فهرست مطالب

پژوهش های ارتباطی - پیاپی 101 (بهار 1399)
  • پیاپی 101 (بهار 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/04/14
  • تعداد عناوین: 7
|
  • داتیس خواجه ئیان، سیاوش صلواتیان*، شقایق کلی، امیرحسین یزدانی صفحات 9-32
    متولدان 1374 تا 1391 خورشیدی، به عنوان «بومیان دیجیتال» یا «نسل زد» (Z generation) شناخته می شوند؛ نسلی که از ابتدای تولد، با اینترنت و رسانه های اجتماعی همزیستی داشته اند و ازاین رو، انتظار می رود که الگوهای رفتاری آنان با نسل های پیشینشان متفاوت باشد. در پژوهش حاضر، با استخراج و داده کاوی کلان داده های حاصل از به کارگیری روش سما (Semma)، اطلاعات مربوط به رفتار نسل «بومیان دیجیتال» ایرانی در اینستاگرام که یکی از محبوب ترین شبکه های اجتماعی ایران به شمار می رود، بررسی شده است. با استفاده از نمونه گیری در دسترس، تعداد 534 کاربر انتخاب شده اند و کلان داده های مربوط به فعالیت های آنان، در بازه زمانی یک ماهه از طریق ای پی آی های (Application Programming Interface) باز اینستاگرام استخراج و تحلیل شده است. نتایج به دست آمده، ضمن تایید مفهوم «بومیان دیجیتال» و فناوری آگاهان، نشان می دهد که کاربران این نسل، از تک تصویر بیش از اشکال دیگری مانند کلیپ و آلبوم تصاویر استفاده می کنند و رفتارهای کامنت گذاری و لایک آنان نیز از الگوهای مشخصی تبعیت می کند. به همراه این نتایج که برای کمک به سیاستگذاران، مدیران فرهنگی، کارآفرینان رسانه ای و طراحان اپلیکیشن ها ارایه شده است، نظریه ای پیشنهادی به نام انجماد کاربردی نیز مطرح می شود که می تواند در پژوهش های آتی مورد آزمون قرار گیرد.
    کلیدواژگان: بومیان دیجیتال، اینستاگرام، الگوهای رفتاری، کلان داده ها، شبکه اجتماعی، داده کاوی
  • عاطفه عباسی، علی جعفری* صفحات 33-54
    اینستاگرام به عنوان یکی از شبکه های اجتماعی، تغییرات بنیادینی در سبک زندگی و فرهنگ ایرانیان ایجاد کرده و در میان سلبریتی ها به مثابه الگوی مرجع کنشگران، نقش پررنگی داشته است. پژوهش حاضر که هدف اصلی آن، تبیین کنش های اینستاگرامی سلبریتی ها بر سبک زندگی کاربران ایرانی است، از نوع کاربردی بوده و اطلاعات آن، به شیوه پیمایشی (کمی) گردآوری شده است. جامعه آماری، تمامی کاربران ایرانی شبکه اجتماعی اینستاگرام را شامل می شود که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان تعداد 384 نفر از آنان به عنوان حجم نمونه انتخاب شده اند. نمونه گیری نیز به شیوه غیر تصادفی هدفمند صورت گرفته است. نتایج پژوهش حاکی از این است که کنش های سلبریتی ها بر سبک زندگی کاربران ایرانی (الگوی مصرف، نوع پوشش، اوقات فراغت، مدیریت بدن و روابط میان فردی) تاثیرگذار است و در مجموع 25درصد از واریانس مربوط به تغییرات سبک زندگی کاربران ایرانی اینستاگرام، از طریق کنش های سلبریتی ها تبیین می شود.
    کلیدواژگان: اینستاگرام، سبک زندگی، سلبریتی، کاربران ایرانی، کنش
  • طلیعه خادمیان، محمدجواد کلهری* صفحات 55-74

    امروزه اینستاگرام نقش اساسی و مهمی در چگونگی ادراک ما نسبت به دنیای پیرامون ایفا می کند و با نمایش حوزه های گوناگون روابط اجتماعی می تواند شرایط و ضرورت های جدیدی از شیوه های زندگی اجتماعی را برای مخاطبان خود به تصویر بکشد و آنان را به الگوها و سبک های زندگی مدرن دعوت کند. این پژوهش درصدد بررسی رابطه اینستاگرام با گرایش جوانان تهرانی به سبک زندگی مدرن است. داده های پژوهش با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته با 384 نفر از جوانان 18 تا 30 ساله ساکن در مناطق 2 و 16 تهران که با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای و در سال 1397 جمع آوری شده است. نتایج نشان می دهد که بین سبک زندگی مدرن و استفاده از اینستاگرام (45/0=r)، مدت عضویت در اینستاگرام (40/0=r) و خود ابرازی در اینستاگرام (42/0=r) رابطه معنادار وجود دارد. به طورکلی، پاسخگویان ساکن در منطقه 2، گرایش زیادی به سبک زندگی مدرن (مصرف گرایی، زندگی کم تحرک و خاص، مدگرایی، برند و شیک پوشی، تناسب ظاهر و سلامت بدن) داشته اند.

    کلیدواژگان: اینستاگرام، خود ابرازی، سبک زندگی مدرن، سبک مصرفی، مدیریت بدن
  • سید محمد زرگر* صفحات 75-94

    طی ده سال گذشته، شبکه های اجتماعی مجازی، به جنبه ای از جامعه مدرن تبدیل شده اند و به طور اخص، شبکه های اجتماعی مبتنی بر تصویر مانند اینستاگرام، به نحو فزاینده ای رشد یافته اند، اما هنوز هم بسیاری از آثار آنها بر نگرش و رفتار کاربرانشان ناشناخته است. هدف از این پژوهش، بررسی تاثیر اعتیاد به اینستاگرام بر سطح انتظارات و خواسته های دانشجویان بوده است که بر اساس نظریه محرومیت نسبی می تواند اعتمادبه نفس و احساس خوشبختی افراد را تحت تاثیر قرار دهد. پژوهش در سال 1398 انجام گرفته و داده های آن از طریق پرسشنامه ای محقق ساخته جمع آوری شد که روایی آن، با روش روایی صوری و همگرا و پایایی آن، با آلفای کرونباخ ارزیابی و تایید شده است. نمونه پژوهش شامل 211 نفر از دانشجویان دانشگاه علوم و تحقیقات تهران بوده است که با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده اند و پرسشنامه، به صورت الکترونیکی و با استفاده از گوگل فرم برایشان ارسال شده است. نتایج حاصل از آزمون فرضیه ها نشان می دهد که اعتیاد به اینستاگرام، تاثیر منفی و معنادار بر احساس خوشبختی و اعتمادبه نفس دانشجویان و داشتن اعتمادبه نفس، اثر مثبت و معنادار بر حس خوشبختی آنان دارد. به عبارت دیگر، اعتیاد به اینستاگرام منجر به کاهش اعتمادبه نفس و احساس خوشبختی در دانشجویان می شود.

    کلیدواژگان: اعتیاد به اینستاگرام، اعتمادبه نفس، حس خوشبختی، مدل سازی معادلات ساختاری
  • بهناز کوشا، احتشام رشیدی*، ابوالفضل دانایی صفحات 95-122

    تجارت اجتماعی که به سبب گسترش و محبوبیت روزافزون شبکه های اجتماعی مورد توجه قرار گرفته، به دلیل رقابت شدید، با چالش های متعدد؛ ازجمله، کاهش مشارکت کاربران در انجمن ها و هزینه زیاد جذب و حفظ مشتریان مواجه است. ازاین رو، در پژوهش حاضر تلاش شده است تا الگوی اصلی تاثیر جذابیت رسانه های اجتماعی بر توسعه تجارت اجتماعی در میان کاربران ایرانی اینستاگرام، با استفاده از مدلی از روابط بین جذابیت رسانه های اجتماعی و مشارکت مورد بررسی قرار گیرد و در ضمن آن، رابطه مشارکت و التزام به تجارت اجتماعی، با در نظر گرفتن متغیر تعدیل گر علاقه شخصی به بحث گذاشته شود. پژوهش حاضر از نوع کاربردی است که با روش توصیفی همبستگی انجام شده و اطلاعات آن از طریق پیمایش، از میان 212 نفر از کاربران تجارت اجتماعی اینستاگرامی به دست آمده است. بر اساس نتایج، مدل نظری 44 درصد از تغییرات التزام فردی به تجارت اجتماعی را تبیین می کند؛ همچنین جذابیت اجتماعی، اطلاعاتی و ظاهری اینستاگرام، افزایش مشارکت کاربران و به تبع آن، افزایش التزام به تجارت اجتماعی را به همراه دارد. از سوی دیگر، جذابیت های تعاملی و کاربردی، اثر معناداری بر مشارکت کاربران نداشته اند، ضمن اینکه علاقه شخصی فرد به تجارت اجتماعی، روابط مدل را تعدیل نمی کند و اثر معناداری بر مشارکت و التزام به تجارت اجتماعی ندارد.

    کلیدواژگان: التزام به تجارت اجتماعی، مشارکت، علاقه شخصی، جذابیت شبکه های اجتماعی، اینستاگرام
  • امیدعلی مسعودی* صفحات 123-142

    کمپین هایی که طی سال های اخیر در شبکه های اجتماعی شکل گرفته تا از زنان برای مبارزه با حجاب قانونی دعوت کند، تاحدودی تاثیرگذار بوده و چالش هایی را در جامعه زنان ایجاد کرده است؛ ازجمله، کمپین «چهارشنبه های سفید» که به عنوان یک کمپین اعتراضی، علیه حجاب زنان در ایران راه اندازی شده است. به این ترتیب، پژوهش حاضر به بررسی محتوای پیام های زنان کمپین در شبکه اجتماعی اینستاگرام پرداخته، از میان 4600 پست ارسالی کاربران، تعداد 94 پست با نمونه گیری هدفمند، از آغاز کمپین چهارشنبه های سفید، یعنی اردیبهشت 1396 تا اردیبهشت 1397 مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که از میان 94 پیام کدگذاری شده، 17 مولفه، 9 اصل و چهار مبنا استخراج شده است. اصول حاکم بر محتوای این پیام ها در اینستاگرام، شامل 4 اصل عدالت اجتماعی، ابراز مخالفت، ساختارشکنی و دموکراسی غربی بوده و با توجه به مبناها و مولفه های استخراج شده، مشخص می شود که هسته اصلی پیام ها رسیدن به دموکراسی غربی از طریق مخالفت با سنت حاکم بر جامعه و حمایت از آزادی زنان به سبک غرب است.

    کلیدواژگان: کمپین چهارشنبه های سفید، شبکه های اجتماعی، کنشگری، حجاب قانونی
  • رسول ملکوتی* صفحات 143-157
    یکی از عمومی ترین جلوه های فضای سایبر، اپلیکیشن اینستاگرام است. اینستاگرام همه فضای سایبر نیست اما جزء موثر و در بطن آن است؛ بنابراین از نظر ماهیت، از قواعد و اقتضایات فضای سایبر تبعیت می کند. تفاوت ماهیتی فضای سایبر با جهان واقعی، مقتضی تغییر در مفهوم برخی از اصطلاحات حقوقی این فضاست. ازجمله این اصطلاحات، حوزه مسیولیت مدنی است. برای تحقق مسیولیت مدنی، احراز سه رکن ورود ضرر، فعل زیان بار و رابطه سببیت لازم است. هر یک از این سه رکن در فضای اینستاگرام، مفهوم و قلمرو خاصی دارد که با جهان واقعی متفاوت است. با توجه به اینکه یکی از کارکردهای مهم این اپلیکیشن، عملکرد رسانه ای آن است، در اعمال قواعد حقوقی بر آن، کارکرد مزبور باید مدنظر باشد. در این مقاله تلاش شده است تا نحوه اعمال ارکان مزبور در فضای اینستاگرام مبتنی بر روش کتابخانه ای مورد بازبینی قرار گیرد. با توجه به کارکرد رسانه ای این شبکه و اقتضایات گردش آزاد اطلاعات، نتیجه این است که ضرر در فضای اینستاگرام، مفهومی مضیق از جهان واقعی دارد. همچنین رابطه سببیت در فضای مزبور، وابستگی خود به عرف مادی و رابطه علی و معلولی را از دست داده و احراز آن تابع اقتضایات این فضاست که به این ترتیب، توجه بیشتر به عامل به جای فعل زیان بار، راه بهتری برای اثبات سببیت به نظر می رسد.
    کلیدواژگان: فضای اینستاگرام، ضرر، فعل زیان بار، سببیت مجازی، کارکرد رسانه ای
|
  • Datis Khajeheian, Siavash Salavatian *, Shaghayegh Kolli, Amirhossein Yazdani Pages 9-32
    The generation born from 1995 to 2012 is known as "digital natives" or "Z generation." A generation coexisted with the Internet and social media since birth, so their behavioral patterns are expected to be different from those of previous generations. In this research, data on the Iranian "digital natives" on Instagram, which is considered one of the most popular social networks in Iran, was examined through extracting big data using the SEMMA method. 534 users were selected using the available sampling, and their activities were extracted and analyzed over one month through Application Programming Interface. The results showed that this generation uses single images more than other forms, such as video clips and albums. Their commenting and liking behaviors follow specific patterns. Along with the results provided to help policymakers, cultural managers, media entrepreneurs, and app designers, there is a proposed theory called Functional Freezing that can be tested in future research.
    Keywords: Digital Natives, Instagram, Behavioral Patterns, Big Data, Social Network, Data Mining
  • Atefeh Abbasi, Ali Jafari * Pages 33-54
    Instagram has made fundamental changes in the lifestyle and culture of Iranians and has played a significant role among celebrities as a role model. The data of this practical research was collected throught survey, and the main purpose of research was to explain the Instagram actions of celebrities on the lifestyle of Iranian users. The statistical population was all Iranian users of the Instagram social network, and 384 of them were selected as the sample using the Krejcie and Morgan tables using purpusful sampling way. The results of the study showed that the actions of celebrities affected the lifestyle of Iranian users (consumption pattern, type of clothing, leisure time, body management and interpersonal relationships).
    Keywords: Instagram, lifestyle, celebrity, Iranian Users, Action
  • Talieeh Kademian, Mohammadjavad Kalhori * Pages 55-74

    Instagram plays an essential role in how we perceive the world around us. It can identify new conditions and necessities of social life for its audience by displaying various areas of social relationships and provide them the modern patterns and life styles. The purpose of this study was to analyze the relationship between Instagram and the tendency of young people in Tehran to modern lifestyle. The statistical population is 18 to 30 year olds living in districts 2 and 16 of Tehran, and 384 people were selected using multi-stage cluster sampling method. The research data were collected using the researcher-made questionnaire in 2018. The results showed that there was a significant relationship between modern lifestyle and using Instagram (r = 0.45), Instagram membership time (r = 0.40) self-expression on Instagram (r = 0.42). Totally, the respondents living in district 2 have a high tendency toward modern lifestyle (consumerism, sedentary lifestyle, fashion, branding and dandyism, fitness and body health).

    Keywords: Instagram, Self-expression, Modern Lifestyle, Consumer Style, Body Management
  • Seyyed Mohammad Zargar * Pages 75-94

    Since last decade, virtual social networks specially image-based social networks such as Instagram, have improved and become an aspect of modern society, but many of their effects on their users' attitudes and behaviors are still unknown. The aim of this study was to analysis the effect of Instagram addiction on students' expectations and desires, which based on the theory of Relative Deprivation can affect people's self-confidence and happiness. The research was conducted in 2019. The data were collected through a researcher-made questionnaire conducted on online survey and using google form. The validity and reliability of questionnaire were confirmed with Cronbach's alpha and face validity. The research sample consisted of 211 students of Islamic Azad university, Science and Research Branch of Tehran who were selected by available sampling method. The results showed that Instagram addiction had a negative and significant effect on students' sense of happiness and self-confidence, and the self-confidence had a positive and significant effect on their sense of happiness. In other words, Instagram addiction reduces students' self-esteem and feeling happiness.

    Keywords: Instagram Addiction, Self-Confidence, Feeling Happiness, structural equation modeling
  • Behnaz Kousha, Ehtesham Rashidi *, Abolfazl Danaei Pages 95-122

    Due to the growing popularity of social networks, social business is facing many challenges, including reducing user engagement in forums and the high cost of attracting and retaining customers, because of intense competition. The present study examined the main pattern of the impact of social media appealing on the development of social business among Iranian Instagram users, using a model of the relationship between the appealing of social media and participation. It also discussed the relationship between participation and commitment to social business, taking into account the moderator variable of personal interest. This applied research conducted through descriptive and correlation method, and the data were collected through survey by 212 Instagram social business users. Based on the results, the theoretical model explains 44% of the changes in individual commitment to social business;Instagram's social, informational, and visual appeal also increases user engagement and, consequently, increases commitment to social business. Interactive and functional appeal did not have a significant effect on user engagement. The individual's personal interest in social commerce did not moderate the model's relationship and did not have a significant effect on participation and commitment to social business.

    Keywords: Commitment to Social Business, Participation, personal interest, Appeal of Social Networks, Instagram
  • Omid Ali Masoudi * Pages 123-142

    Campaigns on social media in recent years have been somewhat effective to invite women to fight the legal veil and have created challenges in the women's community. For example, the "White Wednesdays" campaign, which has been launched as a protest campaign against women's hijab in Iran. This study examined the content of the women's messages of the campaign on the social network Instagram. Out of 4600 posts released by users from the beginning of the White Wednesdays campaign, ie May 2017 to May 2019, 94 posts were analyzed which selected by purposeful sampling. Out of 94 coded messages, 17 components, 9 principles and 4 foundations were extracted. The results showed that the principles outlining the content of these messages on Instagram included four principles of social justice, opposition, deconstruction and Western democracy. And given the foundations and components extracted, it became clear that the core message was to achieve Western democracy by opposing the prevailing tradition of society and supporting women's liberation in the Western style.

    Keywords: White Wednesdays Campaign, Social networks, Activity, Legal Hijab
  • Rasoul Malakouti * Pages 143-157
    Instagram is one of the most common effective apps in cyberspace, and in terms of nature, it follows the rules and requirements of cyberspace. The nature of cyberspace has led to a change in the meaning of some legal terms in this space with the comparison of real world: civil liability. To fulfill civic responsibility, it is necessary to achieve the three pillars of loss, harmful action and causal relationship. Each of these three pillars in the Instagram space has a specific concept and realm that is different from the real world.Given that one of the important functions of this application is its media function, it must be considered in applying the legal rules. This article reviewed the use of these elements in the Instagram space based on the library method. Given the media function of this network and the need for free flow of information, the loss in Instagram space is a narrow concept of the real world. Also, the causal relation in this space has lost its dependence on commonality and causal relationship, and its fulfillment depends on the requirements of this space, so that paying more attention to the agent instead of the harmful act seems to be a better way to prove causality.
    Keywords: Instagram Space, harm, Harmful Action, Virtual Causality, Media Function