosting the talents and capabilities of the regions, creating favorable conditions for improving the economic, social, political and ... state and security of the country. Divide into smaller units. Based on this, the present study is applied in terms of its purpose and is a survey in terms of its implementation. The information gathering method in this research is a web-based and field-based library method, and a descriptive-analytical survey method has been used in terms of how the results are processed and interpreted and in accordance with the qualitative strategy. Accordingly, the present study seeks to answer the following questions: What are the factors affecting the promotion of levels of country divisions in the cities of Chaharmahal and Bakhtiari? The results indicate that in Chaharmahal and Bakhtiari province, factors such as deprivation and underdevelopment of the region, geographical location and natural status of the province, remoteness and poor access of villagers to service centers and ... have played a role in national divisions.

    Keywords: Space, Political organization of space, A Country divisions, Iran Chaharmahal, Bakhtiari
  • Sahar Mansouri Pages 114-129

    This study was conducted to investigate the microclimate role of extruded builders in the last decade on surface temperature rise and heat island resonance and air pollution in the Tehran area. Shemiranat station data and Aqdasia air pollution measurement data over a 12 year statistical period were used. Landsat 8 satellite images were used to reveal the role of vegetation reduction on surface temperature. The results showed that in area 1 due to non-regular and unconditional construction in recent decades, the vegetation and trees of the area were not cut or standard green space development was not followed. Two hot areas, or islands of high surface temperature heat, are forming and developing over other adjacent parts. The eastern half of Region 1, especially its southeastern part, boasts a very hot part in all seasons. In hot seasons, surface temperatures in the area can reach as high as 50 degrees Celsius. The middle section is still better off if it still manages to maintain its green space. However, due to the steady growth of builders in the last decade, the minimum (morning) temperatures, especially in cold seasons, are rising rapidly and steeply. The amounts of fine-grained particles, especially PM10 and PM2, are increasing in region 1.The intensification of the heat island has caused south-west to south-southeast winds to intensify all months of the year. And it has made the area particularly polluted in the colder months of the year. The purpose of this study was to investigate the role of changes in land use and deforestation and loss of vegetation in changes in surface temperature and heat island of Tehran metropolitan area.

    Keywords: Land Use Change, Heat Island, Air Pollution, Tehran Region 1, Surface Temperature
  • Hadi Alipoor, Rebaz Ghorbani Nejad Pages 130-142

    Shi'ism is one of the main religions of Islam, less events can be studied in Southwest Asia, which is not related to Shiites. Shiites are the agents and agents of events, and sometimes the subject of political-social events . In spite of religious and cultural similarities and common interests, the sects in the present age suffer from components that, as a problem, intensify the process of non-convergence in Shi'a societies and prevent cohesion. Considering the importance of the subject, the author in this paper uses the analytical method, the use of library studies and field studies Assuming: "The political, security, and cultural-social components of the region can affect the Shi'a's lack of convergence," the paper seeks to analyze the factors affecting the Shi'a's lack of convergence in the South West Asia region. Field research findings indicate that the adoption of Shi'a-based policy by regional powers, Salafism and sectarianism, regional power actions and policies, economic and social inequalities, geographical dispersion, territorial disputes, religious and ideological conflicts, And the support of the extreme Shiite movement from divisive actions is one of the most important factors in Shi'a disintegration in the Southwest Asia region.

    Keywords: Geopolitics, the lack of convergence, Shiite, region, southwest Asia
  • mohammad mohammadnejad, leila goli mokhtari*, Abolfazl bahniyafar Pages 143-160

    Natural disasters annually cause an average More than a thousand billion damages to the country. According to experts, Iran is one of the most prone areas of the earthquake and according to official statistics in the last 15 years, 6% of the earthquake casualties were earthquake. In this regard, assessing the seismic vulnerability of different regions of the country in order to reduce the vulnerability of urban communities should be a priority in planning. The purpose of this study was to investigate the role of topography in magnifying seismic effects in the Kalat-Naderi area of Khorasan Razavi province using Pessina et al. In this regard, first, the digital elevation model of sites prone to magnification of geomorphological effects was investigated. These effects included: ridge, peaks, hills, valleys with features such as slope shape, as well as slope and elevation difference. GIS functions were also used to classify critical areas. The resulting maps can be used to assess large-scale topographic areas of risk and earthquake risk. According to the results of the study, out of the total study area, 74.71% were in the range of low magnification, 21.12% in high class and 4.15% in high class.

    Keywords: Morphological features, Pessina method, Kalat earthquake hazard zonation, GIS
  • mohamadreza poodineh*, elnaz khazai, mohsen hamidian Pages 161-178

    The phenomenon of climate change has occurred in recent decades as a result of increased greenhouse gas emissions and a general warming of the earth. Which has led to significant changes in the meteorological elements and as a result of the status of water resources in the regions. Short term droughts, large floods, marine hurricanes ... are among the consequences of climate change. The purpose of this study is to investigate the effect of climate change on the runoff of the Caravandr River. In this study, the CORDEX data of the REMO model was used under two RCP4.5 and RCP8.5 scenarios during the baseline period (1365-1384) and the upcoming timeframe (1434-1400). In this research, SDSM and Linear Scaling were used for micromachining of climatic data. The results of the SDSM model showed that there is no acceptable correlation between the Caravander River runoff and the 26 major climate scale parameters (NCEP). Linear scaling method was followed by high correlation between precipitation and runoff and the REMO climatic model showed good performance in simulating climatic parameters. The climate parameters were simulated for the upcoming period (1434-1400) and compared with the observation period (1365-1384). According to the results of this study, it can be said that the runoff of the whole basin has increased in both RCP4.5 and RCP8.5 scenarios in the future time series. The water assessment and planning (WEAP) model was used to study the effect of climate change on water allocation. The results of the WEAP model for three scenarios: increase in agricultural land, industrial progress and population growth indicate an increase in water demand in the catchment area and an increase in unprovched needs for agriculture, drinking and industry in the region.

    Keywords: Climate Change, Runoff, Microscopy, SDSM Model, CORDEX, WEAP Model, Caravan Basin
  • ahmad mozeni, amir sanaeirad Pages 179-195

    In recent years, following the main political, economical and social changes, cities and towns have expanded which resulted in lack of sufficient housing and proper lands for urban development. Therefore, governments have always been focusing on housing projects. One of these projects is the social housing designed by governments for the low-income classes. For this purpose, the present research study was carried out with the aim of studying the social housing situation in Eslamshahr and the effective factors, by means of a questionnaire, one-sample t-test and structural equation modeling. The findings demonstrate that the social housing policy couldn’t solve the housing problem of the low-income classes in Eslamshahr and the satisfaction level of the people with the social housing is low. Findings of the study show that social houses in Eslamshahr aren’t in favored conditions. These houses are not well-conditioned in terms of the four criteria of interior construction, safety, environmental situation, and access to municipal services. However, by accurate categorization of the low-income classes, allocation of sufficient and necessary funds, careful studies to choose a place to build the houses, proper design of interior space of the houses, improvement of service providing, and taking environmental factors into consideration, we can take a big step to improve and remove the housing problem of low-income classes in Eslamshahr.

    Keywords: Social housing, interior construction, environmental situations, municipal services, satisfaction, Eslamshahr town
  • Heydarali Gholamian Pages 196-215

    Rural management can be considered planning for the village, organization, developmental action, and coordination and supervision of the work done. Also, the task of rural managers is to investigate the villagers’ needs, shortcomings, planning, and action to participate in the affairs of social, economic, development, etc. Saman County that in spite of the extensive (natural and human) capabilities faced with several problems in connection with the lack of rural, and it may be found in the management style. Therefore, this study aims to investigate and identify the factors, influencing the inefficiency of rural management from the viewpoint of local people. This study is of applied type and its method is descriptive - analytical and based on surveying. The statistics population consisted of all villagers in Saman, and they were firstly selected from among five villages to determine the sample size first by cluster sampling method and then through using the Cochran’s formula, 368 people were chosen to complete questionnaires by random sampling. The collected data were analyzed using spss20 software. The results of the linear regression test showed that the economic factor alone explains 47 % of the rural management inefficiency. The results of the t-test also showed that the socio-cultural dimension (mean 3.21), economic dimension (mean 3.18), and physical-environmental dimension (mean 3.16) had a significant impact on the inefficiency of rural managers performance. In addition, the results showed that in the economic dimension, the budgeting problems in macro level; in the socio-cultural dimension, ethnicity factor and structural failures of the elections; and in environmental dimension, lack of attention to the environment and ignorance of related issues were the most important factors. The results were also showing the place differences in the studied dimensions

    Keywords: rural management, inefficacy, rural development, local community, Saman County
  • hossein tavakoli kejani*, ALI Estelaji Pages 216-230

    In recent decades, important developments have taken place in order to strengthen and improve the relationship between the city and the village and its connection as the most important development tool in the region's sustainable development system. And this connection and connection has been one of the most practical policies of promotion in various environmental, social, economic and residential hierarchical indicators and quantitative and qualitative changes in the context of urban and rural areas. However, Rey city as one of the old, historical, religious, tourism and special geographical conditions of these cities and these characteristics, cause the surrounding growth and transformation of five villages into cities in the last three decades, the background of various developments in the area and the metropolitan area of Tehran. Has been In this article, while evaluating the changes and examining the relations in the regional structure of Rey city and analyzing and analyzing data and field perceptions and using the results of development plans and documents of Tehran province and Rey city, as well as the territory of Tehran, we can The research findings showed that the difference between administrative, political, natural, economic, demographic, lifestyle and behavioral patterns of residents in demanding the type of facilities in rural areas has become obvious and there is no connection. And the same connection between the city and the village, and that we cannot provide the ground for the realization of the above-mentioned plans without looking closely at the surrounding environment. It is necessary to establish laws with a new goal approach in creating integrated management in such areas, which with special conditions, especially being located next to the capital, seems necessary to achieve sustainable development.

    Keywords: Rey County, Villages of Influence, Sustainable Development, Sustainable Development of Areas