فهرست مطالب

  • سال پنجم شماره 1 (بهار 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/03/13
  • تعداد عناوین: 8
|
  • حسن خلیلی چلبیانلو، صدرا علی پور*، رضا میرزایی ملکی سرای، یوسف مقدسی صفحه 1
  • نقش ادبیات قرآن در اصلاح روابط مرد و زن در جامعه
    نرجس نصراللهی* صفحه 5

    قرآن کریم برای حفظ ایمنی جامعه برای مردان و زنان حریم قرار داده است تا جامعه را از آسیب های روانی ناشی روابط غلط مردان و زنان حفظ نماید. از جمله لوازم اصلاح  روابط مرد و زن در جامعه مهار شهوت جنسی و استفاده صحیح از  ابزارهایی است که خداوند در اختیار انسان قرار داده است. مانند چشم، گوش ، زبان ،رفتار و عملکرد انسانها.گویشها ،کلمات، عبارات  و به طور کلی ادبیات بزرگان قوم ، رهبران و دستگاه های تبلیغی می تواند در فرهنگ سازی مردم جامعه موثر باشد. ادبیات و شعرهای جاهلی نقش ممتازی در فرهنگ سازی اعراب داشت .نگاه شی انگارانه به زن، تحقیر جنس مونث  که تا مرز زنده به گور کردن دختران پیش می رفت، به کمک شعر و ادبیات تقویت می شد. در چنین جامعه ای قرآن کریم با اعجاز کلام، انتخاب و استخدام بهترین واژه ها و ترکیبات ها روابطی سالم و انسانی بین  مرد و زن برقرار نمود. و اندیشه زیرساختی الهی مبتنی بر جهان بینی اسلامی را جایگزین فرهنگ جاهلی نمود تا جامعه ای متعالی را بنیان نهد.

    کلیدواژگان: ادبیات قرآن، روابط مرد و زن، اجتماع
  • نیکزاد عیسی زاده*، محسن پور محمد، رضا الله دادی، سید محسن حسینی دهنوی صفحه 16

    یکی از موضوعات پزشکی که به لحاظ جواز یا عدم جواز شرعی آن به علم فقه ارتباط دارد، تشریح جسد میت برای آموزش های پزشکی است.تعلیم و تعلم همه ی علوم؛ معارف و فنون، از جمله علوم پزشکی لازم و ضروری است.از یک سو تشریح جسد میت از مقدمات علم پزشکی محسوب می شود. از سوی دیگر از نظر اسلام، مرده مسلمان همانند زنده آن قابل احترام بوده،هتک حرمت و بی احترامی نسبت به فرد مسلمان، چه زنده و چه مرده آن، حرام است. سوال اساسی آن است چگونه می شود هم حرمت و احترام پیکر مسلمان را پاسداشت و هم با تشریح جسد میت مسلمان، به پیشرفت پزشکی،رشد و گسترش علوم مربوط به آن در جامعه ی اسلامی کمک کرد؟به عبارت دیگر، جمع بین احترام به پیکر مرده مسلمان و ایجاد و گسترش علم پزشکی پویا چگونه است؟ در این مقاله، نظرات برخی از علمای بزرگ در گذشته و برخی از مراجع تقلید معاصر را مورد بحث و بررسی قرار داده و استفتاء نویسندگان مقاله از مقام معظم رهبری در موضوع فوق نقل می گردد. در مجموع نظر علمای اسلام بر این است که با احترامی که پیکر مسلمان دارد باید برای تشریح از جنازه غیر مسلمان در علم پزشکی بهره جست.

    کلیدواژگان: تشریح جسد، کالبدشکافی، فقه پزشکی، پزشکی اسلامی
  • غلامرضا نورمحمدی*، زهرا پیربالایی صفحه 23
    مقدمه و هدف

    هر انسانی دارای مزاجی خاص است و مزاج انسان ها با هم تفاوت دارند. مزاج انسان ها از عواملی تاثیر می پذیرد و بر برخی امور نیز تاثیر می گذارد. یکی از مواردی که مزاج انسان بر آن تاثیر می گذارد، اخلاق و رفتارهای انسانی است. در این مقاله، چگونگی این تاثیرگذاری از دیدگاه دین (آیات، روایات)، فلسفه، اخلاق و طب مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است.

    مواد و روش ها

    روش مطالعه در این پژوهش، توصیفی و تحلیلی است که با مراجعه به متون دینی و علمی انجام شده است و اطلاعات به دست آمده دسته بندی و مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفته است.

    یافته ها

    برخی از عوامل به صورت اکتسابی و برخی به صورت غیراکتسابی بر اخلاق تاثیر می گذارند. مزاج از عوامل اکتسابی و غیر اکتسابی است که بر اخلاق تاثیر می گذارد، زیرا مزاج به دو نوع طبیعی و اکتسابی تقسیم می شود. نحوه تاثیرگذاری مزاج بر اخلاق گاهی به صورت تاثیرات مثبت و گاهی نیز به صورت تاثیرات منفی می باشد

    کلیدواژگان: مزاج، اخلاق، مزاج اصلی، مزاج عارضی
  • مهدی غفوری زاد*، افسانه امیریان صفحه 32

    مسیولیت مدنی از جمله مباحث مهمی است که در خصوص تمامی مشاغل وجود دارد . در این میان با توجه به اینکه حرفه پزشکی از یک منظر با شرایط جسمی و روحی افراد در ارتباط است و از طرف دیگر بخشی از تعهدات پزشکی حایز جنبه های اخلاقی و وجدان عمومی جامعه است اهمیت این موضوع در حرفه پزشکی دوچندان می گردد. این موضوع در دانش فقه نیز مورد غفلت قرار نگرفته است و در مبانی فقه شیعی در خصوص مسیولیت پزشک با عبارت «ضمان طبیب» دو دیدگاه وجود دارد، برخی از فقیهان، پزشک ماهر و حاذق را با وجود عدم تقصیر نیز ضامن می دانند. اما برخی دیگر معتقند که در این حالت پزشک ضامن نیست و دلیل آن ها مبتنی بر اصل برایت است. در این مقاله کیفی با کاریست روش توصیفی تحلیلی و گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و اسنادی دیدگاه های فقهی و حقوقی در خصوص مسیولیت مدنی پزشکان و ضمانت اجرای انتظامی، کیفری و حقوقی تخلفات پزشکی مورد بررسی قرار خواهد. از مهمترین نتایج این پژوهش می توان به این چند مبحث اشاره کرد که در دین اسلام وضوع حسن نیت پزشک مطرح شده است و قصد پزشک بهبودی بیمار است و اگر تقصیری ناخواسته مرتکب گردد از نظر اخلاقی گرچه ممکن است مسیولیتی داشته باشد ولی او مسیول جبران خسارت نیست. چرا که تاکید قرآن کریم در عبارت «و ما علی المحسنین من سبیل» و «هل جزاء الاحسان الا احسان» گواهی بر موضوع حسن نیت و قصد پزشک است. در میان فقها در خصوص مسیولیت پزشک اختلاف است و در قانون مجازات اسلامی مبنای تقصیر پزشک پذیرفته شده است، هرچند که این تقصیر مفروض و خلاف آن قابل اثبات باشد.

    کلیدواژگان: مسئولیت مدنی، مسئولیت کیفری، ضمانت اجرایی، تخلفات پزشک
  • فرزانه امینی، رسول محمد جعفری* صفحه 41

    در سلامتی انسان ها دو دسته علت مادی و معنوی نقش دارند؛ فضایل اخلاقی یکی از علت های معنوی می باشد که در تامین سلامتی سهم عمده ای ایفا می کند و در آیات و روایات به صراحت یا اشاره از آن سخن رفته است. پژوهش حاضر با مطالعه آیات و روایات و یافتن گزاره هایی که به نقش فضایل اخلاقی بر جسم و روان اشاره کرده اند، در صدد پاسخ به این سوال است که نقش فضایل اخلاق در سلامت از منظر آموزه های دینی چگونه است؟ طبق یافته های پژوهش دست کم در سیزده فضیلت اخلاقی به صراحت یا اشاره از نقش فضایل اخلاقی در سلامت جسم و روان سخن گفته شده است. این فضایل عبارت بودند از: 1. تقوا، 2. کم خوری، 3. صله رحم، 4. صبر، 5. غلبه بر خشم، 6. کنترل چشم، 7. حسن ظن، 8. حسن خلق، 9. توکل بر خدا، 10. راستگویی، 11. شکرگزاری، 12. سکوت، 13. قناعت. برخی از گزاره های دینی از نقش این فضایل در سلامت جسم، برخی دیگر سلامت روان و برخی نیز هر دو جهت سلامت جسم و روان سخن گفته اند. به طور کلی بر اساس گزاره های دینی آراستگی به فضایل اخلاقی سه نقش در سلامت جسم و روان ایفا می کنند: 1. پیشگری از بیماری ها، 2. درمان بیماری ها، 3. استمرار سلامتی.

    کلیدواژگان: فضائل اخلاقی، آیات، روایات، سلامت جسم، سلامت روان
  • زهرا پورموحد*، سید مجتبی یاسینی اردکانی، بهزاد روزبه، سید علیرضا یاسینی اردکانی، اکرم راعی عزآباد صفحه 50
    اهداف

    اختلال استرس پس از سانحه (Post Traumatic Stress Disorder) نوعی سندرم با مجموعه ای از علایم است که در پی مواجهه با حوادث آسیب زای زندگی ایجاد می شود. گوش دادن به قرآن کریم از جمله اقداماتی است که می تواند سبب کاهش شدت این اختلال گردد. هدف مطالعه ی حاضر، تعیین تاثیر آوای قرآن کریم براختلال استرس پس از سانحه در مادران نوزادان نارس بستری در بخش مراقبتهای ویژه نوزادان بود.

    مواد و روش ها

    این پژوهش یک کارآزمایی بالینی بود  که روی 46 نفر از مادران نوزادان نارس بستری در بخش مراقبتهای ویژه در بیمارستان شهدای کارگر یزد در سال 1397 انجام گرفت. مادران مورد مطالعه به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و سپس به طور تصادفی در دو گروه آوای قران کریم و کنترل قرار گرفتند. جهت گروه آوای قرآن سوره ی مریم با صوت استاد پرهیزگار به مدت 20 دقیقه روزانه در شیفت عصر به مدت دو هفته پخش شد. داده ها با نرم افزارSPSS version 21  تحلیل گردید.

    یافته ها

    میانگین شدت اختلال استرس پس از سانحه در گروه آزمون و کنترل قبل از مداخله تفاوت معنی داری نداشته (55/0 =p) ولی بعد از مداخله این اختلاف معنی دار شد (0= p) و در گروه آوای قرآن نسبت به گروه کنترل کمتر بود.

    نتیجه گیری

    از آوای قرآن می توان به عنوان یک روش ارزشمند، موثر، کم هزینه و مطابق با فرهنگ اسلامی در جامعه ی ایران، برای کاهش استرس پس از سانحه در مادران دارای نوزاد نارس استفاده نمود.

    کلیدواژگان: آوای قرآن کریم، اختلال استرس پس از سانحه، مادران، نوزادان نارس
  • مریم جوادپور* صفحه 58
    هدف

    دوران کودکی به عنوان یکی از مراحل بنیادین زندگی انسان، می تواند با آسیب های متنوعی همراه باشد؛ به گونه ای که این مهم در کودکان مبتلا به بیماری های مزمن نمایان تر است؛ زیرا به زعم کم توانی در تامین نیازهای شان، مستلزم کمک و آگاهی بیشتر اطرافیان و مراقبان، به ویژه والدین نسبت به شرایط و موقعیت شان هستند. اما متاسفانه گاهی با غفلت ورزی، نادیده انگاری، همچنین دسترسی اندک به خدمات و مراقبت های بهداشتی و درمانی، فقر، خشونت و... مواجه می شوند که می تواند منشا ایجاد ناامیدی و عدم تحمل بیماری در آنان شود. از این رو به منظور حمایت از حق سلامت کودکان بیمار، این نوشتار در پی پاسخ به این پرسش است که علل و پیامدهای پدیده ناامیدی در کودکان مبتلا به بیماری های مزمن چیست و راهبردهای پیشگیری از آن کدامند؟

    مواد و روش ها

    در این مطالعه که با استفاده از روش توصیف و تحلیل محتوا انجام شد، از آیات قرآن کریم، روایات معصومین (ع)، دیدگاه فقیهان امامیه و موازین و مقررات ملی و اسناد بین المللی حقوق بشر در پاسخ به پرسش های پژوهش استفاده شد.

    یافته ها

    فراهم نمودن شرایط و محیط مناسب برای کودکان بیمار تا حد ممکن، با استناد به قاعده ی فقهی «المیسور لا یسقط بالمعسور» واجب است.

    نتیجه گیری

    از آنجا که علل مختلف، نظیر بهره مندی ناکافی از سطح زندگی مناسب، بی اعتنایی به ارزش های معنوی و تمایل به منفی نگری می تواند بر سلامت و پیشرفت بیماری کودکان موثر باشد؛ لیکن در شریعت مقدس اسلام، بر پایه ی اصل احترام به کرامت ذاتی انسان، یکسان نگری و رعایت مصالح عالیه کودک، بکارگیری راهبردهای امیددرمانی در ارتقای سلامت معنوی به عنوان سنگ بنای دیگر اقسام سلامت، مورد تاکید واقع شده است که اجرای آن، نه تنها مستلزم همکاری و هم یاری دولت، جامعه، خانواده و حتی کودکان بیمار است، بلکه قوانین و مقررات منسجم تری را همسو با فقه اسلام می طلبد.

    کلیدواژگان: کودکان بیمار، ناامیدی، بیماری های مزمن، سواد سلامت، پیشگیری
|
  • The role ofrole of literature quran in relationship between culture men and women
    Narjes Nasrollahi* Page 5

    The Arabs culture before Islam was affected by its hot and dry environment. This lawless culture governed all over the world and was the reason of people's dissatisfaction .In ignorant culture there was a special view toward women. They had materialistic view toward women .A man was freely able to have ten wives. In this condition Arab poets stated their materialistic needs in their poetry .The holy Quarn , also, by using these useful terms brought about Islamic  worldview. The holy Quran by using mild , exact ,wise and clear words tried to change the ethical corruption of this society .The words and literature of the leaders of tribes and nations can help to improve the culture of a society. Quran has made an effort to refine the couples' relationship on the basis of Islamic culture .This study investigates the role of Quranic literature in cultivation of couples relationship in society and tries to find out the terms and expressions used to refine men and women's behavior. Quran says couples should keep each others secrets as clothing covers our bodies' faults.

    Keywords: role of literature, Quran, culture, relationship
  • Nikzad Eisazadeh*, Mohsen Pourmohammad, Reza Allahdadi, Seyyed Mohsen Hoseinidehnavi Page 16

    One of the medical issues related to jurisprudence regarding to Shar’a justifiability is dissecting cadaver for medical education. Teaching and learning all sciences and techniques, including medicine, is certainly necessary for human beings. Dissection of human cadaver is an introductory course in medical education in one side and obligation to respect for Muslim dead body like the live individual is imperative on the other side. Moreover, irreverence to Muslim-whether live or dead-is forbidden-haram- in Islamic thoughts. The essential question is how it is possible to maintain both respect for Muslim dead body and meanwhile help to improve and develop medical education and related fields in Islamic community by having permission to dissect the dead body of Muslims.In the present article it is attempted to discuss and analyze the opinions of some of great religious scholars in the past and those of the contemporary religious authorities. Furthermore, Fatwa of the Supreme Iranian Leader Ayatollah Khamenei is also quoted here. In conclusion,religious scholars of Islam have emphasized the respect for Muslim dead body and have declared that non-Muslim body should be dissected in medical education.

    Keywords: Description of the body, autopsy, Medical jurisprudence, Islamic Medicine
  • Gholamreza Nourmohammadi*, Zahra Pirbalaee Page 23
    Introduction and aim

    Every human has a special temperament and human temperament is different. Human temperament is affected by factors and affects some factors. One of the things that is affected by human temperament is human ethics and behaviors. In this article, how this affect is examined and analyzed from the perspective of religion (verses, traditions), philosophy, ethics and medicine.

    Materials and methods

    The method of this study is descriptive and analytical which is done by referring to religious and scientific texts and the obtained information is classified and analyzed.

    Findings

    Some factors affect ethics in an acquired way and some in a non-acquired way. Temperament is one of the acquired and non-acquired factors that affect ethics, because temperament is divided into natural and acquired types. The way temperaments affect ethics is sometimes in the form of positive effects and sometimes in the form of negative effects

    Keywords: Temperament, Ethics, Main Temperament, Accidental Temperament
  • Mehdi Ghafoorizad*, Afsaneh Amirian Page 32

    Civil liability is one of the most important issues in all jobs. Meanwhile, the importance of this issue in the medical profession is doubled, considering that the medical profession is related to the physical and mental condition of individuals from one perspective and on the other hand is part of the medical obligations that have moral aspects and public conscience. This issue has not been neglected in the knowledge of jurisprudence, and in the principles of Shiite jurisprudence, there are two views on the responsibility of the physician with the phrase "physicianchr('39')s guarantee". But others believe that the physician is not the guarantor in this case, and that their reason is based on the principle of innocence. In this qualitative article, the descriptive-analytical method and collection of information in the form of library and documentary views on jurisprudential and legal views on the civil liability of physicians and the guarantee of disciplinary, criminal and legal enforcement of medical violations will be examined. One of the most important results of this study is that in Islam, the good faith of the physician has been discussed and the physicianchr('39')s intention is to cure the patient, and if he commits an unintentional fault, he may be morally responsible, but he is responsible for compensation. There is no damage. Because the emphasis of the Holy Quran in the words "And we are on the good side of my mustache" and "the punishment of the good of the good except the good" is a proof of the good intention and the intention of the doctor. There is a difference of opinion among jurists regarding the responsibility of the physician, and the Islamic Penal Code recognizes the basis of the physicianchr('39')s fault, although this fault can be assumed and proven otherwise.

    Keywords: Civil liability, criminal liability, enforcement guarantee, physician violations
  • Zahra Pourmovahed*, Seyed Mojtaba Yassini Ardekani, Seyed Alireza Yassini Ardekani, Akram Raie Ezabad Page 50
    Aims

     Post Traumatic Stress Disorder is a syndrome with some symptoms and caused by exposure to life-threatening accidents. Listening to the Holy Quran is one of interventions that can reduce the severity of this disorder. The purpose of this study was to determine the effect of Voice of Holy Quran on post- traumatic stress in mothers of premature infants hospitalized in neonatal intensive care unit.

    Materials and Methods

     This clinical trial study was carried out on 46 mothers of premature neonates hospitalized in Yazd Shohadaye Kargar Hospital in 2018. Samples were selected by convenience sampling and then they were randomly assigned to two groups of the Holy Quran voice and control. For the Holy Quran voice group, Maryam sura with the sound of Parhizgar was playing for 20 minutes daily in the evening shift during two weeks. Data were analyzed using SPSS version 21.

    Findings

     Mean severity of post-traumatic stress disorder in the experimental and control groups was not significantly different before the intervention (p= 0.55) but after intervention, this difference was significant (p=0). It was lower in the Holy Quran voice group than the control group.

    Conclusion

    Voice of Holy Quran can be used as a valuable, effective and low cost method to reduce post-traumatic stress disorder in mothers with premature infants in accordance with Islamic culture in Iranian society.

    Keywords: Voice of Holy Quran, Post- Traumatic Stress Disorder, Mothers, Premature Infants
  • Maryam Javadpour* Page 58
    Aims

    Childhood as one of the fundamental stages of human life can be associated with various vulnerabilities in a way that is more evident in children with chronic diseases. Since these children cannot meet their needs, they need those around them and caregivers, especially parents to help them with their situations. Unfortunately, they sometimes face neglect, ignorance, and limited access to health care services, poverty, violence, etc., which can be a source of frustration and intolerance of disease for them.  Therefore, in order to protect the right to health of sick children, this study seeks to answer the questions of what are the causes and effects of despair in children with chronic diseases and what are the prevention strategies?

    Methods

    This study described and analyzed the content, verses of the Holy Quran, the narrations of the Infallibles (PBUH), the views of Imamiye jurisconsults, national standards and regulations, and international human rights documents to answer the research questions.

    Findings

    Grounded upon the principle “a possible part must not be abandoned by an impossible whole”, providing suitable conditions and environment for sick children as much as possible is essential.

    Conclusions

    Since various causes, such as insufficient enjoyment of a decent standard of living and disregard for spiritual values and a tendency to be negative, can affect the health and progression of children's illness, however, in the holy Shari'a of Islam, based on the principle of respect for innate dignity of man, equal treatment and observance of the best interests of the child, using hope therapy strategies in promoting spiritual health as the cornerstone of other forms of health is emphasized. Not only does it require the cooperation and assistance of the government, society, family and even sick children, but it also requires more coherent laws and regulations in line with Islamic jurisprudence.

    Keywords: Sick Children, Disappointment, Chronic Diseases, Health Literacy, Prevention