فهرست مطالب

تاریخ پزشکی - سال دوازدهم شماره 43 (تابستان 1399)
  • سال دوازدهم شماره 43 (تابستان 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/06/24
  • تعداد عناوین: 8
|
  • حمید محمدی کجیدی، امیر محمودی، افسانه قنبری، کورش دلپسند* صفحات 7-18
    زمینه و هدف

    ساخت داروهای تقلبی و فروش آن‌ یک جرم کاملا سازمان‌یافته و متعلق به تبهکاران یقه‌سفید است. فقر، هزینه بالای داروها، فقدان زنجیره تامین رسمی، خلاهای قانونی، دسترسی آسان به فناوری چاپ رایانه‌ای، تجهیزات ناکارآمد، اجرای قوانین و مجازات سبک باعث ایجاد انگیزه قوی اقتصادی برای جعل‌کنندگان می‌شود. عواقب استفاده از چنین داروهایی ممکن است از نارسایی درمانی تا بروز عوارض جانبی جدی و حتی مرگ متفاوت باشد. هدف از این مقاله، اشاره به پیچیدگی مبارزه با جعل دارو و داروهای فاقد ماده موثره است، به گونه‌ای که باعث درک بهتر برای مبارزه در برابر آن و تبیین راهبردهای کارآمدتر شود.

    مواد و روش‌ها

    این تحقیق بر اساس روش تحلیلی توصیفی و بر پایه اسناد و منابع معتبر کتابخانه‌ای است.

    یافته‌ها

    عدم وجود استانداردهای تعریف‌شده در مورد جعل دارو، خلا قوانین و مقررات بازدارنده در کشورها، پیچیدگی جهانی بازار کالاهای تقلبی، سود بالای تولید و فروش داروهای تقلبی و فقدان کنترل و تعهد از سوی بسیاری از بازیگران این عرصه، دلایل اصلی در جعل دارو و ساخت داروهای تقلبی است.

    نتیجه‌گیری

    عدم بذل توجه نسبت به اقدامات جعل دارو، باعث رشد شبکه‌های تقلبی می‌شود. اقدامات بازدارنده بین‌المللی موثر و مشخص از جمله همکاری‌های بین‌المللی با نظارت شدید بازار در هر مرحله از خرید مواد اولیه تا فروش مواد جعلی به بیمار، ضروری است. قانونگذاران به عنوان ضامن اصلی حفظ سلامت جوامع در مقابله با جرایم حوزه‌های مختلف پزشکی و درمانی از جمله فساد در صنعت دارویی و جعل دارو، با وضع قوانین سخت‌گیرانه همراه با ضمانت اجرایی موثر و مستحکم، و رفع خلاهای قانونی موجود در نظام دارویی کشورها، نقش برجسته و حیاتی را ایفا می‌کنند. در عین‌ حال، صنعت داروسازی باید با ایجاد ویژگی‌های محافظتی در محصولات خود و تکمیل فناوری‌های تجزیه ‌و تحلیل تقلبی بتواند شبکه‌های تقلبی را شناسایی و از بین ببرد.

    کلیدواژگان: دارو، جعل، داروسازی، تاریخ پزشکی
  • شهریار شادی گو* صفحات 19-32
    زمینه و هدف

    طب سنتی و خواص گیاهان دارویی در آثار منظوم و منثور ادب فارسی کلاسیک و معاصر نمود چشم‌گیری پیدا کرده است. شاعران و نویسندگان به میزان تسلطشان بر مقدمات پزشکی از گیاهان دارویی و خواص آن‌ها در سروده‌هایشان سخن به میان آورده‌اند. در این میان ابن سینا، خاقانی و سعدی شیرازی به طب، به ویژه داروهای گیاهی و کاربردهای درمانی آن، توجه خاصی داشته‌اند. بنابراین هدف این پژوهش بررسی و تحلیل خواص گیاهان دارویی از نگاه خاقانی، سعدی و ابن سینا می‌باشد.

    مواد و روش‌ها

    در این تحقیق کتابخانه‌ای با استفاده از روش توصیفی تحلیلی ابتدا با مراجعه به کتاب قانون ابن سینا، دیوان خاقانی، دیوان سعدی و منابع دیگر، خواص گیاهان دارویی در متون و ابیات، استخراج شده، سپس به بررسی و تحلیل آن‌ها اقدام نموده است.

    یافته‌ها

    با مطالعه آثار این اندیشمندان می‌توان به باورهای کهن گیاه درمانی و میزان اهمیت آن در بین شاعران و نویسندگان و نیز بسامد بالای مباحث گیاه درمانی و پزشکی در مکتوبات آنان پی برد.

    نتیجه‌گیری

    نتیجه این مطالعه نشان داد که این حکیمان با توجه به تسلطی که بر علوم رایج عصر خویش داشته، در آثار خویش به بیان اهمیت، خواص گیاهان دارویی و گیاه درمانی نیز پرداخته‌اند و در این خصوص اعتقاد و باوری عمیق و اشتراکات فکری قابل توجهی در زمینه موثربودن این گیاهان در امر درمان بیماری‌ها با همدیگر داشته که حاصل تجربه و دانش آنان است. مباحث مربوط به دارو و گیاهان دارویی در کتاب قانون ابن سینا در چند جا آمده: در کتاب دوم قانون که در آن ادویه مفرده و خواص آن‌ها ذکر شده، در کتاب پنجم قانون طب و در سایر مجلدات. خاقانی به گیاهان و خواص دارویی آن‌ها به واسطه مشاهدات، دانش و تجربه شخصی احاطه داشته و در دیوان خویش در جاهای مختلفی در این حوزه به بحث پرداخته است. حکایات مربوط به اطبا، چشم‌پزشک، بیطار، درد و درمان و گیاهان دارویی نیز در آثار سعدی از نمود قابل توجهی برخوردار است.

    کلیدواژگان: گیاهان دارویی، خاقانی، سعدی، ابوعلی سینا
  • محمدحسن مرادی*، اعظم اسماعیل زاده صفحات 33-47
    زمینه و هدف

     بهداشت فردی و عمومی به منظور تامین سلامت جامعه از اهمیت اساسی برخوردار است. در عصر قاجار به خصوص قبل از تاسیس دارالفنون این مهم به دلیل علل و عوامل مختلف مورد توجه قرار نگرفت و اگر گاه به صورت مقطعی اصلاحات و توجهاتی صورت گرفت، چون قایم به شخص اصلاحگر بود و نه سیستم و فرهنگ بهداشتی جامعه، محکوم به شکست گردید. در قرن نوزدهم به مرور تجدد، عناصر نوین خود را در حوزه سلامت عمومی در جامعه ایران اسیر خرافات، تزریق نمود و طب سنتی را که از سه منبع دانش مشروب می‌شد، با چالش مواجه ساخت. هدف پژوهش حاضر نگاهی بر ملاحظات و شیوه‌های درمانی دکتر یاکوب ادوارد پولاک است. ایشان در زمان حضورش در ایران اقدامات فراوانی را در حوزه پزشکی نوین به صورت نظری و عملی انجام دادند.

    مواد و روش‌ها

    در پژوهش حاضر با تکیه بر کتاب خاطرات دکتر پولاک و مراجعه به منابع تاریخی، سفرنامه‌ها، مطالعات و تحقیقات جدید تلاش شد تا تصویری روشن از ملاحظات و شیوه‌های درمانی دکتر پولاک با استفاده از روش تحقیق توصیفی تحلیلی ارایه گردد.

    یافته‌ها

    در دوره قاجار رویارویی با طب اروپایی رخ داد و به تدریج مهارت پزشکان و جراحان اروپایی اعتماد دربار و مردم را جلب نمود. تاسیس دارالفنون بر تعداد پزشکان اروپایی و آموزش‌های نوین علمی افزود و به تدریج باعث حرفه‌ای و نهادینه‌شدن پزشکی گشت. پولاک از موسسین پزشکی نوین در ایران ضمن آموزش در دارالفنون و نوشتن و ترجمه آثاری در این حوزه به معالجه و درمان بیماران به شیوه‌های مختلف همت گماشت.

    نتیجه‌گیری

    دکتر پولاک در مواجه با بیماری‌های مختلف دارای روحیه کنجکاو و جستجوگر بود. به نظر می‌رسد در حرفه خود کارآزموده، دقیق و عمیق بود. همین روحیه علمی و دقت بود که ملاحظات متعددی را درباره جامعه بیماران خود لحاظ می‌کرد. او به سن، جنسیت، نژاد و جغرافیای زیست مبتلایان به بیماری توجه کرده است. در شیوه‌های درمان نیز ضمن تحقیق و تعمق در شیوه‌های طبیبان ایرانی گاه شیوه‌های آنان را نقد، رد و قبول و از آن‌ها استفاده می‌کرد و در درمان بیماری‌های دیگر همچون بیماری‌های مربوط به سنگ، جراحی سرطان، انواع سالک و... شیوه‌های خود را به نمایش گذاشت.

    کلیدواژگان: عصر قاجاریه، دکتر پولاک، شیوه های درمان، سن، جنسیت، نژاد، جغرافیای زیست
  • محمد باقری*، سعید طاوسی مسرور صفحات 49-59
    زمینه و هدف

    دستاورد پزشکان مسلمان در اخلاق پزشکی حاصل توجه ویژه‌ای است که آنان به مسایل اخلاقی در حرفه خویش داشته‌اند. این نگرش در پرتوی آموزه‌های اسلامی به ثمر نشسته و در تاریخ پزشکی اسلامی جایگاه ویژه یافته است. میراث ارزشمند آنان امروز می‌تواند در سامان‌دهی رویکرد نوین مسلمانان به اخلاق پزشکی موثر باشد.

    مواد و روش‌ها

    پژوهش حاضر کوشیده است تا با روش کتابخانه‌ای و رویکرد توصیفی تحلیلی، جایگاه اخلاق پزشکی در عصر قاجار و پزشکان اخلاق‌مدار این دوره را مورد بررسی قرار داده، همچنین کتاب وصایای حکیم، اثر میرزاجعفر طبیب، دانشمند برجسته و در عین حال کم‌تر شناخته‌شده عصر قاجار را مورد بررسی قرار داده، رهنمودها و دستورالعمل‌های اخلاقی آن را در زمینه چگونگی ارتباط پزشک با بیمار و خانواده وی به دست آورده، دسته‌بندی کند، سپس با تتبع و تحلیل یافته‌ها، اصول اخلاق پزشکی مورد نظر وی را استنتاج نماید.

    ملاحظات اخلاقی

    در مراجعه به متون، صداقت و امانتداری، استناد به متون مورد استفاده، پرهیز از جانبداری در استنباط از متون یا تحلیل‌ها رعایت شده است.

    یافته‌ها

    پژوهش حاضر نشان می‌دهد توجه به اصول اخلاق پزشکی نزد پزشکان عصر قاجار جایگاه مهمی داشته است. همچنین مبنای توصیه‌ها و دستورالعمل‌های اخلاقی در کتاب وصایای حکیم در تعامل پزشک با بیمار و خانواده وی در چارچوبی ناظر به شش اصل اخلاقی امانتداری، توکل به خدا، سودرسانی به بیمار، عدم آسیب‌رسانی، شفقت و مهربانی، عدالت است.

    نتیجه‌گیری

    حکیم محمدحسین عقیلی خراسانی، حکیم میرزامحمدتقی شیرازی، میرزاسیداحمد شریف تنکابنی، میرزاعلی دکتر همدانی رییس‌الاطباء، آیت‌ا... سیدحسین حکیم و دکتر سعیدخان کردستانی از نمونه‌های برتر پزشکان اخلاق‌مدار این دوره هستند. همچنین میرزاجعفر طبیب از جمله پزشکان مسلمان و باایمانی است که در دوره افول تمدن جهان اسلام در کتاب وصایای حکیم به طرح مباحث اخلاق پزشکی همت گمارده است. توصیه‌ها و نکته‌های اخلاقی وی علاوه بر چگونگی برخورد با بیمار ناظر به رابطه پزشک با خانواده بیمار است.

    کلیدواژگان: تاریخ اخلاق پزشکی، اصول اخلاق پزشکی، پزشکان اخلاق مدار، وصایای حکیم، میرزاجعفر طبیب
  • مژگان تن ساز *، سمیرا ادهمی، رسول چوپانی، روشنک مکبری نژاد، مینا موحد، عرفان قاسمی، رضا ایلخانی صفحات 61-72
    زمینه و هدف

     رضایتمندی از خدمات سلامت یک معیار مهم برای سنجش کیفیت مراقبت‌های بهداشتی شناخته شده است و تاکنون بررسی از نظر میزان رضایتمندی بیماران مراجعه‌کننده به سلامتکده‌های طب سنتی انجام نشده است، لذا در این مطالعه برای نخستین‌بار به سنجش کیفیت خدمات در سلامتکده طب سنتی دانشگاه شهید بهشتی پرداخته شد.

    مواد و روش‌ها

    مطالعه حاضر یک مطالعه توصیفی مقطعی (Cross–Sectional) است که جهت سنجش رضایت بیماران، از 150 بیمار مراجعه‌کننده به سلامتکده طب سنتی دانشگاه شهید بهشتی در سال 1395 انجام شد. نمونه‌ها از طریق نمونه‌گیری در دسترس، پس از اخذ رضایت‌نامه، با پرسشنامه رضایتمندی محقق‌ساخته بررسی شدند، سپس اطلاعات جمع‌آوری‌شده توسط نرم‌افزار SPSS 20 و شاخص‌های آماری توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

    ملاحظات اخلاقی

    این پژوهش حاصل طرح تحقیقاتی مصوب معاونت پژوهش دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با کد IR.SBMU.RETECH.REC.1395.487 می‌باشد و کلیه اطلاعات بیماران به صورت محرمانه حفظ شد.

    یافته‫ها

    میزان رضایتمندی بیماران نسبت به عملکرد کلی سلامتکده خوب (میانگین 4/54) گزارش شد. میانگین امتیاز رضایتمندی در ابعاد مختلف، شامل وضعیت برخورد پزشکان با بیماران 4/73، وضعیت برخورد دستیاران با بیماران 4/69، وضعیت فضا و امکانات بهداشتی 4/66، وضعیت خدمات تشخیصی 4/74، وضعیت خدمات درمانی 4/50، نحوه وقت‌دهی و برخورد پرسنل 4/59، رضایت از داروخانه 4/62 که نشان‌دهنده طیف نسبتا راضی به سمت کاملا راضی بوده است. میانگین بیشترین میزان رضایت در بین بخش‌های مختلف تخصصی، از نظر وضعیت برخورد پزشکان با بیماران مربوط به بخش گوارش 4/82 می‌باشد. بیشترین میزان رضایت مراجعه‌کنندگان در بین بخش‌های مختلف تخصصی از نظر وضعیت خدمات تشخیصی (بخش مفاصل، زنان، گوارش و اعصاب و روان) مربوط به بخش اعصاب و روان بود (P=0/039).

    نتیجه‌گیری

    رضایت بیماران از ارایه خدمات سلامتکده مورد مطالعه در سطح مطلوبی قرار داشت، اما در جهت ارایه خدمات با کیفیت بالاتر به بیماران انجام برنامه‌ریزی دقیق‌تر ضروری به نظر می‌رسد.

    کلیدواژگان: رضایتمندی، سلامتکده، طب سنتی ایران
  • وضعیت بهداشت و پزشکی در قزوین دوره ناصری
    زهرا چگینی، منیژه صدری *، حسین آبادیان، معصومه قره داغی صفحات 73-86

    اولین اقدامات نوگرایی در زمینه بهداشت و پزشکی از زمان امیرکبیر با تلاش برای بالارفتن سطح آگاهی و اطلاعات در زمینه بهداشت عمومی آغاز شد. با سفر ناصرالدین‌شاه به اروپا و مشاهده پیشرفت‌های اروپاییان، شرایط ایجاد برخی از اصلاحات در کشور، از جمله توسعه بهداشت فراهم شد. رشد بهداشت عمومی و ترویج امکانات پیشگیرانه برای مبارزه و جلوگیری از شیوع انواع بیماری‌ها، ایجاد مجلس حفظ‌الصحه، رسیدگی به وضعیت بهداشت عمومی و مبارزه با انواع بیماری‌های واگیردار از مهم‌ترین اولویت‌های ناصرالدین‌شاه گردید. مهم‌ترین دغدغه پژوهش حاضر چگونگی گسترش نهادهای بهداشتی و پزشکی در قزوین دوره ناصری است. در این پژوهش از روش تحقیق تاریخی استفاده شده است. بر اساس نتیجه پژوهش ایجاد اصلاحات در امور بهداشتی شهر و توسعه پزشکی در این دوره توسط مدیریت شهری باعث بالارفتن اطلاعات عمومی، بهبود شکل زندگی مردم نسبت به قبل، رشد پزشکی مدرن و گرایش بیشتر مردم از طب سنتی به پزشکی نوین شد، اما آهنگ رشد توسعه بهداشت و پزشکی این دوره در قزوین به یک میزان نبود. در نهایت می‌توان بیان داشت که با تحولات بنیادی که در پایتخت در زمینه بهداشت عمومی و پزشکی انجام می‌شد، در قزوین نیز به همان شکل این تحولات صورت می‌گرفت و در تحولات این شهر و بالارفتن سطح سلامت مردم آن تاثیر به سزایی داشت. انجام هر نوع تغییر در ایران در پایتخت و شهرهای دیگر، از جمله قزوین به قدرت فردی افراد بستگی داشت، چنانکه تغییرات بهداشتی امیرکبیر در تهران و سعدالدوله در قزوین با سرعت و کیفیت بیشتری صورت گرفت.

    کلیدواژگان: قزوین، ناصری، بهداشت، پزشکی، حفظ الصحه
  • رضا دشتی* صفحات 87-97
    زمینه و هدف

     داروخانه و داروسازان مستقر در آن با کارکرد‌های مختلف ساخت و ارایه دارو به عنوان یکی از بخش‌های مهم بیمارستانی دوره تمدن اسلامی دارای نقش و جایگاه مهمی بوده است. واژه‌های خزانه الادویه، خزانه الشراب، داروخانه، صیدنه، صیدنانی در متون دوره اسلامی، برای نام داروخانه به کار رفته‌اند. هدف این مقاله پاسخ به این سوال است که جایگاه داروسازان و ساختار داروخانه‌های بیمارستانی در تمدن اسلامی چگونه بوده است؟

    مواد و روش‌ها

    روش تحقیق این مقاله از نوع توصیفی تحلیلی مبتنی بر گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانه‌ای است که پس از فیش‌برداری منابع و مآخذ تاریخی به دسته‌بندی مطالب، تحلیل داده‌ها و نگارش مقاله اقدام شده است.

    یافته‌ها

    داروخانه‌ها در دوره اسلامی یکی از بخش‌های مهم بیمارستانی بودند و داروسازان در کنار پزشکان نقش مهمی در تهیه و ارایه دارو به بیماران ایفا می‌نمودند. تاریخ داروخانه‌ها ارتباط نزدیکی با تاریخ اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و درمانی عصر خود داشته و بخش جداناپذیری از فرهنگ و تمدن اسلامی به حساب می‌آید.

    نتیجه‌گیری

    داروخانه‌های بیمارستانی در دوره اسلامی دارای سلسله مراتبی بودند، از جمله رییس، خازن، عده‌ای دستیار داروساز و تعدادی فروشنده یا نسخه‌پیچ دارو بودند که زیر نظر مهتار و یا صیدلانی ارشد فعالیت می‌کرده‌اند و نقش مهمی در بهبود بیماران داشته‌اند.

    کلیدواژگان: داروخانه، داروسازی، بیمارستان، تمدن اسلامی
  • فاطمه نوجوان، مژده پورحسینی، اکرم عاشوری* صفحات 99-109
    زمینه و هدف

     مفهوم اولیه‌ای که از واژه ضعف برداشت می‌شود، حالت ناخوشایندی همراه با کاهش یا فقدان توان فیزیکی و ذهنی است که مانع فعالیت‌های معمول و مطلوب می‌گردد. ضعف با این مفهوم، پدیده شایعی است و اثرات جدی روی کیفیت زندگی فردی و اجتماعی دارد. امروزه حوزه سلامت، در زمینه تشخیص و تعیین علل ضعف با چالش‌های بسیاری رو به رو است. بررسی رویکرد طب سنتی با پشتوانه دانشی کهن، باب تازه‌ای را در تدبیر ضعف، به روی ما می‌گشاید. مقدمه این امر بررسی انواع ضعف و علل و اسباب آن در متون کهن طب سنتی می‌باشد.

    مواد و روش‌ها

    مطالعه حاضر به صورت مروری در متون اصلی طب سنتی با استفاده از نرم‌افزار جامع نور با واژه کلیدی ضعف و ضعیف انجام گردید. جهت بررسی نظرات پژوهشگران عصر حاضر، موتورهای جستجو SID، PubMed، Magiran، Up to Date، Google Scholar Scopus و نوپا با واژگان کلیدی Fatigue و Weakness بررسی شدند.

    نتیجه‌گیری

    ضعف در متون طب سنتی دو قسم می‌شود: 1 ضعف عمومی بدن؛ 2 ضعف عملکردی عضوی واحد. هر کدام از این دو قسم می‌تواند به طریق سرشتی، در فرد ایجاد یا به شکل اکتسابی، کسب شده باشد. انواع اکتسابی ضعف عمومی بدن، دارای اسباب و عللی هستند که در برخی موارد با اسباب ضعف در تک‌تک اعضا هم‌پوشانی دارند. Fatigue از نظر تعریف و علایم با ضعف عمومی بدن و Organ Failure با ضعف عملکردی اعضا در طب سنتی مطابقت دارد. با در نظرگرفتن اسباب و درمان‌های ضعف در طب سنتی می‌توان در مدیریت ضعف عام (عمومی) و خاص (عملکردی اعضا)، راه‌کارهای جدیدی ارایه داد.

    کلیدواژگان: ضعف، ضعف عمومی، ضعف سرشتی، ضعف عضو، طب سنتی ایرانی
|
  • Hamid Mohammadi Kajidi, Amir Mahmoudi, Afsaneh Ghanbari, Kourosh Delpasand* Pages 7-18
    Background and Aim

    The manufacture and sale of counterfeit medicines is a highly organized crime and belongs to white-collar criminals. Poverty, high cost of medicines, lack of formal supply chain, lack of legislation and easy access to computer printing technology, inefficient equipment, law enforcement and light penalties all create strong economic incentives for counterfeiters. The consequences of using such medicines vary from treatment failure to serious side effects and even death. The purpose of this article is to point out the complexity of combating counterfeiting and ineffective medicines, in order to provide a better understanding of the fight against it and to explain more effective strategies.

    Materials and Methods

    This research is based on analytical-descriptive method and based on valid library documents and sources.

    Findings

    Lack of defined standards for counterfeiting, lack of deterrent laws and regulations in countries, global complexity of counterfeit goods market, high profitability of production and sale of counterfeit medicines and lack of control and commitment by many actors in this field, the main reasons for counterfeiting and making counterfeit medicines.

    Conclusion

    Failure to pay attention to counterfeiting measures leads to the growth of fraudulent networks. Effective and specific international deterrent measures, including international cooperation with strict market surveillance, are essential at every stage from the purchase of raw materials to the sale of counterfeit materials to the patient. Legislators as the main guarantor of maintaining the health of communities in the face of crimes in various fields of medicine and treatment, including corruption in the pharmaceutical industry and counterfeiting; By enacting strict laws with effective and robust enforcement guarantees, and bridging the legal gaps in the countries' pharmaceutical systems, they play a prominent and vital role.At the same time, the pharmaceutical industry must be able to detect and eliminate counterfeit networks by creating protective features in its products and complementing counterfeit analysis technologies.

    Keywords: Medicine, Counterfeiting, Pharmacy, Medical History
  • Shahriar Shadigoo* Pages 19-32
    Background and Aim

     Traditional medicine and the properties of medicinal plants have shown a significant effect in the poetic and prose works of classical and contemporary Persian literature. Poets and writers have talked about medicinal plants and their properties in their poems as much as their mastery of Medical Preliminaries. Meanwhile, Ibn Sina, Khaghani and Saadi Shirazi have paid special attention to medicine, especially herbal medicines and its therapeutic applications. Therefore, the purpose of this study is Analysis of the properties of medicinal plants from the perspective of Khaghani, Saadi and Ibn Sina.

    Materials and Methods

     In this library research, using the descriptive-analytical method, first by referring to the book of Ibn Sina's law, Khaghani's divan, Saadi's divan and other sources, the properties of medicinal plants in texts and verses have been extracted and then they have been analyzed and studied.

    Findings

     By studying the works of these thinkers, we can understand the ancient beliefs of herbal medicine and its importance among poets and writers and also the high frequency of phytotherapy and medical issues in their writings.

    Conclusion

     The results of this study showed that these sages, considering their mastery of the common sciences of their time, have also expressed the importance, properties of medicinal plants and herbal medicine in their works. In this regard, they have a deep belief in each other and have significant intellectual commonalities in the effectiveness of these plants in the treatment of diseases, which is the result of their experience and knowledge. Topics related to medicine and herbs are mentioned in several places in Ibn Sina's Law Book. In the second book of the law, in which the spicy spices and their properties are mentioned, in the fifth book of the law of medicine and in other volumes. Khaghani has mastered plants and their medicinal properties through personal observations, knowledge and experience and has discussed them in various fields in his divan. Stories about doctors, ophthalmologists, patients, pain and treatment and medicinal plants also have a significant appearance on Saadi's works.

    Keywords: Medicinal Plants, Khaghani, Saadi, Abu Ali Sina
  • Mohammad Hasan Moradi *, Azam Esmailzadeh Pages 33-47
    Background and Aim

    personal and public sanitation are very important to provide health of society. This important subject was not considered too much due to various reasons, during Qajar era-especially before establishment of Darolfonoon. As some temporary reformations and considerations were related to the person in charge but not the system and culture of society sanitation itself, they were sentenced to failure. In 19th century, modern elements of public sanitation were inserted in superstitious society of Iran and challenged the traditional medicine. The aim of this research is to review considerations and treatments of Dr.Jakob Eduard Polak. He did many theoretical and practical actions in modern medicine in Iran.

    Materials and Methods

    based on Dr.Polak's diary, historical references, travelogues, new researches and studies the author tries to give a clear description of Dr.Polak’s considerations and treatment methods via descriptive-analytical research method.

    Findings

    during Qajar era, European medicine appeared and gradually, skills of their doctors and surgeons gained court’s and people’s trust. Establishment of Darolfonoonincreased number of European doctor and new scientific methods and confirmed medicine as a professional skill. Polak, as one of the founders of modern medicine, not only taught in Darolfonoon, wrote and translate some books but also treated and cured patients in various methods.

    Conclusion

    Facing various diseases, Dr.Polak was curious and a researcher. It seems that he was professional, precise and deep which let him consider many factors and considerations for his patients. Age, sex, race and geography of life were some of these factors. While paying attention to methods of Iranian doctors, sometimes criticize, accept, reject or use their ones. But in the treatment of other diseases such as stone diseases, cancer surgery, leishmaniasis and… used his own method.

    Keywords: Qajar Era, Dr.Polak, Treatment Methods, Age, Sex, Race, Geography of Life
  • Mohammad Bagheri *, Saeed Tavousi Masroor Pages 49-59
    Background and Aim

     The achievement of Muslim physicians in medical ethics has been a result of special attention to ethical issues in their profession. This attitude has been fruitful in the light of Islamic teachings and has found a special place in Islamic medical history. Their valuable legacy today can be instrumental in organizing a new Muslim approach to medical ethics.

    Materials and Methods

     The present study has attempted to investigate the status of medical ethics in Qajar era and the ethical practitioners of the time by using a descriptive-analytical approach. It also studies the book of Vasaya-ie Hakim by Mirza Jafar Tabib, a prominent scientist and at the same time the lesser known person from Qajar period, summarizing its instructions and ethical guidelines for how the physician relates to the patient and his family. It finally infers the principles of his medical principles ethics by surveying and analyzing the findings of the research.

    Ethical Considerations

    In references to the texts, honesty and trustworthiness, citation of the texts used avoidance of bias in inferring the texts or analyzes have been observed.

    Findings

     The present study shows that paying attention to medical ethics has an important place among Muslims physicians in Qajar era. It is also the basis of the ethical recommendations and guidelines in Vasaya-ie Hakim regarding to the interaction of the physician with the patient and his Family in a framework of six ethical principles consists of trust, trust in God, benefit to the Patient, non-injury, compassion and kindness and justice.

    Conclusions

     Hakim Mohammad Hossein Aghili Khorasani, Hakim Mirza Mohammad Taghi Shirazi, Mirza Seyed Ahmad Sharif Tonekaboni, Mirza Ali Hamdani, Ayatollah Seyed Hossein Hakim and Dr.Saeed Khan Kordestani are among the top examples of ethical practitioners in the period. Mirza Jafar Tabib is also one of the Muslims and faithful practitioners who have devoted himself to discussing medical ethics in the time of the decline of Islamic civilization. His ethical advice and tips besides how to deal with the patient are related to the physician's relationship with the patient's family.

    Keywords: Medical Ethics History, Medical Ethics Principles, Ethical Practitioners, Vasaya-ie Hakim, Mirza Jafar Tabib
  • Mojgan Tansaz*, Samira Adhami, Rasool Choopani, Roshanak Mokaberinejad, Mina Movahhed, Erfan Ghasemi, Reza Ilkhani Pages 61-72
    Background and Aim

    Satisfaction from health services is an important criterion for measuring the quality of health care and so far, there has been no study on the satisfaction of patients referring to traditional medicine health centers. Therefore, in this study, for the first time, the quality of services in the traditional medicine health center of Shahid Beheshti University was assessed.

    Materials and Methods

    The present study is a cross-sectional study, in order to measure patients satisfaction, out of 150 patients referred to Shahid Beheshti University Traditional Medicine Health Center, it was performed in 2016. Samples were examined through available sampling, after obtaining consent, with the researcher-made satisfaction questionnaire. Data were analyzed by SPSS 20 software and descriptive and inferential statistical indices.Ethical Considerations: This research is the result of a research project approved by the Research Vice Chancellor of Shahid Beheshti University of Medical Sciences with the code IR.SBMU.RETECH.REC.1395.487and all patient information was kept confidential.

    Findings

    Patients' satisfaction with good general health center performance was reported (Mean 4/54). Mean of satisfaction in different dimensions, including The situation of doctors with patients was 4/73, the situation of patients with patients 4/69, the condition of space and health facilities 4/66, the status of diagnostic services, 4/74, the state of health care 4/40, the manner of staffing and staffing 4/59, satisfaction from the pharmacy 4/62 that this range represents a fairly pleasingly satisfactory range. The average of the highest satisfaction among different specialized departments, in terms of the situation of doctors, with patient’s gastrointestinal tract are 4/82. The highest satisfaction rate was observed in the diagnostic services status in the various specialized departments, which is related to the neurology and psychiatry is significant (P=0/039).

    Conclusion

    Patients' satisfaction fromthe health services provided by the study center was at a desirable level .In order to provide higher quality services, patients need to be more accurately planned.

    Keywords: Satisfaction, Health Center, Iranian Traditional Medicine
  • Condition of Health and Medicine of Qazvin in Naseri Era
    Zahra Chagini, Manijeh Sadri *, Hossein Abadian, Masoumeh Gharedaghi Pages 73-86

    The first health and medical modernizations began in the time of Amir Kabir with the efforts to raise awareness and information on public health. With the journey of Nasser-al-Din Shah to Europe and seeing the progress of Europeans, conditions for some reforms in the country, including the development of health, were provided. The growth of public health and the promotion of preventive facilities for fighting and preventing the spread of various diseases, the establishment of a parliament for maintenance of public health, addressing public health and combating all kinds of contagious diseases became one of its most important priorities. The most important concern of the present research is how to expand health and medicine in Qazvin during the Nazarene era. The research method in this article is historical. Based on the results of the study, the reform of urban health and medical development in this era by urban management increased public awareness, improvement of people’s lifestyle, the growth of modern medicine, and the tendency of people from traditional medicine to modern medicine. But the growth rate of health and medical development was not the same in this era of Qazvin. Finally, it can be said that with the fundamental changes in the capital in the field of public health and medicine, the same happened in Qazvin. Had. Making any changes in Iran in the capital and other cities, including Qazvin, depended on the individual's power. If the health changes of Amir Kabir in Tehran and Saad al-Dawlah in Qazvin occurred more rapidly and in quality.

    Keywords: Qazvin, Naseri, Health, Medicine, Preservation
  • Reza Dashti* Pages 87-97
    Background and Aim

     Pharmacy and pharmacists located in it with various functions of manufacturing and providing medicine as one of the important parts of the hospital during the Islamic civilization has played an important role and position. The words al-Adawiya treasure, al-Sharab treasure, pharmacy, Sidna and Sididani are used in Islamic period texts for the name of the pharmacy. The purpose of this article is to answer the question of what is the position of pharmacists and the structure of hospital pharmacies in Islamic civilization.

    Materials and Methods

     This research is based on a descriptive-analytical methodology and the information was collected in a library, followed by a search for historical sources in order to categorize and analyze data for the article.

    Findings

     Pharmacies of the Islamic period were one of the most important parts of the hospital and pharmacists, along with physicians, played an important role in providing medicine to patients. The history of pharmacies is closely related to the social, economic, cultural and therapeutic history of its time and is an integral part of Islamic culture and civilization.

    Conclusion

     Hospital pharmacies in the Islamic period had a hierarchy, including the head, the Khazen, some pharmacist assistants and a number of vendors who worked under the supervision of Mohtar or senior sididani and played an important role in improving patients.

    Keywords: Pharmacy, Pharmacology, Hospital, Islamic Civilization
  • Fatemeh Nojavan, Mojdeh Pourhosseini, Akram Ashouri* Pages 99-109
    Background and Aim

    The initial concept that is extracted from the term "weakness" is unpleasant condition with a reduction or lack of physical and mental powers that impede the normal and desired outcomes. Weakness in this concept is a common phenomenon and has serious effects on the quality of individual and social life. Today, the field of health is faced with many challenges in identifying and determining the causes of weakness. The study of traditional medicine with the support of ancient knowledge opens new horizons to us for weakness. The aim of this study is to investigate the types of weakness and its causes in the ancient texts of traditional medicine.

    Materials and Methods

    This study was conducted in the main texts of traditional medicine using the "Noor" software by weak and weakness keywords. The search engines Up to date, SID, Magiran, PubMed, Scholar and Scopus were reviewed with weakness and fatigue keywords.

    Conclusion

    In terms of definition and symptoms fatigue and organ failure agree with general body weakness and functional weakness of organs. Considering the causes of weakness in traditional medicine, we can present new solutions in general and special (functional) weakness.

    Keywords: Fatigue, General Weakness, Inherent Weakness, Organ Weakness, Traditional Iranian Medicine