فهرست مطالب

  • سال شانزدهم شماره 3 (پاییز 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/05/29
  • تعداد عناوین: 7
|
  • ابراهیم ناطق، عبدالعلی آل بویه لنگرودی* صفحات 343-365
    ارتقت اللغه الشعریه الحدیثه من اداه التعبیر إلی لغه الخلق والإبداع. وهی ذات نظام خاص تبین علاقه الشاعر بالعالم وما حوله ورویته للاشیاء. لغه الشعر تتضمن الالفاظ والتراکیب والصور التی تتشکل منها القصیده. تغیرت لغه الشعر فی العصر الحدیث للتنسیق مع ظروف المجتمع العربی الجدید. وجدد الشعراء لغتهم لمواکبه الاجواء السایده فی المجتمع. یعد یوسف الخال من رواد الشعر الحر ویتمثل التجدید فی لغته الشعریه باجزاءها المختلفه. وقد اثر توظیف الرموز والاساطیر فی لغه شعره وادی إلی خلق الصور المنتزعه من هذه الرموز ومهد الطریق للتجدید فی عناصر لغته الشعریه. فهذه الدراسه تهدف إلی معالجه جمالیات اللغه الشعریه عند یوسف الخال معتمده علی المنهج الوصفی- التحلیلی، ومن اهمها: مجموعه "البیر المهجوره" تتمیز بتوظیف الرموز والاساطیر، وجمیع عناصر لغه شعره تاثر من هذا التوظیف، الشاعر یقوم بتکرار المفردات ویستخدم الضمیر الذاتی والافعال المضارعه لتعمیق المعنی وتاکیده. دراسه الحقول الدلالیه فی هذه المجموعه تبین العلاقات بین المفردات والصوره الکلیه فی القصیده، یستعین الشاعر بالمفارقه التصویریه لتطور لغته وتعمیق الموضوع الرییسی، الانزیاح الاستبدالی کثیر فی شعره لان توظیف الاساطیر ینتهی إلی خلق الاستعارات والتشبیهات بشکل مکثف، وهکذا ذلک التوظیف یودی إلی امتزاج الحواس بالامور الانتزاعیه فی شعر یوسف الخال ومن میزات البارزه فی لغته الشعریه کثره الصوره المنتزعه من الاسطوره، فتوظیف الاسطوره یمنح شعره صوره کلیه تستوعب الشعر واجزاءه، وهذه الصوره تساعد الشعر لانتقال المعنی الذی یکمن فی سطور القصیده ویرمز إلیه بالمفردات الموحیه من اجزاء هذه الاسطوره.
    کلیدواژگان: الشعر الحر، اللغه الشعریه، عناصر اللغه، صوره الشعر
  • هدیه قاسمی فرد، خداداد بحری* صفحات 367-385
    یعتبر التصوف تجربه خاصه، حیث یحمل مخزونه المعرفی والفلسفی طوال العصور ویقصد منه إعلاء الشان الإنسانی إلی ارقی مراتبه. فاروق شویخ شاعر معاصر لبنانی (1976م) ظل سنوات عدیده من عمره یعانی من الضیم والظلم فی العالم؛ لهذا اختار طریقا فی التصوف لتهدیه آلام قلبه لما جری علیه من مآسی الدنیا، وبهذا الاختیار قد تملک ناصیه نفسه، واحس بماهیه وجوده وکینونته، ومن ثم نجد لشویخ فی شعره حضورا ذا دلاله ومعنی واعتبار لا حضورا عاجزا سلبیا؛ لانه جعل من شعره تعبیرا من مکونات النفس وبیانا لخلجات الوجدان. یحاول هذا البحث اعتمادا علی المنهج الوصفی- التحلیلی الکشف عن الاثر الصوفی فی شعر فاروق شویخ مع الإشاره إلی ابرز رموز التصوف فی اشعاره اتخذها لبیان ما یختلج فی ضمیره. من النتایج المستخلصه من البحث هی ان شویخ لجا إلی التقنیات الادبیه فی شعره وتعامل مع الرموز الصوفیه کالخمره، والمراه، والطبیعه، والنور، والعبور، والمعراج والنقطه فی مدارات خاصه به قد حفل شعره بجمیع هذه الدلالات النفسیه والتاثریه حسب التجارب التی واجه ها الشاعر فی حیاته.
    کلیدواژگان: الشعر العربی المعاصر، التصوف، الرمز الصوفی، فاروق شویخ
  • فاطمه بسحاق*، سید رضا سلیمانزاده نجفی، نصرالله شاملی، سید محمدرضا ستوده نیا صفحات 387-411
    إن المتشابه اللفظی فی القرآن ظاهره داله علی بدیع النظم الحکیم؛ حیث یتشابه بعض الآیات فی جل الالفاظ وتختلف فی بعضها. فدراسه هذه الآیات دراسه لغویه فی ضوء نظریه السیاق تکشف الکثیر من اسرار هذا التشابه. قد عکفت جمهره من علماء السلف علی دراسه المتشابه اللفظی منهم" ابن الزبیر الغرناطی" الذی حظی بمکانه علمیه رفیعه فی هذا المجال واختص کتابه "ملاک التاویل" ببیان السر فی اختلاف الالفاظ المتشابه من الآیات، فهو من اضخم الکتب التی الفت فی هذا العلم، تمیز الغرناطی فی هذا الکتاب بعمق الدراسه والإحاطه بالموضوع. یستهدف البحث عبر المنهج الوصفی- التحلیلی بیان اهمیه دور السیاق فی توجیه المتشابه اللفظی عند ابن الزبیر الغرناطی والکشف عن منهجه فیما یتصل بالسیاق والتناسب لتشابه المختلف بالصیغه الصرفیه. تناول البحث ظواهر تناسب الصیاغ الصرفی، وفیه عالجنا المتغیرات الصرفیه والدلالات الفنیه والبلاغیه التی تودیها کل صیغه فی سیاقها، حیث اوردنا فیه مختلف النماذج القرآنیه التی وقف عندها ابن الزبیر الغرناطی وبینا من خلالها اوجه التناسب بین استعمال اللفظه بصیغه معینه فی سیاق واستعمال الصیغه البدیله لها فی سیاق آخر، کاختلاف الصیغه الزمنیه للفعل واستعمال الفعل بدل الاسم او العکس. من اهم ما ظهر لنا من خلال هذ البحث المتواضع استمتاع الغرناطی بالسیاق وتوظیفه فی المناسبه بین الصیغ الصرفیه فی المتشابهات، وتاثیره فی کیفیه انتظام المعانی المتوافقه للصیغ مع بیان مراعاه وحده السوره وروحها وجوها الخاص فی إیراد المعانی المتناسبه وانتقاء الابنیه لها وبیان کیفیه إتیان اللفظ بمعناه ومبناه متمکنا فی موقعه لا یسد منه غیره مسده.
    کلیدواژگان: المتشابه اللفظی، ابن الزبیر الغرناطی، ملاک التاویل، تناسب السیاق، الصیاغ الصرفی
  • علی قهرمانی*، رمضان رضائی صفحات 413-437
    یعتبر التدبیج من الوان البدیعیه وله اهمیه خاصه فی بنیه الشعریه کادات اساسیه فی الکشف عن محاور الجمال الفنی فاللون یلعب دورا اساسیا فی هذا الفن البدیعی. وللالوان دور بارز فی تکوین الصور الشعریه عند الشعراء القدماء والمعاصرین. إذا ما تطرقنا لدلالات الالوان فی العربیه علینا ان نذکر انها عمیقه الجذور، وتواکب الحیاه العربیه بکل ما تحمله من تراث وطقوس. وفی هذا البحث القینا الضوء علی ما وصل إلینا من شعر حیدر محمود حیث ضمن شواهد لونیه کثیره. وإن النتایج تحکی کثره دلالات الالوان فی شعر حیدر وتنوعها؛ لهذا نجد الإشاره إلی ان الالوان فی شعره لیست احادیه الدلاله وإنما کان اللون الواحد یعطی مدلولات متنوعه حسب وروده فی السیاق وان الإنتاج الدلالی الرییسه فی تجربه حیدر خمسه الوان: الاسود، والاحمر، والاخضر، والابیض، والاسمر. اعتمد هذا البحث علی المنهج الاستنطاقی الفنی ساعیا لإجابه عن هذا السوال: ما هو دور ظاهره التدبیج فی شعر حیدر محمود؟
    کلیدواژگان: الشعر العربی المعاصر، التدبیج، اللون، حیدر محمود
  • زینه عرفت پور* صفحات 439-460
    یوسف السباعی (1917-1978) ادیب مصری کتب قصصا قصیره وروایات ومقالات نقدیه، ولکنه تمیز بمزاج الفنان الحقیقی فهو من جهه امضی حیاته محافظا علی حریته الشخصیه ومن جهه اخری قام بواجبه تجاه الوطن من خلال کتاباته لینقذ وطنه من کل آثار الاحتلال البریطانی حینا ولیطهره حینا آخر من رواسب الفساد والاستغلال. وقد کتب اثنتی وعشرین قصه وخمس عشره روایه واربع مسرحیات غیر مقالات نقدیه نشرها، واول روایه نشرها عام 1947م، هی روایه "نایب عزراییل، وفی هذه المقاله ندرس شخصیه یوسف السباعی علی ضوء المنهج الوصفی- التحلیلی وعلی اساس آراء ماسلو، کما ندرس روایه "نایب عزراییل" لیوسف السباعی، دراسه نفسیه معتمدین علی هرم ماسلو للحاجات الإنسانیه، وذلک لنتعرف من خلال هذا البحث إلی شخصیه الکاتب من جهه، ونتعمق فی روایه نایب عزراییل وشخصیاتها ولاسیما بطل الروایه من خلال هرم ماسلو، لنری کیف تتجلی الحاجات الإنسانیه فی هذه الروایه، وحسب مدارج هذا الهرم هل یصل بطل الروایه إلی تحقیق الذات. ومن النتایج التی توصلنا إلیها ان شخصیه یوسف السباعی یمکن اعتبارها شخصیه محققه لذاتها، وان بطل الروایه فی روایه نایب عزراییل یفشل فی مرحله تحقیق الذات، رغم انه کان ملما بمعالمها وواقفا بکل زوایاها. وبالنسبه للروایه لاحظنا ان الحاجات الإنسانیه الرییسه التی ادرجها ماسلو فی هرم الحاجات، قد تم توظیفها فیها وقد رکز علیها الکاتب فی الاغلب من خلال بطل الروایه؛ فوجدنا جمیع هذه الحاجات تفرض نفسها علی الشخصیه حسب الموقف، وهی الحاجات الفسیولوجیه، الحاجه إلی الامن، الحاجه إلی الانتماء والحب، حاجات التقدیر، والحاجه إلی تحقیق الذات، إلا انه رغم ظهور الحاجه إلی تحقیق الذات فی بطل الروایه، لم یتمکن هذا البطل ان یجتاز مرحله تحقیق الذات مع انه کشف بعض الحقایق کحقیقه الموت وکانت فیه رغبه شدیده فی ان تکون القیم العلیا سایده فی البلد.
    کلیدواژگان: شخصیه یوسف السباعی، روایه نائب عزرائیل، النظریه الإنسانیه، هرم ماسلو
  • شرافت کریمی*، همت رضازاده صفحات 461-481
    المنظومات النحویه تعتبر جزء هاما من التراث اللغوی ومنظومه نجم القواعد المشهتره بالقواعد النجمیه من المنظومات النحویه المعاصره للادیب الإیرانی سید عبد‏الله البلبری. المنظومه نظمت فی 545 بیتا وجمع فیها الناظم اصول النحو تسهیلا لتعلیمه. فیقوم هذا المقال بتعریف المنظومه واستنباط اهم میزاتها ثم نقدها ودراسه اهم إشکالیاتها معتمدا علی المنهج الاستنتاجی باسلوب وصفی تحلیلی. من اهم میزات هذه المنظومه هی: الاختصار فی عرض الموضوعات الاصلیه والابتعاد عن الموضوعات المعقده والاقتباس من الامثال وإیراد العلل والتراکیب النحویه الاصلیه والإحالات الدینیه وحسن الابتداء والخاتمه واستخدام المنهج الحواری والاسلوب الفصیح والاهتمام بالضبط مع العداله فی اداء المباحث والاخذ بالسماع والقیاس والتعویل علی الآراء الهامه. مع هذه السمات الممتازه، فهناک نقود موجهه إلی المنظومه من حیث طریقتها القیاسیه للتعلیم التی تقوم علی اساس حفظ القاعده وعدم مسایرتها فی البعض من الاسالیب والمتطلبات العصریه لانها کمنظومه تزاحم المعانی علیها وصارت منهجا صعبا للتعلیم وایضا یلاحظ فیها عدم العنایه المکفیه بالمباحث الصرفیه تلفیقا مع الاصول النحویه.
    کلیدواژگان: النحو العربی، سید عبد‏الله البلبری، نجم القواعد، المنظومه النحویه المعاصره
  • کریم کشاورزی، محمدعلی سلمانی مروست* صفحات 483-504

    تعنی القومیه بانتماء الشعب إلی ارضهم وتراثهم والتغنی بامجادهم وتقدیم مصلحه الوطن علی الاغراض الفردیه. دخلت القومیه فی مضمار الادب وتسلط الضوء علی هویه الشاعر وفکرته الوطنیه ومدی اهتمامه بإحیاء التراث التاریخی، والدینی والثقافی. الشعر الیهودی من الآداب التی تاثر بالتیارات والنزعات القومیه المختلفه وقد یتصل بالمشروع الصهیونی فی العصر الحدیث ولیس ادبا فردیا بل یهتم بقضیه الشعب الیهودی کمعاناته وتوعیه جیلهم فی سبیل ترکیز المفاهیم الوطنیه، والانطواییه، والتغنی بالامجاد والاساطیر العبریه. سعی نحمان بیالیک (1934-1873) سعیا بارزا فی تطور القومیه الیهودیه واوقعها فی سبیل عملیه إنهاض قومه ورفض الاوضاع المرزیه بواسطه المقارنه بین احوال الیهود فی الماضی والحاضر. تغیر بیالیک الشعر الیهودی من الهویه العربیه- الیهودیه فی العصور الوسطی إلی الهویه الغربیه- الصهیونیه فی العصر الحدیث منذ کان الیهود قد استوطنوا فی البلاد العربیه والاندلس وفلسطین الراهنه. وصلت هذه الدراسه إلی ان المیزات القومیه فی شعر بیالیک یعتمد علی المفاهیم الجنسیه، والوطنیه، والتراثیه، وفکره الخلاص ویحاول الشاعر فی جانبها ربط الیهودی بوجوده واسلافه فی سبیل فن تطهیر الشخصیه الیهودیه وتهوید ارض فلسطین وإزاله هویتها العربیه والإسلامیه، فلابد من الإشاره إلی ان فکره الخلاص واهمیه التراث فی اشعار بیالیک صارت کاداه اساسیه لاستنهاض شعبه والحرکه نحو التحدیث والثوره والحرب. تعتمد هذه الدراسه علی المنهج الوصفی- التحلیلی وتهدف غایتها الرییسه إلی دراسه مفهوم تطور القومیه ومفاهیمها فی شعر "نحمان بیالیک" الشاعر الیهودی الحدیث.

    کلیدواژگان: الشعر الیهودی الحدیث، القومیه الیهودیه، نحمان بیالیک، النزعه الصهیونیه
|
  • Ebrahim Nategh, Abdolali Alebuye Langaroodi * Pages 343-365
    Yusuf al-Khal is considered one of the pioneers of free verse. Innovation is manifested in different parts of his poetic language. The employment of symbols and myth have influenced his poetic language and created pictures which extracted from these symbols and paved the way of innovation in different elements of his poetic language. This article aims to address characteristics of the poetic language for Yusuf al-Khal based on descriptive and analytical approach. One of the most important anthologies in this field is al-bi'r al-Mahjoor (the abandoned well) the name of one of his books (Divans) which is distinguished by use of symbols and myth therefor all elements of his poems are under the influence of this approach. The poet repeats some words and idioms in his poems and uses the first person pronouns as well as present verbs in order to deepen and emphasize on the considered meanings. Studying the semantics of this book, we can find the relations between its vocabulary and the overall picture of his poems. The poet uses figurative irony to develop his poetic language and deepen his main theme. Semantic de familiarization is a lot in his poems because the use of myth results in more metaphors and simile creation Synesthesia in abstracts in Yusuf al-Khal's poem. And distinct property of his poetic language is the existence of poetic form of myth. This application created distinct form and gave holistic form to his poems.
    Keywords: free verse, poetic language, elements of poem, poetic form
  • Hediyeh Ghasemifard, Khodadad Bahri * Pages 367-385
    Sufism is a special experience that carries the epistemological and philosophical treasures throughout the ages and seeks to promote the dignity of human reason. Undoubtedly, Lebanese contemporary poet, Farouk Shuwaikh (1976) has lived in a land that has suffered many years of oppression of ruthless Zionist. The poet has, therefore, chosen the path of Sufism in order to soothe his heart because of the suffering inflicted on his country, and by that choice, he has taken hold the soul, and has realized the essence of his being and existence. For Shuwaikh, in his poetry, a presence is drawn with meaning and validity, and this presence is not physical, onerous or negative; because he puts his poem the interpretation of internal components and expressing the feelings of conscience to shine with the light of his emotions as he is a bird flying in a space that is in harmony with society. This research article is a descriptive-analytic one that explores the effect of Sufism in Farouk Shuwaikh’s poetry with reference to the most explicit Sufi secrets and the opening of these secrets in his poems. After researching the word Sufism and its term, this research has been concluded that Farouk Shuwaikh has resorted to literary techniques in his poetry and interact with Sufi symbols such as Wine, Woman, Nature, Crossing, Ascension, and Point in certain axes to forget a little about his pains in world, because all of these internal implications are according to the poet's life and the events which poet deals with in poetry.
    Keywords: Arabic Contemporary Poetry, Sufism, Sufi symbols, Farouk Shuwaikh
  • Fatemeh Boshagh *, Seyed Reza Soleimanzadeh Najafi, Nasrullah Shamli, Seyed Mohammad Reza Sotoudehnia Pages 387-411
    One of the literal marvel signs of the Holy Qur'an is verses which are similar in most of their words and different in some words. By studying these verses with a linguistic approach and in the context of the comparison, many of the secrets of this similarity and differences would be discovered. A group of past scholars have been working in this field, including Ibn Zubair Gharneti, who has a high scientific level in this field. He has dedicated his book, "The Melak Al-Ta'wil", which is one of the most outstretched books about literary books related to the mysteries of the difference between these verses and has been carefully and comprehensively addressed. This paper, by descriptive-analytical method, has targeted the significance of the role of the structure in the view of Ibn Zubair in a similarly worded justification that is consistent with the spatial terms. Its main focus is on the types of fitting outs and the technical and rhetorical changes and implications corresponding to their own terms, by way of example of the witness, and by this means the means of matching between a specific term in an alternative context in another context, such as the conjunction, the time of verbs, the use of the name and verb in place and so on has been explained. One of the most important results of this paper is the use of the method and its application in the proportion of conjugational formulary and its effect on the ordering of meanings, in accordance with the terms, and the observance of the unity of the surah and its particular space, which allows the appropriate meaning and the choice of the word which has been adjusted accordingly. It was also explained that every word is so well-established in its place that another word can’t be replaced.
    Keywords: verses with seminal words, Ibn Zubair Gharneti, Melak al-Ta'wil, Fit the context, conjugational formulary
  • Ali Gahramani *, Ramadan Rezaei Pages 413-437
    The colors and colors of things are the sensory manifestations that cause tension in the nerves and the movement of emotions. They are sensual stimuli whose effect varies in people. But it is known that the poet – as a child – loves these colors and shapes, and loves to play them, but it is not just play, but a game that requires the need to discover the image first, and then stimulate the reader or the receiver. Hair then grows and grows in the arms of colors, whether seen or imagined in mind. It is for the reader a way to evoke these shapes and colors in a special format and in a certain indication. If we refer to the signs of color in Arabic, we recall that it is deeply rooted, and keep abreast of Arab life with all its heritage and rituals. This is an art expressed by the ancient artists and the importance of research in enriching the library rhetorical, deepening the study of this primitive art, and shed light on what reached in the poetry of Mahmoud Mahmoud. The results show that the main semantic production in Haider's experiment was five colors: black, red, green, white, and Asmar. This research was based on the descriptive analysis method, in order to answer this question: What is the role of the stigmatization phenomenon in Haydar Mahmoud's poetry?
    Keywords: Arabic Poetry, Pitching, Color, Haidar Mahmoud
  • Zineh Erfatpour * Pages 439-460
    Youssef al-Sabaei (1917-1978) Egyptian Literary character wrote short stories, novels and critical essays, but he was characterized by the mood of the real artist. On the one hand, he spent his life preserving his personal freedom. On the other hand, he performed his duty towards the homeland through his writings to save his homeland from all traces of the British occupation. And to cleans it another period of corruption and exploitation. He wrote twenty-two stories and fifteen novels and four plays not published critical articles, and the first novel published in 1947, is the novel the successor of  Ezraiel, and in this article we examine the character of  Youssef al-Sabaei based on Maslow's views, as we study Naeb Ezraiel  novel , A psychological study based on the Maslow pyramid of human needs, and let us identify through the research on the character of the writer on the one hand, and deepen in the story of the Deputy Naeb  Ezraiel  novel.  and its characters, especially the protagonist of the novel through the pyramid Maslow, to see how human needs are reflected in this novel, and according to the runways of this pyramid does the protagonist reach self-realization. One of our findings is that the character of Youssef al-Sabaei can be seen as a self-fulfilling figure, and that the protagonist in the story of the successor of Ezraiel fails in the realization stage, even though he was aware of its features and stood in all its angles.
    Keywords: Youssef al-Sabaei, Naeb Ezraiel Novel, The human theory, Maslow's Pyramid
  • Sharafat Karimi *, Hemmat Rezazadeh Pages 461-481
    The Najm al-Qawaed is the book educational to teach Arabic syntax in a poetry from Iranian poet Sayed Abdollah al-Bilbari. he said this poem in 545 versus in the 1330 AH to facilitate the teaching of Arabic syntax to his son Najmoldin Mohammad. It has a unique manuscript copy preserved in the home of one of his grandchildren and not yet published. This research introduces it and describes its methods and characteristics by analytical and descriptive method and results are achieved: The poet played an important role in the development of Arabic language in his land. His book is in high degree and it is easy to learn Arabic syntax whit clarity and accuracy and it is away from complex issues and it has the quotation from the examples Quran and poetry and religious and historical references whit a good start. the quality of the conclusion and the use of the dialogue method and the easy method and justice in the performance of the detective.
    Keywords: Najm al-Qawaed, Sayed Abdollah al-Bilbari, contemporary Arabic syntactic poetry
  • Karim Keshavarzi, MohamadAli Salmani Marvast * Pages 483-504

    Ethnicity is about bringing people together in the land of historical and religious heritage and honoring the greatness of the homeland and the preference of patriotic interests over personal interests. The placement of ethnicity in the context of literature reveals the poet's patriotic notions and his attempt to preserve the historical and cultural and religious heritage. Jewish poetry is one of the literatures that is influenced by different ethnic styles and attitudes, and in line with the Zionist plan in the contemporary era, it has no unilateralism or pluralism, so that the pain of the Jewish people's veins toward It uses topics such as introversion, race, dead sand, and exaggerating the grandeur of the Hebrew myths. The Bialik synagogue has made numerous attempts to transform the ethnicity and wake the Jews of the unfortunate situation by comparing the Jews in the past. Bialik transformed Jewish poetry from Jewish Arab identity in the Middle Ages to Zionist Western identity in the new era. This study has concluded that the characteristics of ethnicism in Bialik poetry are based on introversion, racism, the idea of ​​liberation and patriotism, and the past by which the poet purifies the Jewish character of Palestinian Judaism and removes Arab and Islamic identity. It is worth noting that the concept of emancipation in Bialik poetry is to awaken the Jewish community and to reform the Jewish struggle. This research is based on a descriptive and analytical method that aims to study the concept of ethnicity and its conceptual structure in the poetry of Nahman Bialik.

    Keywords: Contemporary Jewish Poetry, Jewish Ethnicity, Bialik Synonym, Zionist Tendency