فهرست مطالب

پژوهش های تربیتی - سال یک هزار و سیصد و نود و هشتم شماره 3 (پاییز و زمستان 1398)
  • سال یک هزار و سیصد و نود و هشتم شماره 3 (پاییز و زمستان 1398)
  • تاریخ انتشار: 1398/11/22
  • تعداد عناوین: 7
|
  • بهرام موحدزاده* صفحات 1-19

    هدف پژوهش حاضر تعیین تاثیر آموزش مهارت های تفکرانتقادی بر خلاقیت دانش آموزان پسر پایه سوم دبیرستان های شهر بهبهان بود. طرح پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون و پیگیری با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموز پسر پایه سوم دبیرستانی شهر بهبهان، که در سال تحصیلی 95-1394 مشغول به تحصیل بودند نمونه ی پژوهش 50 نفر از دانش آموز پسر پایه سوم متوسطه که با روش نمون ه گیری تصادفی چند مرحله ای انتخاب و به دو گروه آزمایشی و گواه گمارده شدند. برای جمع آوری داده ها از  پرسشنامه های مهارت های تفکرانتقادی هالپرن نسخه 21، سال 2010 و خلاقیت عابدی (1372) استفاده شد. نتایج تحلیل های کواریانس یک راهه و چندمتغیری (مانکوا) در متغیرهای تفکرانتقادی (22/402 = F و 0001/0 = p)، خلاقیت (23/19 = F و 0001/0 = p) و در خرده مقیاس های سیالی (21/6 =  F  و 0001/0 = p)، ابتکار (16/6 =  F و 0001/0 = p)، انعطاف پذیری (59/5 = F و  003/0 = p) و بسط (41/2 = F و 008/0 =p) می باشد که نشان داد آموزش مهارت های تفکر انتقادی باعث افزایش معنی دار خلاقیت و خرده مقیاس های آن در دانش آموزان شد. همچنین، نتایج تحلیل کواریانس چندمتغیری در خرده مقیاس سیالی (212/63 = F و 0001/0 =  p)، ابتکار (141/6 =  F و 017/0 = p)، انعطاف پذیری (596/5 = F   و 022/0 = p) و بسط (413/2 = F و 127/0 = p) نشان داد که آموزش مهارت های تفکرانتقادی در طول زمان بر خلاقیت و  خرده مقیاس های آن در دانش آموزان اثر پایدار دارد.

    کلیدواژگان: تفکر انتقادی، مهارتهای تفکرانتقادی و خلاقیت
  • آیت سعادت طلب* صفحات 20-36

    هدف پژوهش حاضر سنجش نقش مدیران دانشگاهی در توسعه اعضای هیات علمی در دانشگاه های جامع شهر تهران بود. این پژوهش از لحاظ هدف از نوع پژوهش کاربردی و از حیث گردآوری داده های پژوهش از نوع توصیفی پیمایشی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه اعضای هیات علمی دانشگاه های جامع شهر تهران شامل دانشگاه تهران، شهیدبهشتی، تربیت مدرس و الزهرا به تعداد 3389 نفر بودند. با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی متناسب  با حجم، تعداد 229 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. به منظور گردآوری داده های پژوهش از پرسش نامه محقق ساخته استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده های حاصل از پژوهش آمار توصیفی(میانگین، انحراف استاندارد، فراوانی و درصد) و آمار استنباطی (آزمون تحلیل واریانس یک راهه، آزمون تعقیبی ال اس دی) استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که از دیدگاه اعضای هیات علمی نقش مدیران دانشگاهی در توسعه اعضای هیات علمی یک نقش خنثی است و مدیران دانشگاهی نسب به توسعه اعضای هیات علمی بی تفاوت هستند. همچنین حمایت مدیران دانشگاهی از توسعه اعضای هیات علمی در سطح پذیرش و باور است اما پشتیبانی و مشارکتی در این زمینه ندارند. تفاوت معناداری بین انواع نقش های مدیران دانشگاهی(حمایتی، غیرحمایتی و خنثی) در دانشگاه ها و گروه های علمی مورد مطالعه وجود داشت. با توجه به یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که خنثی بودن مدیران دانشگاهی نسبت به توسعه اعضای هیات علمی و عدم حمایت آن ها به صورت عملیاتی در سطح مشارکت و پشتیبانی از برنامه های توسعه اعضای هیات علمی کیفیت آموزش در دانشگاه را با چالش های متعددی روبرو خواهد نمود.

    کلیدواژگان: دانشگاه های جامع، آموزش عالی، توسعه اعضای هیات علمی، نقش مدیران دانشگاهی
  • ندا سنجری*، فرهاد بلاش صفحات 37-55

    هدف این پژوهش شناسایی رابطه هوش اخلاقی و حمایت اجتماعی با مسئولیت پذیری اجتماعی دختران دوره اول متوسطه شهر کرج می باشد. این پژوهش با توجه به هدف خود از نوع مطالعات کاربردی و برحسب روش و گردآوری داده ها از نوع تحقیقات توصیفی- همبستگی بوده و جامعه آماری این پژوهش دانش آموزان دختر دوره اول متوسطه، مدارس دولتی منطقه یک شهر کرج در سال تحصیلی 97-98 است. برای انتخاب نمونه از روش نمونه گیری تصادفی ساده استفاده شد که تعداد 269 نفر برآورد گردید. به منظور جمع آوری داده ها از سه پرسشنامه مسئولیت پذیری اجتماعی وزارت آموزش و پرورش کانادا (2015)، هوش اخلاقی لنیک و کیل (2005) و حمایت اجتماعی واکس و همکاران (1986) استفاده شد. به منظور توصیف و تحلیل داده های گردآوری شده از آمار توصیفی؛ فراوانی، درصد ها، میانگین و انحراف معیار و استنباطی؛ آزمون همبستگی پیرسون، ضریب رگرسیون گام به گام و به منظور تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS25 استفاده گردید. نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که بین دو متغیر هوش اخلاقی و حمایت اجتماعی با مسئولیت پذیری اجتماعی دانش آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (0.01˂p). همچنین، نتایج نشان داد بین مولفه های هوش اخلاقی (درستکاری، دلسوزی و بخشش) با مسئولیت پذیری اجتماعی دانش آموزان رابطه مثبت و معنادرای وجود دارد (0.01˂p). علاوه بر این، نتایج پژوهش حاضر نشان داد که بین مولفه های حمایت اجتماعی (حمایت خانواده، دوستان و آشنایان) با مسئولیت پذیری اجتماعی دانش آموزان نیز رابطه مثبت و معنادار وجود دارد (0.01˂p).  با توجه به یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت با تقویت و بهبود دو متغیر هوش اخلاقی و حمایت اجتماعی می توان در جهت بهبود و تقویت مسئولیت پذیری اجتماعی گام برداشت.

    کلیدواژگان: مسئولیت پذیری اجتماعی، هوش اخلاقی، حمایت اجتماعی
  • الهام حیدری*، رحمت الله مرزوقی صفحات 56-75

    هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر کیفیت نظارت استاد راهنما بر التزام تحصیلی و اهمال گری دانشجویان در انجام رساله دکتری بود. روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود. نمونه تحقیق شامل 201 نفر از دانشجویان دکتری دانشگاه شیراز بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس هایکیفیت نظارت استاد راهنما (هرمن و همکاران، 2014)، التزام تحصیلی (شافلی و باکر، 2006) و اهمال گری تحصیلی (مک کلوزی، 2011) بودند که پس از محاسبه روایی و پایایی، بین نمونه توزیع و داده ها با استفاده از مدل معادلات ساختاری تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که کیفیت نظارت استاد راهنما تاثیر مثبت و معناداری بر التزام تحصیلی دانشجویان دارد. این در حالی است که التزام تحصیلی دانشجویان تاثیر منفی و معناداری بر اهمال گری دانشجویان در انجام رساله دکتری دارد. همچنین، کیفیت نظارت استاد راهنما نیز تاثیر منفی و معناداری بر اهمال گری دانشجویان در انجام رساله دکتری دارد.

    کلیدواژگان: التزام تحصیلی، اهمال گری تحصیلی، کیفیت نظارت استاد راهنما
  • فاطمه قسامی*، الهام یوسفی روبیات صفحات 76-102

    آموزش محیط زیست آموزشی است که باعث بالا رفتن آگاهی و دانش عمومی درباره موضوعات و مسایل محیط زیست می گردد و از سه عنصر یادگیری در محیط زیست، یادگیری درباره محیط زیست و یادگیری برای حفاظت از محیط زیست تشکیل شده است.در این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی به بیان ویژگی های برنامه آموزش محیط زیست و معرفی روش های آموزش محیط زیست در مدارس در دو بخش روش های معلم محور و دانش آموز محور پرداخته شده است و در نهایت با استنتاج از مطالعات انجام گرفته یک مدل مفهومی تدریس با رویکرد محیط زیستی در مدارس ارایه شد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان می دهد که استفاده از روش های دانش آموز محور موجب تقویت مهارت های بالای شناختی در دانش آموزان می شود و همچنین تدریس دروس مختلف در بستر محیط زیست می تواند در نهادینه شدن نگرش و رفتار محیط زیستی در دانش آموزان بسیار اثربخش باشد.

    کلیدواژگان: آموزش محیط زیست، تدریس معلم محور، تدریس دانش آموز محور، مدل مفهومی
  • آسیه یاری*، قاسم قاسمی صفحات 103-125

    هدف پژوهش ارایه مدل علی روابط نشخوار فکری با آمادگی برای امتحان با نقش واسطه ای ذهن آگاهی و بی علاقگی تحصیلی در دانش آموزان بود. جامعه آماری این پژوهش شامل دانش آموزان متوسطه دوم شهر شیراز بود که از بین نواحی چهارگانه به صورت تصادفی ناحیه چهار انتخاب و از روش نمونه گیری طبقه ای نسبی و جدول کرجسی و مورگان حجم نمونه 361 دانش آموز انتخاب شدند و ابزار پژوهش شامل پرسشنامه های اهمال کاری تحصیلی سولومون و راث بلوم (1984)، نشخوار فکری هوکسما و مارو (1991)، ذهن آگاهی فرایبورگ (FMI-SF) فرم کوتاه 14 سوالی و فرسودگی مدرسه ای سالملا- آرو و همکاران (2009) استفاده شدند. نتایج پژوهش نشان داد که نشخوار فکری بر بی علاقگی تحصیلی و بی علاقگی تحصیلی بر آماده شدن برای امتحان اثر مستقیم و مثبت دارند و نشخوار فکری بر ذهن آگاهی، ذهن آگاهی و انعطاف پذیری شناختی بر آماده شدن برای امتحان اثر مستقیم و منفی دارند. همچنین در مقایسه دو گروه دختران و پسران نتایج نشان داد در مدل دختران تاثیر نشخوار فکری بر ذهن آگاهی و بی علاقگی تحصیلی و همچنین تاثیر ذهن آگاهی بر بی علاقگی و آماده شدن برای امتحان بیشتر از پسران بود و تاثیر بی علاقگی تحصیلی بر آماده شدن برای امتحان در مدل دختران و پسران یکسان بود. نتایج به طور کلی نشان دادند که ذهن آگاهی تاثیر مستقیم و منفی بر آماده شدن برای امتحان، نشخوار فکری و بی علاقگی تحصیلی دارد.

    کلیدواژگان: آماده شدن برای امتحان، ذهن آگاهی، نشخوار فکری، بی علاقگی تحصیلی
  • حسن اسدزاده*، زهره رباط سرپوشی، فریبرز درتاج، اسماعیل سعدی پور، نیما زنگنه صفحات 125-150

    پژوهش حاضر با هدف آزمون نرم افزار هندسه پویا مبتنی بر مهارت های فضایی محقق ساخته و مقایسه اثربخشی آن با اریگامی بر تجسم فضایی و یادگیری درس ریاضی دانش آموزان انجام شد. جامعه آماری پژوهش حاضر عبارت بود از کلیه دانش آموزان دختر پایه ششم ابتدایی شهر رودهن که در سال تحصیلی 96-1395 مشغول به تحصیل بودند. نمونه پژوهش شامل کلیه دانش آموزان حاضر در دو کلاس درس بود که به صورت تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. سپس، 35 دانش آموز به عنوان گروه آزمایش اریگامی، 35 نفر به عنوان گروه آزمایش نرم افزار هندسه پویا و 35 نفر به عنوان گروه کنترل انتخاب شدند. گروه های آزمایش به مدت دوازده جلسه 40 دقیقه ای تحت آموزش ریاضی به کمک اریگامی و نرم افزار هندسه پویا قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده ها شامل نرم افزار هندسه پویا و آزمون تجسم فضایی مینه سوتا و نمرات آزمون پیشرفت تحصیلی درس ریاضی محقق ساخته بود .برای آزمون فرضیه ها از آزمون t وابسته و مانوا استفاده شد. یافته ها نشان داد که نرم افزار هندسه پویا مبتنی بر مهارت های فضایی و اریگامی بر تجسم فضایی و یادگیری درس ریاضیات دانش آموزان اثر داشتند. در آزمون  tمشخص شد که میانگین نمرات پس آزمون نرم افزار هندسه پویا و پس آزمون اریگامی تفاوت معنی داری با پیش آزمون آنها داشته است. از این یافته ها می توان نتیجه گرفت که آموزش ریاضیات به کمک نرم افزار هندسه و اریگامی قادر است تجسم فضایی و نیز یادگیری درس ریاضیات دانش آموزان را بهبود ببخشد.

    کلیدواژگان: نرم افزار هندسه پویا، اریگامی، تجسم فضایی، گشتالت گرایی، پیشرفت ریاضی
|
  • Bahram Movahedzadeh* Pages 1-19

    The aim of this study was to determine the effect of teaching critical thinking skills on creativity of male high school students in Behbahan city. Teaching critical thinking was independent variable, and creativity were dependent variables. The present study was a field experimental study with pre- post-test and follow-up design. The variables were measured by Critical Thinking of Halpern, version 21 and Creativity of Abedi. The sample consisted of 50 high school students in third grade that were enrolled in the school year of 2015-2016, and were selected through multistage random sampling method. They also were randomly assigned into two experimental and control groups. Before teaching critical thinking to experimental group, the pre-tests of critical thinking and creativity were administered to both groups. Then, the experimental group was taught critical thinking and no training was provided to the control group. After the completion of the course, the critical thinking and creativity questionnaires were administered to both groups, and five weeks later were administered again. Results of multivariate analysis of covariance (MANCOVA) indicated that teaching critical thinking causes a significant increase in creativity in students. Also, the results indicated that teaching critical thinking has a persistent effect on creatively over time.

    Keywords: Critical Thinking, Critical thinking skills, Creativity
  • Ayat Saadattalab* Pages 20-36

    The aim of this study was to examine the role of university administrators in the development of faculty members in state run universities of Tehran. Research design was a descriptive and survey study. The statistical population were all of faculty members )3389 people (of Tehran Universities (Tehran, Shahid Beheshti, Tarbiat Modares and Al-Zahra), from them, 229 subjects were selected based on stratified random sampling method as a sample size of the study. Researcher made questionnaire were used to gather the data. Data were analyzed by Descriptive statistics (mean, standard deviation, frequency and percent) and inferential statistics (One-way ANOVA and LSD test (. Results showed that from faculty point of view, the role of university administrators in development of faculties is neutral. Also, the support of university administrators for the development of faculty members is on the level of normal, but there is no supportive and participatory. There was a significant difference between the types of academic administrators' roles (supportive, non-supportive, and neutral) among aforementioned universities. According to the findings of the research, it can be concluded that the neutralization of university administrators to develop faculty members and their lack of operational support at the level of participation and support for the development of faculty members will challenge the quality of education at the university.

    Keywords: Faculty Development, state run universities, Higher education, administrators' roles
  • Neda Sanjari*, Farhad Balash Pages 37-55

    The purpose of this study is to investigate the relationship between moral intelligence and social support with social responsibility of first grade girls in Karaj. The purpose of this research is applied studies andThe research method was descriptive-correlational.The population of this study was public first grade high school students in Karaj 1 district in the academic year 98-97. Sampling method was Simple random sampling. In order to collect data from three questionnaires; Canadian Ministry of Education social responsibility (2015), Lennik & Kiel's Moral Intelligence (2005) And social support by Wax et al. (1986).Descriptive and inferential statistics (Pearson correlation test) were used to describe and analyze the data and SPSS 25 software was used for data analysis. The results of Pearson correlation test showed a significant positive correlation between the two variables of moral intelligence and social support with social responsibility of students (p˂0.01). The results also showed that there is a positive and significant relationship between the components of moral intelligence (honesty, compassion, and forgiveness) with social responsibility of students (p˂0.01). In addition, the results of the present study showed that there is a positive significant relationship between the components of social support (family support, friends and acquaintances) and students' social responsibility (p˂0.01).According to the findings of the study, it can be concluded that by strengthening and improving the two variables of moral intelligence and social support, it can be effective in improving and enhancing social responsibility

    Keywords: Moral Intelligence, Social Support, Social Responsibility
  • Elham Heidari*, Rahmatalah Marzoghi Pages 56-75

    The purpose of this study was to assessment of the effect of supervisor's supervision quality on academic engagement and student's procrastination to do Ph.D dissertation. The research method was descriptive correlational method. The research sample consisted of 201 students of Shiraz University who were selected by Stratified random sampling. The research tools consist of supervisor's supervision quality measurement scale (Herman et al., 2014), academic engagement (Shafley and Bucker, 2006), and academic procrastination (McCullozy, 2011) that after calculating their validity and reliability, they were distributed among the samples and the data were analyzed using structural equation model. The findings showed that the supervisor's supervision quality has a positive and significant effect on the student's academic engagement. However, students' academic engagement has a negative and significant effect on the student's procrastination in doing Ph.D dissertation. Also, the supervisor's supervision quality has a negative and significant effect on the student's procrastination in doing Ph.D. dissertation.

    Keywords: Academic Engagement, Academic Procrastination, Supervisor’s Supervision Quality
  • Fateme Ghassami*, Elham YousefiRobiat Pages 76-102

    Environmental education is education that increase public awareness and knowledge about environmental issues. Environmental education should incorporate three elements: learning in the environment, learning about the environment and learning to look after the environment. In this paper, be reviewed characteristics of environmental education programs with analytical-descriptive methods and also be reviewed methods of environmental education in schools in both teacher-centered and student-centered approaches. Finally, with the conclusions of studies are presented a conceptual model for teaching various courses with an emphasis on environmental education. The results of this study indicating that use of student-centered approaches to enhance students higher-order cognitive skills, and teaching different subjects in an environmental context can be very effective in institutionalizing students' environmental attitudes and behaviors.

    Keywords: Environmental education, teacher-centered teaching, student-centered teaching, conceptual model
  • Aseyeh Yari*, Ghasem Ghasemi Pages 103-125

    The purpose of this study was to present a causal model of rumination relationships with exam preparation with the mediating role of mindfulness and academic disinterest in students. The statistical population of this study consisted of second high school students of Shiraz who were randomly selected from the four districts of the four districts and were selected by the relative stratified sampling method and the Krejcie and Morgan sample size of 361 students. Solomon and Ruth Bloom's (1984) academic work, Hoxma's and Morrow's (1991) rumination, the Freiburg Mindfulness (FMI-SF) short form 14-question and school burnout Salmella-Arrow et al. (2009) were used. The results showed that rumination had a direct and positive effect on academic disinterest and academic disinterest on exam preparation, and rumination had a direct and negative effect on mindfulness, mindfulness, and cognitive flexibility. Comparing the two groups of girls and boys also showed that in the girls' model, the effect of rumination on mindfulness and academic disinterest was also greater than the effect of mindfulness on disinterest and preparing for exam than boys and the effect of academic disinterest on preparing for The exam was the same for the boys and girls. The results generally indicated that mindfulness had a direct and negative impact on exam preparation, rumination, and academic disinterest.

    Keywords: Exam Preparation, Mindfulness, Rumination, Academic Disinterest
  • Hassan Asadzadeh*, Zohreh Robat Sarpoushi, Fariborz Dortaj, Esmaeil Sadipour, Nima Zangeneh Pages 125-150

    The purpose of this study was to construct and test the dynamic geometric software based on spatial skills and compare its effectiveness with origami on spatial visualization and learning the students' mathematical lessons. The statistical population of the present study was all female students of the sixth grade elementary school in the city of Roudehen, who studied in the academic year of 1395-96. The research sample included all students in two classrooms selected randomly. Then, 35 students as an experimental group of origami, 35 people were selected as Dynamic geometry software and 35 controls as control group. The experimental groups were trained for twelve 40-minute sessions of mathematical education using Origami techniques and dynamic geometry software. The data collection tool included: (a) the Minnesota Space Visualization Test; and (b) the researcher's academic achievement test. To test the hypotheses, t-test and MANOVA were used. . The findings showed that the dynamic geometry software based on spatial and origami skills influenced the visualization of space and learning the mathematics lessons of students. In the t-test, the mean post-test scores of the dynamic geometry and post-test of origami software were significantly different with their pre-test. From these findings, it can be concluded that mathematics education, with the help of geometric and origami software, can improve spatial visualization and the learning of students' mathematics lessons.

    Keywords: Dynamic Geometry Software, Origami, Space Visualization, Learning Mathematical Lesson