فهرست مطالب

مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات - سال سی و یکم شماره 2 (پیاپی 122، تابستان 1399)
  • سال سی و یکم شماره 2 (پیاپی 122، تابستان 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/05/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مظفر چشمه سهرابی*، رضا دهخدایی صفحات 8-20
    هدف

    شناسایی نقاط قوت و ضعف مجلات و کمک به ارتقای کیفیت آنها و سازگاری با معیارهای آیین نامه جدید و نشان دادن کاستی ها و ایرادهای آیین نامه ذکرشده.

    روش شناسی

    10 مجله فارسی تاییدشده وزارت عتف از وبگاه کمیسیون بررسی نشریات انتخاب و با استفاده از سیاهه وارسی پژوهشگرساخته ارزیابی شده است. طیف امتیازدهی شامل 50 معیار در هشت گروه: 1) عنوان، 2) سردبیر، 3) گروه دبیران، 4) قالب نشریه، 5) ویژگی های ظاهری مجلات، 6) ویراستاری ساختاری، 7) نویسندگان، و 8) سایر بوده است.

    یافته ها

    مجلات 86% از معیارهای آیین نامه را رعایت کرده اند. فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات با کسب 26/90 امتیاز از 100 بالاترین رتبه و پس از آن پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات و پژوهشنامه علم سنجی قرار دارند.

    کلیدواژگان: ارزشیابی، مجلات، علم اطلاعات و دانش شناسی، آیین نامه تعیین اعتبار نشریات علمی کشور، استاندارد نشر مجلات
  • سیده رقیه حجازی*، غلامرضا حیدری، احسان گرایی صفحات 22-36
    هدف

    شناسایی نیروهای پیشران کلیدی تاثیرگذار بر آینده فهرست های کتابخانه ای در ایران و چگونگی تاثیر هر یک از آن ها بر آینده فهرست های کتابخانه ای.

    روش شناسی

    برای تحلیل تاثیرات متقابل و تعیین نیروهای پیشران کلیدی از ماتریس اثرات متقابل و نرم افزار میک مک برای انجام محاسبات ریاضی اثرات متقابل متغیرهای تاثیرگذار و تاثیرپذیر استفاده شد.

    یافته ها

    3 متغیر در گروه متغیرهای تاثیرگذار، 3 متغیر در گروه متغیرهای دووجهی، 4 متغیر در گروه متغیرهای تاثیرپذیر، و 3 متغیر در گروه متغیرهای مستقل قرار گرفت. درنهایت، 4 متغیر «کمیت و کیفیت فهرست های کتابخانه ای در محیط مجازی»، «اصلاح و روزآمدسازی ابزارها و استانداردها»، «کتابخانه بدون دیوار»، و «تعامل متخصصان فهرست های کتابخانه ای با طراحان نظام های کتابخانه ای» به عنوان متغیرهای راهبردی شناسایی شد.

    نتیجه گیری

    روابط شناسایی شده در میان نیروهای پیشران تاثیرگذار بر آینده فهرست های کتابخانه ای در ایران اهمیت تغییر محیط سنتی فهرست ها و ورود آنها به محیط جدید اطلاعات را نشان می دهد. توجه به نیروهای راهبردی شناسایی شده نیز می تواند حرکتی زنجیره ای برای آینده نظام رقم زند.

    کلیدواژگان: فهرست های کتابخانه ای، نیروهای پیشران، تحلیل تاثیرات متقابل، نرم افزار میک مک
  • علی اکبر خاصه، حمید قاضی زاده، بنفشه فلاح اسطلخ جانی، حیدر مختاری* صفحات 38-50
    هدف

    تحلیل و دیداری سازی برون داد علمی فصلنامه مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات از نظر شاخص های علم سنجی طی یک دهه از 1388 تا 1397.

    روش شناسی

    با استخراج داده های لازم از پایگاه استنادی علوم جهان اسلام و یکدست سازی اسامی و کلیدواژگان، شاخص های علم سنجی فصلنامه با کمک نرم افزارهای مختلف علم سنجی تعیین و ترسیم شد.

    یافته ها

    الگوی نویسندگی عمدتا چندنویسندگی و شبکه هم نویسندگی حاکی از همکاری مستحکم علمی میان نویسندگان بود. هم رخدادی واژگان و خوشه بندی کلیدواژه ها نشان از تنوع موضوعی فصلنامه در راستای اهداف تخصصی آن داشت.

    نتیجه گیری

    با وجود ارتقای شاخص های علمی فصلنامه و توسعه مناسب در حوزه موضوعی، لازم است به افزایش استنادپذیری و رویت پذیری مقالات آن برای اثرگذاری بیشتر توجه کرد.

    کلیدواژگان: علم سنجی، مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، دیداری سازی علم
  • الهام سادات الوانکار*، فاطمه فهیم نیا، نرگس نشاط، نادر نقشینه صفحات 52-64
    هدف

    شناسایی معنا و زمینه ‏های کاربردی مفهوم تجربه کاربر در بافت کتابخانه‏.

    روش شناسی

    داده ها با جستجو در پایگاه‏های اطلاعاتی و ردگیری استنادات، منابع معتبر، و مرتبط با تجربه کاربر در بافت کتابخانه گردآوری شد.

    یافته ها

    مطالعات تجربه کاربر نشان می دهد چطور با تمرکز بر رویکرد پژوهش کیفی می توان نیازهای کاربران را تامین کرد و امکان تعامل بهتر برای کاربران با فضای خدمات و وبگاه کتابخانه فراهم آورد.

    نتیجه‏ گیری

    تجربه کاربر به عنوان تخصصی نوظهور در حرفه کتابداری با منشا فلسفی همخوان با رسالت کتابخانه‏ ها در حال رشد و گسترش است. با شناخت این رویکرد کتابداران می‏توانند راه‏های نو برای ارایه خدمات بهتر در همه اجزای سامانه کتابخانه مطابق با نیاز کاربران بیابند.

    کلیدواژگان: تجربه کاربر، کاربردپذیری، ��ویکردهای نوین علم اطلاعات، کتابدار تجربه کاربر، فضای کتابخانه، وبگاه کتابخانه، رابط کاربری
  • سودابه نوذری*، سمانه نوذر صفحات 66-84
    هدف

    شناساندن پایان نامه های تحصیلی فارسی مرتبط با سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران.

    روش شناسی

    پایان نامه هایی که تمامی یا بخشی از آنها به سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران مربوط می شود با جستجو در منابع کتاب شناختی، شناسایی شد. با مطالعه چکیده و در صورت نیاز متن کامل آنها، توصیف گرهایی به هر یک اختصاص یافت. با دسته بندی توصیف گرها موضوع های اصلی و فرعی پایان نامه ها شناسایی شد.

    یافته ها

    از اواخر دهه 1340 تا اواخر دهه1390 تعداد 409 عنوان پایان نامه در چهار دسته به ترتیب: مدیریت سازمانی (32%)، سازماندهی اطلاعات (30%)، خدمات و اشاعه (22%)، و مدیریت مجموعه (5/15%) تدوین شده است. بیش از نیمی از آنها در دانشگاه های دولتی و بیش از نیمی به روش پیمایشی تولید شده است. رایج ترین ابزار گردآوری داده ها (32%) پرسشنامه بوده است؛ اعضای هییت علمی سازمان در 28% آنها نقش راهنما یا مشاور داشته اند. بخش پردازش و سازماندهی و بخش پژوهش بیشتر از سایر بخش ها موضوع پایان نامه ها بوده اند.

    نتیجه گیری

    سازماندهی اطلاعات فعالیت پراهمیتی با تاثیر فراسازمانی است و از نتایج آنها همه کتابخانه های کشور استفاده می کنند و بر آموزش دانشگاهی تاثیر دارد. اما تنوع موضوع های مربوط به مدیریت سازمانی سبب افزایش شمار پایان نامه در این عرصه در مقایسه با سازماندهی اطلاعات شده است. از اندک شمار بودن پایان نامه های مربوط به مدیریت مجموعه (که نیمی از آن هم به متن پژوهی نسخه های خطی تعلق دارد) نباید آسان گذشت. این کوتاهی به ویژه در زمینه بررسی مجموعه با توجه با کمبودهای شناخته شده در مجموعه های کتابخانه ملی بیشتر محسوس است. نیاز به انجام پژوهش های دوره ای درباره استفاده کننده ضرورت دارد. مقایسه کیفیت پایان نامه های کارکنان سازمان با پایان نامه های دانشجویان و استادان غیر سازمانی و بهره برداری بخش های سازمان از همه پایان نامه ها موضوع های شایسته بررسی های بعدی است.

  • کیانوش رشیدی شریف آباد، هاجر ستوده*، مهدیه میرزابیگی، سید مصطفی فخراحمد صفحات 86-103
    هدف

    شناسایی قابلیت داوری های آزاد در بازشناخت مقالات پزشکی براساس شباهت آنها به مقالات مربوط.

    روش شناسی

    آزمونی متشکل از 2212 مقاله اف هزار ریسرچ و نظرات داوری آنها ساخته شد. 100 مقاله به عنوان مدرک پایه به صورت تصادفی انتخاب شد. شباهت نظرات داوری و محتواهای مدارک براساس سنجه شباهت کسینوسی مقادیر TF-IDF در سطح تک واژه ها و دوواژه ها محاسبه شد. شباهت محتوا و نظرات با تحلیل همبستگی اسپیرمن تحلیل شد. صحت پیش بینی شباهت محتوای مقالات براساس شباهت نظرات دریافت شده به کمک منحنی مشخصه عملکرد سامانه آزمون شد.

    یافته ها

    توان نظرات داوران در بازشناخت مقالات مشابه تایید شد. میان محتوا و نظرات، همبستگی معنادار وجود دارد. منحنی های تحلیل عملکرد سامانه نیز نشان داد شباهت نظرات داوری، خواه در سطح تک واژه ها و خواه دوواژه ای ها توانایی شناسایی مقالات با محتوای مشابه را دارد.

    نتیجه گیری

    اعتبار نظرات داوران ریشه در توان تخصصی و شناختی آنان دارد. بنابراین، نظرات می توانند در شبکه مدارک، در زمره منابع مرتبط اثربخش در بازشناخت مدارک به شمار آیند. این یافته راه را برای پژوهش در کاربرد نظرات کاربران در حوزه های بازیابی، ارزیابی، یا طبقه بندی متون هموار می کند که شباهت محتوایی در آنها اهمیت دارد.

    کلیدواژگان: نظرات کاربران، داوری آزاد، پردازش زبان طبیعی، شباهت، منحنی تحلیل عملکرد سامانه
  • شهناز خادمی زاده*، عبدالحسین فرج پهلو، شادی قاسمی صفحات 104-114
    هدف

    شناسایی معیارهای ارزیابی کیفیت اطلاعات در سامانه های اطلاعاتی مستندساز فنی.

    روش شناسی

    یافته ها را با تحلیل 15 مقاله مرتبط از میان 58 مقاله منتشرشده بین سال های 1388-1398 در پایگاه های اطلاعاتی داخلی و خارجی شناسایی و با بهره گیری از روش مرور نظام مند کوکران به دست آوردیم.

    یافته ها

    معیارهای ارزیابی کیفیت اطلاعات در سامانه های اطلاعاتی مستندات فنی را می توان به ابعاد سازمانی، فردی، اطلاعاتی، فناوری، و نظام مند طبقه بندی کرد.

    نتیجه گیری

    دسته بندی معیارها به شرکت های دانش بنیان و طرح محور کمک می کند وضعیت جاری کیفیت اطلاعات مستندات شرکت خود و انطباق آن با حد مطلوب را ارزیابی کنند.

    کلیدواژگان: سامانه های اطلاعاتی، مستندات فنی، ارزیابی سامانه، معیارهای ارزیابی
|
  • M. Cheshmehsohrabi *, R. Dehkhodaei Pages 8-20

    Considering the importance and role of scientific journals in advancing science and also the issue of determining the credibility of journals in scientific societies, the present study evaluates prestigious journals in the field of knowledge and information science based on the criteria of new regulations on determining the credibility of the country's scientific journals. The research approach is quantitative and its type is evaluative. Ten Persian journals approved by the Ministry of Science, Research, and Technology in the mentioned field from the website of the Commission for the Review of Periodicals were selected and reviewed. To collect the data, a researcher-made checklist was used with a range of different scores including 50 criteria in eight groups: 1) title, 2) editor-in-chief, 3) editors group, 4) journal format, 5) external features of journals, 6) structural editing, 7) authors, and 8) other criteria. The final results of the research indicate that 86% of the criteria of the mentioned regulation are observed in knowledge and information science journals. The results also reveal that the National Studies on Librarianship and Information Organization with a score of 90.26 out of 100 points has the highest rank, followed by the Iranian Journal of Information Processing and Management and Scientometrics Research Journal. The results of this study will help the managers and editorial board of the surveyed journals to identify the strengths and weaknesses of the journal and try to improve its quality and its compatibility with the criteria of new regulations on determining the credibility of the country's scientific journals. Furthermore, the results of this research revealed some shortcomings and problems of the mentioned regulation.

    Keywords: Journals, Evaluation, Knowledge, information science, Regulation on determining the credibility of the country's scientific journals, journal publishing standards
  • S. R. Hejazi *, G. Heidari, E. Geraei Pages 22-36
    Purpose

    To analyze the cross impact of driving forces on the Future of Library Catalogs in Iran.

    Methodology

    This is an applied study using desk research, survey, and cross impact analysis. Cross impact analysis and MICMAC software were used to analyze the cross impact and determine key driving forces to perform mathematical calculations of the cross impact of the influential and affective variables.

    Findings

    The findings showed that the system was unstable. Among the variables, 3 variables were in the group of influential variables, 3 variables in the group of Relay variables, 4 variables in the group of Dependent variables, and 3 variables in the group of independent variables. Finally, four variables such as "quantity and quality of library catalogs in the virtual environment", "modification and updating of tools and standards", "library without walls", and " Interaction between library cataloging professionals and library system designers" were identified as strategic variables.

    Conclusion

    The relationships identified among the driving forces affecting the future of library catalogs in Iran indicate the importance of changing the traditional environment of catalogs and their entry into the new information environment. Attention to identified strategic forces can also drive the chain movement for future of the system.

    Keywords: Library catalogs, driving forces, Cross impact analysis, MICMAC Software
  • A. A. Khasseh, H. Ghazizade, B. Fallah Estalakh Jani, H. Mokhtari * Pages 38-50
    Purpose

    Analyzing and visualizing the scientific output made by the National Studies on Librarianship and Information Organization (NASTINFO) from a scientometric perspective during 2009-2018.

    Methodology

    By extracting needed data from ISC and unifying names and keywords, the scientometric indicators of NASTINFO were determined and made visualized by applying some scientometric software packages.

    Findings

    NASTINFO had a multi-authored authorship pattern and its co-authorship network showed a significant collaboration among its authors. Co-word occurrence and keyword clustering networks revealed that NASTINFO considered its vast variety of related topics.

    Conclusion

    In spite of its progression in the scientific indicators and appropriate development in its special field, NASTINFO needs to increase its citability and visibility for its more influence.

    Keywords: Scientometrics, National Studies on Librarianship, Information Organization (NASTINFO), Visualization of Science
  • E. Alvankar *, F. Fahimnia, N. Neshat, Nader Naghshine Pages 52-64
    Purpose

    To explore the concept of UX in the context of libraries.

    Methodology

    To find literature about UX in libraries, we searched in online databases; along with we used cite tracking to enrich the results.

    Findings

    Findings illustrated that how UX studies with focus on qualitative approach meet user needs and provide better interaction with library space, services and website.

    Conclusion

    User experience is an emerging trend with similar philosophy of libraries mission statement. It will likely continue to grow as a recognized specialty within the librarianship profession. Librarians can learn UX methods to devise more innovative ways for meeting the user needs in all library system.

    Keywords: User experience, usability, New approaches in information science, UX librarian, library space, library website, User interface
  • S. Nozari *, S. Nozar Pages 66-84
    Purpose

    Over the six decades since LIS education began in Iran, considerable number of theses have been defended with the National Library and Archives of Iran (NLAI) being the subject of them entirely or partly. This paper aims to inform the authorities of the NLAI as well as the LIS academics and students of this record.

    Methodology

    Relevant titles were identified by examining numerous bibliographic databases. Titles, abstracts, and sometimes the content of the theses were closely studied to determine their subjects, then checked with subject authority lists to put them in subject groups.

    Findings

    409 theses were identified in four main areas, i.e. organizational management, organization of information, services and information dissemination, and collection management. More than half of the theses belonged to state public universities. NLAI academic staff supervised or co-supervised 28٪ of the theses. Around 52% titles were surveys, and around 32% used questionnaires for gathering data. The Department of Processing Department and the Research and Education more than other parts of the NLAI were the subjects of the theses.

    Conclusion

    Topics related to organizational management have attracted the interests of students the most. Few theses have addressed the chronic problems of the national collection and archives. Use and user studies are almost absent. A comparison between the works done by the NLAI staff and universities, as well as a study that examines the extent to which NLAI departments have employed the findings of the theses is suggested.

    Keywords: theses, Library, information science, National Library, Archives of Iran
  • K. Rashidi Sharifabad, H. Sotodeh *, M. Mirzabeigi, S.M. Fakhrahmad Pages 86-103
    Purpose

    The social web provides a platform for publicizing open peer review reports. In this sphere, journal readers, authors, editors, and reviewers can involve in multilateral discussions on the reviewed papers and share their comments and viewpoints on the merits and probable pitfalls of papers. Open peer review comments may, hence, reflect the features of their mother articles. To identify this potential, the present study investigates to what extent similar comments accurately predict similar papers.

    Methodology

    Applying natural language processing techniques, it analyzes the contents of a sample of papers in medicine and life sciences and the comments received by them. To do so, a test collection is built from the papers openly published on F1000Research, an open access publishing platform that adheres to an open peer reviewing process by transparently providing the public with peer review reports, authors’ responses, and users’ comments. The test collection consists of 2212 papers and their comments. 100 papers are randomly selected as seed documents that serve as queries. The similarities between the comments and the contents of the papers are calculated using Cosine similarity of TF-IDF values. The TF-IDF values are calculated for both unigrams and bigrams extracted from the contents and comments. The correlation between the content and comment similarities is analyzed using Spearman correlation, given the non-normality of the data distributions. The accuracy of prediction of the papers’ content similarity by the similarity of their comments is tested using Receiver Operating Characteristic (ROC) curves.

    Findings

    The results of the Spearman correlation revealed a significant correlation between the content and comment similarities. This signifies that similar papers are more likely to receive similar comments and vice versa. The ROC curves show that similar comments can significantly identify similar papers, either at unigram or bigram level. The prediction is highly accurate.

    Conclusion

    Similar comments are effective in representing similar papers. In other words, similar comments are expected to present similar papers. This finding has implications for interactive information retrieval systems, where users are interested in reading experts’ comments on a given paper before viewing or downloading the paper itself. The findings also may pave the path towards new studies about the application of the comments in such spheres as information retrieval, evaluation or classification, where content similarity is of importance.

    Keywords: comments, peer reviewing, Natural Language Processing, similarity, ROC curve analysis
  • S. Khademizadeh *, A. H. Farajpahlu, S. Ghasemizadeh Pages 104-114
    Purpose

    To systematically review research literature on the use of systems concepts to explore information quality assessment criteria.

    Methodology

    Data was collected from relevant research explored in domestic and foreign databases, published between 2009-2019. 58 works were identified of which completeness and relevance of was examined. As a result, 15 documents were selected and analyzed using Cochran's systematic review methodology

    Findings

    Criteria for evaluating information quality in technical documentation information systems could be divided into organizational, individual, information, technological, and systematic.

    Conclusion

    The categorization of such metrics helps knowledge-based and project-based companies to evaluate the quality of their company’s information systems for further improvement.

    Keywords: Information systems, Technical Documentation, Quality of Information Provisioning, System evaluation, Criteria Evaluation