فهرست مطالب

  • پیاپی 43 (بهار 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/07/08
  • تعداد عناوین: 6
|
  • آرزو حسین پور چیانه، کامران پاشایی فخری*، پروانه عادل زاده صفحات 1-25

    ادبیات معاصر فارسی از نظر بینش عمیق اجتماعی و سیاسی و وسعت دید انسانی و اهداف مردمی، که در گذشته ادبی ایران کمتر امکان بروز یافته بود بی مانند است. شاعران و نویسندگان این دوره همگام با دیگر افراد جامعه، مظاهر زشت اجتماع را به باد انتقاد می گرفتند و ادبیات که پیش از این به سبب ترتیب نظام اجتماعی نمی توانست از حکومت ها انتقاد به سزایی بکند در این دوره چون سلاحی برای کسب آزادی و ابزاری برای بیان انتقادهای سیاسی و اجتماعی به کار آمد. هدف پژوهش حاضر بررسی اشعار نیما یوشیج بر اساس نظریه زیبایی شناسی انتقادی مکتب فرانکفورت است. نوع نگاه نیما به کیفیت پیوند هنر با اجتماع حاوی رویکردی انتقادی است. رویکردی که به تعبیر متفکران فرانکفورت در هنر اصیل مدرن به خوبی قابل مشاهده است. مطابق با این دیدگاه، هنر مدرن بی آنکه به تصویر گر واقعیت های اجتماعی فروکاسته شود و در دام تفنن جویی مفرط بیفتد به صورتی غیرمستقیم به نفی وضعیت حاضر می پردازد. نتایج نشان می دهد که در شعر نیما مناسبات انتقادی هنر با جامعه به شکلی عالی نمایان می شود، انتقاد با استفاده از شگردهای خاصی چون طبیعت گرایی، نمادپردازی، عناصر درون مایه ای چون عشق، انتقاد از مردم و جامعه و... در شعر او نمایان است. علاوه بر این مضامین انتقادی در بافت شعری، امکان جالبی در حوزه نقد سیاسی و اجتماعی در اختیار او نهاده است.

    کلیدواژگان: نیما یوشیج، مکتب فرانکفورت، زیبایی شناسی انتقادی، جامعه
  • منوچهر کمری، ملک محمد فرخ زاد*، منیژه فلاحی صفحات 27-54

    «مرگ» در کاربرد عامه به معنای «نیست شدن» هستی این جهان و پایان زندگی است. اما صاحبان قلم و اندیشه در حوزه های مختلف فکری، بویژه در قلمرو عرفان و تصوف، بر اساس نوع نگرششان از جهان پس از مرگ، از زاویه دید خاص خود به تبیین «ماهیت و مفهوم  زندگی و مرگ» پرداخته اند. سنایی نیز که  در گستره شعر و عرفان، مقامی چشم گیر دارد، «مرگ ستایی و رابطه مفهومی ماهیت مرگ و زندگی» در هندسه فکری او، با سیمایی دیگر گونه و به صورت ویژه در کانون توجهش قرار گرفته است. وی، اولین و آخرین شاعری نیست که در تشریح «مفهوم زندگی و مرگ» کوشیده باشد، اما «مرگ ستایی اشتیاق محور و غرابت زدایی از ماهیت و سیمای آن»، در ضمن تاکید بر جاذبه های معنادار پنهان در «فلسفه زندگی» در قالب تمثیل های گوناگون و مفاهیم متنوع با تصویرآفرینی های زیبا، در اشعار عرفانی اش به ویژه حدیقه الحقیقه، بسامدی بالا و کم نظیر دارد، در این اولین منظومه عرفانی فارسی شاهد تبیینی زیبا و متنوع از «مفهوم زندگی و مرگ» هستیم. در این مقاله کوشیده ایم از طریق دقت و پژوهش در دیدگاه او و بر اساس آثار ارزشمندش، به خصوص کتاب گران سنگ «حدیقه الحقیقه» مفهوم و ماهیت زندگی و مرگ، ابعاد مرگ ستایی و دلایل اشتیاق او را در برخورد با این حادثه رمزآلود، مورد تحلیل و پژوهش قرار دهیم.

    کلیدواژگان: زندگی، حدیقه، ماهیت، مفهوم، مرگ، مراتب مرگ، هستی شناسی
  • سید فرزین رسایی، حسنعلی عباس پور اسفدن* صفحات 55-94

    داستان سیاوش، غم نامه ای است که در تقابل دو عنصر و ارزش متفاوت ایرانی و نیرانی (تورانی) اهریمن و یزدان، خردورزی و سبک سری، با برخورداری از انواع کشمکش ها و تقابل های بیرونی و درونی شکل می گیرد . هر یک از شخصیت ها، یک و یا چند ویژگی (ارزش و ضد ارزش) را، نمایندگی می کنند . سیاوش، گرانیگاه همه دردها و درگیری ها، نماد فرزانگی، زیبایی، خردورزی، پیمان داری، زهد، قناعت، بندگی و نیایش گری یزدان، و دوری از هوا و هوس است که، با موانع بیرونی و درونی (سرنوشت، هوس سودابه، شعله آتش، جنگ با توران، حسادت گرسیوز، خوی افراسیابی، سبک سری کاووس و رنج درونی پناه بردن به دشمن) مبارزه می کند . شخصیت سیاوش را از وصف های فردوسی، توصیف شخصیت او از زبان دیگران، رفتار او، عمل و کار او، توصیف خود او از شخصیت خود، و نهایتا، از گفتارش می توان شناخت . پژوهش پیش رو، به تحلیل شخصیت سیاوش پرداخته است . او خردورز، دوراندیش، خاموش و کم گو، اهل مشورت، دارای صورت و سیرت نیکو، رازدار، اهل تامل و گاه تردید، و، پیمان دار و کسی است که سرانجام بر سر پیمان خویش می میرد .

    کلیدواژگان: شاهنامه، سیاوش، سودابه، کاووس، رستم
  • حسین خلفی، جلیل نظری، مهدی فاموری صفحات 95-119

    حسین منزوی از جمله بزرگ ترین غزل سرایان معاصر است که ضمن وفاداری به ساختار سنتی غزل، در زبان و دایره واژگان نوآوری های دل نشینی را در غزلیات خود آورده است. شعر او بیش تر حول مضامین عاشقانه می چرخد، با این حال از روی کردهای اجتماعی تهی نیست. او بیشتر غزل سرا بود، هرچند گاهی شعر سپید هم می سرود. سیمای معشوق در غزل های او تغییر و تحول شگرفی به خود دیده که ناشی از نوع نگرش عاشق شاعر به وی است. وی از توصیفات تکراری و کلیشه ای سیمای معشوق در غزل کلاسیک رها شده و مشبه به ها و وجه شبه های بدیع و نو را در توصیف سیمای معشوق در دستور کار خود قرار داده که این نوآوری بیش از هر چیز ناشی از تغییر ذهنیت غنایی شاعر نسبت به انسان و اجتماع است. شاعر سعی می کند سیمای معشوق را امروزی توصیف کند. حاصل پژوهش نشان می دهد در غزلیات منزوی عاشق و معشوق به یکدیگر نزدیک تر شده اند و بسیاری از خواسته های عاشق که در گذشته یک آرزو بوده، امروز دست یافتنی شده است. علاوه بر صفت هایی که برای معشوق معمول بوده ، صفت ها و ترکیبات تازه و معاصرتری هم برای معشوق در غزل منزوی ذکر شده که در گذشته سابقه نداشته است.

    کلیدواژگان: غزل معاصر فارسی، غزلیات حسین منزوی*، سیمای معشوق
  • مهدیه آهنی، بهروز رومیانی* صفحات 121-140

    شعر آیینی، بخش گسترده ای از شعر پارسی را تشکیل می دهد گرچه توجه به شعر مذهبی و آیینی، بخش عمده ای از تاریخچه شعر پارسی از سبک خراسانی تا شعر نو را تحت الشعاع قرار می دهد؛ با این حال شکل گیری گفتمان مخصوص آیینی به عهد صفویه و تمرکز بر گونه ادبی مذهبی سرایی برمی گردد. در منطقه سیستان و بلوچستان که تعداد بی شماری از شیعیان را در خود جای داده است، شعر آیینی به شدت مورد استقبال قرار گرفته است. در این زمینه می توان به شعر این منطقه استناد کرد. آن چه شعر آیینی سیستان و بلوچستان را متمایز و درخشان می کند، توجه ویژه به زیبایی های ادبی است. استعاره های بدیع و زیبا می تواند به عنوان مهم ترین وجه تمایز شعر سیستان نسبت به سایر مناطق ایران بررسی شود؛ چرا که شکل گیری و رواج استعاره که بلیغ ترین زیبایی ادبی است؛ بیان گر کمال شعر است.

    کلیدواژگان: شعر آیینی، سیستان، تشیع، استعاره، شعر معاصر
  • عباد رضاپور، بهرام خشنودی چروده*، احمدرضا نظری چروده صفحات 141-168

    در جهان بینی عرفانی، این جهان سایه ای از جهانی دیگر یا جهان غیب است. بنا بر این هرچه در این جهان وجود دارد سایه یا نشانه های آن جهان ناپیداست که از رهگذر زبان بیان می گردد. این واقعیت، گاه با زبان «عبارت» بیان می شود و زمانی دیگر در سطحی عالی تر ناگزیر باید از طریق زبان «اشارت» به مخاطب انتقال یابد. مولانا در مثنوی از هر دو زبان عبارت و اشارت استفاده کرده است. در مقاله حاضر نشان داده ایم که چگونه مولانا با استفاده از زبان اشارت، در گستره ای عظیم، جمادات، گیاهان، حیوانات و مجردات را نماد چیزهای متفاوتی قرار داده است. مساله اصلی این پژوهش تبیین چگونگی نماد پردازی مولانا در مثنوی است. زبان اشارت و نیز نمادهایی که مولانا به کار برده با جهان بینی او ارتباط مستقیم دارد. در این پژوهش که داده هایش را از طریق روش کتابخانه ای گرد آورده و آن ها را با روش توصیفی تحلیلی بررسی کرده است، این نتایج به دست آمده که مولانا تمام این نمادها را با نظامی که از تکامل هستی از جماد تا انسان و اندیشه، در نظر داشته پی می ریزد و عرضه می کند. اما جمادات آشکارا بر گیاهان، حیوانات و به ویژه بر مجردات، افزونی دارند.

    کلیدواژگان: رمز، نماد، مولانا، مثنوی، عرفان
|
  • Pages 1-25

    Contemporary Persian literature is unmatched in terms of its deep social and political insights and the breadth of human vision and popular goals that had rarely been possible in Iranian literary past. The poets and writers of this period, along with other members of society, criticized the ugly manifestations of society, and literature which before could not be criticized by governments for the sake of social order in this period as a weapon for Freedom and the means were used to express political and social criticism. The purpose of the present study is to examine Nima Yooshij''s poems based on the theory of critical aesthetics of the Frankfurt School. Nima''s approach to the quality of art''s connection with society has a critical approach. An approach that, as Frankfurt''s thinkers have interpreted it, is well visible in modern art. According to this view, modern art indirectly rejects the present situation without being reduced to the illustrator of social realities and entangled in excessive recreation. The results show that in Nima''s poetry, the critical relations of art with society appear to be excellent, with the use of certain techniques such as naturalism, symbolism, themes such as love, criticism of people and society, etc. It is evident in his poetry. In addition to these critical themes in the context of poetry, he has an interesting opportunity in the field of political and social criticism

    Keywords: Nima Yoshige, Frankfurt school, Critical Aesthetics, society
  • Pages 27-54

    "Death" in public usage means "not becoming" the existence of this world and the end of life. But the writers of thought and thought in various fields of thought, especially in the realm of mysticism and Sufism, have explained the "nature and meaning of life and death" from their own point of view, based on their attitudes toward the afterlife. Sanai, who has a significant position in the field of poetry and mysticism "Praise of Death and the Conceptual Relationship between the Nature of Life and Death" is in his intellectual geometry, with a different look and special focus. He is not the first or last poet to attempt to explain the "concept of life and death But "The Death of Praise of Axis and the Stranger of Its Nature," in support of the Jajbeh brothers who specialize in the "Philosophy of Life" in the form of various allegories and various concepts entitled Beautiful Creations, in his mystical poems, especially Hadiqah al-Haqiq, It has a high and unique frequency, in this - the first Persian mystical system - we see a beautiful and varied explanation of the "concept of life and death". In this article, we have tried to study and evaluate his views and based on his valuable works, especially the precious book "Hadiqah".Al-Haqiqah "Analyze the concept and nature of life and death, the dimensions of praise death and the reasons for her longing" in dealing with this mysterious event.

    Keywords: life, Hadith, nature, concept, Death
  • Pages 55-94

    Siavash is a tragic story, which is consisted of different conflicts, of any kinds; internal and external, it is full of contrasts and elements of Iranian and Turanian (turke), stuggle between shatan (ahriman) and yazdan (Allah), between wisdom and headlessness. Every charactors in the story are the manifestations of value and disvalue. Siavash himself is the main character, and the aim of all pains. He is the representative of wisdom, beauty, loyalty, and prayer of god, without any headlessness. Siavash is ln fight with, external and lnternal, like fate, Sudabbah, war with Turan, the jealous of Garsivaz, and also he should fight with bad behavior of Afrasiab, headlessness of his father (Kavoos), and more important he is suffering of this thought, going to Turan. We can get and understand, the Siavash character, through Ferdowsi direct explanations, the descriptions from the other characters, his behavior, his actions, his telling of himself, and finally we can know more him through his dialogus , letters, and his dreams . This essay is about Siavash.

    Keywords: Shahnamah, Siavash, Sudabah, Kavoos, Rostam
  • Pages 95-119

    Hossein Manzavi is one of the greatest contemporary lyricists who, while being faithful to the traditional structure of lyric poetry, has brought pleasant vocabulary innovations in his sonnets in his language and vocabulary. His poetry revolves more around romantic themes, yet is not devoid of social approaches. He was mostly a lyricist, although he sometimes wrote white poetry. In his sonnets, the beloved's face has undergone a tremendous change, which is due to the kind of attitude of the lover-poet towards him. He has been freed from the repetitive descriptions and stereotypes of the beloved's face in classical lyric poetry, and he has put similar and new similarities and similarities in his description of the beloved's face on his agenda. . The poet tries to describe the beloved's face today. Research shows that in isolated lyric poems, the lover and the beloved have become closer to each other, and many of the desires of the lover, which was a wish in the past, have become available today. In addition to the traits that are common to the beloved, newer and more modern traits and combinations are also mentioned for the beloved in the isolated sonnet, which has no precedent in the past.

    Keywords: Contemporary Persian sonnet, Hossein Manzavi's sonnets, Beloved's face
  • Pages 121-140

    Ritual poetry forms a large part of Persian poetry, although attention to religious and ritual poetry overshadows much of the history of Persian poetry from the Khorasani style to the new poetry; Safavid and its focus on religious literary genre. In Sistan , which houses a large number of Shiites, ritual poetry has been widely welcomed. Poetry in this area can be cited in this regard. What distinguishes and illuminates the ritual poetry of Sistan is the special attention to literary beauty. Exquisite and beautiful metaphors can be considered as the most important aspect of Sistan's poetry in comparison to other parts of Iran, since the formation and prevalence of metaphor, which is the most mature literary beauty, expresses the perfection of poetry. Keywords: ritual poetry, Sistan, Shi'ism, metaphor, contemporary poetry.

    Keywords: ritual poetry, Sistan, Shi'ism, metaphor, contemporary poetry
  • Pages 141-168

    In mystical worldview, this world is a shadow of another world or the unseen world. So whatever is in this world is the shadow or symbols of that invisible world which expressed through language. This fact is sometimes expressed in the language of the phrase, at a higher level inevitably has to be conveyed to the audience through the "sign" language. In Mathnawi, Molana has used both expression and sign language. In this article, we have shown how Molana's use of sign language has, in a vast way, represented different things for human beings, plants, animals, and abstraction. The main issue of this research is to explain how Rumi symbolizes in Masnavi. The sign language and symbols used by Molana are directly related to his worldview. In this study, which collected its data through a library method and examined them by descriptive- analytical method. The results showed that Molana presents all these symbols with a system that ranges from the evolution of the universe from the solstice to man and thought. But the stuffs are obviously increasing on plants, animals, and especially on abstractions.

    Keywords: Code, symbol, Molana, Masnavi, mysticism