فهرست مطالب

سیاست خارجی - سال سی و چهارم شماره 1 (پیاپی 133، بهار 1399)
  • سال سی و چهارم شماره 1 (پیاپی 133، بهار 1399)
  • تاریخ انتشار: 1399/03/01
  • تعداد عناوین: 6
|
  • سید محمدکاظم سجادپور*، مهدی انصاری صفحات 5-36

    مقاله حاضر با هدف بررسی نقش گروه اتحاد علیه ایران هسته ای، به عنوان یک اتاق فکر و لابی سیاسی، در سیاست خارجی آمریکا به نگارش درآمده است. اتاق های فکر و لابی‎های سیاسی به عنوان یکی از بازیگران غیررسمی، همواره از زمان ظهور خود، به نحوی در سیاست خارجی آمریکا مداخله کرده اند. گروه اتحاد علیه ایران هسته ای، تمرکز خود را بر برنامه هسته ای ایران قرار داده است. این مرکز فکری که در سال 2008 توسط "مارک والاس" سفیر سابق ایالات متحده در سازمان ملل متحد در زمان ریاست جمهوری جرج دبلیو بوش، "ریچارد هالبروک" فرستاده ویژه آمریکا به افغانستان و سفیر این کشور در سازمان ملل متحد در زمان ریاست جمهوری بیل کلینتون، "جیم وولزی" رییس سابق سیا و "دنیس راس" کارشناس مسایل خاورمیانه تاسیس شده ، فعالیت داخلی و بین المللی ویژه ای را علیه جمهوری اسلامی ایران به راه انداخته است. این مقاله با بهره گیری از تیوری سیستمی در نظریه تصمیم گیری، به دنبال پاسخ گویی به این سوال است که گروه اتحاد علیه ایران هسته ای از چه ابزارهایی برای تاثیرگذاری بر سیاست خارجی آمریکا بهره می گیرد و نقش این گروه فکری و سیاسی در سیاست خارجی آمریکا، در قبال پرونده هسته ای ایران چیست؟ پیوند گروه مذکور با مراکز اصلی قدرت و بازیگران رسمی تاثیرگذار در فرآیند تصمیم سازی سیاست خارجی آمریکا، تعامل با افراد بلند پایه فعال در سیاست خارجی آمریکا و ارتباط با لابی های اصلی در آمریکا نمونه فعالیت های گروه اتحاد علیه ایران هسته ای است که نمایانگر نقش فعال این گروه در عرصه سیاست خارجی آمریکا است.

    کلیدواژگان: اتاق فکر، لابی سیاسی، گروه اتحاد علیه ایران هسته ای، سیاست خارجی آمریکا، برنامه هسته ای ایران
  • کیهان برزگر* صفحات 37-55
    این مقاله به بررسی اهداف آمریکا و اروپا در مورد شرایط برجام، چرایی سیاست های آنها برای مهار نقش منطقه ای و محدودیت های موشکی جمهوری اسلامی ایران می پردازد. بحث اصلی مقاله این است که سیاست به اصطلاح «فشارحداکثری» آمریکا علیه کشورمان که با هدف تضعیف ایران از درون و به تبع عقب نشینی از مواضع منطقه ای اش طراحی شده، و به گونه ای هم توسط محافل و جریان اصلی قدرت در دولت های اروپایی، عمدتا به دلیل ناتوانی استراتژیک در مخالفت با سیاست های آمریکا حمایت می شود، در نهایت به نتیجه دلخواه خود نرسیده و حتی نتیجه برعکس داده است. اکنون ایران پنج مرحله اقدام برای کاهش تعهدات هسته ای خود در چارچوب برجام انجام داده، دامنه و عمق نفوذ استراتژیک خود در منطقه را تقویت کرده، بر قدرت بازدارندگی خود افزوده و با مدیریت نسبی اقتصاد داخلی مانع از فروپاشی کشور از درون شده است. در چنین شرایطی، آمریکا همچنان امیدوار به کارآمدی سیاست جاری خود علیه ایران است و احتمالا با اقدامات متقابل ایران از جمله کاهش تعهدات هسته ای و اقدامات دیگر بر فشارهای سیاسی خود بدون ورود به جنگ می افزاید. نویسنده نتیجه می گیرد که سیاست مقاومت حداکثری ایران هرچند سختی های اقتصادی زیادی را به کشورمان تحمیل کرده، اما حداقل آمریکا را وادار به عقب نشینی از اهداف اولیه خود کرده که تضعیف ایران و فروپاشی از درون بوده است. همین تحول بر نقش و ارزش استراتژیک ایران می افزاید. اکنون کشورمان باید به تلاش خود برای تقویت روابط در حوزه همسایگی و با قدرت های غیرغربی ادامه دهد و با تکیه بر ادغام اقتصادی و چندجانبه گرایی منطقه ای و با بهره گیری از موقعیت ممتاز جغرافیایی خود به مقاومت خود در برابر آمریکا ادامه دهد تا شرایط برای گفتگو از یک زاویه «برابر سیاسی» فراهم شود.
    کلیدواژگان: سیاست خارجی، برجام، فشار حداکثری، مقاومت حداکثری، بازدارندگی منطقه ای
  • محمد رضوی راد*، علی صابرنژاد علویان صفحات 57-74

    ارتکاب عمل متخلفانه زمینه ساز تحقق مسیولیت بین المللی مرتکب یا مرتکبین آن خواهد بود. این موضوع بعنوان یکی از قاعده های اساسی حقوق بین الملل مسیولیت شناخته می شود. بطور معمول مسیولیت بین المللی در نتیجه ارتکاب اقدام یا اقدامات متخلفانه از سوی یک دولت واحد ایجاد می شود، اما در شرایط خاص، فارغ از دولت مرتکب عمل متخلفانه، دولت یا دولت های دیگری نیز می توانند بعنوان مسیول قلمداد گردند. «طرح 2001 کمیسیون حقوق بین الملل راجع به مسیولیت بین المللی دولت ها» از این شرایط تحت عنوان «راهنمایی و فرمان دادن» و «اجبار» نام می برد. بطور کلی، این دو مفهوم را می توان تحت عنوان «معاونت در ارتکاب تخلفات بین المللی» دانست. موضوع اصلی در خصوص معاونت در اعمال متخلفانه بین المللی چگونگی تحقق آن، اشکال و صور مختلف معاونت و در نتیجه حدود مسیولیت معاون است. در واقع، چالش اصلی مقاله حاضر تنویر زوایای پنهان حدود مسیولیت معاون عمل متخلفانه بین المللی و تحلیل و بررسی تاثیر رفع وصف متخلفانه عمل مباشر بر نفی مسیولیت معاون یا تخفیف آن می باشد.

    کلیدواژگان: اجبار، دولت، عمل متخلفانه، معاونت، مسئولیت بین المللی
  • میرابراهیم صدیق* صفحات 75-96
    کره شمالی از سال 1985به فکر بهبود مناسبات با آمریکا از طریق کنار گذاشتن برنامه هسته ای خود بر آمد، اما با خط مشی های متفاوت روسای جمهور آمریکا از حزب جمهوریخواه و دموکرات مواجه شد. جمهوری خواهان آمریکا برنامه هسته ای و موشکی کره شمالی را نقض قوانین بین المللی می دانستند و در نتیجه خواستار تنبیه دولت آن کشور بودند، اما دموکرات ها به دنبال مصالحه برد - برد با آن دولت بودند. کره شمالی در مواجه با این دو سیاست متضاد، به سیاست سخت گیری و تعامل در برنامه هسته ای خود روی آورد و ترکیبی از خط مشی های واقعگرا و عملگرا را بروز داد.  سرانجام، در سال 2006 ، با آزمایش سلاح هسته ای جامعه بین الملل را در برابر عمل انجام شده قرار داد. از آن زمان، برنامه هسته ای و موشکی کره شمالی بدون وقفه ادامه دارد.
    کلیدواژگان: آمریکا، کره شمالی، آژانس بین المللی هسته ای، ان، پی، تی، آزمایش هسته ای و موشکی بالستیک
  • حسن شهباز*، سعید نادری اصل صفحات 97-126
    از زمان ملی شدن صنعت نفت ایران، این صنعت به عنوان یکی از مهم ترین منابع درآمد ملی به شمار می رفت. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نیز همچنان مسیله نفت، به عنوان یکی از مسایل مهم و ضروری در خصوص درآمدهای دولت ها محسوب می شد؛ به طوری که دشمنان انقلاب اسلامی در برهه های مختلف، باهدف تضعیف ایران اسلامی، سعی در تحریم نفتی این کشور داشته اند، چراکه با این تحریم ها به دنبال تاثیرگذاری بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران بودند. برغم تاکیدهای مکرر مبنی بر صادرات غیرنفتی، اما همچنان صنعت نفت ایران به عنوان یکی از صنایع مهم در کشور به شمار می رود. در سال های اخیر با شروع تحریم های همه جانبه علیه جمهوری اسلامی ایران، صنعت نفت نیز از این طوفان مستثنی نشده و آماج حملات تحریمی امریکا و اتحادیه اروپا قرارگرفته است. این پژوهش به دنبال بررسی تاثیرات تحریم های نفتی بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر ابعاد اصلی امنیت ملی اعم از نظامی، سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی می باشد؛ بدین ترتیب در گام اول، تاثیرات مثبت و منفی تحریم ها را به صورت توامان، مبتنی بر نظرات خبرگان این حوزه شناسایی و احصا نموده و سپس در گام دوم به اولویت بندی تاثیرات مذکور با استفاده از روش پژوهش تحلیل سلسله مراتبی(AHP)خواهیم پرداخت. علت استفاده از این روش، بهره مندی هرچه بهتر از زمان و منابع موجود هست؛ به طوری که نتیجه پژوهش حاضر با تاکید بر اولویت های به دست آمده، راهنمای بسیاری از سیاستمداران و مدیران در بهره مندی از امکانات، زمان و منابع موجود خواهد بود. نتایج تحقیق نشان می دهد که بعد اقتصادی امنیت ملی بیشترین تاثیر را از تحریم های نفتی می پذیرد و نیز در میان تمامی زیر مولفه های ابعاد امنیت ملی، مسیله افزایش تورم و کسری بودجه، بیشترین اوزان را در میان نظرات خبرگان به خود اختصاص داده اند.
    کلیدواژگان: تحریم، نفت، امنیت، امنیت ملی، اولویت بندی، تحلیل سلسله مراتبی
  • امیر ریاحی نوری*، علی سلامی صفحات 127-140

    مقاله حاضر با رویکردی انتقادی به واکاوی و مقایسه دو الگوی تاثیرگذار از مفهوم پایان یعنی نظریه پایان تاریخ ارایه شده توسط فرانسیس فوکویاما و نظریه پایان در پیدایش نارویداد ارایه شده توسط ژان بودریار می پردازد. از دیدگاه فوکویاما، تاریخ در نظامی بازار محور برخاسته از آرمان های رژیم لیبرال دموکرات موجود در ایالت متحده آمریکا به هدف نهایی خود یعنی ایجاد آزادی عالم گیر رسیده است. فوکویاما نظریه پایان تاریخ خود را بر پایهپیشرفت و توسعه علوم مدرن و فن آوری های نوین به همراه خوانشی نه چندان صحیح از نظریه «تکاپو برای واشناسی» هگل بنا می نماید. از سویی دیگر، برخلاف فرانسیس فوکویاما که علوم و فن آوری های نوین را عامل هم گن سازی جوامع بشری و ساخت آرمان شهر در سایه نظام لیبرال دموکراسی می داند، ژان بودریار مدعی است که رویداد ها به دلیل سرعت حاصل از علوم و فن آوری های مدرن اهمیت خود را از دست داده اند و رقابت برای انتقال و تفسیر رویداد بسیار مهم تر از خود رویداد است. همچنین، بودریار پیدایش نارویداد را ازجمله مهم ترین اهداف نظام نوین جهانی تحت آمریکا می داند.

    کلیدواژگان: پایان تاریخ، نارویداد، شبه واقعیت، ژان بودریار، فرانسیس فوکویاما
|
  • Seyed MohammadKazem Sajjadpour *, Mehdi Ansari Pages 5-36

    The present research aims at examining the role of United Against Nuclear Iran (UANI) organization, which is known as a political thin tank and lobby in the U.S. foreign policy. Think tanks and political lobbies, as informal actors, have influenced the U.S. foreign policy since their emergence. UANI have focused on Iran’s nuclear program. The think tank established by former U.S. ambassador to the UN during Bush’s tenure, Mark Wallace, the U.S. special envoy to Afghanistan and the U.S. ambassador to the UN during Clinton’s tenure, Richard Holbrooke, former CIA director, Jim Woolsey, and expert on Middle East, Dennis Ross, has launched various domestic and international activities against Iran. This research seeks to answer the following question using system theory in decision-making theory: What are UANI’s tools for influencing the U.S. foreign policy and what is its role in the U.S. foreign policy towards Iran’s nuclear program? Connection with the main power centers and formal actors in the U.S. foreign policy decision-making process, interaction with high-ranking officials in the U.S. foreign policy realm, and relationship with main lobbies in the U.S., are some of UANI’s activities that demonstrate its active role in the U.S. foreign policy.

    Keywords: Iran, U.S. Foreign Policy, United Against Nuclear Iran (UANI), Bush
  • Kayhan Barzegar * Pages 37-55
    This article investigates the aims of the United States and main stream European countries toward the latest situations of the Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA), Iran’s regional role and missile program. The author argues that the US’s so-called “maximum pressure” policy against Iran, which is aimed at diminishing Iran’s power from inside, thereby forcing the country to retreat from its regional policy and limiting its missile program, supported to some degree by major European powers, mainly due to their strategic inability in opposing with the US’s policies under the Trump administration, has not reached its aims and expected consequences and even brought about reversed results. Now, Iran took five steps to reduce its nuclear commitments under the JCPOA terms, strengthened its regional role by extending its strategic depth, enhanced its missile activities to empower the country’s deterrent power, and most importantly managed relatively its national economic resources to avoid any possibility of the collapse of the state under US coercive economic sanctions, right unlike the aspirations of as the designers of the “maximum pressure” policy envisaged. While the US is still believing in the efficacy of its current policy towards Iran, it is likely that the Trump administration continues its political pressures on Iran without any tendency to enter an all-out war. The author concludes that although the US “zero-export-oil” policy has imposed economic hardships on Iran, it has forced the US to retreat from its initial aims toward the country. In such circumstances, Iran should strengthen its relations at the regional level and with Non-Western countries, focusing on “regional multilateralism” and economic integration at the neighborhood region, benefiting from its privileged geographical situation. Concurrently, Iran should resist against the US bullying policy, until the grounds for any possible talks with Western powers under an “equal political term” become prepared.
    Keywords: JCPOA, Maximum Pressure Policy, Maximum Resistance Policy, Regional Deterrence
  • Mohammad Razavi Rad *, Ali Sabernejad Pages 57-74

    The State which commits wrongful act entails the international responsibility for it. This issue is recognized as one of the fundamental principles of international law. Typically, international responsibility is established as a result of commission wrongful act(s) by a State, but in certain circumstances, apart from the State conducted a wrongful act; another State(s) may be responsible as well. The "Draft Articles on Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts 2001" refers to these terms as "Aid and Assistance" and "Coercion". In general, these two concepts can be called "Assistant to commit an internationally wrongful act". The main issue regarding the assistance in internationally wrongful acts is how it is realized, the various forms of the assistance, and hence the limits of responsibility of the assistant. In fact, the main challenge of the present article is to present the hidden aspects of the responsibility of the assistant of the wrongful international acts and to analyze the impact of the precluding the wrongfulness of act which committed by State on the denial of the responsibility of the assistant.

    Keywords: coercion, State, Wrongful Act, Assistant, International Responsibility
  • Mirebrahim Seddigh * Pages 75-96
    Since 1985, North Korea has attempted to end its nuclear program and to improve relations with the U.S. But this country has received the different and somewhat antagonistic responses from the U.S. presidents, Republicans and Democrats. While the Republicans were ‘crime and punishment’ oriented and were in favor of punishing the North Korean government, the Democrats followed the ‘give – and – take Diplomacy’. The North Korea, in return, pursued a double track policy of interaction and hardening stance, a combination of pragmatic and realist approaches. In 2006, this country have undertaken nuclear weapon for the first time, and threatened the international community with the faith accompli. Since that, the North Korean nuclear and ballistic missiles programs has been continued relentlessly.
    Keywords: the U.S, North Korea, International Atomic Energy Agency, N.P.T, Nuclear, Ballistic Missiles Test
  • Hasan Shahbaz *, Saeed Naderi Asl Pages 97-126
    Ever since the nationalization of the Iranian oil industry, it has been regarded as one of the most important sources of national income. After the Islamic Revolution, the issue of oil has still been considered essential in regard to Government income. Thus, the enemies of the Islamic Revolution have attempted in different periods to sanction its oil to affect the national security of the Islamic Republic of Iran, thereby weakening Islamic Iran. Despite the repetitive emphases on non-oil export, the Iranian oil industry is still regarded as an important national industry thereof. In recent years, this industry has not been exempted from the storm of comprehensive sanction against the Islamic Republic of Iran, aimed at by the sanction attacks of the United States of America and the European Union. The researchers sought to investigate the impacts of oil sanction on the national security of the Islamic Republic of Iran with a focus on its main aspects including the military, political, economic, cultural, and social ones. In the first step, therefore, the positive and negative impacts of the sanctions were simultaneously identified and enumerated based on comments by experts in the field. They were prioritized in the second step using the analytic hierarchy Process (AHP), adopted for optimal utilization of the available facilities, time, and resources. Emphasizing the obtained priorities, the results of the research could guide many politicians and managers in that regard. It was demonstrated that the economic aspect of national security has been affected most by oil sanction, and the issues of inflation rise and budget deficit were weighted more by the expert comments than all the other national security aspect subcomponents.
    Keywords: sanction, Security, National Security, Prioritization, analytic hierarchy process
  • Amir Riahi Nouri *, Ali Salami Pages 127-140

    The present article endeavors to compare and contrast two conflicting theories about the concept of the end, i.e. Francis Fukuyama's theory of the end of history and Jean Baudrillard's concept of the end. According to the neo-conservative American theorist Fukuyama, history has reached its ultimate end of Hegelianuniversal freedom. Therefore, the West is reaching the end of history corollary to modern natural science and his simplistic interpretation of Hegel's concept of freedom as a “struggle for recognition”.Baudrillard's stance on the concept of the end, on the other hand, is in stark difference with Fukuyama's reflections of the Promised Land manifest in liberal democracy.Contrary to Francis Fukuyama, Baudrillard proclaims that as a consequence of the velocity engendered by advances in modern science and technologies, the event becomes less important than the contest for its digital broadcast or interpretation.Indeed, he avers that the construction of the non-event is a major objective of the global world order. He claims that this non-occurrence of events precipitates the end of history.

    Keywords: The end of History, Non-Event, Hyperreality, Francis Fukuyama, Jean Baudrillard