فهرست مطالب

  • سال هفتم شماره 28 (زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1399/04/16
  • تعداد عناوین: 7
|
  • احمد اسماعیلی راد، محمدمهدی زارع شحنه، مجید هاتفی مجومرد* صفحات 7-33

    از پیش‌شرط‌های مهم رشد و توسعه اقتصادی فراهم نمودن سرمایه است؛ که هر جامعه‌ای برای تامین آن باید محیطی فراهم کند تا باعث ورود سرمایه‌های خارجی و جذب سرمایه‌های داخلی شود. اما با وجود درآمدهای سرشار نفتی کشورهای عضو اوپک، فضای کسب و کار آنها به‌گونه‌ای است که عموما با مشکلات فرار سرمایه‌های داخلی و عدم تمایل سرمایه‌گذاری سرمایه‌گذاران خارجی  مواجهند. هدف این مقاله بررسی ابعاد کسب و کار بر جریان فرار سرمایه و همچنین جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در کشورهای اوپک طی بازه زمانی 2007-2017 با استفاده از الگوهای پانلی است. در این چارچوب با توجه به گزارش 2018 سهولت کسب و کار بانک جهانی، ابعاد کسب و کار به دو بعد «پیچیدگی و هزینه فرآیندهای نظارتی» و «قدرت نهادهای قانونی» تقسیم می‌شود. نتایج به طور کلی نشان می‌دهد که پیچیدگی و هزینه فرآیندهای نظارتی برای سرمایه‌گذاران خارجی پر اهمیت است در حالی‌که برای سرمایه‌گذاران داخلی قدرت نهادهای قانونی از اهمیت بیشتری برخوردار است.

    کلیدواژگان: فرار سرمایه، کسب و کار، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی
  • محمد سلیمانی پایطاق، محمدرضا آرمان مهر* صفحات 35-59

    انرژی به عنوان یکی از ضروری ترین و حیاتی ترین نیازمندی های توسعه به شمار می رود. تقاضای زیاد انرژی که توسط سوخت های فسیلی تامین می شود، رشد اقتصادی را آسان کرده است، اما سیستم انرژی فعلی به دلیل اثرات منفی بر محیط زیست و حیات بشری پایدار نمی باشد. توسعه پایدار، توسعه ای تعریف شده است که نیاز نسل حاضر را بدون در خطر افتادن توانایی نس ل های آینده فراهم کند. هدف این مطالعه بررسی نقش سیاست های اقتصادی دولت جهت کنترل آلودگی زیست محیطی نیروگاه های برق با هدف دستیابی به توسعه پایدار است. دوره ی مورد مطالعه در این پژوهش 1394-1374 و شبیه سازی آن تا سال 1407 درنظر گرفته شده است. به این منظور از روش تلفیقی پویایی های سیستم و روش اقتصادسنجی استفاده شده است. سیستم دینامیک می تواند زیر سیستم های مهم اقتصادی – انرژی – زیست محیطی را به صورت یکپارچه نمایش دهد. نتایج شبیه سازی بیانگر این است هر سه ابزار سیاستی مورد بررسی (یارانه تولیدکننده انرژی های نو، افزایش قیمت سوخت های فسیلی و کاهش هزینه انرژی های نو) بر افزایش ظرفیت تولیدی انرژی های نو و کاهش ظرفیت انرژی های فسیلی اثر داشته و از این میان سیاست کاهش هزینه برای گسترش انرژی های نو بیشترین اثر را داشته است. همچنین رابطه مستقیمی بین ظرفیت تولید انرژی های نو با توسعه پایدار و رابطه معکوسی بین ظرفیت تولید انرژی های نو و انتشار گازهای گلخانه ای وجود دارد.

    کلیدواژگان: انرژی نو، انرژی فسیلی، یارانه، قیمت گذاری، پویایی های سیستم
  • محمد قاسمی*، نیما وکیلی، نادیا وکیلی صفحات 61-89

    هدف اصلی پژوهش حاضر شناسایی راهکارهای موثر جهت کاهش فقر بر اساس اسناد فرادستی با رویکرد آینده نگاری منطقه ای می باشد. روش این مطالعه با توجه به گزاره‌های تحقیق، از نوع توصیفی و کیفی است که در دو مرحله کتابخانه‌ای و اجرای روش دلفی و با مراجعه به 37 نفر از خبرگان دانشگاهی و افراد اجرایی در زمینه اقتصاد و مدیریت انجام شده است. در مرحله اول با رویکرد اکتشافی تطبیقی، سیاست های کاهش فقر بر اساس اسناد فرادستی شناسایی شده و نیز مهم‌ترین راهکارهای موثر جهت کاهش فقر احصاء شدند. در ادامه، با بهره‌گیری از پارادایم هنجاری و برنامه ریزی با رویکرد وفادارانه به اسناد بالادستی چارچوب مفهومی تحقیق ارایه شده و سپس، چارچوب مفهومی پیشنهادی با استفاده از روش تحقیق کیفی و مراجعه به خبرگان و کسب نظر آن‌ها در طی سه دور دلفی اعتبارسنجی و مدل نهایی تحقیق طراحی شد. براساس یافته‌های این پژوهش، راهکارهای موثر جهت کاهش فقر بر اساس اسناد فرادستی با 5 سیاست کلی (سیاست های سند چشم انداز، سیاست های کارآفرینی، سیاست های بانک مرکزی، سیاست های اقتصاد مقاومتی، سیاست ها و برنامه ششم توسعه) شناسایی شده و در مورد 12 مولفه سیاست های کاهش فقر بر اساس اسناد فرادستی با رویکرد آینده نگاری با مقدار ضریب توافق کندال 584/0 بین صاحبنظران اجماع و اتفاق‌نظر حاصل شد. همچنین، بررسی نظرات خبرگان درباره عوامل  تاثیر گذار در مقابله با کاهش فقر نشان داد اقدامات مربوط به سیاست های اقتصاد مقاومتی و برنامه های ششم توسعه به‌ترتیب در رتبه‌های اول و دوم اولویت‌بندی اعضای پانل قرار گرفته است.

    کلیدواژگان: سیاست های کاهش فقر، اسناد فرادستی، سیستان و بلوچستان
  • محمدصادق فاضل*، مجید حبیبیان نقیبی صفحات 91-109

    یکی از ابزارهای مالی اسلامی که به نقدشوندگی قراردادهای سلف می‌افزاید، قراردادهای سلف موازی استاندارد است. طی سال‌های اخیر این ابزارها در برخی کشورهای اسلامی مورد استفاده قرار گرفته و به تازگی به بازار سرمایه ایران نیز معرفی شده است. این ابزار نخستین بار در نفت و فرآورده‌های نفتی و با هدف تامین مالی پروژه‌های نفتی پیشنهاد گردیده و به سلف نفتی مشهور است. مهم‌ترین اشکال قراردادهای سلف موازی استاندارد از لحاظ فقهی، عدم امکان حضور در بازار ثانویه است. کمیته فقهی سازمان بورس اوراق بهادار، برای رفع این مشکل، راه‌کار «ترکیب سلف موازی استاندارد» را پیشنهاد کرده است. این نوشتار کوشیده است به روش تحلیلی، با تشریح راه‌کار ذکر شده و همچنین مطالعه عقد حواله در کتب فقهی امامیه و اهل سنت، راه‌کار «ترکیب سلف موازی با حواله» را نقد و بررسی کند. تحقیق حاضر نشان می‌دهد این روش، قابلیت اجرا در سطح منطقه را ندارد، اما برای کاربرد داخلی می‌توان از آن استفاده کرد.

    کلیدواژگان: عقد سلف، عقد سلف موازی، سلف موازی استاندارد، سلف نفتی، ترکیب سلف و حواله
  • محمد غفاری فرد*، محمدرضا شجاعی صفحات 111-143

    وجود تبعیض اقتصادی درکشور می تواند زمینه ساز تهدید نرم اقتصادی قلمداد شود و آگاهی از چگونگی اندازه گیری آن و بررسی روند آن طی دولتهای مختلف می تواند بیان کننده عملکرد آنها در مقابله با این پدیده باشد. در این تحقیق کوشش شده است تا شاخص ترکیبی تبعیض اقتصادی بین استان‌های ایران بر اساس اصول قانون اساسی و مبانی شاخص توسعه انسانی با توجه به ظرفیت و نیاز استان‌ها  در نحوه توزیع بودجه بین استان‌ها طی سالهای اول و آخر دولت دهم و  یازدهم با استفاده از روش تجزیه و تحلیل آماری  مورد بررسی قرا رگیرد. نتایج نشان میدهد در میانگین سه ساله توزیع بودجه نسبت به نیازها و ظرفیت ها؛ استان‌های مرکزی، البرز، آذربایجان شرقی و هفت استان دیگر در بدترین وضعیت قرار دارد و توزیع بودجه  به ضرر آنها می‌باشد. توزیع بودجه بین استان‌های گلستان، خراسان رضوی، کرمان، و هفت استان دیگر مطابق با نیازها وظرفیت های شان می‌باشد. همچنین توزیع بودجه بر اساس نیازها و ظرفیت ها به نفع استان‌های قم، خراسان جنوبی، گیلان، و هشت استان دیگر صورت گرفته است. در این تحقیق ضریب تغیرات نشان میدهد که در بین سال های مزبور، در سال 1392کمترین تبعیض اقتصادی بین استان‌های کشور صورت گرفته است.

    کلیدواژگان: تبعیض اقتصادی، استان، بودجه، ظرفیت، شاخص توسعه انسانی
  • ماندانا طاهری*، علی رحمانی، غلامرضا سلیمانی امیری صفحات 145-177

    گزارشگری از طرف گروه‌های ذی‌نفع بخصوص سهامداران همواره تقاضا داشته و گزارشگری و افشا برای شبکه بانکی نیز اهمیت دارد و در ایران بانک‌ها ملزم به افشا و گزارش اطلاعات و رویدادهای مالی و اقتصادی خود هستند، اما برای این افشا مقررات و استانداردهای بین‌المللی متنوعی وجود دارد. علاوه بر آن مقررات و الزامات داخلی نیز به دلیل پراکنده بودن و نبود چارچوب مناسب افشا ریسک بانک‌ها نیز مشخص نیست که این مساله باعث ایجاد شکاف تحقیقاتی در این حوزه شده است. در این مقاله با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و با تمرکز بر چهار استاندارد و مقررات شامل استاندارد بین‌المللی حسابداری شماره 7، استانداردهای اسلامی حسابداری شماره 4، مقررات اصول افشا بال 3 کمیته نظارت بانکی و گزارش بهبود ریسک هیات ثبات مالی، به بررسی الزامات و اقلام افشا در سطح بین‌المللی پرداخته شده است و چارچوب افشا مقررات و استانداردهای بین‌المللی استخراج شده است. علاوه بر آن با بررسی مقررات داخلی نیز چارچوب یا مدل افشا ریسک در بانک‌های ایران شناسایی شده است که این چارچوب‌ها مورد تحلیل مقایسه‌ای قرار گرفته‌اند.

    کلیدواژگان: بانک، بخشنامه و مقررات افشا ریسک ایران، استاندارد بین المللی حسابداری شماره 7، استانداردهای هیات خدمات مالی اسلامی شماره 4، مقررات اصول افشا بال 3 کمیته نظارت بانکی و گزارش بهبود ریسک هیات ثبات مالی
  • همایون نورائی* صفحات 179-212

    هدف این مقاله، تحلیل تطبیقی تحولات نظری و تجربی توسعه صنعتی در جهان به منظور تعیین ویژگی های توسعه صنعتی مطلوب است. در این راستا با استفاده از روش تحقیق کیفی از نوع تاریخی و با مطالعه کتابخانه ای، ابتدا تحولات تجربی مرتبط با صنعت و توسعه صنعتی مورد بررسی قرار گرفته و سپس در مورد روند تحولات نظری در همین ارتباط بحث شده است. نتایج نشان می دهد که بهترین رویه های توسعه صنعتی در مناطق، رویه هایی هستند که اولا بتوانند صنایعی تقاضامحور، انعطاف پذیر، رقابت پذیر، دانش محور و نوآورانه را برای مناطق به همراه آورند و ثانیا نیازی به دخالت مستقیم دولتی نداشته و به گونه ای مردم نهاد شکل گرفته و توسعه یابد. در همین ارتباط از بین راهبردهای توسعه صنعتی می توان به راهبرد توسعه صنایع کوچک و متوسط و خوشه های صنعتی به عنوان نمود فضایی چنین توسعه ای از صنایع، به عنوان یکی از راهبردها با ویژگی های فوق الذکر اشاره داشت. لذا پیشنهاد می گردد راهبردهای متناظر با توسعه صنعتی با ویژگی های مذکور از جمله توسعه خوشه های صنعتی در دستور کار قرار گرفته و محیط نهادی مرتبط با آن فراهم گردد.

    کلیدواژگان: توسعه صنعتی، انقلاب صنعتی، راست آیین، چپ آیین، میانه، خوشه های صنعتی
|
  • Ahmad Esmaeilie Rad, MohamadMahdi Zare Shahneh, Madjid Hatefi Madjumerd* Pages 7-33

    One of the important preconditions for economic growth and development is the provision of capital; each society needs to provide an environment to attract foreign and domestic investment. But despite the rich revenues of oil in OPEC member countries, their business environments are largely confronted with the domestic Capital Flight and reluctance of foreign investors to invest. The purpose of this paper, using panel models, is to examine the dimensions of doing business on the Capital Flight, as well as the attraction of foreign direct investment in OPEC countries during the period 2007-2017. In this framework, according to the World Bank doing Business report in 2018, business dimensions are divided into two dimensions: the complexity and cost of business incorporation processes and robust legal institutions. The results generally show that complexity and cost of business incorporation processes are important for foreign investors, while for domestic investors, the robust legal institutions are more important.

    Keywords: Capital Flight, Doing Business, Foreign Direct Investment
  • Mohammad Soleimani Paytaq, Mohammadreza Armanmehr* Pages 35-59

    Energy is considered as one of the most urgent and critical requirements of development.The high demand for energy from fossil fuels makes economic growth easy, but the current energy system is not sustainable due to its negative effects on the environment and human life. Sustainable development has been defined as a development that will provide the needs of the present generation without compromising the ability of future generations.The purpose of this study was to investigate the role of government's economic policies in controlling the environmental pollution of power plants with a view to achieving sustainable development.The study period in this study is 1374-1394 and its simulation is planned until 1407. For this purpose, the system dynamics method has been used. The dynamic system can display the most important economic-energy-environmental sub-systems seamlessly.The simulation results indicate that all three examined policy instruments (subsidies for new energy sources, rising fossil fuels prices and cost polic of new energies) were effective on increasing the production capacity of new energies and decreasing production capacity of fossil energies, and among these, the policy of reducing costs for developing of new energies has had the greatest impact.There is also a direct relationship between the production capacity of new energies and sustainable development and reverse relationship between the production capacity of new energies and greenhouse gas emissions.

    Keywords: New Energy, Fossil Energy, Sustainable Development, Environmental Pollution, System Dynamics
  • Mohammad Ghasemi*, Nima Vakili, Nadia Vakili Pages 61-89

    The main purpose of the present study is to identify effective strategies to reduce poverty based on extracurricular documents with regional foresight approach. The method of this study is descriptive and qualitative in terms of research propositions. It has been done in two stages of library and Delphi method and with reference to 37 academics and executives in economics and management. In the first phase, with a comparative exploratory approach, poverty reduction policies were identified on the basis of extracurricular documents and the most effective strategies for poverty reduction were outlined. Then, using the normative paradigm and planning with a faithful approach to the upstream documents, the conceptual framework of research is presented and then, the conceptual framework is proposed using qualitative research method and referring to experts during their three Delphi validation and modeling rounds. The final research was designed. Based on the findings of this study, effective strategies for poverty alleviation based on extracurricular documents have been identified and identified in five general policies (Outlook Policy, Entrepreneurship Policies, Central Bank Policies, Resistance Economics Policies, Sixth Development Plan and Policies). Case 12 components of poverty alleviation policies based on extrajudicial documents with forward-looking approach with Kendall's coefficient of agreement of 0.584 between consensus and consensus experts. Also, experts' views on the factors affecting poverty reduction showed

    Keywords: Poverty Reduction Policies, Extradition Documents, Sistan, Baluchistan
  • MohammadSadegh Fazel*, Majid Habibian Naghibi Pages 91-109

    One Islamic financial instrument that adds to the liquidity of futures contracts is the standard parallel contract. In recent years, these tools have been used in some Islamic countries and have recently been introduced to the Iranian capital market. This tool is first proposed in petroleum and petroleum products with the aim of financing oil projects and is known for its oil futures. The most important form of parallel legal standard contracts in terms of jurisprudence is the inability to enter the secondary market. The Securities and Exchange Organization's Jurisprudence Committee has proposed a "Standard Separate Composite Combination" solution to address this issue. This article attempts to critique and analyze the method of "combining self-alignment with hawala" in an analytical way, by describing the mentioned solution and also studying the marriage contract in the jurisprudential books of the Imami and Sunni scholars. The present study suggests that this method does not have the ability to run on the surface of the region, but can be used for internal use.

    Keywords: Induced contract, Parallel contract, Standard parallel predecessor, Inductor, Initial combination, remittance
  • Mohammad Ghaffary Fard*, MohammadReza Shojaei Pages 111-143

    The existence of economic discrimination in the country can pose a threat to the soft economic threat, and knowing how to measure it and examine its trends across different states can reflect their performance against this phenomenon. In this study, it has been tried to combine the economic discrimination index between the provinces of Iran according to the principles of the Islamic Republic of Iran constitution, considering the capacity and needs of provinces in the distribution of budget between the provinces during the first and last years of the tenth and eleventh administrations. The results show that in the three-year average of budget allocations to needs and capacities, Markazi, Alborz, Azarbaijan Sharqi and seven other provinces are in the worst situation with direct discrimination and at the expense of them. There is no direct or indirect discrimination in the distribution of budgets to the needs and capacities of Golestan, Khorasan Razavi, Kerman, and seven other provinces, and the distribution of budgets is in line with their needs and responsibilities. There is indirect discrimination in the distribution of budgets to the needs and capacities of the provinces of Qom, Khorasan Junubi, Gilan, and eight other provinces that benefit them. The coefficient of variation also shows that among these years, there has been the least economic discrimination between provinces in the 1392.

    Keywords: Discrimination, Province, Budget, capacity, human development index
  • Mandana Taheri*, Ali Rahmani, Gholamreza Soleimani Pages 145-177

    Reporting by stakeholder groups, especially shareholders, has always been a demand And reporting and disclosure for the banking network is important. In Iran, banks require disclosing and reporting information and financial and economic events, but there are many international rules and standards for this disclosure. In addition, domestic regulations and requirements are also unclear due to the dispersion and lack of a suitable risk-disclosure framework for banks; his has created a research gap in this area. This paper uses a qualitative content analysis method, focusing on four standards and regulations includes IFRS No.7, IFSB No.4, enhanced risk disclosure FSB, BIS Pillar3 investigates the disclosure requirements and items at the international requirement And we extract the framework for risk disclosure based on international standards and regulations. In addition, by reviewing internal regulations, we identify the framework or model for risk disclosure of risk in Iranian banks that these frameworks analyze in a comparative way.

    Keywords: bank, Accounting Disclosure Circulars, Regulations, International Financial Reporting Standard No. 7, Islamic Financial Services Boards Standards No. 4, Banking Institution Supervision Pillar 3, and enhanced of risk disclosure in banks Financial Stabil
  • Homayoon Nooraie* Pages 179-212

    The purpose of this paper is to provide a comparative analysis of the theoretical and empirical industrial revolution in the world in order to determine the characteristics of desirable industrial development. In this regard, using a qualitative research method of historical type and library study, the empirical developments related to industry and industrial development were first reviewed and then discussed about the process of theoretical developments in this connection. The results show that the best practices of industrial development in the regions are procedures that, firstly, can provide demanding, flexible, competitive, knowledge-based, and innovative industries for the regions, and secondly, there is no need for direct government involvement. It is shaped and developed by the people. In this connection, among the strategies of industrial development, one can refer to the strategy of development of small and medium enterprises (SMEs) and industrial clusters as the spatial representation of such development. Therefore, it is suggested that the corresponding strategies for industrial development with the mentioned characteristics, including the development of industrial clusters, should be put in place and the related institutional environment should be provided.

    Keywords: Industrial development, Industrial revolution, Right-wing, Left-wing, Centrism, industrial clusters