فهرست مطالب

انتظار موعود - پیاپی 66 (پاییز 1398)
  • پیاپی 66 (پاییز 1398)
  • بهای روی جلد: 500,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1399/04/25
  • تعداد عناوین: 7
|
  • محمد محمدرضایی، جواد شیرازی صفحه 5

    این مقاله درصدد است مسیله مبانی «حاکمیت دین واحد» را در عصر ظهور مورد بررسی قرار دهد و روشن کند که چگونه کثرت‌‌گرایی دینی جان هیک باطل است. در عصر ظهور، یک دین جامع حاکم خواهد بود که نیازهای مردم را تا رستاخیز برآورده می‌‌کند. وعده پیروزی صالحان، وارث‌‌ شدن آن‌ها بر کل زمین و وعده خداوند متعال مبنی بر این که دین اسلام را بر تمامی ادیان ظاهر و غالب می‌کند؛ بر این نکته دلالت دارد که در عصر ظهور یک دین حق حاکم می‌‌شود، نه این که همه ادیان مشروعیت پیدا ‌‌کنند. «کثرت‌‌گرایی دینی جان هیک» با انتقادهای بسیاری مواجه است. مشروعیت دادن و حق دانستن همه ادیان الاهی که شریعت‌‌های آنان بعد از ظهور اسلام نسخ شدند ونیز آیین‌‌های غیرالاهی، مثل هندو، بده، مت و سیکه که به خداوند واحد قایل نیستند؛ از لحاظ عقلی قابل جمع نمی‌‌باشند. بنابراین، در عصر ظهور، به جای کثرت دینی تنها یک دین حق حاکم می‌‌باشد.

    کلیدواژگان: مبانی، حاکمیت دین واحد، کثرت گرایی، پلورالیسم، عصر ظهور
  • اسدالله مصطفوی، حسین حجامی صفحه 23

    لزوم احتیاج امت به «هدایت تشریعی» پس از رحلت پیامبر گرامی اسلام؟صل؟؛ یکی از مهم‌‌ترین دلایل شیعه برای نصب امام است. پس از غبیت امام زمان؟عج؟ و عدم دسترسی شیعیان به آن حضرت، عده‌‌ای تلاش کردند این امر را به کلی مورد تردید قرار دهند. ابن تیمیه یکی از این افراد است. او سعی کرده است با دستاویز قرار دادن موضوع لزوم استمرار هدایت تشریعی پس از ختم نبوت نزد شیعیان و ناسازگاری آن با غیبت امام زمان؟عج؟؛ اصل مهدویت شیعه را با تردید مواجه کند. این مقاله به اصل شبهه و جواب آن، با رویکرد تحلیلی و رجوع به منابع مکتوب پرداخته است.
    دستاورد این پژوهش نیز، رد اصل شبهه و بیان سازگاری موضوع لزوم استمرار هدایت تشریعی با غیبت، به رغم عدم دسترسی به امام زمان؟عج؟ و هماهنگی گزاره مذکور با موضوع مهدویت شیعی و عدم گمراهی شیعه در زمان غیبت است.

    کلیدواژگان: دایت تشریعی، ابن تیمیه، عصر غیبت، تصویب، اجتهاد
  • مصطفی صادقی کاشانی صفحه 43

    بحث از مهدی و امام زمان (عج) با رویکردهای مختلفی می‌‌تواند ارایه شود. در این میان، اهمیت «رویکرد علمی» و توجه به زوایای متقن بحث بر دانشمندان و اهل تحقیق پوشیده نیست و از این رویکرد گاه در میان جنبه‌‌های تبلیغی و عاطفی غفلت شده است. حضرت آیت ‌الله خامنه‌ای به عنوان رهبری سیاسی اجتماعی به این دو جنبه سیاسی و اجتماعی مقوله مهدویت و مباحثی مانند انتظار، حکومت عدل و نقش امید به حضرت مهدی؟عج؟ در مقابله با ستمگران و دشمنان اسلام و تشیع؛ توجه ویژه دارد. با این حال، ایشان به دلیل مسیولیت رهبری مذهبی و جایگاه علمی، در بیانات و نوشته‌‌های خود، در این زمینه مخاطبان را به نکات تخصصی و عالمانه توجه داده است. مقاله حاضر به بررسی این نکات از دیدگاه‌‌ ایشان می‌‌پردازد. تاکید بر اصالت موعود و اتفاق نظر صاحبان ادیان و مذاهب بر آن، عدم جمود بر روایات در مورد زمان حکومت مهدی و نهی از خرافات و مطالب ضعیف، از مواردی است که می‌‌توان به عنوان رویکرد عالمانه به مهدویت از دیدگاه رهبری اشاره کرد.

    کلیدواژگان: مهدویت، رویکرد عالمانه، محکمات، آیت الله خامنه ای مدظله
  • محمدهادی منصوری*، علیرضا شیرزاد صفحه 61

    اندیشمندان مسلمان درباره «انتظار» دیدگاه‌‌های مختلفی ارایه کرده‌اند. مقام معظم رهبری از جمله متفکرانی است که به مسیله انتظار و مهدویت نگاهی نظام مند دارد. ایشان با رد سه نوع رویکرد «دعا بسندگی»، «استعجال» و «انتظار خنثا»؛ «انتظار پویا» را تنها گونه‌ای از انتظار معرفی می‌فرماید که با نشاط زایی و تحرک آفرینی، می‌تواند آرمان بزرگ انقلاب اسلامی را تحقق بخشد. نوشتار پیش‌ رو با هدف بررسی ابعاد انتظار پویا در اندیشه مقام معظم رهبری و با روش توصیفی _تحلیلی، تلاش دارد خاستگاه وحیانی چنین اندیشه‌ای را بررسی و مدل انتظار پویا را بر پایه نظام فکری ایشان ترسیم کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد انتظار پویا دارای سه عنصر «فکری»، «انگیزشی» و «رفتاری» است. درک گرفتاری‌های انسان‌ها در عصر غیبت و اطمینان به فرج، عنصر فکری و امید داشتن به ظهور امام زمان؟ع؟، به عنوان موتور محرک انتظار، عنصر انگیزشی آن است. همچنین آماده سازی خود و جامعه برای یاری حضرت مهدی؟عج؟ برای به ثمر رسیدن حکومت مهدوی عنصر رفتاری انتظار پویاست.

    کلیدواژگان: انتظار پویا، حکومت مهدوی، آموزه های وحیانی، نظریه انتظار از منظر مقام معظم رهبری
  • حسن ملایی صفحه 85

    از واژگان پرکاربرد در عرصه مهدویت، «انتظار موعود» است که در طول تاریخ نوع برداشت از آن، بر رفتارهای عالمان دین اثر مستقیمی داشته است. نظم فکری موجود در بیانات امام خامنه‌ای و نیز شیوه رهبری ایشان، این نکته را در ذهن تداعی می‌کند که «ماهیت انتظار و مولفه‌های آن در اندیشه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای چگونه است.» این نوشتار با روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از داده‌های کتابخانه‌ای از سخنان ایشان، به این نکته دست یافته‌است که حقیقت انتظار از منظر ایشان، روحیه و رفتارجهادی به منظور آماده سازی فرد و جامعه برای ظهور است و چهار مولفه اصلی «انتقاد»، «اعتقاد»، «اعتماد» و «اشتیاق»؛ چهار چوب بنیادین انتظار را در تفکر ایشان تشکیل می‌دهد.

    کلیدواژگان: مهدویت، ماهیت انتظار، آیت الله خامنه ای، مولفه های انتظار
  • حسین الهی نژاد، مسلم کامیاب* صفحه 105

    «واژه قایم»، یکی از پربسامدترین واژگانی است که درروایات مهدوی منعکس شده است. در دوران پس از ایمه یازده گانه، تنها مصداق آن امام عصر؟عج؟ است. جریان احمد اسماعیل بصری در صدد است این واژه را بر این شخص تطبیق دهد. آنان با استناد به برخی از روایات متشابه و غیر متشابه و تاویل‌گرایی با طرح آموزه‌‌هایی مانند «قایم اول» و « قایم قبل از ظهور»، بستری را به منظور تعیین احمد اسماعیل به جای امام مهدی ایجاد کرده و حجم عظیمی از روایات اختصاصی امام مهدی؟عج؟ را در شان وی می‌‌دانند.
     نوشتار پیش رو با روش توصیفی- تحلیلی و بر اساس اطلاعات داده محور تنظیم شده است؛ ضمن تبیین واژه قایم، استنادات این جریان را به نقد کشیده است. برداشت این جریان از برخی روایات متشابه، مانند سیزده امام، از اساس با ضروریات مذهب در تضاد آشکار است؛ زیرا شیعه بر اساس منابع روایی به دوازده امام قایل است؛ علاوه بر آن‌‌که صرف وجود برخی روایات، دلیلی بر انطباق آن بر احمد اسماعیل نمی‌باشد.

    کلیدواژگان: حدیث امامیه، واژه قایم، قایمیت امام مهدی، جریان های انحرافی مهدویت، احمد اسماعیل
|
  • Muhammad Muhammadrezaie, Javad Shirazi Page 5

    This article seeks to investigate the question of the foundations of “the ruling of a single religion” in the age of Appearance and to clarify how John Hick’s religious pluralism is false. At the age pf Appearance, there will be a comprehensive religion that will meet the needs of the people until the resurrection. The promise of the victory of the righteous, their inheritance over the whole earth, and the promise of God Almighty that the religion of Islam will appear and prevail over other religions implies that at the age of Appearance, only one right religion will prevail, not that all religions gain legitimacy. John Hick’s ‘religious pluralism” is widely criticized. Giving the legitimacy to all divine religions whose laws were abrogated after the advent of Islam as well as non-divine religions such as Hinduism, Bid, Mat and Sikhism, which do not believe in one God, and considering them to be right cannot intellectually get together. Thus, in the age of Appearance, instead of having multiple religions, only one religion will rule the world.

    Keywords: the principles of ruling of a single religion, pluralism, the age of Appearance
  • Asadollah Mostafavi, Hussein Hajjami Page 23

    The ummah’s need to the “revealed guidance” after the decease of the holy Prophet of Islam (pbuh) is one of the most important reasons for the Shiite to appoint an Imam. After the disappearance of Imam of the Time (A.S) and lack of access of the Shiite to that Imam, some tried to question this issue completely. Ibn Taymiyyah is one of these people. He tried to question the principle of Shiite Mahdism by abusing the issue of the need for the revealed guidance to be continued after the termination of prophecy among the Shiite and its incompatibility with the absence of Imam of the Time (A.S). This paper deals with the main doubt and its answer, with an analytical approach and with reference to the written sources.
    The achievement of this research is the rejection of the principle of doubt and the expression of the compatibility of the need for the continuation of revealed guidance with the absence (of the Imam) in spite of lack of access to the Imam of the Time (A.S) and the coordination of the mentioned statement with the subject of Shiite Mahdism and the non-misguidance of Shiite at the time of Occultation (of the Imam).

    Keywords: revealed guidance, Ibn Taymmiyeh, the Occultation period, approval, Ijtihad (independent reasoning)
  • Mostafa Sadeghi Kashani Page 43

    The discussion on Mahdi and Imam of the Time (A.S) can be presented with different approaches. In the meantime, the importance of “scientific approach” and attention to the clear angles of the debate is not hidden from the scientists and researchers. Sometimes, this approach has been neglected among the propaganda and emotional aspect. Ayatollah Khamenei, as the political-social leader, pays special attention to these two political and social aspects of Mahdism and issues such as waiting, the sovereignty of justice, and the role of having hope in Imam Mahdi (A.S) in opposing the oppressors and the enemies of Islam and Shiism. However, due to his religious leadership responsibility and scientific status, he draws the attention of the addresses to these specialized and wise points in his speeches and writings. The present paper investigates these points from his perspective. Emphasis on the authenticity of the promised and the consensus of religious connoisseurs on this issue, the lack of rigidity in the narrations about the time of Imam Mahdi’s governance and the prohibition of superstitions and weak material are some of the points that can be mentioned as the wise approach to the issue of Mahdism from the Leader’s point of view.

    Keywords: Mahdism, wise approach, precise verses, Ayatollah Khamenei (may God prolong his life)
  • Muhammad Hadi Mansouri, Alireza Shirzad Page 61

    Muslim thinkers have offered different views on “awaiting”. The Supreme Leader is one of the thinkers who has a systematic view to the issue of awaiting and Mahdism. With the rejection of the three approaches of “prayer sufficiency”, “suddenness”, and “neutral awaiting”; he introduces the “dynamic awaiting” as the only form of waiting which can realize the great ideal of the Islamic Revolution with creating vitality and movement. The following paper- with the aim of examining the dimensions of dynamic awaiting in the thoughts of the Supreme Leader with a descriptive-analytic method- tries to investigate the revelatory origin of such an idea and draw a model of dynamic awaiting based on his intellectual system. Research findings show that dynamic awaiting has the three elements of “intellect”, “motivation”, and “behavior”. Understanding the plight of human beings in the occultation period and the confidence in the Faraj (comfort), the intellectual element and hope for the appearance of Imam of the Time (A.S), as the driving force of awaiting is its motivating element. Moreover, preparing oneself and the society to help Imam Mahdi (A.S) put Mahdavi ruling into realization is a dynamic behavior.

    Keywords: dynamic awaiting, Mahdavi government, revelatory teachings, the theory of waiting from the point of view of the great Leader
  • Hasan Mollaei Page 85

    One of the most widely used words in the field of Mahdism is “waiting for the Promised”, which has had a direct effect on the behavior of the religious scholars throughout the history. The intellectual order in Imam Khamenei’s statements, as well as his leadership style, evokes this point that “how the nature of waiting and its components are in the thoughts of Ayatollah Khamenei”. This paper, with a descriptive-analytic method and with the use of library data from his speeches, has reached this point that the reality of waiting from his point of view is the jihadi spirit and behavior in order to prepare the individual and society for the Appearance (of Imam). The four major components of “criticism”, “belief”, “trust”, and “enthusiasm” are the fundamental framework of waiting in his thinking.

    Keywords: Mahdism, nature of waiting, Ayatollah Khamenei, components of waiting
  • Hussain Elahinezhad[], Moslem Kamyab Page 105

    The word “Qaem” is one of the most frequent words that is reflected in the Mahdavi narrations. In the period after the eleven Imams, the only example of this word is Imam of the Time (A.S). Ahmad Ismael Basri movement seeks to apply this word on himself. By quoting and referring to some of the similar and dissimilar narrations and hermeneutics and by presenting teachings such as “the first Qaem”,” the Qaem before the Appearance” has paved the ground to appoint Ahmad Islamel instead of Imam Mahdi (A.S). They believe a huge volume of specific narrations about Imam Mahdi (A.S) is for his dignity.
    The present paper is organized based on a descriptive-analytic method and a data-driven information. While explaining the word “Qaem, we criticized the documents of this movement. This movement’s deduction of similar narrations, such as thirteen Imams, is fundamentally at odds with the necessities of the religion; because, the Shiite believes in twelve Imams according to the narrative sources. Moreover, the mere existence of such narrations does not mean they apply to Ahmad Ismael.

    Keywords: Imamate hadith, the word Qaem, Imam Mahdi being the Qaem, deviant movements of Mahdism, Ahmad Ismael