فهرست مطالب

علوم و فنون باغبانی ایران - سال بیستم شماره 4 (زمستان 1398)
  • سال بیستم شماره 4 (زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1399/04/08
  • تعداد عناوین: 6
|
  • زهرا بهرام نژاد، علی اکبر محمدی میریک*، حسین دشتی، حمیدرضا کریمی، علی تاج آبادی پور صفحات 369-376

    پسته بادامی ریز زرند به دلیل حساسیت کم به بیماری گموز، تحمل شوری و سازگاری با پیوندک رقم های تجاری به عنوان پایه در باغ های پسته ایران استفاده می شود. در این پژوهش اثر محیط کشت (MS و DKW)، نوع و غلظت تنظیم کننده های رشد گیاهی بر ریزافزایی این پایه بررسی شد. بیشترین رشد ریزنمونه ها در محیط کشت نیم غلظت DKW  به دست آمد. افزودن ترکیب های آنتی اکسیدان و زغال فعال تاثیر معنی داری بر مقدار استقرار جوانه ها نداشت. بیشترین شمار نوساقه (5 تا 6 عدد در هر ریزنمونه) در محیط کشت DKW حاوی 1 میلی گرم در لیتر بنزیل آدنین (BA) یا حاوی 2 میلی گرم در لیتر بنزیل آدنین و نیم میلی گرم در لیتر جیبرلیک اسید (GA) و هم چنین در محیط کشت نیم غلظت DKW حاوی نیم میلی گرم در لیتر بنزیل آدنین یا 1 تا 2 میلی گرم در لیتر بنزیل آدنین و نیم میلی گرم در لیتر جیبرلیک اسید به دست آمد. رشد طولی نوساقه ها در محیط کشت MS بیشتر بود (84/3 تا 5 سانتی متر). در مرحله ریشه زایی، محیط کشت نیم غلظت MS حاوی 2 میلی گرم در لیتر ایندول-3-بوتیریک اسید (IBA) و 05/0 میلی گرم در لیتر نفتالن استیک اسید (NAA) با بیشترین طول ریشه (48/4 سانتی متر)، شمار ریشه در هر ریزنمونه (5/4) و بالاترین مقدار ریشه زایی (36/86 درصد) پس از 4 هفته از زمان کشت، بهترین تیمار بود.

    کلیدواژگان: پسته، ریزافزایی، تنظیم کننده های رشد گیاهی، پرآوری، استقرار
  • فریبرز حبیبی، اصغر رمضانیان*، مجید راحمی، سعید عشقی صفحات 377-388

    در این پژوهش، اثر تیمارهای پس از برداشت گاما آمینو بوتیریک اسید (GABA)، متیل جاسمونات (MeJA) و متیل‏سالیسیلات (MeSA) بر سرمازدگی، ویژگی های پوست و کیفیت آب میوه پرتقال خونی رقم مورو در دمای 3 درجه سلسیوس و رطوبت نسبی 90% به مدت 150 روز بررسی شد. تیمار GABA در غلظت 20 و 40 میلی مولار با استفاده از خلاء با فشار 30 کیلو پاسکال به مدت 8 دقیقه و بخار MeJA و MeSA در غلظت 50 و 100 میکرومولار به طور جداگانه به مدت 18 ساعت انجام شد. نمونه برداری در روزهای 1، 30، 60، 90، 120 و 150 انبارمانی انجام گرفت. تیمارها باعث کاهش سرمازدگی و نشت یونی میوه ها شد و میوه‏های شاهد در پایان دوره انبارمانی بیشترین شاخص سرمازدگی و نشت یونی را داشتند. کمترین میزان رطوبت پوست و آب میوه و بیشترین میزان ماده های جامد محلول کل (TSS) و pH در تیمار شاهد به دست آمد. میوه‏های تیمار شده با MeSA کمترین میزان a* و بیشترین زاویه فام (Hue°) را داشتند. کمترین میزان روشنایی (L*)، b*، زاویه فام و کروما در تیمار شاهد به دست آمد. در کل غلظت 100 میکرومولار MeSA موثرترین تیمار برای کاهش سرمازدگی و حفظ ویژگی های پوست و آب میوه پرتقال خونی رقم مورو در دوره انبارمانی بود.

    کلیدواژگان: رطوبت پوست، زاویه فام، کروما، ماده های جامد محلول کل، نشت یونی
  • علیرضا شهسوار*، زهرا مجیدی، الهام اصل مشتاقی صفحات 389-398

    امروزه در تولید تجاری مرکبات، استفاده از دانهال سالم و یکنواخت برای پایه در محیط های کنترل شده، مرسوم شده است. برای تسریع در رشد، کوتاه نمودن فاصله زمانی از کاشت بذر تا پیوند دانهال اهمیت زیادی در کاهش هزینه های اولیه تولید و صرفه جویی در زمان دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی برهمکنش تنظیم کننده های رشد شامل جیبرلین به غلظت صفر و 100 میلی گرم در لیتر و به دنبال آن پاکلوبوترازول به غلظت صفر و 500 میلی گرم در لیتر و منبع های تغذیه ای اوره صفر و 5/0% و سولفات نیکل صفر و 150 میلی گرم در لیتر بر بهبود رشد دانهال ولکامرلمون انجام شد. نتیجه ها نشان داد که استفاده از جیبرلین 100 میلی گرم در لیتر به همراه اوره 5/0% و سولفات نیکل 150 میلی گرم در لیتر افزایش معنی داری در طول ساقه دانهال ایجاد کرد و تیمار ترکیبی پاکلوبوترازول 500 میلی گرم در لیتر به دنبال استفاده از جیبرلین، اوره و سولفات نیکل بهترین اثر را بر مقدار قطر ساقه دانهال داشت.

    کلیدواژگان: ولکامرلمون، نیکل، اوره، رشد دانهال
  • تاثیر محلول پاشی پیش از برداشت سالیسیلیک اسید بر مقدار ترکیب های آنتی اکسیدانی و حفظ کیفیت پس از برداشت میوه کیوی
    فرهاد پیرزاد*، سید حسین میردهقان صفحات 399-410

    محلول پاشی غلظت های مختلف سالیسیلیک اسید بر سیستم آنتی اکسیدانی و کیفیت پس از برداشت میوه کیوی مورد ارزیابی قرار گرفت. بدین منظور،  غلظت های صفر (شاهد)، 5/0، 1 و 5/1 میلی مولار سالیسیلیک اسید در دو مرحله (125 و 145 روز بعد از گل دهی) روی میوه ها محلول پاشی شد. میوه ها در زمان بلوغ تجاری (TSS= 6.2 Brix) برداشت و به مدت 14 هفته در دمای 1±5/1 درجه سلسیوس انبار شدند. ویژگی های مختلف میوه در زمان های صفر (قبل از شروع انبارمانی)، 11 و 14 هفته پس از برداشت مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتیجه ها نشان داد که سالیسیلیک اسید سبب کاهش در از دست دهی وزن و تاخیر در پراکسیداسیون لیپیدهای غشا شد. بیشترین مقدار سفتی بافت میوه مربوط به تیمار 5/1 میلی مولار سالیسیلیک اسید و کمترین مقدار آن مربوط به تیمار شاهد بود. افزون بر این، میوه های کیوی تیمار شده با سالیسیلیک اسید به طور معنی داری مقدار کلروفیل کل، شاخص *L و *b بیشتر و مقدار شاخص *a، pH و ماده های جامد محلول کل (TSS) کمتری در مقایسه با شاهد داشتند. تیمار قبل از برداشت سالیسیلیک اسید سبب کاهش فعالیت میکروبی (log CFU g-1) میوه های تیمار شده در طی انبارمانی شد. هم چنین، بیشترین مقدار فنول کل و اسکوربیک اسید مربوط به تیمار 5/0 میلی مولار سالیسیلیک اسید و بیشترین مقدار ظرفیت آنتی اکسیدانی مربوط به تیمار 1 میلی مولار سالیسیلیک اسید بود که از این راه سالیسیلیک اسید موجب بهبود ترکیب های آنتی اکسیدانی میوه کیوی شد. در مجموع، به نظر می رسد محلول پاشی قبل از برداشت سالیسیلیک اسید روش مناسب و کاربردی برای حفظ کیفیت پس از برداشت میوه ها می باشد و با افزایش سیستم آنتی اکسیدانی در محصول ها، سبب تضمین بیشتر سلامت مصرف کننده خواهد شد.

    کلیدواژگان: انبارمانی، سفتی، فعالیت میکروبی، فنول کل، کیوی فروت، مالون دی آلدهید
  • جمیله رهایی چوکامی*، معظم حسن پور اصیل، حبیب الله سمیع زاده لاهیجی صفحات 411-422

    به منظور بررسی میزان هتروزیس و روابط ژنتیکی رگه های مختلف گوجه فرنگی در برخی از ویژگی های کیفی میوه، پنج رگه متفاوت گوجه فرنگی در یک تلاقی دای آلل کامل مورد ارزیابی قرار گرفت. تجزیه واریانس داده ها اختلاف معنی داری را در بین نژادگان ها در سطح احتمال 1% برای ویژگی های ماده های جامد محلول، اسیدیته کل، شاخص رسیدگی، ظرفیت آنتی اکسیدانی، اسکوربیک اسید، فلاونوییدها و فنول کل نشان داد. بیشترین میزان هتروزیس براساس والد برتر برای ویژگی های فنول کل و فلاونویید کل مشاهده شد. نتیجه های تجزیه و تحلیل هیمن نشان داد که اثرهای افزایشی و غیر افزایشی در کنترل ویژگی های مورد مطالعه نقش داشتند. تجزیه ژنتیکی به روش هیمن نشان داد که به غیر از ویژگی فنول کل، دیگر ویژگی ها زیر کنترل اثرهای غالبیت ژن ها قرار داشتند و وراثت پذیری خصوصی پایین مبین سهم بیشتر اثر غیرافزایشی ژن ها در کنترل آن ها بود. بنابراین، با توجه به وراثت پذیری پایین و بالا نبودن پتانسیل انتخاب می توان از روش های دورگه گیری و پدیده هتروزیس در نسل اول برای بهبود این ویژگی ها بهره مند شد. در مقابل، وراثت پذیری خصوصی بالای فنول کل نشان دهنده نقش اثر افزایشی ژن ها در کنترل آن بود. از این رو برای فنول کل می توان با انتخاب نژادگان های برتر برای این ویژگی، به به نژادی جمعیت پرداخت. در جمع، می توان از روش های دورگه گیری برای بهبود ویژگی های کیفی میوه در گوجه فرنگی استفاده کرد.

    کلیدواژگان: اثر افزایشی، دای آلل، غالبیت ژن، وراثت پذیری
  • اثر پوشش توری بر برخی ویژگی های رویشی، فیزیولوژیکی، کمی و کیفی انجیر دیم رقم سبز
    حمید زارع* صفحات 423-434

    انجیرهای دیم مورد خسارت پرندگان، زنبورهای قرمز و تنش گرمایی قرار می گیرند که کاربرد پوشش توری روی درخت روش مناسبی برای کاهش این نوع خسارت می باشد، اما اثر تور بر دیگر ویژگی های رویشی و زایشی انجیر تاکنون مشخص نشده است. هدف این آزمایش، تعیین اثر رنگ و سایه دهی تور روی برخی از ویژگی های درختان انجیر دیم بود. به همین منظور پژوهشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی به صورت آزمایش فاکتوریل، با فاکتورهای رنگ تور (سیاه، سفید، آبی، سبز و قرمز) و سایه دهی (30 و 50%) و یک تیمار اضافی بدون تور (شاهد) روی درختان انجیر دیم رقم سبز در ایستگاه تحقیقات انجیر استهبان در سال 1396- 1397 اجرا گردید. نتیجه ها نشان داد که پوشش تور آبی با کمترین نشانه ناهنجاری (زردی و سوختگی)، بیش ترین اندازه ها (طول و عرض) و غلظت کلروفیل a برگ و تاثیر مناسب بر کمیت و کیفیت میوه، بهترین رنگ بود. تور آبی با سایه دهی 30%، محتوای نسبی آب، هدایت روزنه ای و اندازه های برگ را افزایش و ناهنجاری و نشت یونی را کاهش داد. درختان شاهد با بیش ترین نشانه ناهنجاری زیر تنش خشکی بود، اما برخی از تورها به ویژه تور آبی با سایه دهی 30%، اثر مطلوبی روی ویژگی های انجیر داشت و تنش خشکی را کاهش داد.

    کلیدواژگان: اندازه میوه، تنش خشکی، رنگ تور، سایه دهی
|
  • Zahra Bahramnezhad, Aliakbar Mohammadi Mirik*, Hossein Dashti, HamidReza Karimi, Ali Tajabadipur Pages 369-376

    Pistacia vera ‘Badami-Riz-Zarand’ is used as rootstock in Iranian pistachio orchards due to the low sensitivity to the Phytophthora, resistance to salinity, and graft compatibility with commercial cultivars. In this study, the effects of culture media (MS and DKW) along with type and concentration of plant growth regulators were investigated on micropropagation of this rootstock. The highest growth of explants was obtained in ½ DKW culture media. Supplementing the culture media with antioxidants and activated charcoal has no significant effect on explants establishment. Most of the microshoots (5 to 6 microshoot in each explant) were induced on DKW+1 mg L-1 BA, DKW+2 mg L-1 BA + 0.5 mg L-1 GA, and also on ½  DKW culture media supplemented with 0.5 mg l-1 BA or combination of 1 or 2 mg L-1 BA + 0.5 mg L-1 GA, whereas, the length of the microshoots were higher in MS medium (3.84 to 5 cm). At rooting stage, half strength MS media supplemented with 2 mg L-1 IBA and 0.05 mg L-1 NAA showed the highest root length (4.48 cm), number of roots per microshoot (4.5), and rooting frequency (86.36%).

    Keywords: Pistachio, Micropropagation, Plant Growth Regulators, Proliferation, Establishment
  • Mohammadhadi Eskandari Pages 377-388

    In this study, the effects of postharvest application of γ-aminobutyric acid (GABA), methyl jasmonate (MeJA) and methyl salicylate (MeSA) on chilling injury, peel attributes and fruit juice quality of ‘Moro’ blood orange during cold storage at 3 °C and 90% RH for 150 days was investigated. GABA treatment at concentrations of 20 and 40 mM using vacuum at 30 kPa for 8 minutes and MeJA and MeSA vapor treatments at 50 and 100 μM separately for 18 hours were used. Sampling was carried out on 1, 30, 60, 90, 120 and 150 days of storage. Treatments reduced the chilling injury and electrolyte leakage. Control fruit had the highest index of chilling injury and electrolyte leakage at the end of the storage period. The lowest peel moisture and fruit juice and the highest total soluble solids (TSS) and pH were obtained in control fruit. MeSA treatments had the lowest a* and the highest Hue° while the lowest lightness (L*), b*, Hue° and chroma were obtained in control fruit. Overall, 100 μM MeSA was the most effective treatment for reducing chilling injury and maintaining the peel and fruit juice attributes of ‘Moro’ blood orange during cold storage.

    Keywords: Chroma, Electrolyte leakage, Hue angle, Peel moisture, Total soluble solids
  • Alireza Shahsavar*, Zahra Majidi, Elham Aslmoshtaghi Pages 389-398

    Commercial production of uniform and healthy seedlings to be used as a rootstock in a controlled environment has become commonplace. Any attempts to enhance their growth and shorten the preparing period for grafting will be of value and reduce the cost of production.  The aim of this study was to investigate the interaction of growth regulators including gibberellic acid (GA3) with a concentration of 0 and 100 mg L-1 and subsequently paclobutrazol (PBZ) with a concentration of 0 and 500 mg L-1 and nutrient sources of urea 0 and 0.5% and nickel sulfate 0 and 150 mg L-1 on seedling growth of volkameriana. Results indicated that 100 mg L-1 GA3 accompanied by 0.5% urea and 150 mg L-1 nickel sulfate significantly increased stem length and treatment combined with PBZ 500 mg L-1 gave the highest rate of stem diameter.

    Keywords: Nickel, Seedling growth, Urea, Volkameriana
  • Effect of Preharvest Spray Salicylic Acid on Antioxidant Compond and Maintaining Postharvest Quality of Kiwifruit (Actinidia deliciosa)
    Farhad Pirzad*, Seyed Hossein Mirdehghan Pages 399-410

    Different concentration of salicylic acid foliar spraying on antioxidant system and postharvest quality attributes of kiwifruit were investigated. For this purpose, Hayward cultivar was used and SA treatment, at 0 (control), 0.5, 1 and 1.5 mM, were applied at two times of final steps of during [A1] fruit development (125 and 145 days after flowering). Fruits were harvested at commercial maturity (TSS=6.2 Brix) and stored at 1.5±1°C and 90±5% relative humidity for 14 weeks. Different characteristics of the fruit were evaluated at 0 (before storage), 11 and 14 weeks after harvesting. The results show that, the highest firmness of fruit tissue was related to 1.5 mM SA and its lowest was related to the control. In addition, kiwifruit treated with SA has higher significantly total chlorophyll content, L*, and b* values and lower a* value, pH and total soluble solids (TSS) than the control. Preharvest SA treatment reduced the microbial activity (log CFU g-1) of kiwifruit during storage. Also, the higher amount of total phenol, ascorbic acid was related to 0.5 mmol SA and the higher amount of antioxidant capacity was related to 1 mmol SA, in which SA improved the antioxidant compounds of kiwifruit. Ultimately, it seems that preharvest treatments with SA could be a promising strategy to maintain postharvest quality and improve the health benefits of kiwifruits consumption by increasing the antioxidant capacity.

    Keywords: Firmness, Kiwifruit, Malondialdehyde, Microbial activity, Phenolics compound, Storage
  • Jamileh Rahaii Chokami*, Moazzam Hassanpour Asil, Habibollah Samizadeh Lahiji Pages 411-422

    In order to investigate the heterosis and genetic relationships of different tomato lines for some qualitative characteristics, five diverse tomato lines were evaluated in a complete diallel cross design. Analysis of variance showed significant differences (P<0.01) among the genotypes for total soluble solids, total acidity, maturity index, antioxidant capacity, ascorbic acid, total flavonoids, and total phenols. The highest heterobeltiosis was observed for total phenol and total flavonoid. Results of Hayman's analysis showed that contributions of additive and non-additive effects were involved in the control of the studied traits. The genetic analysis by Hayman method showed that the attributes except the total phenol, were under the control of the dominance type of the gene action, and their low inheritance indicated the more involvement of non-additive type of gene action. Therefore, due to low heritability and lack of high selection potential, hybridization methods and heterosis phenomenon could be used in the first generation to improve these traits. In contrast, the high specific heritability of total phenol indicated that this trait is controlled by the additive gene effect. Therefore, due to the high selection potential for total phenol, it is possible to modify the population by selection the best genotypes for this trait. Overall, hybridization methods can be used to improve fruit quality traits in tomatoes.

    Keywords: Additive effects, Diallel, Gene dominance, Heritability
  • Effect of Net Covering on Some Vegetative, Physiological, Quantitative and Qualitative Characteristics of Rainfed Fig (Ficus carica L. cv. Sabz)
    Hamid Zare* Pages 423-434

    Rainfed figs are damaged by birds, red bees and heat stress. Although the application of net covering on the trees is a suitable method for reducing this kind of damage, net effects on vegetative and reproductive characteristics of fig has not yet been determined.  The aim of this experiment was to determine the effects of net color and shading on some characteristics of fig tree under rainfed conditions. For this purpose, a research was carried out on rainfed fig (Ficus carica L. cv. Sabz) in a randomized complete block design as factorial experiment with net color (black, white, blue, green and red) and shading (30 and 50%) factors plus control (without net) at Estahban fig research station in 2017-2018 . Results showed that the blue net was the best color because of the least disorders (chlorosis and necrosis), the largest leaf dimensions (length and width) and chlorophyll a concentration and suitable influence on the quantity and quality of the fruit. The blue net with 30% shading increased the dimension, relative water content and stomatal conductance and reduced defects  and ion leakage of leaf. The control trees had the highest level of disorder  sign and was under drought stress, but some of the nets, especially blue net with 30% shading showed a favorable effect on fig characteristics and reduced drought stress.

    Keywords: Drought stress, Fruit size, Net color, Shading