فهرست مطالب

مطالعات راهبردی زنان - پیاپی 85 (پاییز 1398)
  • پیاپی 85 (پاییز 1398)
  • تاریخ انتشار: 1399/04/09
  • تعداد عناوین: 7
|
  • رضا صفری شالی*، کرم حبیب پور گتابی صفحات 7-27

    سبک زندگی کارکرد تمایزبخشی داشته و به افراد در طبقات گوناگون هویت می دهد. تحقیق حاضر به مطالعه و خوشه بندی سبک زندگی در میان 1200 نفر از زنان 15 سال به بالای ساکن شهر تهران پرداخته است. نتایج نشان داد که سبک زندگی بین طبقات اقتصادی و اجتماعی مختلف در بسیاری از حوزه ها متفاوت است و مناطق  شهر تهران از حیث سبک زندگی در 6 خوشه طبقه بندی می شود. نتیجه ی دیگر، همزیستی سبک زندگی ایرانی-اسلامی با یکدیگر است؛ به طوری که زنان مذهبی شهر تهران، مولفه های ایرانی سبک زندگی را نیز دارند. این نتیجه حاکی است که زنان شهر تهران با پذیرش و پیاده سازی فرهنگ های ایرانی و اسلامی در حیات خویش، نشان دادند که دین اسلام، نه تنها مانع سبک زندگی ایرانی آنها نبوده، بلکه حتی با تقویت آن، شاهد همزیستی سبک زندگی ایرانی-اسلامی هستیم که از ظرفیت بالا و خدمات متقابل برخوردار است.

    کلیدواژگان: سبک زندگی ایرانی-اسلامی، مصرف، طبقه، تمایز
  • محمدرضا حسینی*، نرگس خوشکلام صفحات 29-50
    دگرگونی های چند دهه ی اخیر شیوه ی سکونت در ایران سبب گرایش افراد به آپارتمان نشینی شده و تحلیل و بررسی ابعاد این پدیده از دیدگاه کنشگران درگیر آن امری ضروری است. این پژوهش با هدف تحلیل زندگی آپارتمان نشینی از نگاه زنان -که نیمی از ساکنان آپارتمان ها هستند- با روش نظریه ی مبنایی، نمونه گیری هدفمند و مصاحبه عمیق انجام شده است. زنان 50-15 ساله خانه دار که حداقل به مدت یک سال آپارتمان نشینی را تجربه کرده اند، جامعه ی مورد مطالعه این تحقیق را دربرمی گیرد. نتایج نشان داد، این افراد شیوه ی سکونت «آپارتمان نشینی» را در اثر شرایط علی رانشی و کششی برگزید ه اند و برای شیوه ی زندگی خود راهبرد آپارتمان گرایی را اتخاذ کرده اند که متاثر از بستر حاکم و شرایط مداخله گر بوده و پیامدهای مثبت و منفی به دنبال دارد. دستاورد جدید تحقیق حاضر، تاکید بر مقوله ی «جنسیت زنانه» در درک پدیده ها و ساخت مفهوم «آپارتمان گرایی» و نشان دادن وجه تمایز آن با مفهوم «آپارتمان نشینی» است.
    کلیدواژگان: آپارتمان نشینی، آپارتمان گرایی، زنان خانه دار، داده بنیاد، بروجرد
  • احمد دراهکی*، نیلوفر کوشککی صفحات 51-72
    انسان یک کنشگر اجتماعی است که تصمیم و عمل او ریشه در شبکه ای از تعاملات اجتماعی با خویشاوندان و دوستان دارد. از منظر جمعیت شناسان تعاملات در این شبکه های اجتماعی نقش مهمی در رفتار باروری دارد. بر این اساس این مقاله تاثیر شبکه های اجتماعی در رفتار باروری زنان را بررسی می کند. حجم نمونه ی پژوهش 600 زن حداقل یک بار ازدواج کرده در نقاط شهری استان بوشهر است که با روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند و برای اندازه گیری ویژگی های شبکه های اجتماعی از تلفیق رویکرد مبتنی بر نام و رویکرد مبادله استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد، با افزایش میزان ارتباطات اعضای شبکه- با کنترل متغیرهای سن، تحصیلات، سن ازدواج و وضعیت اشتغال- باروری زنان مورد مطالعه افزایش می یابد. همچنین افزایش فاصله ی زمانی بین اعضای شبکه و افزایش سهم حضور دوستان و همکاران تاثیر منفی بر رفتار باروری زنان  و افزایش سهم حضور خانواده ی هسته ای تاثیر مثبت در باروری زنان دارد. با توجه به تغییرات جوامع جدید درخصوص شبکه های اجتماعی، فرهنگ سازی و آگاهی بخشی برای حفظ پیوندهای اجتماعی مستحکم و پایدار بین اعضای شبکه های اجتماعی تاثیر تعیین کننده در رفتار باروری دارد.
    کلیدواژگان: رفتار باروری، شبکه های اجتماعی، ساختار شبکه، ماهیت شبکه، استان بوشهر
  • سراج الدین محمودیانی، علی یار احمدی*، کبری عباسی صفحات 73-98

    بهبود وضعیت اجتماعی زنان و افزایش نقش آفرینی آنها درون خانواده در ایدیال ها، تمایلات و فرزندآوری آنها اثر می گذارد. در مطالعه ی حاضر، با استفاده از تکینک پیمایش و ابزار پرسش نامه ی محقق ساخته تلاش شده است تا رابطه ی ساختار قدرت در خانواده و کنش های فرزندآوری زنان در شهر لار بررسی شود. بدین منظور، تعداد 400 زن متاهل، با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای پیمایش شدند. یافته ها نشان می دهد که زنان بررسی شده باروری ایدیال (5/2 فرزند برای هر زن) بالاتر از سطح جایگزینی و باروری واقعی (8/1 فرزند برای هر زن) کمتر از سطح جایگزینی دارند. تحصیلات و وضعیت اشتغال از متغیرهای معنادار تاثیرگذار در ساختار قدرت در خانواده اند. تحلیل های رگرسیونی چندمتغیره نیز از آن حکایت می کند که با افزایش قدرت زنان در خانواده، باروری ایدیال ، باروری خواسته و تعداد فرزندان زنده به دنیاآمده ی زنان کاهش می یابد. با روند بهبود وضعیت زنان انتظار می رود، در آینده، ساختار قدرت در خانواده تاثیر بیشتری در کنش های باروری زنان داشته باشد.پیشنهاد می شود، سیاست گذاری های جمعیتی بر تحقق باروری ایدیال زنان که بالاتر از سطح جایگزینی است، متمرکز شود.

    کلیدواژگان: ساختار قدرت در خانواده، کنش های فرزندآوری، زنان، شهر لار
  • علی بقائی سرابی*، شهلا معززی صفحات 99-122

    این پژوهش پیامدهای احتمالی مهاجرت خانوادگی زنان متاهل شهر تهران برای ادامه تحصیل در دانشگاه را واکاوی می کند. روش پژوهش، طبق ماهیت تحلیل داده ها، توصیفی و روش و مراحل گردآوری اطلاعات پیمایشی از نوع شبه پانل واپس نگر است. جامعه ی آماری این پژوهش، شامل تمام دانشجویان زن متاهل غیر تهرانی است که برای ادامه تحصیلات دانشگاهی در دانشگاه های تهران، تربیت مدرس، شهید بهشتی، مالک اشتر و خواجه نصیر با همراهی خانواده خود در تهران ساکن شده اند. 300 نفر از آنها برای نمونه با روش نمونه گیری احتمالی از نوع طبقه ای انتخاب شدند. داده های موردنیاز با استفاده از پرسش نامه های محقق ساخته جمع آوری شدند. نتایج حاصل از آزمون فرضیه ها نشان داد که مهاجرت خانوادگی زنان متاهل برای ادامه تحصیل در دانشگاه به شهر تهران سطح رضایت زناشویی، فرهنگ پذیری و کیفیت زندگی را تغییر نداده و سطح پیشین هر سه مورد در موقعیت قبل از مهاجرت و در موقعیت فعلی نیز حفظ شده است، اما میزان گرایش به فرزندآوری، انسجام خانوادگی و تحرک اجتماعی در موقعیت فعلی حفظ نشده و کاهش داشته است. سه عامل نوع دانشگاه محل تحصیل، سطح تحصیلات و مدت زمان حضور، کم و کیف پیامدهای مختلفی که زنان مهاجر و خانواده آنها تجربه کرده اند را تبیین می کنند.

    کلیدواژگان: مهاجرت خانوادگی، فرزندآوری، رضایت زناشویی، فرهنگ پذیری، انسجام خانوادگی
  • جعفر کردزنگنه*، علی قاسمی اردهایی صفحات 123-146
    وقتی زنان تولد اولین فرزند خود را به تاخیر می اندازند و سن فرزندآوری در رتبه ی اول بالا رود، به خاطر کاهش طول دوره ی باروری و خطرات بارداری در سنین بالاتر، میزان باروری کاهش پیدا می کند. مطالعه ی حاضر با روش کیفی و با هدف واکاوی پیامدهای تعویق فرزندآوری در بین زنان شهر اهواز انجام شده است. جهت گردآوری داده ها با 30 زن متاهل مصاحبه ی عمیق انجام شد. نتایج به دست آمده نشان داد که تاخیر در فرزندآوری یکی از الگوهای جدید باروری در جامعه است که همانند تصمیم به باروری در سطح خرد و بین زوجین انجام می شود، اما از طرفی هم خود متاثر از بسترهای خرد و کلان جامعه است. بر این اساس و باتوجه به تجزیه و تحلیل مصاحبه های عمیق انجام شده پیامدهای تعویق فرزندآوری را می توان در سه مقوله ی میانجی دست یابی به اهداف، اختلال در روابط میان بین نسلی و اختلال در روند باروری و فرزندآوری طبیعی دسته بندی کرد.
    کلیدواژگان: فرزندآوری تاخیری، میانجی دست یابی به اهداف، اختلال در روابط بین نسلی، اختلال در روند باروری و فرزندآوری طبیعی
  • حامد بخشی*، طیبه ایزانلو صفحات 147-171
    این پژوهش با روش تحلیل محتوا نمایش پوشش چادر و شناسایی تصویری که از زن چادری در سریال های تلویزیونی دیده می شود، را بررسی کرده است. برای بررسی این امر، از مجموع 107سریالی که در سال های 1390 تا 1392 برای اولین بار در شبکه های اول، دوم و سوم سیما به نمایش درآمده بود، 20سریال به صورت نمونه گیری تصادفی سیستماتیک انتخاب و میزان و نحوه نمایش پوشش زنان با استفاده از روش تحلیل محتوای کمی اندازه گیری شد. نتایج تحقیق حاکی است که پوشش چادر در مجموع 5/29درصد از کل نمایش های پوشش زنان در سیما را شامل می شود. همچنین نمایش پوشش چادر در میان زنان متاهل و بیوه، میانسال و مسن، دانشجو، خانه دار و یا مشاغل رده پایین بیش از سایر رده های متناظر بود. در مجموع به نظر می رسد، تلویزیون بیش از آنکه مروج پوشش چادر باشد، طبق عرف جامعه آن را به نمایش گذاشته است و این مطلب ناشی از لایه های مختلفی است که در برنامه سازی های تلویزیونی اثرگذارند.
    کلیدواژگان: چادر، حجاب، تحلیل محتوا، سریال های تلویزیونی
|
  • Reza Safarishali *, Karam Habibpour Gatabi Pages 7-27

    Lifestyle has a differentiating function and, identifies individuals at various social and economic classes. In this regard, the present study investigated of 1200 women aged 15 years and over living in 22 districts of Tehran and clustering based on this lifestyle. The results showed that the lifestyle differed among different economic and social classes in many spheres and the 22 districts of Tehran city can be classified into 6 clusters according to lifestyle. Another result is the coexistence of the Islamic-Iranian lifestyle with each other, as religious women in Tehran, while enjoying Iranian components. This result shows that the Tehranian women, by preserving their Iranian culture and embracing Islamic culture, have shown that Islam has not only prevented Iranian lifestyle, but even strengthened it, we are witnessing a Iranian-Islamic life style that has high capacity and mutual services.

    Keywords: Iranian-Islamic life style, Consumption, class, distinction
  • Mohammad Reza Hosseini *, Narges Khoshkalam Pages 29-50
    The recent decades of changes in the way of living in Iran have led to the tendency of the people to the apartment-dwelling phenomenon, which, because of its importance, requires analyzing and analyzing its dimensions from the perspective of the actors involved in this phenomenon. Accordingly, the present qualitative research was conducted with the aim of analyzing apartment life from the perspective of women as half of the residents of the apartments, using the basic theory method. The study population consisted of housewives aged 15-50 years old in Borujerd city and living in apartments with at least one year of housing experience. The sample size was 28 persons, the sampling method, purposeful and the method of data collection was in-depth interview. The results of the coding of the interviews showed that people, due to the tensile and tensile conditions, resorted to “Apartment dwelling” as a habitat and thus adopted the “Apartment life” strategy as a way of life. It is influenced by the dominant context and the interventionist conditions and has positive and negative consequences. What constitutes a new achievement in the present study is , Emphasis on the concept of "female gender" in understanding phenomena, and the construction of the concept of "Apartment dwellin " and what distinguishes it from the concept of "Apartment life".
    Keywords: Apartment dwelling, Apartment life, Housewives, Grounded theory, Boroujerd
  • Ahmad Dorahaki *, Niloofar Koshkaki Pages 51-72
    The present study investigates the effect of social network characteristics on women's fertility. In this regard, 600 ever-married women in urban areas of Bushehr province were selected by multi-stage cluster sampling method and to measure the social network Characteristics, this study used a combination of the name-generator approach and exchange approach. The results showed that by increasing the amount of network members' communications - with the control of the variables age, marriage age, education, and employment status - the fertility of women studied is increasing. Also, increasing the time interval between network members and increasing the share of friends and colleagues has a negative effect on women's fertility and increasing the share of nuclear family has a positive effect on women's fertility. Regarding the changes that are taking place in the new social, in the context of social networks, make culture and awareness in the direction maintaining solid and stable social links between members of social networks has a determinative influence on fertility.
    Keywords: Fertility, Social Networks, network structure, network nature, Bushehr Province
  • Serajeddin Mahmoudiani, Aliyar Ahmadi *, Kobra Abbasi Pages 73-98

    Improving the social status of women and increasing their role within the family affects their ideal, intended and actual fertility. In this study, using survey method and researcher-made questionnaire an attempt was made to investigate the relationship between power structure in the family and women’s fertility behavior in the city of Lar, Fars province. In order to do this, a total of 400 married women, using stratified random sampling were surveyed. The findings show that women’s ideal fertility (2.5 children per woman) is upper than replacement-level fertility and their actual fertility (1.8 children per woman) is less than replacement-level fertility. Regression analyses indicate that the power of women has a significant and negative relationship with ideal, intended and actual fertility. Continuing improvements in women’s social status, may have this expectation that power structure in the family continues to affect women’s reproductive behaviors in the future. Regarding the results of this study, it seems that population policies should follow realizing women’s ideal fertility.

    Keywords: Power Structure in the Family, Fertility behavior, Women, Lar City
  • Ali Baghaei Sarabi *, Shahla Moazzi Pages 99-122

    The purpose of this study was to investigate the consequences of family immigration of ‎married women in order to obtain higher education in Tehran.‎ This study empirically examines this statement based on the folk understanding that "the geographic ‎mobility of women with their family is associated with negative consequences for themselves and ‎their families".‎ The research method is descriptive in terms of the nature of the data analysis and is a "retrospective ‎pseudo-panel" survey in terms of the method for collecting information.‎ The research population was all non-Tehran married female students who had immigrated to ‎Tehran city with their family members with the aim of obtaining higher education in Tehran, ‎Tarbiat Modarres, Shahid Beheshti, Malek Ashtar and Khajeh Nasir universities.‎ The total research population was 1300, and 300 of them were selected as sample ‎using stratified sampling method.‎ Data were gathered using researcher-made questionnaires.‎ The results of the hypothesis test showed that the family immigration did not change the level of "marital satisfaction", "acculturation" and "quality ‎of life" and the previous level of all three cases in the pre-immigration status is also "preserved" in the current ‎situation. On the other hand, the level of "attitude towards childbearing", "family cohesion" and "social ‎mobility" in the pre-immigration status is "not preserved" in the current situation and has undergone ‎a "decreasing" change. Three factors such as "type of university", "education level" and "duration of ‎attendance" in Tehran city explain the different consequences experienced by immigrant women and their families.‎

    Keywords: Family immigration, childbearing, marital satisfaction, Acculturation, family cohesion
  • Jafar Kord Zangene *, Ali Ghasemiardehaei Pages 123-146
    When women delay their first child and the child's age rises first, fertility rates decrease due to the reduction in the length of pregnancy and the risks of pregnancy at older ages. Although many studies have looked at the reasons for postpartum childbirth, few studies examined the implications of this pattern of childbearing in women. The present study is a qualitative research that aims to study the implications of childbearing postponement in Iranian women. In this regard, using technique of deep interviewing, we study the consequences of postponement of childbearing in 30 married women in Ahvaz city. Based on the results, it can be said that the delay in childbearing as one of the new patterns of fertility in our society, such as the decision to fertilize, although occurring at the micro level and between couples, is also influenced by the micro and macro communities it should be. Depending on the analysis of deep interviews, the consequences of childbearing delay can be categorized into three major categories: Mediator of goals, disruption of inter / generational relationships and disruption of fertility and natural childbearing.
    Keywords: Delayed childbirth, Mediator of goals, disruption of inter, generational relationships, disruption of fertility, natural childbearing
  • Hamed Bakhshi *, Tayyebeh Izanloo Pages 147-171
    The present study uses content analysis to examine the presentation of Chador hijab and identify the image of women covering Chador in TV series. To investigate it, from 107 series that were shown for the first time in the channels one, two and tree of official television of IRIB from 1990 to 1992, 20 series were selected by systematic random sampling and the amount and manner of showing Women's coverage were measured using quantitative content analysis. The research results show that Chador hijab makes up 29.5% of the total number of women's clothing shows on TV series. Also, the display of Chador was more popular among married and widowed women, middle-aged and elderly, students, housewives and low-level jobs than others. Overall, it seems that IRIB TV shows public covering of women than trying to over present women using Chador and it's probalbely due to the fact that making TV program has different and multiple layers that each producing layer has its own attitude to hijab.
    Keywords: chador, hijab, content analysis, TV Series