فهرست مطالب

  • سال هفدهم شماره 41 (پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1399/04/09
  • تعداد عناوین: 6
|
  • علی اسکندری، مهدی قاسم زاده صفحات 1-28

    نظام برجسته سازی از اصطلاحاتی است که صورت گرایان روس در مقابل نظام خودکار زبان مطرح کردند و آن را مختص زبان ادب دانستند. یکی از انواع برجسته سازی، هنجارگریزی است که معنای آن گریز از هنجارهای عادی زبان است. یکی از شیوه های هنجارگریزی، نوع نحوی آن است که در طی آن، شاعر ساختار نحوی زبان را غیر متعارف می کند. از جمله شیوه های مهم هنجارگریزی نحوی، قلب عناصر جمله در سه سطح کلمه، گروه و جمله واره است. نگارنده، در این پژوهش، بر آن است تا با بررسی شیوه های قلب نحوی در شعر اخوان ثالث، یکی از ابعاد برجسته سازی نحوی شعر او را مشخص کند. به این منظور، تمام اشعار مجموعه «آن گاه پس از تندر» که خلاصه هشت دفتر شعر مهم شعر اوست، بررسی شد. نتایج این پژوهش، حاکی از آن است که قلب نحوی به سه شیوه جابه جایی عناصر و ارکان جمله (تقدیم و تاخیر)، جدایی اجزای گروه و جابه جایی جمله واره ها، از ابزارهای برجسته سازی نحوی در شعر اخوان ثالث است.

    کلیدواژگان: آن گاه پس از تندر، آشنایی زدایی، برجسته سازی، هنجارگریزی نحوی، قلب نحوی
  • تورج عقدایی، راضیه شهرآبادی صفحات 29-52

    گرچه زیبایی و زیبایی شناسی از روزگاران کهن با عناوین گوناگون، میان ملل مختلف مطرح بوده است، اما پیشینه علمی آن به اوایل سده هجدهم باز می گردد. با وجود ملاک های گوناگون زیبایی شناسی، اغلب زیبا شناسان بر زیبایی شعر به عنوان یک هنر متعالی هم عقیده اند. در این میان، غزلیات عطار نیز از این قاعده مستثنی نیست و بخش عمده ای از زیبایی های آن در کاربرد هنری تقابل ها است. در تقابل کلماتی که از لحاظ مفهوم با هم در تناقض اند، ابزار زیبایی و معرفت قرار می گیرند. از این رو می توان تقابل های غزل های عطار را با تکیه بر اصول علم بیان و بدیع بررسی نمود. نتیجه این بحث نشان می دهد گسترده ترین نمایش تقابل های عطار در علم بیان، در ساختار تشبیه نموده شده که دلیل آن ملموس و حسی نمودن تجربه های عرفانی است و کمترین بسامد از آن استعاره است. در حوزه فن بدیع، گذشته از تضاد که بیش ترین کاربرد را دارد، به جهت عرفانی بودن زبان عطار، پارادوکس هم مورد توجه او بوده است. در این میان، تلمیح نیز کمترین آن را دارد. داده های پژوهش به شیوه کتابخانه ای فراهم آمده و با روش تحلیلی و توصیفی پردازش شده است.

    کلیدواژگان: زیبایی شناسی، تقابل های دوگانه، غزلیات عطار، علم بیان، بدیع
  • حسینیه عبیدی، بهروز رومیانی صفحات 53-76

    «عشق» مهم ترین کلید واژه تمام متون عرفانی، به ویژه در مکتب فکری نظامی است. از عشق نمی توان با بیانی صریح و مستقیم سخن گفت. از این رو، عرفا با ابزارهای گوناگون زبانی و مفهومی سعی در روشن ساختن منظور خود از این مقوله اساسی نموده اند. در آثار نظامی نیز عشق، عنصری کلیدی است که باید بدان اهتمام ویژه ای داشت. در این مقاله، استعاره هایی بررسی شده اند که با محوریت عشق بازتاب یافته اند. مبنای نظری و اساس تحقیق، همان نظریه استعاره مفهومی/ شناختی لیکاف و جانسون است که مطابق با آن، برخلاف رویکرد سنتی، استعاره تنها نقش زیبایی آفرینی ندارد، بلکه ابزاری شناختی برای پی بردن به جهان بینی و تفکر نویسنده است. در ابتدای مقاله، گزارشی از استعاره های مفهومی/ شناختی عشق آمده است و این استعاره ها بر پایه حوزه مبدا و مقصد بررسی و تحلیل شده اند. هدف از این کار، مشخص کردن استعاره های کانونی و اصلی عشق در مثنوی و سرانجام، کشف دیدگاه نظامی درباره عشق بوده است. این استعاره ها از نظر مضمون و محتوا در چهار گروه اصلی قرار می گیرند: 1 گروهی که تصویری مثبت از عشق ارایه می دهند. 2 آن ها که صفات و ویژگی های منفی عشق را برجسته می کنند. 3 استعاره هایی که دوجانبه و دوپهلو هستند. 4 استعاره هایی هستند که از نظر مفهومی، خنثی هستند. تحلیل شناختی هر گروه/ شبکه از استعاره ها با توجه به استعاره های مرکزی آن ها ارایه شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که سوزندگی، مست کنندگی و ذی شعور بودن عشق، بیشتر از سایر جنبه های آن مد نظر نظامی بوده است و در نگاه وی، تمام اقتدار از آن معشوق است و عاشق دنباله رو، بیمار و نیازمند معشوق است.

    کلیدواژگان: نظامی، مخزن الاسرار، استعاره مفهومی، لیکاف، جانسون، عشق، عرفان اسلامی
  • سید محمدعلی میرمومنی، محسه ایزدیار صفحات 77-96

    هنرورزی های زبانی و معنایی حافظ نوعی رستاخیز شعری است که گاه سخنش را چنان رازآلود و پیچ در پیچ نمایانده که تفسیرها و تعلیقات فراوان بر شعرش به طور عام و برخی از بیت هایش به طور خاص صورت گرفته است. این رازآلودگی به دو سطح واژگانی و ترکیبی مربوط می شود. در رنگین کمان شعر حافظ ده بیت هست که خواجه لفظ پرگار را در آنها به کار گرفته است و در این مقاله از آنها به عنوان «بیت های پرگاری» حافظ یاد می شود. از مجموع بیت هایی که حافظ این وسیله ترسیمی هندسی را در آنها به کار گرفته است برخی ساده اند و پاره ای پیچیده. به زعم نگارندگان این مقاله، یکی از پیچیده ترین بیت های حافظ این بیت است: چو نقطه گفتمش اندر میان دایره آی به خنده گفت که ای حافظ این چه پرگاری بی شک شارحان و مفسران بی شماری در گره گشایی بیت های پیچیده حافظ سهیم بوده اند ولی بر اساس بررسی های انجام شده در باره بیت بالا یا شرحی ارایه نداده اند و یا «بر حسب فکر گمانی کرده اند»؛ که البته در تعبیر و توصیف و توجیه بیت قانع کننده نبوده است. از این روی این بیت را از جمله بیت های مجهول شعر حافظ می توان قلمداد کرد. مقاله حاضر تلاشی بوده است برای پرده برداری از هنرورزی ذهنی و زبانی حافظ در بیت های پرگاری، به ویژه ابهام زدایی و کشف معنی بیت بالا.

    کلیدواژگان: پرگار، پرگار در شعر، غزل، شعر حافظ
  • فوزیه پارسا، ملک محمد فرخزاد، منیژه فلاحی صفحات 97-127

    با توجه به اینکه موضوع پژوهش حاضر تحلیل زیباشناختی آموزه های اسرار نبوت و ولایت از منظر قرآن و عرفان در شعر بیدل دهلوی می باشد، در تفاوت میان واژه های نبوت و رسالت و ولایت، مباحث فراوانی مطرح و آرای گوناگونی ارایه گردیده است. عارفان محقق در آثار گوناگون خویش به ذکر نکته های نغز، در تفاوت میان این واژه ها و اصطلاحات پرداخته اند. پیروان مکتب محی الدین عربی از جمله بیدل دهلوی با تعمق و تدبر در قرآن و سنت و با ژرف نگری در آثار عارفان کامل این موضوع را در شعر وارد کرده و نکته هایی نیز بدان افزوده اند. آنچه از سروده های بیدل در خصوص زیبا آفرینی سخن به دست می آید آن است که: خدای سبحان دارای باطن و ظاهری است و نبی خاتم مظهر اسم ظاهر و باطن حق تعالی است و آن همان حقیقت محمدی می باشد که دربرگیرنده بطون و ظهوری است که با توجه به جامع بودن در مظهریت می تواند نزاع و تخاصم اسماء را در عیان رفع نماید و هر مظهری را به کمال لایق خود برساند.

    کلیدواژگان: نبوت، رسالت، حقیقت محمدی، ولایت علوی، شعر بیدل دهلوی
  • علی محمد رضایی هفتادر صفحات 129-151

    ویس و رامین منظومه عاشقانه ای است که فخرالدین اسعدگرگانی در قرن پنجم هجری آن را سروده. این اثر از جهت سبک و بیان، قدیمی ترین منظومه عاشقانه ای است که به صورت کامل به دست ما رسیده است. ذهن خلاق فخرالدین اسعد در عرصه صورت گری، تخیل و الهام را با هنرنمایی های کلامی چنان در هم آمیخته که حالات عاطفی و نفسانی و برهان سازی های دشوار خود را عمدتا در قالب عناصر تصویرساز تشبیه و استعاره جلوه گر ساخته است. هدف مقاله حاضر آن است که در حوزه تصویرگرایی و ابزارهای آن، منظومه ویس و رامین را در دو شاخه بیان و بعضی از صنایع پر کاربرد، مورد بررسی قرار دهد. فخرالدین اسعد برای این که تاثیر کلام و قدرت بیان خود را به مراتب بیشتر و عمیق تر سازد از هنرهای بیانی و برخی از صنایع بدیعی با توانمندی استفاده نموده، این پژوهش پس از بررسی منظومه ویس و رامین با روش آماری و سپس تحلیل گونه ای بر محتوای آن نشان می دهد که فخرالدین اسعد، ضمن بیشترین استفاده از هنر بیانی تشبیه در متن، تصویر را در خدمت موضوع غنایی و عاشقانه و بیان اندیشه های خود قرار داده است.

    کلیدواژگان: فخرالدین اسعد_ویس و رامین_تصویرگرایی_بیان و بدیع
|
  • Pages 1-28

    The foregrounding system is one of the terms used by the Russian formalists in contrast to the automatic language system, and considered it for literature language. One of the types of foregrounding is deviation, which means evading normal language norms. One of the methods of deviation is syntactic type through which the poet boasts a syntactic structure of language. One of the important syntactic deviation methods is the heart of sentence elements at three levels of word, group, and clause. In this research, the author intends to identify one of the aspects of syntactic foregrounding of Akhavan Sales poetry by examining the styles of scrambling in his poets. To this end, all the poetries in the "Then after Thunder" collection, which is a summary of the eight major poetry books of his poetry, was investigated. The results of this study indicate that scrambling, in three ways of displacing the elements and pillars of sentence (priority and delay), separation of group components and displacement of clause is one of the syntactic foregrounding tools in Akhavan Sales poetry.

    Keywords: Mehdi Akhavan Sales, Then after Thunder, foregrounding, Syntactic Deviation, Scrambling
  • Touraj Aghdaei, Razeie Shahrabadi Pages 29-52

    Though, the aesthetics and beauty had existed with various title between different people, But its scientific history returns to early 18th century. despite various criterion aesthetics Most beautiful researchers agree on beauty of poem as great art. Attar''s sonnets isn’t Exemption from this rule. art usage contrasts constitute most Attar''s sonnets.in contrasts Contradictory words are doodad beauty and cognitionand. then we can assess Attar''s sonnets By eloquence & rhetorice. results of this article show that simile is the broadest arrangement In eloquence becuae Attar wants to show his gnostic experiecc and metaphor has less Frequency. in the realm of rhetorice, paradox has high frequency for his gnostic language. And allusion has less frequency in Attar''s sonnets, too.  research data have been collected by Library style and have been processed by analytical and descriptive methods.
                

    Keywords: aesthetics, Double contrasts, eloquence, Rhetorice, Attar''s sonnets
  • Pages 53-76

    "Love" is the most important keyword of all mystical texts, especially in the military school of thought. Love cannot be spoken in a straightforward way. Therefore, mystics with various linguistic and conceptual tools have attempted to clarify their meaning of this essential category. In the military, love is also a key element that must be addressed. This article examines metaphors that are reflected in the centrality of love. The theoretical basis of the research is Likoff's and Johnson's conceptual / cognitive metaphor theory, in which, unlike the traditional approach, metaphor is not only aesthetic but also a cognitive tool for understanding the author's worldview and thinking. At the beginning of the article, there is a report on the conceptual / cognitive metaphors of love and these metaphors are analyzed and analyzed based on the source and destination domain. The purpose of this work was to identify the focal and major metaphors of love in Mathnawi and, ultimately, to explore the military view of love. In metaphor and content, these metaphors fall into four main groups: 1. A group that presents a positive image of love. 2. Those who highlight the negative traits and qualities of love. 3- Metaphors that are bilateral and ambiguous. 4. There are metaphors that are conceptually neutral. The cognitive analysis of each group / network of metaphors according to their central metaphors is presented. The results of the study show that burning, drunkenness, and subconscious love were more than any other aspect of military considerations, and in his view, all authority belongs to the beloved and he is in love with the follower, ill and in need of the beloved.

    Keywords: Military, El-Asrar Reservoir, conceptual metaphor, Likaf, Johnson, love, Islamic Sufism
  • Pages 77-96

    Linguistic and semantic arts of Hafez is a kind of poetical resurrection, making his poems so mysterious that it leads to many interpretations and suspensions in general and some in specific. This mystery contains the levels of syntax and compounding. In Rainbow poem of Hafez consisting of ten lines, he uses the word of consignor and are usually called the consignor poem in this article. From amongst the poems in which Hafez uses this geometrical instrument, some are simple and some are complicated. To the point views of the writers of the present article, one of the most complicated distiches of Hafez: When I told the dot to come inside the circle, It said: O Hafez! what consignor this is! Undoubtedly, many interpretators and explainers have been trying to decipher these complexities, however, they have not rendered and explanation on the given distich, or they have proposed a guess which is not justifiable. Thus, this poetic line is mysterious one. The present  article tries to decipher this mental and linguistic art  in the consignor lines as mentioned above.

    Keywords: consignor, consignor in poem, Lyrics, Hafez` poem
  • Pages 97-127

    Given that the subject of the present study is the aesthetic analysis of the teachings of prophetic and guardian secrets from the perspective of Quran and mysticism in Bidel Dehlavi's poetry, In the difference between the words prophethood, mission and guardianship, many different issues and opinions have been presented. The scholars of mysticism in their various works have mentioned the notions of humor in the difference between these terms and terms. Followers of the Arabic school of thought, including Bidel Dehlavi, have delved deeper into the Qur'an and Sunnah by deliberating on the works of complete mystics. What comes out of Bidel's songwriting is that: God has inner and outer appearance, and Nabi Khatam is the manifestation of the name of inner and outer right of transcendence and It is the same Mohammedan truth that encompasses the emergence that, by being comprehensive in its mission, can resolve the disputes and antagonisms of the name at all times, and make any statement to its fullest potential.

    Keywords: prophecy, Mohammedan truth, Alawi province, Bidel Dehlavi's poetry
  • Pages 129-151

    Wis and Ramin is a romantic poetry composed by Fakhroddin Asad gorgani in the 5th century AH. This work, in terms of style and expression, is the oldest romantic poems that has come to our hand untouched. The creative mind of Fakhredin Asad in the field of formalism, imagination, and inspiration has been interwoven with verbal theater so that the emotional states and difficult arguments of his arrogance are largely shaped in the form of illustrating elements and metaphors. The aim of the present paper is to examine, the poem of Wis and Ramin in two branches of expression and some of the most applied poetic systems, in the field of illustration. Fakhreddin Asad has used expressive arts and some innovative poetic systems with the ability to make the word and speech power more profound and more profitable. This research, following the review of the Wis and Ramin poem is done by statistical and then analytical methods. Its content indicates that Fakhruddin Asad, while making the most of the archetypal expression in the text, has put the picture in the service of the theme of romance and expressing his thoughts.

    Keywords: Fakhruddin Asad, Wis, Ramin, Illustration, Expression, Excellence