فهرست مطالب

پژوهش نامه اسلامی زنان و خانواده - سال هشتم شماره 18 (بهار 1399)
  • سال هشتم شماره 18 (بهار 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/01/01
  • تعداد عناوین: 8
|
  • حسین شیخ زاده*، محمدحسن آصفری صفحات 9-31

    مشارکت سیاسی یکی از ارکان دموکراسی است و برای سنجش میزان حاکمیت مردم در تعیین سرنوشت سیاسی شان از این شاخص استفاده می شود. جمهوری اسلامی نیز که نظامی مبتنی بر مردم سالاری دینی است در طول چهار دهه گذشته برای تسهیل شرایط مشارکت عمومی و حضور مردم در صحنه های سیاسی- اجتماعی به ویژه مشارکت سیاسی زنان اهتمام داشته و به نتایج ارزنده ای دست یافته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تحولات کمی و کیفی ایجاد شده در مشارکت سیاسی زنان و عوامل موثر بر آن در دوره بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با روش پیمایی انجام شد. جامعه آماری شامل زنان دارای سن 18 سال و بیشتر ساکن شهر تهران بود. تحلیل داده های پژوهش که با استفاه از پرسش نامه محقق ساخته جمع آوری شد نشان داد که مشارکت سیاسی زنان در انتخابات (درجایگاه رای دهنده) بالاست اما در مواردی مثل عضویت در احزاب سیاسی، میزان مشارکت متوسط است. پیروزی انقلاب اسلامی از طریق چهار متغیر باعث افزایش مشارکت زنان شده است که این متغیرها عبارتند از: افزایش اعتماد اجتماعی، شکل گیری هویت اسلامی - انقلابی و تقویت بعد تکلیفی مشارکت سیاسی، گسترش آموزش زنان در مقاطع مختلف تحصیلی که با افزایش میزان آشنایی آنها با حقوق و تکالیفشان همراه بوده است و تغییر ساختار سیاسی و حاکمیت نظام مردم سالاری دینی که با ایجاد نهادهای انتخابی زمینه مشارکت سیاسی زنان را فراهم کرده است.

    کلیدواژگان: واژگان کلیدی: انقلاب اسلامی، زنان، مشارکت سیاسی، اعتماد اجتماعی
  • سید حسین صفایی، علی فلاح* صفحات 33-53

    قانون گذارحکیم در پرتو اصل عدالت و با هدف ایجاد تعادل، حقوق و تکالیفی را برای زوجین در نظر گرفته است. برخلاف دیدگاه های فمینیستی که داعیه دار تساوی و تشابه حقوق زن و مرد است و بدون توجه به تفاوت های مادی و معنوی آنها، تعادل را در تساوی و تشابه معنا می کنند، همچنین دیدگاه ها مبتنی بر تفاوت های فطری و جنسیتی مرد و زن و با تکیه بر عصای استدلال احساسی بودن زن و با اعتقاد به در خطر افتادن نهاد خانواده در صورت به ید زن بودن طلاق، اصل عدالت را تفسیری نازل کرده و به ید مرد بودن حقی همچون طلاق را عین عدالت و عین تعادل حقوق زوجین قلمداد می نمایند. پژوهش حاضر با بازخوانی مفاهیم تعادل و تساوی، مبانی تعادل در حقوق خانواده را در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران به ویژه در جدیدترین مقررات قانونی باعنوان قانون حمایت خانواده ، همراه با نیم نگاهی به  پیش نویس لایحه جدیدی که باعنوان ماده واحده پیشنهادی برای اصلاح ماده 1133 قانون مدنی، مبنی بر مقید و محدودسازی حق طلاق شوهر (که در حال حاضر در سال 1398 درکمیسیون لوایح هیات دولت، درحال بررسی است) مورد بررسی قرار داد. در صورت تصویب نهایی لایحه مذکور، تحولی اساسی در حقوق زوجه ایجاد خواهد شد تاجایی که ممکن است ماهیت ایقاعی طلاق را تحت تاثیر قرار دهد. در پژوهش حاضر با دیدگاه تعادلی، محسنات و خطرات مقرره های قانونی در این زمینه، به ویژه در مورد لایحه مذکور بررسی شد. نتایج بررسی ها نشان داد که با لحاظ مقتضیات زمانه، افزایش روزافزون طلاق و عوارض ناشی از آن، چه بسا به سبب همین عدم تعادل های ظاهری است که برای پیشگیری از آن باید مبانی تعادل در حقوق زوج و زوجه و راه کار های ایجاد فراهم شود.

    کلیدواژگان: تعادل، تساوی، طلاق، قانون حمایت، حق طلاق مقید زوج
  • حوریه ربانی اصفهانی، طوبی شاکری گلپایگانی*، سهیلا صادقی فسایی، هاجر آذری صفحات 55-76

    شروط ضمن عقد نکاح از جمله تمهیدات اسلام برای تحکیم خانواده  است که امکان انعطاف پذیری و تطابق خانواده با شرایط زمان و مکان در عرصه های مختلف را فراهم می کند. این شروط، همچون دیگر قواعد حقوقی، معلول فشارهای اجتماعی و در راستای پاسخ گویی به نیازهای جامعه است. بنابراین، انتظار می رود میان نیازهای خانواده و جامعه، فشارهای اجتماعی و قوانین حقوقی تناسبی هرچند تقریبی برقرار کند، اما در عمل، تحقق این امر با تردید روبرو است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کارآمدی این شروط انجام شد. داده های پژوهش با استفاده از مصاحبه نیمه ساخت یافته با متخصصان حقوقی و جامعه شناسان در حوزه خانواده (شامل قضات، جامعه شناسان، وکلا، اساتید دانشگاه و مشاوران) جمع آوری شد و با استفاده از روش تحلیل مضمون، مقوله های (کژ) کارکردهای این شروط استخراج شد. براساس نتایج، کارکردهای مثبت و منفی این ابزار، تحت زیر مقوله های کارکردهای آشکار مثبت (شامل تسهیل طلاق زنان در شرایط مالایطاق و احقاق حقوق زن)، کارکرد آشکار منفی  (شامل بالا رفتن آمار طلاق، افزایش طلاق عاطفی، دیدگاه اجباری بودن  امضا شروط)، کارکردهای پنهان مثبت (شامل تعدیل قدرت و خشونت در خانواده)، کارکردهای پنهان منفی (شامل سوء استفاده برخی از زنان، شرایط زنان پس از طلاق، عدم تقاضای مردان برای طلاق و زمینه سازی اختلافات بعدی) قرار می گیرد. نتایج بیانگر این است که این شروط در جایگاه واقعی خود نیست و خلاهای موجود سبب دور شدن این شروط از فلسفه اولیه تاسیس شده است.

    کلیدواژگان: قرارداد ازدواج، شروط ضمن عقد نکاح، کارکرد آشکار، کارکرد پنهان
  • علی بحرینی*، سید محمدقاری سید فاطمی، محمدجواد بحرینی صفحات 77-96

    در میان مباحث حوزه حقوق بشر موضوع حق ازدواج و اجزاء آن از بیشترین حساسیت و تفسیرپذیری فرهنگی برخوردار است. این حقیقت، خود را در جریان تدوین ماده 16 اعلامیه جهانی حقوق بشر درباره حق ازدواج و خانواده نشان داده است. ازاین رو، می توان گفت که تبارشناسی مفهوم حق ازدواج در اعلامیه جهانی می تواند نشان دهد که طرح دیدگاه های کشورهای اسلامی و سایر کشورهایی که ورودشان به مباحث حقوق بشر از زاویه دینی بوده است تا چقدر در شکل گیری مفاهیم اعلامیه موثر بوده است. از آنجا که موضوع حق ازدواج را نخستین بار اعلامیه جهانی حقوق بشر وارد ادبیات بین المللی حقوق بشر کرد، این مسیله حایز اهمیت است که بررسی شود که دیدگاه این اعلامیه درباره این مفهوم چیست و تفسیر این دیدگاه براساس سیر مذاکرات تدوین ماده 16 چگونه است. هرچند که کشورهای اسلامی در اواسط قرن بیستم میلادی از انسجام و اتفاق نظر زیادی برای طرح ایده ها و دیدگاه های مشترک برخوردار نبودند، اما این کشورها در اواخر این قرن توانستند در قالب اعلامیه قاهره درباره حقوق بشر در اسلام دیدگاه مشخصی را درباره مسیله حقوق بشر ارایه نمایند. در این مقاله دیدگاه کشورهای اسلامی در جریان مذاکرات اعلامیه و نیز تعریف منعکس شده در اعلامیه قاهره درباره حق ازدواج با آنچه در متن نهایی اعلامیه جهانی حقوق بشر قرار گرفت، به طور تطبیقی مقایسه شد.

    کلیدواژگان: اعلامیه جهانی حقوق بشر، حق ازدواج، خانواده، اعلامیه قاهره
  • صادق مولایی*، ابراهیم فتحی، میثم لطیفی صفحات 97-128

    طبق احادیث، پدیده طلاق منفورترین حلال خداوند است. براساس آمار میزان رشد سالانه طلاق، این پدیده به معضل اساسی و خطری مهم برای بنیان خانواده تبدیل شده است. با رشد فزاینده طلاق از اواسط دهه 80 شمسی، نظر کارشناسان علوم اجتماعی به سوی این مسیله اجتماعی و فرهنگی جلب شد؛ لذا به منظور شناسایی وتبیین علل آن، صدها تحقیقات پژوهشی، پایان نامه‏ های دانشجویی و مقالات علمی به بررسی این موضوع اختصاص یافت. این پژوهش‏ها حالت جزیره‏ای در کل کشور دارند. با روش فراتحلیل به منظور اولویت بندی علل در جهت سیاستگذاری فرهنگی صحیح و تاثیرگذار، پس از بررسی شرایط 100 مقاله علمی _ پژوهشی و 50 پایان نامه‏ علمی معتبر و برجسته ، جهت بررسی علل طلاق در ایران 55 پژوهش برجسته بین سال‏های 1385 تا 1395 انتخاب شد. نتایج فراتحلیل به روی 260 آزمون استخراجی از این منابع نشان داد میانگین اندازه اثر علل فردی (398/0 =R)، علل ساختاری (382/0 =R)، علل انتخابی (353/0 =R)، علل وارده از سوی خانواده و دوستان (358/0 =R)، علل اجتماعی (393/0 =R) و علل ارتباطی میان زوجین (438/0 =R) است که دارای بیشترین میانگین اندازه اثر است. طبق جدول کوهن این اندازه اثر نزدیک به بزرگ است. در پایان با استفاده از نظریه «رشد چهار بعدی تاثیرات» مدل خروجی تحلیل و بررسی شد و رابطه میان علل مختلف تبیین گشت.

    کلیدواژگان: علل طلاق، فراتحلیل، نظریه رشد چهار بعدی تاثیرات
  • محدثه بی تا*، رضا جعفری هرندی صفحات 129-158

    پژوهش حاضر با هدف پیش بینی رضایت از زندگی براساس ساز و کارهای دفاعی (دلیل تراشی، فرافکنی، انکار، همه توانی، ناارزنده سازی، گذار به عمل، جسمانی سازی ، خیال پردازی اوتیستیک، مجزاسازی، پرخاشگری منفعلانه، جابجایی، فرونشانی، والایش، شوخ طبعی، پیش بینی، نوع دوستی کاذب، تشکل واکنشی، عقلانی سازی و ابطال) و صفات شخصیت (روان رنجوری، برون گرایی، انعطاف پذیری، سازگاری و مسئولیت پذیری) به روش توصیفی از نوع همبستگی انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل تمام دانش آموزان دختر دوره متوسطه دوم شهر قم به تعداد 19448 نفر بود. گروه نمونه به تعداد 377 نفر با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شد. داده ها با استفاده از پرسشنامه های سبک های دفاعی اندروز و همکاران، ویژگی های شخصیتی نیو و رضایت از زندگی دینر جمع آوری و با استفاده از روش همبستگی و تحلیل رگرسیون چندگانه تحلیل شد. نتایج نشان داد که از میان ساز و کارهای دفاعی، سه دفاع پیش بینی، انکار و مجزاسازی؛ و ازمیان صفات شخصیت، دو صفت روان رنجورخویی و برون گرایی توانایی پیش بینی رضایت از زندگی را داشتند (05/0 > P)؛ اما متغیرهای انعطاف پذیری، مسئولیت پذیری و دلپذیر بودن و سایر ساز و کارهای دفاعی پیش بینی رضایت از زندگی را نداشتند. بنابراین، می توان با برنامه ریزی و آموزش های صحیح در راستای صفات شخصیت و ساز و کارهای دفاعی، سطح رضایت از زندگی دختران نوجوان را ارتقاء داد.

    کلیدواژگان: رضایت از زندگی، صفات شخصیت، ساز و کارهای دفاعی، دختران نوجوان
  • داریوش غفاری صفحات 159-186

    افزایش امید به زندگی و کاهش سطح باروری سبب بالا رفتن شمار سالمندان به کل جمعیت شده است. پژوهش حاضر با هدف توصیف و چگونگی معنایابی سلامت اجتماعی در بین سالمندان با رویکرد کیفی و به روش مردم نگاری تفسیری انجام و داده های آن با استفاده از مصاحبه عمیق گردآوری شد. جامعه آماری شامل سالمندان ساکن شهر کرمانشاه (با سن بالای 60 سال) بود که افراد نمونه به تعداد 14 نفر تا رسیدن به اشباع نظری در مصاحبه ها انتخاب شدند. به منظور تحلیل داده ها، مصاحبه ها کدبندی شد و سه مقوله اصلی شناسایی شد که عبارتند از: بازنمایی حضور داوطلبانه (با زیر مقوله های استمرار بخشی ارتباطات بین فردی، تداوم بخشی شبکه خویشاوندی و بازاندیشی کیفیت مسایل درونی و معنوی)، بازنمایی کیفیت سلامت جسمانی (با زیر مقوله های تداوم بخشی عملکرد، عدم احساس درد، پذیرش مسیولیت سلامت خود و کنترل بر امورات زندگی) و بازاندیشی کیفیت سلامت روحی (با مقوله های فرعی لحظه گرایی یا گریز از حسرت، ترس از جدایی و حفظ نقش). بنابراین، درک معنایی سلامت اجتماعی سالمندان می تواند به ارتقای سلامت آنان کمک کند و داشتن اطلاعات ناقص و عدم آگاهی در مورد سالمندی به آسیب های جبران ناپذیر منجر خواهد شد.

    کلیدواژگان: سالمندان، سلامت اجتماعی، مردم نگاری، کیفیت سلامت
  • داوود تقوایی*، پروین فتاحی بیات، حسین داودی، ذبیح پیرانی صفحات 187-204

    پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی خانواده‏درمانی ‏شناختی رفتاری مبتنی بر رویکرد اسلامی بر صمیمیت زناشویی و بخشایش‏ گری بین ‏فردی زنان مراجعه‏ کننده به مراکز مشاوره بود که به روش نیمه آزمایشی و با طرح دوگروهی پیش ‏آزمون- پس ‏آزمون بر روی زنانی که به علت تعارضات زناشویی به مراکز مشاوره شهر اراک مراجعه نموده بودند، اجرا شد. باتوجه به شرایط خاص پژوهش و لزوم همکاری چندماهه از نمونه‏ گیری در دسترس و با حجم نمونه 15 نفر برای هر گروه استفاده شد که گمارش افراد در گروه ‏ها بصورت تصادفی انجام گرفت. متغیر‏های پژوهش با استفاده از پرسش نامه صمیمیت زناشویی و بخشایش‏ گری میان‏فردی اندازه ‏گیری شد و داده ‏ها با استفاده از تحلیل کوواریانس مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفت. نتایج تحلیل نشان داد که تفاوت معنی داری بین صمیمیت زناشویی و بخشایش ‏گری میان‏ فردی بین دو گروه آزمایش گواه وجود دارد. براین اساس، میتوان گفت که خانواده ‏درمانی شناختی رفتاری مبتنی بر رویکرد اسلامی، روشی اثربخش و موثر برای افزایش صمیمیت زناشویی و بخشایش ‏گری میان‏فردی است.

    کلیدواژگان: خانواده‏ درمانی شناختی رفتاری مبتنی بر رویکرد اسلامی، صمیمیت زناشویی، بخشایش‏گری میان فردی
|
  • Hussein Sheikhzadeh*, MohammadHassan Asafari Pages 9-31

    Political participation is one of the pillars of democracy and it is used as an indicator for measuring the level of people's governance in determining their political destiny. This descriptive-correlational study was conducted with the aim of investigating the quantitative and qualitative changes which have been taken place in women's political participation after the victory of the Islamic revolution and its effective factors among the women aged over 17 in the city of Tehran; thus, 400 women were selected as the sample by the simple random sampling and they responded to a researcher-made questionnaire about the indicators of women's political participation. The analyses showed that women's political participation is high in elections (as the voters), but it is moderate in some cases such as membership in political parties. The victory of the Islamic revolution has increased women's political participation by four following variables: the increase of social trust, the formation of Islamic-revolutionary identity, the reinforcement of the obligatory dimension of political participation, the development of women's education at different levels which has been accompanied by an increase in their awareness of their rights and duties, and the change of political structure and the governance of a religious democracy system which has provided a ground for women's political participation by establishing election institutions.

    Keywords: Islamic revolution, women, political participation, social trust
  • Ali Falah*, Seyed Hussein Safaei Pages 33-53

    A wise legislator considers rights and duties for couples in the light of the principle of justice and with the purpose of creating a balance; while some interpret the principle of justice and consider giving the right of divorce to men as the same justice and the same balance of couples' rights according to natural differences between men and women and relying on the argument that women are emotional and that the foundation of family is in danger. The present research was conducted with the aim of reviewing the concepts of balance and equality of the foundations of balance in family law in the Iranian legal system, particularly in the latest legal regulations named the Family Protection Law; thus, all related books, papers, and legal bills which have been published during 2012-2019 were reviewed. The draft of the new proposed bill, which has been under consideration in the Commission of Bills of the Cabinet since 2019 as a proposed single article to amend Article 1133 of the Civil Code, based on the restriction of the husband's right to divorce, was also reviewed, and the pros and cons of legal regulations in this area were discussed. The results demonstrated that if the mentioned bill is finally approved, there will be a fundamental change in wife's rights, so that it may affect the Iqaei nature of divorce.

    Keywords: balance, equality, divorce, Protection Law, right to divorce restricted to husband
  • Hourieh Rabani Esfehani, Touba Shakeri Golpayegani*, Soheila Sadeghi Fasaei, Hajar Azari Pages 55-76

    The conditions in the marriage contract are among Islamic arrangements for strengthening families that they allow them to be flexible and compatible in different time and place situations. These conditions, like other legal rules, are affected by social pressures and they are responsible for social needs. Therefore, they are expected to create an approximate balance between family and social needs, and social pressures and legal rules; but it may not work in practice. The aim of this research is to investigate their efficiency. The research data were collected using semi-structured interviews with legal experts and sociologists in the field of family (including judges, sociologists, lawyers, university professors, and counselors) and the themes of (dys)functions of these conditions were extracted by the thematic analysis method. According to the results, their positive and negative functions are placed in subsidiary themes of obvious positive functions (including facilitating women's divorce in difficult situations and realizing women's rights), obvious negative functions (including rising divorce rates, increasing emotional divorce, and the view that signing the conditions is compulsory), hidden positive functions (including adjustment of power and violence in families), and hidden negative functions (including the abuse of some women, women's situations after divorce, and the lack of men's demand for divorce and its subsequent disputes). The results showed that current gaps have caused these conditions to be far from their own real position.

    Keywords: marriage contract, conditions in the marriage contract, Conditions in the Marriage Contract
  • Ali Bahreini*, Seyed Mohammad Ghari Seyed Fatemi, MohammadJavad Bahreini Pages 77-96

    The topic of the right to marriage and its components is the most sensitive and controversial cultural issue among the topics of human rights. This reality has been shown in the process of formulating Article 16 of the Universal Declaration of Human Rights on the right to marriage and the family. Since the topic of the right to marriage was first introduced to the international literature of human rights by the Universal Declaration of Human Rights, it is important to investigate its viewpoint on the right of marriage and how it can be interpreted based on the process of negotiations for formulating Article 16; thus, this research aimed to comparatively make comparisons between the viewpoint of Islamic countries in the process of negotiations as well as the definition reflected in the Cairo Declaration on the right to marriage and what was stated in the final text of the Universal Declaration of Human Rights. Therefore, the related sources from 1945 until now were reviewed. According to the findings, the Islamic countries could present a certain view in the form of the Cairo Declaration on human rights in Islam in the late of twentieth century. In addition, although the religious views were not included in Article 16 of the Universal Declaration of Human Rights to the extent that they were proposed, presenting them in the United Nations was valuable. The Islamic countries modified the view of the Universal Declaration of Human Rights on the concept of the family and marriage, and especially introduced the divine nature of the family by formulating the Cairo Declaration on human rights in Islam.

    Keywords: the Universal Declaration of Human Rights, the Cairo Declaration, right to marriage
  • Ebrahim Fathi, Sadegh Molaei*, Meisam Latifi Pages 97-128

    According to Hadiths, the phenomenon of divorce is the most hated Halal of God. By the increasing rate of divorce in the mid-2000s, experts of social sciences took divorce as a social-cultural issue into consideration and lots of studies were conducted on it; thus, the present research was conducted with the purpose of investigating the sociological causes of a tendency to divorce in Iran in related studies done during 2007-2017. After reviewing 100 research papers and 50 valid dissertations, 55 studies conducted during 2007-2017 were selected in order to be analyzed in this research. A meta-analysis of 260 tests extracted from these studies showed that the average of the effect size of individual causes, structural causes, selective causes, causes received from the family and friends, social causes, and communication causes between couples were, respectively, 0.423, 0.392, 0.353, 0.258, 0.393, and 0.382. Analyzing the output model by using the theory of four-dimensional growth of effects showed that although the correlation comes from individuals, couples, families, or societies, it results into a cause of divorce when it is accompanied by all individual, couple, family, and social effects, and if these effects are not created by this correlation or if its intensity is low or very little, this correlation does not result into a divorce.

    Keywords: causes of divorce, meta-analysis of divorce, theory of four-dimensional growth of effects
  • Mohadeseh Bita*, Reza Jafari Harandi Pages 129-158

    This descriptive-correlational study aimed to predict life satisfaction according to defense mechanisms (reasoning, projection, denial, omnipotence, inefficiency, transition to action, physicalization, autistic imagination, isolation, passive aggression, displacement, suppression, sublimation, humor, prediction, false altruism, reaction organization, rationalization, and undoing) and personality traits (neuroticism, extraversion, flexibility, agreeableness, and responsibility). The population included all girl secondary high school students in the city of Qom. 377 girls were selected as the sample by the multistage sampling. The data were gathered by the questionnaires of defense styles, personality traits, and life satisfaction, and they were analyzed using the correlation method and multiple regression analysis. Based on the results, prediction, denial, and isolation as three defense mechanisms, and neuroticism and extraversion as two personality traits can predict life satisfaction, but flexibility, responsibility, and agreeableness, and other defense mechanisms cannot predict life satisfaction. Therefore, it is possible to improve adolescent girls' life satisfaction by correctly planning and teaching personality traits and defense mechanisms to them.

    Keywords: life satisfaction, personality traits, defense mechanisms, adolescent girls
  • Dariush Ghafari* Pages 159-186

    Increasing life expectancy and decreasing the level of fertility have led to an increase in the number of old people in the population. This qualitative research was conducted with the aim of describing and how to investigate the meaning of social health among the elderly and with the methodology of interpretive ethnography. The data were collected by in-depth interviews. The population included the elderly (aged over 60 years old) in Kermanshah and 14 people were selected as the sample, based on the theoretical saturation of the interview. For analyzing the data, the interviews were coded and three following core themes were identified: the representation of voluntary presence (including the subsidiary themes of continuing interpersonal communications, continuing family network, and the representation of the quality of inner and spiritual issues), the representation of the quality of physical health (including the subsidiary themes of continuing function, not feeling pain, accepting the responsibility of self-care, and controlling life affairs), and the representation of the quality of spiritual health (including the subsidiary themes of regret avoidance, the fear of separation, and keeping role); so, understanding the elderly's social health can help improve their health, and incomplete information and the lack of knowledge about old age can lead to irreparable damages.

    Keywords: the elderly, social health, ethnography, quality of health
  • Davoud Taghvaei*, Parvin Fatahi Bayat, Hussein Davoudi, Zabih Pirani Pages 187-204

    This research aimed to determine the effectiveness of cognitive-behavioral family therapy based on an Islamic approach on marital intimacy and interpersonal forgiveness of women referring to the counseling centers and it was conducted with a quasi-experimental method and pretest-posttest design among women referring to the counseling centers of Arak. Regarding the conditions of this research and the need for cooperation for several months, 15 women were selected for each group by the convenience sampling and they were randomly placed in the groups. The variables were measured by the questionnaires of marital intimacy and interpersonal forgiveness, and the data were analyzed using the analysis of covariance. According to the results, there is a significant difference between marital intimacy and interpersonal forgiveness in two test and control groups; thus, it can be said that cognitive-behavioral family therapy based on an Islamic approach is an effective method for increasing marital intimacy and interpersonal forgiveness.

    Keywords: family therapy, cognitive-behavioral therapy based on an Islamic approach, marital intimacy, interpersonal forgiveness