فهرست مطالب

  • Volume:2 Issue: 1, 2020
  • تاریخ انتشار: 1399/06/02
  • تعداد عناوین: 12
|
  • سعید خان آبادی*، علی عباسی صفحات 29-52

    در سال های اخیر با ظهور موجی از رمان نویسان زن ایرانی مواجه هستیم که زبان فرانسه را به عنوان زبان آفرینش ادبی خویش برگزیده اند. این نویسندگان از طیف مهاجران ایرانی هستند که در دهه های 70 و 80 میلادی در جریان التهابات مربوط به انقلاب اسلامی، ایران را ترک کرده اند. با مطالعه رمان های این نویسندگان زن ایرانی فرانسه زبان، شباهت های فراوانی در بین آنها از جهت ساختار و سبک نوشتار، محتوا و موضع گیری های سیاسی و اجتماعی و نحوه استقبال از آنها توسط رسانه ها و محافل ادبی غربی می توان یافت. حادثه ترک کشور در قالب فراری پر دلهره، تبعید خودخواسته با فشارهای روانی و عوارض عاطفی ناشی از آن، مشکل ادغام یک زن ایرانی در جامعه فرانسوی و مطالبات مربوط به حقوق زنان و جایگاه زن در جامعه ایرانی، از موضوعات همیشگی آثار این نویسندگان است. وجود این شباهت ها ما را بر آن داشت تا به کنکاش برای یافتن ریشه های جامعه شناختی پیدایش این تجربه زیسته همسان نزد این شخصیت ها بپردازیم. نظریه جبرگرایی اجتماعی که کنش فرد را برخاسته از جبر عوامل اجتماعی می داند، در نگاه جامعه شناسان فرانسوی از دورکیم تا بوردیو همواره مورد توجه بوده است. این پژوهش بین رشته ای بر آن است تا با ارایه خوانشی نوین و بومی از جبرگرایی اجتماعی در قالب کنشگران دوگانه ایرانی و فرانسوی، این نظریه جامعه شناختی را در حوزه نقد ادبی مطرح کند.

    کلیدواژگان: فرانکوفونی ایرانی ادبیات مهاجرت جامعه شناسی زبان جبرگرایی اجتماعی زبان فرانسه
  • محمدرحیم احمدی * صفحات 53-68

    واژه ی «Mal» در زبان فرانسه حاوی معانی آشکار و ضمنی متعددی است که برای مترجم، به ویژه مترجم تازه کار، بسیار دردسرساز است. با بررسی معانی و دلالت های آن در زبان فرانسه و ترجمه آن به زبان های مختلف، به ویژه در آثار ادبی ترجمه شده به زبان فارسی می توان تصدیق کرد که ترجمه ی این کلمه در متون ادبی زبان های مختلف چندان سهل و بدیهی به نظر نمی رسد و ریشه ی این مشکلات هم مربوط است به برداشت های متفاوت از این واژه و همچنین به دشواری یافتن معادل های کاملا منطبق بر واژه ی فرانسوی. نمونه ی بارز آن ترجمه های متفاوت و گاهی بسیار دور از هم این واژه در عنوان مجموعه ی اشعار بودلر یا Les Fleurs du Mal است. مترجم ادبی نمی تواند یافته های نقد ادبی درباره ی اثری را که در حال ترجمه ی آن است  نادیده بگیرد و تنها با خوانشی سنتی از آن به ترجمه بپردازد. ترجمه های «گل های بیماری» بودلر به زبان فارسی نمونه ای از این نادیده انگاری است، این در حالی ست که  بودلرشناسان معاصر مساله ی «سودا» و «مالیخولیا» را یکی از مولفه های ذاتی این مجموعه ی اشعار می دانند، طوری که خود بودلر نیز به شکلی ضمنی به آن بارها اشاره کرده است.

    کلیدواژگان: واژه ی «Mal»، گل های بیماری، ترانه ی نامحبوب، ترجمه های فارسی، مشکلات ترجمه
  • صفحات 69-90

    حالات و رویکردهایی که نویسنده در خلال آفرینش های خود، در مقابل مفهوم سازی اش از اولین محیط روایی که ما «طبیعت» می خوانیمش، اتخاذ می کند، همه مولفه هایی هستند که جوهره و ابعاد اثر او را تعیین می کنند: به ویژه لایه های مختلف آن و سازگاری ها و غلظت های متفاوت عناصر آن. اما خواننده، در نقش خود، ناگزیر، به هرگونه تحریف روایت طبیعی نهفته در پس روایت فرهنگی توجه و حساسیت بسیاری دارد. برخی از نویسندگان، با درک جذابیتی که این نوع عصیان ها می توانند داشته باشند، آن را به موضوع اصلی طرح داستان خود بدل کرده اند. اثر سیاره ی میمون ها گواهی بر این امر است. نقد رفتارشناسانه ، پیش از هر چیز، مطالعه ی هرگونه پیکره ی ادبی به مثابه ی لایه بندی روایتی فرهنگی و یک یا چند روایت طبیعی، قطعه(ها) یا عنصر(های) این روایت(ها) است. این نقد به نوعی واکاوی بازتاب و بارنمایی های روایات طبیعی در متون ادبی است؛ پس می توان گفت این نوع نقد رویکردی ادبی است به علیت ها، کارکردها ، ثبات و وضعیت اشیاء آن. همچنین، بازبینی واقعیت حیوانات و سهم آن در ادبیات است. از دیدگاه نقد رفتارشناسانه ، هر گونه خود داستانی است. از این رو مطالعه ی داستان از طریق گونه ها می تواند جالب باشد. چه افسانه های ازوپ، چه آثار بیدپایی، آثار کافکا، جورج اورول یا برنارد وربر، هر متن ادبی که شامل شخصیت های حیوانی باشد، پیکره ا ی احتمالی برای نقد رفتارشناسانه است.

    کلیدواژگان: همگون سازی فرهنگی، غیر قابل مقایسه، دیگریت، رئالیا، شرق، بینافرهنگیت
  • فرناز ارفعی زاده * صفحات 91-104

    خیال پردازی مفهومی چند بعدی است که در ارتباط مستقیم با دنیای ذهنی خالق یک اثر ادبی قرار دارد ، از این رو در حوزه نقد آثار ادبی از دریچه نقد مضمونی نقش مهمی دارد زیرا برای مطالعه آثار ادبی از ورای مفهوم خیال پردازی می بایست تصاویر خیال پردازانه و رابطه شان با یکدیگر مورد بررسی قرار گیرد. درک و مطالعه خیال پردازی و تصاویر آن یکی از کلیدهای اصلی ورود به دنیای سیدونی گابریل کولت نویسنده فرانسوی است زیرا این نویسنده مفهوم خیال پردازی را در آثار خود به مفاهیم دیگر همچون توصیف شخصیت ها و جایگاه هر یک از آنان در سیر روایی داستان پیوند می زند. این موضوع در سه اثر سیدو، پیچک های تاک و گندم نارس از اهمیت ویژه ای برخوردار است و خیال پردازی و تصاویر خیال پردازانه در رابطه مستقیم با توصیفات ارایه شده از شخصیت های زن در هر سه اثر قرار دارد. در مقاله حاضر با استفاده از رویکرد نقد مضمونی و از ورای روش توصیفی- تحلیلی یانیک رش که بیشتر بر جزییاتی نظیر جایگاه رنگ ها و انرژی شان در توصیف فیزیکی شخصیت ها استوار است به بررسی مفهوم خیال پردازی در آثار کولت خواهیم پرداخت. از این رو توصیفات صورت گرفته از شخصیت های زن در سه اثر سیدو، پیچک های تاک و گندم نارس را مورد مطالعه قرار داده و توصیفات ظاهری، روحیات و اندیشه ی این شخصیت ها و همچنین جایگاه رنگ و اهمیت واژگان رنگ ها در توصیف خلقیات و ظاهر شخصیت های زن را بررسی خواهیم کرد.

    کلیدواژگان: کولت، خیال پردازی، زنانگی، شخصیت های زن، توصیف
  • یوسف باشا * صفحات 105-121

    در این مقاله، ما بر بازنمایی های که معلمان با ادغام زبان مرجع  انجام می دهند و تاثیر آن بر مهارت های نوشتاری دانش آموزان تمرکز می کنیم و نخست این پرسش را مطرح می کنیم: تاثیر بازنمایی ها و زبان مرجع بر مهارت نوشتن دانش آموزان چیست؟ برای پاسخ به این پرسش، ما یک راهنمای نوشتن را برای دو کلاس با شیوه های مختلف زبانی- یک زبانه و چندزبانه – در نظر می گیریم که معلمان این کلاس ها بازنمایی های متفاوتی را ارایه می دهند. نتایج مطالعه نشان می دهد که استفاده از زبان مرجع باعث بهبود تولیدات نوشتاری زبان آموزان می شود و استفاده از زبان مرجع بدین روش که معلم از زبان مرجع به زبان فرانسوی می رود تا انواع خاصی از عبارات را توضیح دهد به درک بیشتر فراگیران یاری می رساند.

    کلیدواژگان: بازنمودها، زبان مرجع، آموزش زبانی، تولید نوشتاری، جامعه شناسی آموزشی
  • رفیقه بن عبدالله * صفحات 122-140

    هدف این مقاله بررسی ویژگی های نحوی عناوین روزنامه ها که در متن جایگاهی ویژه دارند. آن ها راهبردهای زبانی بسیار خاصی را به کار می گیرند و کارکردهای گوناگونی دارند. عناوین مطبوعات توجه ما را به خود جلب می کنند و، به واسطه ی ویژگی های نحوی شان و اشکال بازنمایی خبرهایی که بیان می کنند، خواه از یک گفت وگوی خبری متمایز باشد، خواه یک رویداد، از دیگر گفتمان های اطلاعاتی متمایز هستند. ارایه ی عناوین روزنامه نگاری صرفا از یک راهبرد تعلیق بهره می گیرد، زیرا روزنامه نگار همیشه به دنبال این است که عطش خواندن را در خواننده برانگیزد. عناوین می توانند متنوع باشند، به شکل گروه های اسمی، جملات دارای حذف، عبارات استفهامی و حروف ندا و اصوات هستند. خواننده بازیگر اصلی و مسیول گرفتن این تصمیم است که آیا از روی عنوان پیشنهادی، به خواندن محتوای مقاله موردنظر ادامه دهد یا نه.

    کلیدواژگان: نحو، عنوان مطبوعاتی، ویژگی ها، راهبردها، گفتمان
  • صفحات 141-155

    این مقاله،  از یک سو، نتایج پرسش نامه ای را که با همکاری شماری از معلمان دبیرستانی در الجزایر پر شده است بررسی و تحلیل می کند. موضوع پرسشنامه درباره ی جایگاهی است که این معلمان در آموزش زبان فرانسه به توانش های بین فرهنگی اختصاص می دهند و، به طور ویژه، به نقش آموزش ترانه های فرانسوی در آشنایی با فرهنگ دیگری می پردازد. از سوی دیگر، در این مقاله سعی می شود یک مطالعه ی تحلیلی درباره ی بازنمایی دانش آموزان سال سوم متوسطه از زبان فرانسوی و فرهنگی که با خود به همراه می آورد صورت گیرد، تا بررسی شود که آیا، در نهایت، استفاده از ترانه های فرانسوی با غنای موسیقی و فرهنگی اجتماعی خود می تواند این زبان آموزان را به سمت کسب مهارت های بینافرهنگی سوق دهد و به بالابردن شناخت از دیگری و سطح تحمل در مواجهه با دیگر فرهنگ ها بیانجامد. موسیقی بخشی جدایی ناپذیر از زندگی روزمره ی ما است: همه جا ما را در احاطه ی خود دارد (رادیو ، تلویزیون ، اینترنت و غیره). به گفته ی افلاطون: «موسیقی یک قانون اخلاقی است، روح را به قلب  پیوند می دهد و بال هایی به فکر ما می بخشد که خیال را به پرواز درمی آورد. موسیقی جذابیتی برای غم و اندوه، خوشحالی، زندگی، به همه چیز دارد.» بنابراین ترانه سندی است که با وقایع کنونی متناسب است و بازتاب جامعه ای است که آن را تولید می کند. ازینرو، برای یادگیری زبان بسیار مناسب است. جوانان می توانند خود را در ترانه ها بیایند، همان گونه که در متونی می یابند که از زندگی، خواسته هایشان، انتظارات و سرکشی هایشان سخن به میان می آورد.

    کلیدواژگان: فرهنگ، دیگری، ترانه ی فرانسوی، کلاس، فرانسه زبان خارجی
  • صفحات 153-168

    پیامدهای جهانی به کارگیری ابزار فناوری اطلاعات و ارتباطات بدان معنی است که ما اکنون در تمدن مشترک منحصربه فردی زندگی می کنیم، نوعی گشودگی کلی به جهان که سبب می شود تا انسان ها دیگر فقط به یک الگوی منفرد فرهنگی محدود نشوند و بر اساس آن تفکیک نشوند. آن ها قادرند تا جهان را به گونه ای دیگر درک کند و، از طریق اکتشافات بی قیدوشرط و بی شمار مفهوم دیگری به بازاندیشی هستی و مفهوم بودن خود بپردازند. بنابراین، ادبیات نیز به مثابه ی عاملی برجسته و موثر در شکل گیری ویژگی های افراد قلمداد می شود و تدریس آن باید با ملاحظه و تدبیر صورت گیرد. در این راستا،  این مقاله به طور جامع دریافت و درک متون ادبی را در سیستم آموزشی مراکش در زمینه های متنوع فرهنگی و اجتماعی مطالعه می کند تا تاثیرگذاری ابزار فناوری و اطلاعات را بر روی سازوکار شناختی بازنمایی و پردازش اطلاعات توسط خواننده بررسی کند.

    کلیدواژگان: موزش، هویتو دیگری بودن و جهانی شدن و انسانگرایی
  • فاطمه میرزا ابراهیم تهرانی * صفحات 169-184

    این مقاله، که به مناسبت روز جهانی معلم زبان فرانسه در سال 2019 ارایه شد، نخست چالش های آموزش ترجمه در دانشگاه های ایران را به صورت اجمالی بررسی می کند و سپس به شرح اهمیت خلاقیت و نوآوری در آموزش ترجمه می پردازد. خلاقیت و نوآوری منحصر به آموزش ترجمه نیست و در تمام رشته ها به آن توجه می شود؛ در واقع نوآوری نیروی محرکه ی دانشگاه است که باعث پیشرفت علم و جامعه می شود. در این مقاله تلاش کردیم تا به این پرسش پاسخ دهیم که چگونه مدرسان می توانند، با اتکا به خلاقیت و نوآوری، ترجمه را آموزش دهند. در ادامه نشان دادیم مدرسی به اهداف از پیش تعیین شده ی خود می رسد که آموزش ترجمه را بر پایه ی تخصص بنا نهاده باشد و برای تدریس ترجمه مهارت های لازم را کسب کرده و آموزش دیده باشد. بدیهی است آموزش ترجمه متفاوت از آموزش زبان و ادبیات است و آشنایی با اصول و مبانی ترجمه و تسلط به آن از الزامات تدریس در این رشته است. در پایان، برای تدوین یک برنامه ی آموزشی نوین، پیشنهاد می شود در شیوه ی گزینش و تربیت مدرس ترجمه بازنگری شود و همچنین برنامه های آموزشی با توجه به مولفه های فراشناختی و نقش فعال و محوری دانشجویان تنظیم شود و بخشی از مسیولیت ها به عهده ی آنها گذاشته شود تا احساس نارضایتی از کلاس ترجمه در آن ها ایجاد نشود.

    کلیدواژگان: ترجمه، آموزش، نوآوری، مولفه های فراشناختی، مسئولیت پذیری
  • مریم رفیع زاده، مجید یوسفی بهزادی* صفحات 185-205

    مقاله ی حاضر بر آن است تا به مطالعه ی نوشتار خودزیست نامه ی آندره ژید (1951-1869) در  اگر دانه نمیرد بپردازد و تقابل بین تناقض و واقعیت را در اعترافات شخصی او آشکار سازد. در واقع، مبانی اتوبیوگرافی (خودزیست نگاری) فیلیپ لوژون به عنوان معیاری مناسب به کار گرفته می شود تا بازآفرینی تصویر خویش و خلق دوباره ی خود (آندره ژید) هدف هر نگاه جستجو گر قرار گیرد: من «متحرک» یا من «واقعی» ؟ این بدان معناست که ژید با اشاره به عبارت حقیقت ثانویه که میل باطنی تلقی می شود، تلاش می کند سرگذشت نویسی خویش را در روایتی مصلحت طلبانه توجیه کند. بدین ترتیب، کاربرد مبانی اتوبیوگرافی لوژون، برای بررسی اگر دانه نمیرد به عنوان اثری دوگانه پیشنهاد می دهیم، به طوری که تناقض و یاواقعیت آن در هویتی پیچیده و نگاهی به گذشته متبلور می شود. تلاش خواهیم کرد در این اثر دیدگاه ژید را در قبال اتوبیوگرافی نشان دهیم و انگیزه های وی را در نقش یک راوی فرصت طلب مشخص نماییم.

    کلیدواژگان: اتو بیوگرافی (خودزیست نامه)، ابهام، واقعیت، من متغیر، تناقض
  • مرجان سپنجی*، علی عباسی صفحات 206-230

    در این تحقیق جنبه های فانتستیک آثار تیوفیل گوتیه مورد بررسی قرار می گیرند. در آثار گوتیه زمان دارای اهمیت بسیاری است و بیشتر در خواننده عدم اطمینان، ترس و تعلیق را بر می انگیزد. در واقع نویسنده در مقابل گذر زمان و مرگ ترس خود را آشکار می کند. بنابراین زمان نقشی تعیین کننده در تخیل تیوفیل گوتیه دارد. برای بررسی دنیای تخیلی نویسنده از روش ژیلبر دوران استفاده شده است. مطالعات ژیلبر دوران در حوزه نقد تخیلی در اثر معروف او ساختارهای انسان شناسی قوه تخیل معرفی شده است. او در جستجوی ثابت های تصاویر هنری است.بنابر این به سوالات زیر چنین پاسخ دادیم : آیا گوتیه ترس خود را از زمان و مرگ نشان می دهد؟ آیا گوتیه موفق میشود زمان را تحت کنترل خویش درآورد؟  لذا به وسیله این رویکرد به این نتیجه دست یافتیم که تیوفیل گوتیه هم به عنوان یک انسان نسبت به مساله زمان واکنش نشان می دهد و تمایل به یک زندگی جاودان دارد.

    کلیدواژگان: اضطراب، گذر زمان، مرگ، کهن الگوهای حیوانی، تصاویر کائوتیک
|
  • Jean-René LADMIRAL Pages 6-28

    A l'occasion d'une journée d'étude organisée par le Centre d'études de la traduction et du Département de  traduction française de l'université Allameh Tabatab'i, consacrée aux Nouvelles théories et recherches en traduction littéraire, le professeur Jean-René Ladmiral a fait un discours abordant la question du littéralisme et la dimension littéraire de la traduction. Marjan Farjah a réalisé la transcription de ce discours.

  • Saeid KHANABADI*, Ali ABBASSI Pages 29-52

    Au cours des années précédentes, nous témoignons d'une vague croissante des romans historico-politiques écrits en français par les écrivaines iraniennes francophones immigrées en France. Ces femmes romancières s'affichent, en grande partie, au rang du large flux migratoire des années 1970-1980 quand un nombre considérable de familles iraniennes quittent le pays pour s'installer en Amérique du nord ou en Europe de l'ouest. Les romans de cette génération des écrivaines iraniennes francophones, classifiés dans le cadre de la littérature migrante, montrent d'un côté des prises de position critiques des auteures à l'égard de la société et de l'État iraniens et de l'autre côté reflètent les angoisses des personnages féminins immigrés de ces romans qui essaient de s'intégrer dans la société française. Dans ce sens, la langue française devient un déterminant majeur dans le procès du déterminisme social subi par ces écrivaines iraniennes. Cette recherche étudie les origines sociolinguistiques de l'écriture socio-politique de ces romancières iraniennes.

    Keywords: Francophonie iranienne, Littérature migrante, Sociologie de la langue, Déterminisme social, Langue française
  • Mohammad-Rahim AHMADI* Pages 53-68

    Cet article se penche sur les difficultés des traducteurs à rendre le terme « mal », notamment quand il apparaît dans quelques titres importants comme les Fleurs du Mal de Baudelaire. La polysémie de ce mot, la divergence d’interprétation aussi bien que la difficulté à trouver l’équivalent exact ou adéquat dans la langue cible, en l’occurrence, le persan, expliquent sans doute les choix différents, voire parfois fort éloignés l’un des autres des traducteurs qui se sont attelés à cette tâche. Nous verrons donc que la traduction de ce mot ne va pas tellement de soi et que les traducteurs optent pour des solutions différentes qui ne sont pas toutes, on le convient, pertinentes. Le traducteur littéraire est un grand lecteur qui ne peut pas ignorer la critique littéraire et les analyses profondes dont font l’objet l’œuvre qu’il traduit. Le mal baudelairien est en grande partie lié à la mélancolie et le traducteur ne peut en faire l’économie. On s’apercevra que dans le cas des Fleurs du mal, l’absence d’une lecture moderne et plurielle du recueil poétique baudelairien ainsi que l’incurie des traducteurs, font que ces derniers passent à côté de l’une des significations essentielles du titre de ce recueil, signification reconnue et soulignée par la nouvelle critique littéraire, et même suggérée par le poète lui-même.

    Keywords: Le Mal, Fleurs du Mal, Chanson du Mal Aimé, Traductions persanes, Difficultés de traduction
  • Mohamed-Sami Alloun * Pages 69-90

    L'éthocritique est ici proposée comme l’étude de tout corpus littéraire en tant que superposition d’un récit culturel et d'un ou plusieurs récits naturels, fragment(s) ou élément(s) de ce(s) récit(s). Elle est un questionnement autour des retombées des récits naturels sur les textes littéraires et une approche littéraire des causalités, des fonctions, des consistances et des statuts de ses objets. La démarche de l’écrivain, sa position et sa posture, vis-à-vis du premier environnement narratif que nous appelons « nature », sont des paramètres essentiels dans la définition des substances et des dimensions de son œuvre. C'est ainsi que notre approche aborde les différentes couches et les différentes consistances des éléments du récit. Le lecteur reste, inévitablement, attentif à toute distorsion du récit naturel latent, en filigrane du récit culturel. Pour l’essentiel, il s’agit d’un article qui a pour objectif d’imaginer une nouvelle approche littéraire sous le nom de « éthocritique ».

    Keywords: Éthocritique, Approche littéraire, Éthologie, Nature, littérature
  • Farnaz ARFAIZADEH* Pages 91-104

    La rêverie est un enjeu majeur dans l’étude des œuvres littéraires car la rêverie reflète le monde imaginaire d’un écrivain. Ainsi les rêveries se trouvent –elles au cœur de la critique thématique qui les analyse en cherchant les récurrences significatives. De la sorte, nous pourrions supposer que chaque écrivain projette ses rêveries dans son œuvre et en fait la matière première de sa création littéraire. Les rêveries sont une notion clé pour comprendre l’univers littéraire de Colette : cet écrivain établit une corrélation entre ses rêveries et les éléments de la trame romanesque particulièrement la description des personnages. Cela étant, dans le cadre de cet article, nous nous proposons d’analyser ces rêveries dans Sido, Les Vrilles de la Vigne et le Blé en herbe dans une vision thématique en nous appuyant surtout sur les propos de Resch qui privilégie essentiellement les détails corporels. Dans cette optique, nous nous intéressons à la description physique des personnages féminins afin de montrer comment cette description contribue à la mise en œuvre de l’univers littéraire de Colette. Ainsi notre étude porte-t-elle sur la description physique et mentale des personnages féminins et également sur la portée du vocabulaire des couleurs dans cette description.

    Keywords: Colette, rêverie, féminité, personnages féminins, Description
  • Youcef BACHA* Pages 105-121

    Dans la présente contribution, nous mettons l’accent sur les ‎représentations que se font les enseignants de l’intégration de la ‎langue de référence et son impact sur la compétence ‎rédactionnelle des élèves. Pour mener cette étude, nous sommes ‎partis de la question suivante : quel est l’impact des ‎représentations et de LR sur la compétence rédactionnelle des ‎élèves ? Pour répondre à cette question, nous mettons en œuvre ‎un sujet et une consigne de production écrite adressés à deux ‎classes de pratiques linguistiques différentes – monolingue et ‎plurilingue –, dont les enseignants se font des représentations ‎différentes.‎ Nous avons abouti aux résultats montrant que les représentations ‎positives et le recours à la langue de référence améliorent les ‎productions écrites des apprenants, et que l’usage de la langue ‎de référence facilite l’accès à la compréhension dans le sens où ‎l’enseignant recourt à des procédés métalinguistiques, en passant ‎de la langue de référence à la langue française pour expliciter ‎certains types d’énoncés. ‎

    Keywords: représentations, langue de référence, didactique du ‎plurilinguisme, production écrite, sociodidactique‎
  • Rafika BEN ABDALLAH* Pages 122-140

    L’objectif de cet article est d’étudier les propriétés syntaxiques générales des titres de presse. Ces derniers occupent une place particulière au sein du texte, ils mettent en œuvre des stratégies langagières tout à fait spécifiques et sont porteurs de multiples fonctions. Les titres de presse attirent notre attention et se démarquent du reste du discours de l’information par leurs propriétés syntaxiques, les formes de représentation de la nouvelle qu’ils mettent en scène, qu’il s’agisse d’un discours ou d’un événement.

    Keywords: Syntaxe, titre de presse, caractéristiques, stratégies, discours
  • SOUAD BENABBES * Pages 141-155

    Cette contribution poursuit un double objectif. D’une part, elle présente et analyse, les résultats d’une enquête par questionnaire menée auprès  d’enseignants algériens du cycle moyen. Elle examine la place qu’ils accordent à la compétence interculturelle dans l’enseignement du français, et essentiellement l’usage de la chanson francophone comme moyen d’accès à la culture étrangère. D’autre part, elle vise à identifier les représentations des élèves de la 3ème année moyenne vis-à-vis de la langue française et de la culture qu’elle véhicule pour estimer enfin si l’intégration de la chanson francophone dans toute sa richesse musicale, artistique et socioculturelle pourrait amener ces jeunes apprenants à acquérir une compétence interculturelle susceptible à promouvoir  l’altérité et l’esprit de la tolérance. D’un point de vue théorique, la présente recherche questionne la place accordée à la fomration interculturelle dans les nouveaux programmes en Algérie et définit la chanson comme étant un objet idéal de croisement des langues-cultures.

    Keywords: Culture, Autre, chanson francophone, classe, FLE
  • Yassine Kartit * Pages 153-168

    Les conséquences planétaires des moyens de technologies de l'information et de la communication ont fait que nous vivons désormais au sein d’une seule et même civilisation, une ouverture considérable sur le monde permettant à l’Homme de ne plus être cloisonné dans un seul et même pattern culturel, débridé, il est en mesure de percevoir le monde différemment et de repenser son être par le biais d’innombrables découvertes inconditionnelles d’altérités. La littérature, de ce fait, se voit également être un dispositif marquant dans la formation de l’individu et son enseignement doit être circonspect. C’est dans ce sens que notre étude examinera de près la réception des textes littéraires dans le système éducatif marocain, et ce, dans des champs socioculturels diversifiés, pour ainsi saisir l’impact que les moyens de technologies ont sur le mécanisme cognitif de représentation et de traitement de l’information du lecteur.

    Keywords: Didactique, littérature, Identité, altérité, Mondialisation
  • Fatemeh MIRZA EBRAHIM TEHRANI* Pages 169-184

    Cet article présenté lors de la journée internationale des professeurs de français en 2019 débute par une courte description de la situation de l’enseignement universitaire de la traduction en Iran. Notre objectif est de montrer que l'enseignement pratique de la traduction doit être comme tout autre domaine d'enseignement créatif et innovant. L'innovation et l'avancement des connaissances sont les forces motrices de l'université, mais on constate que malgré les propositions des idées pour innover dans les cours pratiques de traduction la situation ne change pas, les méthodologies employées n’évoluent presque pas.  Comment les formateurs doivent-ils innover pour adapter leur enseignement aux changements vécus par la société ? Nous allons montrer que l'innovation dans la formation des traducteurs passe par la formation des enseignants, la prise en compte de la composante métacognitive de l’apprentissage et la responsabilisation des apprenants dans le déroulement des cours. En donnant des rôles actifs aux apprenants on leur fait comprendre la valeur sociale de leur présence physique et surtout active dans la salle de cours. Cette mise en valeur des apprenants profite à toute la classe grâce à un apprentissage collaboratif.

    Keywords: Innovation, traduction, formation, métacognition, responsabilisation
  • Maryam RAFIZADEH, Majid YOUSEFI BEHZADI* Pages 185-205

    Le présent article a pour but d’étudier l’écriture autobiographique d’André Gide (1869-1951) dans Si le grain ne meurt afin de mettre en évidence le réel et le paradoxe dans ses confessions personnelles. En effet, on prend en considération Le pacte autobiographique de Philippe Lejeune comme une mesure convenable où la production de l’image de soi et la réinvention (André Gide) deviennent le pivot de tout regard recherché : le moi « mobile » ou le moi « fixe » ? Ceci dit, Gide s’efforce de justifier l’image de soi par le biais d’une narration occasionnelle en faisant allusion à la seconde réalité dite le désir subjectif. Ainsi, nous nous proposons d’appliquer Le pacte autobiographique dans notre recherche, ce qui nous permet de connaitre Si le grain ne meurt comme un récit paradoxal dont la certitude ou l’incertitude demeure au sein de tout regard rétrospectif une quête énigmatique. Nous tenterons de montrer également dans Si le grain ne meurt, l’opinion de Gide à propos de l’autobiographie et d’en extraire les motivations qui le rendent un narrateur opportuniste.

    Keywords: autobiographie, ambiguïté, réel, moi mobile, paradoxe
  • Marjan SEPANJI* Pages 206-230

    Cet article a pour objectif d’étudier les aspects fantastiques des contes de Théophile Gautier, écrivain du XIX -ème siècle, dans lesquels le temps a une grande importance. Le fantastique de Gautier provoque l'incertitude, la peur et le suspens chez le lecteur. L'auteur dévoile sa peur devant l'écoulement du temps et la mort. Le temps va alors exercer une puissante influence sur l'imagination de ce dernier. Nous essaierons de voir si Gautier montre-t-il son angoisse devant le passage du temps ? et comment a-t-il pu maîtriser la fuite du temps. Pour étudier le monde imaginaire de Gautier, nous présentons la méthode critique de Gilbert Durand dans son ouvrage, Les Structures anthropologiques de l'imaginaire, Introduction à l'archétypologie générale, paru pour la première fois en 1960. Ce dernier présente sa démarche dans le domaine de la critique d'imaginaire. Nous avons le projet de montrer un monde d'images matérialisées qui tourne autour d'un axe : celui de la peur face à l'écoulement du temps. Nous allons montrer que Théophile Gautier trouve un lien avec le temps dans ses contes et il aspire à la vie éternelle et enfin il parvient à dominer le temps à travers les visages du temps.

    Keywords: angoisse, morte, écoulement du temps, symboles thériomorphes, images chaotiques